I SAB/PO 5/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu oddalił skargę na bezczynność organu podatkowego w sprawie zwrotu nadpłaty, uznając, że do czasu prawomocności wyroku uchylającego decyzję organu, nie ma podstaw do zwrotu nadpłaty.
Skarga została wniesiona na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999. Podatnicy domagali się zwrotu nadpłaty powołując się na wyroki WSA uchylające decyzje organów podatkowych. Sąd uznał jednak, że wyroki te nie były prawomocne z uwagi na wniesienie skarg kasacyjnych, a zgodnie z przepisami, zwrot nadpłaty następuje po otrzymaniu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego.
Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999. Pełnomocnik podatników wystąpił o zwrot nadpłaty, powołując się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które uchyliły decyzje organów podatkowych. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zwrotu, argumentując, że wyroki WSA nie były prawomocne z powodu wniesienia skarg kasacyjnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd administracyjny w niniejszym wyroku podzielił stanowisko organu podatkowego. Stwierdził, że zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwrot nadpłaty następuje po doręczeniu organowi podatkowemu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego decyzję organu pierwszej instancji. Ponieważ skargi kasacyjne nie zostały jeszcze rozpoznane, wyroki WSA nie były prawomocne, a tym samym decyzje organów podatkowych pozostawały w obrocie prawnym. W związku z tym, sąd uznał, że organ podatkowy nie pozostawał w bezczynności, a skargę oddalił.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie pozostaje w bezczynności, ponieważ zwrot nadpłaty następuje dopiero po doręczeniu organowi prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że do czasu prawomocności wyroku WSA, decyzje organów podatkowych pozostają w obrocie prawnym. Zwrot nadpłaty jest konsekwencją prawomocnego uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, a nie samego faktu wydania przez sąd wyroku, który nie jest jeszcze prawomocny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (6)
Główne
Ord. pod. art. 77 § § 1 pkt. 3
Ordynacja podatkowa
Przepis ten w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia 2005r. stanowił, że nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi podatkowemu orzeczenia sądu administracyjnego wraz z jego uzasadnieniem, uchylającego decyzję organu podatkowego pierwszej instancji lub stwierdzającego jego nieważność. Nowe brzmienie tego przepisu (od 1 września 2005r.) przewiduje, że nadpłata podlega zwrotowi w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję organu I instancji lub stwierdzającego jego nieważność.
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi jako nieuzasadnionej.
Pomocnicze
Dz. U. Nr 143, poz. 1199 art. 25 § § 1
Ustawa o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw
Przepisy Ordynacji podatkowej w nowym brzmieniu stosuje się w sprawach wszczętych i niezakończonych przez organy I instancji przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (1 września 2005r.). Sąd uznał, że wniosek o zwrot nadpłaty złożono po wejściu w życie nowelizacji, co skutkuje zastosowaniem przepisów w nowym brzmieniu.
Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. art. 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Wprowadzenie dwuinstancyjnego sądownictwa administracyjnego.
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 168 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyrok sądu administracyjnego staje się prawomocny, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy w postaci skargi kasacyjnej.
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 170
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Tylko prawomocne orzeczenie sądu wiąże organy państwowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyroki WSA uchylające decyzje organów podatkowych nie są prawomocne z powodu wniesienia skarg kasacyjnych. Zwrot nadpłaty następuje dopiero po otrzymaniu przez organ podatkowy prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Wniosek o zwrot nadpłaty złożono po wejściu w życie nowelizacji Ordynacji podatkowej, co skutkuje zastosowaniem przepisów w nowym brzmieniu.
Odrzucone argumenty
Wyroki WSA uchylające decyzje organów podatkowych, mimo braku prawomocności, powinny skutkować zwrotem nadpłaty na podstawie przepisów obowiązujących przed nowelizacją Ordynacji podatkowej.
Godne uwagi sformułowania
Do czasu rozpatrzenia przez NSA skarg kasacyjnych brak podstaw do zwrotu nadpłaty. Tym samym wyrok WSA w Poznaniu dotąd nie jest prawomocny. Tylko prawomocne orzeczenie sądu wiąże organy państwowe. W tej sytuacji, skoro organ podatkowy dotąd nie otrzymał prawomocnego wyroku sądu, wobec nierozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Poznaniu, brak podstaw do stwierdzenia, że organ ten nie załatwił w terminie [...] wniosku podatników o zwrot nadpłaty, a tym samym, że w sprawie zaistniała jego bezczynność.
Skład orzekający
Sylwia Zapalska
przewodniczący
Maria Skwierzyńska
sprawozdawca
Maciej Jaśniewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawomocności orzeczeń sądów administracyjnych i ich wpływu na obowiązek zwrotu nadpłaty podatku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyrok WSA został uchylony skargą kasacyjną, a przepisy Ordynacji podatkowej uległy zmianie w trakcie postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczową kwestię proceduralną w prawie podatkowym – znaczenie prawomocności orzeczeń sądowych dla realizacji praw podatników. Jest to istotne dla prawników procesowych i doradców podatkowych.
