I SAB/OP 95/25

I SAB/Op 95/25 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-12-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka
Elżbieta Kmiecik
Tomasz Judecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1 ust. 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 8, art. 52 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 6, art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 par. 1-2, art. 154 par. 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1571
art. 77 ust. 4 pkt 2, art. 77 ust. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 36, art. 161, art. 186, art. 188, art. 268a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gliwicach na bezczynność Rektora Akademii Nauk Stosowanych Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Opolu w przedmiocie nadania tytułu zawodowego licencjata postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Gliwicach (zwany dalej skarżącym, Prokuratorem) pismem z 11 września 2025 r., działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 8 § 1, art. 50 § 1 i art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.) - dalej zwanej p.p.s.a., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na bezczynność Rektora Akademii Nauk Stosowanych Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Opolu (zwanego dalej organem, Rektorem) w sprawie nadania D. W. tytułu zawodowego licencjata.
Powołując się na art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. oraz art. 149 § 1 p.p.s.a. wniósł o:
1) stwierdzenie, że Rektor dopuścił się bezczynności;
2) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3) zobowiązanie Rektora do załatwienia sprzeciwu Prokuratora Okręgowego w Gliwicach w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku.
W skardze, Prokurator podniósł, że pismem z 3 lutego 2025 r. skierował do Rektora w trybie art. 184 § 1 i § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. sprzeciw, w którym domagał się wznowienia zakończonego decyzją ostateczną postępowania w sprawie z wniosku D. W. o nadanie mu tytułu zawodowego licencjata oraz stwierdzenia, że decyzja o nadaniu wymienionemu tytułu zawodowego licencjata wydana została z naruszeniem prawa.
Skarżący przypomniał, że D. W. wydany został przez Akademię Nauk Stosowanych Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Opolu dyplom ukończenia studiów oraz nadany mu został tytuł zawodowy licencjata. Nastąpiło to w oparciu o egzamin dyplomowy oraz złożoną pracę dyplomową pod tytułem "[...]". W ocenie Prokuratora, praca ta nie została jednak przygotowana samodzielnie przez D. W. bowiem jej napisanie zlecił on innej osobie. Jak podniósł skarżący, tak przygotowaną pracę dyplomową złożył przed komisją egzaminacyjną wyższej uczelni, zapewniając na piśmie o samodzielnym jej sporządzeniu. Na skutek powyższego, [...] 2012 r. wydany został ww. dyplom ukończenia studiów pierwszego stopnia potwierdzający nadanie tytułu zawodowego licencjata. Natomiast, Sąd Rejonowy O. prawomocnym wyrokiem z 1 marca 2021 r., sygn. akt [...], warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko D. W., czym przesądził, że ww. popełnił zarzucone mu przestępstwo z art. 272 k.k., polegające na wyłudzeniu poświadczenia nieprawdy w postaci dyplomu Akademii Nauk Stosowanych Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Opolu potwierdzającego nadanie tytułu licencjata. W ocenie skarżącego, wniesiony sprzeciw prokuratora nie został załatwiony decyzją zgodnie z art. 104 § 1 w zw. z art. 151 § 2 i art. 146 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - dalej zwanej k.p.a. i wobec tego pismem z dnia 11 sierpnia 2025 r. wniósł on ponaglenie
Podsumowując wywody skargi Prokurator podniósł, że Rektor w terminie nie rozpatrzył ponaglenia w formie postanowienia, zgodnie z art. 37 § 6 k.p.a. i wciąż pozostaje w bezczynności. Prokurator wskazał, że okoliczności sprawy pozwalają na zakwalifikowanie bierności organu jako bezczynności z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a k.p.a., bowiem organ od lutego 2025 r. nie załatwił sprawy administracyjnej o prostym stanie faktycznym i nieskomplikowanym stanie prawnym. Rektor nie podjął w sprawie żadnych czynności procesowych i pominął milczeniem wniesione przez Prokuratora ponaglenie, które okazało się bezskuteczne. W ocenie Prokuratora, ewidentna wadliwość cechuje postępowanie Rektora jako organu administracji publicznej, który bez żadnych ważnych przyczyn nie podjął żadnych czynności procesowych i przekroczył wszelkie terminy ustawowe do załatwienia sprawy, w szczególności trzydziestodniowy termin odnoszący się do sprzeciwu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Ustosunkowując się do stawianych w niej zarzutów podniósł, że nie zasługują one na uwzględnienie, albowiem wydał rozstrzygnięcie zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Prokurator kwestionuje natomiast ten fakt wyłącznie dlatego, że decyzja przez niego wydana nie uwzględnia oceny prawnej przedstawionej w sprzeciwie. Rzeczywistą osią sporu pozostaje kwestia administracyjnoprawnych skutków uzyskania dyplomu studiów wyższych w związku z popełnieniem przestępstwa związanego z przypisaniem sobie autorstwa cudzego utworu. Stosownie do tego Rektor wskazał, że ustosunkował się do złożonego przez Prokuratora sprzeciwu i wydał decyzję administracyjną. Wskazując na regulacje art. 77 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r., poz. 1571 ze zm.) wyjaśnił, że reguluje on istotne kwestie związane z uzyskiwanymi w wyniku odbycia studiów kwalifikacjami - tj. wydawanie dyplomu ukończenia studiów oraz wznowienie postępowania w przedmiocie wydania dyplomu. Sama czynność wydania dyplomu ma jednak charakter deklaratoryjny i potwierdza wcześniejsze uzyskanie tytułu zawodowego. Jest to czynność faktyczna (materialno-techniczna), która nie następuje w ramach postępowania administracyjnego. Rektor zaznaczył, że w aktualnym stanie prawnym brak uzasadnienia dla prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nadania tytułu zawodowego, bowiem nie ma konieczności prowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego w zakresie spełnienia przesłanek nadania tytułu. Sam tytuł nadawany jest z mocy prawa w momencie spełnienia wymagań z art. 76 ust. 1 lub 7 p.sz.w. Przepisy wskazanej ustawy nie dają natomiast podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie wydania dyplomu ukończenia studiów. Z kolei przepis art. 77 ust. 4 pkt 1 p.sz.w. de facto stanowi samodzielną podstawę prowadzenia postępowania administracyjnego w przypadku, w którym zachodzi co najmniej jedna z przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, o których stanowią art. 145- 145b k.p.a. W takim przypadku rozstrzygnięcie tego postępowania nie będzie prowadziło do uchylenia decyzji administracyjnej, ale uchylenia dyplomu ukończenia studiów. Dalej Rektor wskazał, że przepis art. 77 ust. 5 p.sz.w. zawiera regułę interpretacyjną dotyczącą przypadku, w którym osoba ubiegająca się o uzyskanie tytułu zawodowego przypisała sobie autorstwo istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego. Rektor ma wówczas obowiązek w drodze decyzji administracyjnej stwierdzenia nieważności dyplomu. Podstawą do stwierdzenia nieważności dyplomu jest prawomocny wyrok sądu stwierdzający przypisanie sobie autorstwa istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego przez osobę, której wyrok dotyczy. W tym przypadku rażące naruszenie prawa polega na tym, że dyplom ukończenia studiów wydawany w trybie art. 77 ust. 1 ustawy p.sz.w. został wydany z naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 p.sz.w., który do warunków ukończenia studiów zalicza pozytywną ocenę samodzielnie opracowanej pracy dyplomowej. Na koniec, zaznaczając, że stosowanie trybu z art. 156 § 1 k.p.a. powoduje następstwa prawne dalej idące niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania i dlatego należy dać priorytet pierwszemu z nich Rektor stwierdził, że prawidłowo i w terminie wydał decyzję administracyjną, ustosunkowując się każdorazowo do żądań Skarżącego, zaś przyjęcie przezeń odmiennego stanowisko co do podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie może być kwalifikowane jako bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ust. 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Ponadto wskazania wymaga, że celem skargi na bezczynność organu jest zwalczanie braku prawem określonej reakcji organu w załatwieniu sprawy strony. Na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie wskazania wymaga, że na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Sąd stwierdza także, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Ponadto mocą art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.
Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z tego powodu Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Nadto wskazania wymaga, że na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Nadto sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Jednakże zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności wykazała, że wniesiona skarga podlega odrzuceniu.
Przechodząc do motywów rozstrzygnięcia zaznaczenia wymaga, że ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że - co do meritum - nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organu jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego przytaczania.
Przedmiotem zaskarżenia - jak wskazano powyżej - jest bezczynność Rektora w sprawie nadania D. W. tytułu zawodowego licencjata, w związku z wniesieniem przez Prokuratora sprzeciwu