“Kiedy zwrot nadpłaty podatku staje się możliwy? Kluczowa rola prawomocności wyroku.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SAB/Po 5/06 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2006-12-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-06-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Maciej Jaśniewicz Maria Skwierzyńska /sprawozdawca/ Sylwia Zapalska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Skarżony organ Naczelnik Urzędu Skarbowego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) As.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska . po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A. i H. S. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za1999r. oddala skargę /-/ M. Jaśniewicz /-/ S. Zapalska /-/ M. Skwierzyńska Uzasadnienie Pełnomocnik A. i H. S. w dniu [...] grudnia 2005r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o dokonanie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998, 1999 i 2000 wraz odsetkami powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. Akt I SA/Po 1635/03, I SA/Po 1636/03 i I SA/Po 1637/03. W piśmie z dnia [...] stycznia 2006r. autor wniosku wskazał, że w. w. wyrokami Sąd uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzające je decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego, w związku z czym wykazana przez podatników w korektach zeznań PIT za rok 1998, 1999 i 2000 nadpłata podatku dochodowego od osób fizycznych winna ulec zwrotowi, skoro zapłacili oni ten podatek o zawyżonej wysokości określonej przez organ podatkowy I instancji wraz z odsetkami. Zgodnie z art. 77 § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 25 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 143, poz. 1199) nadpłata podatku winna ulec zwrotowi w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi podatkowemu orzeczenia sądu administracyjnego, wraz z jego uzasadnieniem, uchylającego decyzję organu I instancji. W związku z tym podatnicy wzywają Naczelnika Urzędu Skarbowego do usunięcia naruszenia prawa w przedmiocie zwłoki w zwrocie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za wskazane lata. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w piśmie z dnia [...] stycznia 2006r. odnosząc się do wniosku podatników zawartego w pismach z dnia [...] grudnia 2005r. i [...] stycznia 2006 r stwierdził, że zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy Ordynacja Podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199) zmiany Ordynacji podatkowej weszły w życie z dniem 1 września 2005r., wobec czego z tą datą przestały obowiązywać przepisy Ordynacji podatkowej w poprzednim brzmieniu. Zastosowanie przepisów w ich brzmieniu przed nowelizacją nastąpić może na podstawie art. 25 § 2 ustawy zmieniającej lecz nie na podstawie art. 25 § 1. Sprawy podatników zostały zakończone przez organ I instancji, co jednak nie przesądza o tym, że nastąpiło ich ostateczne rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wyroki WSA w P. zostały wydane w październiku 2005 r, tj. w czasie obowiązywania przepisu art. 77 Ordynacji podatkowej w nowym brzmieniu. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł od nich skargi kasacyjne, wobec czego nie są one prawomocne i tym samym w obrocie prawnym pozostają decyzje wydane przez organ podatkowy I i II instancji. Do czasu rozpatrzenia przez NSA skarg kasacyjnych brak podstaw do zwrotu nadpłaty. Dyrektor Izby Skarbowej odpowiadając na złożone przez podatników pismo z [...] lutego 2006r. w sprawie ponaglenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w kwestii zwrotu nadpłaty, pismem z dnia [...] marca 2006r. uznał ponaglenie to za nieuzasadnione. Organ ten podzielił stanowisko organu podatkowego I instancji, że wobec wniesienia skarg kasacyjnych od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wyroki te nie są prawomocne wobec czego, zgodnie z art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie wiążą one określonych podmiotów w tym organów podatkowych. Stwierdził też, że na obecnym etapie sprawy nie jest możliwe ustalenie, czy nadpłata faktycznie występuje. W dniu [...] lutego 2006r. pełnomocnik podatników wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie usunięcia naruszenia przepisu art. 77 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej i niedokonania zwrotu podatnikowi nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 w terminie do dnia [...] stycznia 2006r. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca w szczególności podnosi, podobnie jak we wcześniejszych pismach, że wyroki WSA uchylające zaskarżone decyzje w sprawie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych wraz z uzasadnieniem zostały doręczone organowi podatkowemu [...] grudnia 2005r., który w myśl art. 77 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym przed 1 września 2005r., obowiązany był do zwrotu nadpłaty określanej przez podatników w korektach PIT w terminie do [...] stycznia 2006r., bowiem decyzje odmawiające zwrotu nadpłaty nie istniały w obrocie prawnym. Skarżący powołują się na treść art. 25 § 1 ustawy zmieniającej Ordynację podatkową. Podnoszą też, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem o sygn. akt I SA/Po 1573/04 stwierdził nieważność decyzji organów I i II instancji w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r., a zobowiązanie w tym podatku za 1999r. określone przez organ podatkowy z pominięciem złożonej korekty PIT zostało w całości uiszczone, zaś za rok 2000 decyzja określająca w. w. podatek nie została wydana. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Istota rozpatrywanej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy po stronie organu podatku zaistniała bezczynność w zakresie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 w kwocie [...] zł wykazanej przez podatników w korekcie PIT[...] z dnia [...] listopada 2002r. Bezczynność zachodzi w przypadku, gdy organ podatkowy nie podjął określonych czynności do czasu upływu terminu przewidzianego do jej dokonania. Dla oceny, czy w sprawie po stronie Naczelnika Urzędu Skarbowego bezczynność taka zaistniała odnieść należy się do treści przepisu traktującego o zwrocie nadpłaty w podatku czyli do treści art. 77 § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia 2005r. stanowił, że nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi podatkowemu orzeczenia sądu administracyjnego wraz z jego uzasadnieniem, uchylającego decyzję organu podatkowego pierwszej instancji lub stwierdzającego jego nieważność. Wyrokiem z dnia 27 października 2005r. sygn. akt I SA/Po 1737/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w sprawie odmowy zwrotu A. i H. S. nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 i doręczył ten wyrok organowi podatkowemu - Dyrektorowi Izby Skarbowej. Fakt ten jednak, zdaniem składu orzekającego, nie skutkuje obowiązku zwrotu skarżącym nadpłaty wykazanej w korekcie, bowiem wyrok ten nie posiadał przymiotu prawomocności. Ustawą z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wprowadzono dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne (art. 2 i art. 3 § 1), w związku z czym, zgodnie z art. 168 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyrok sądu administracyjnego staje się prawomocny, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy w postaci skargi kasacyjnej. Nie budzi wątpliwości fakt, że Dyrektor Izby Skarbowej wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od w. w. wyroku z dnia 27 października 2005r., która dotąd nie została przez ten sąd rozpoznana. Tym samym wyrok WSA w Poznaniu dotąd nie jest prawomocny. Ustawą z dnia 30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199) wprowadzono zmiany w Ordynacji podatkowej, które weszły w życie z dniem 1 września 2005r. Art. 1 pkt. 42 tej ustawy zmieniono brzmienie przepisu art. 77 § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej. Nowe brzmienie tego przepisu przewiduje, że nadpłata podlega zwrotowi w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję organu I instancji lub stwierdzającego jego nieważność. Z kolei z art. 25 ust. 1 w. w. ustawy wynika, że przepisy Ordynacji podatkowej w nowym brzmieniu nadanym tą ustawą stosuje się w sprawach wszczętych i niezakończonych przez organy I instancji przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W rozstrzyganej sprawie organ podatkowy I instancji zakończył postępowanie w sprawie zwrotu A. i H. S. nadpłaty w podatku dochodowym za rok 1999 w dniu wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia tej nadpłaty tj. [...] marca 2003r. Uchylenie przez sąd administracyjny tej decyzji nieprawomocnym wyrokiem powoduje, że do czasu stwierdzenia prawomocności tego wyroku decyzja Urzędu Skarbowego pozostaje w obrocie prawnym. Skutkuje to uznanie, że po stronie podatników za rok 1999 nie zaistniała nadpłata i tym samym w konsekwencji brak podstaw do jej zwrotu. Wskazać też należy na przepis art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), z którego wynika, że jedynie prawomocne orzeczenie sądu wiąże organy państwowe. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zwrot nadpłaty stanowiły w tym przypadku konsekwencję nieistnienia w obrocie prawnym decyzji odmawiającej zwrotu nadpłaty i aktualności korekty zeznania PIT[...] za ten rok, co jednak - wobec nieprawomocności wyroku sądu administracyjnego nie miało miejsca - wobec czego uwzględnienie wniosku podatników o zwrot nadpłaty byłoby przedwczesne. Zastosowanie, jak uważają skarżący, przepisu art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. i rozpatrzenie wniosku na podstawie art. 77 § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2005r. i wypłacenie im na podstawie korekty PIT[...] określonej w niej przez podatników nadpłaty pozostałoby w sprzeczności z powołanymi przepisami ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tym bardziej, że wniosek o zwrot nadpłaty skarżący złożyli [...] grudnia 2005r., a więc po wejściu w życie nowelizacji Ordynacji podatkowej, wobec czego przepis art. 77 § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej przewidywał wypłatę nadpłaty po otrzymaniu przez organ podatkowy prawomocnego wyroku sądu administracyjnego wraz z uzasadnieniem. Odmienna interpretacja powołanych przepisów pozostawałaby w sprzeczności z logiką. W tej sytuacji, skoro organ podatkowy dotąd nie otrzymał prawomocnego wyroku sądu, wobec nierozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Poznaniu, brak podstaw do stwierdzenia, że organ ten nie załatwił w terminie określonym w art. 77 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w brzmieniu sprzed 1 września 2005r. wniosku podatników o zwrot nadpłaty, a tym samym, że w sprawie zaistniała jego bezczynność. Z wyżej przytoczonych motywów uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ M. Jaśniewicz /-/ S. Zapalska /-/ M. Skwierzyńska AR
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI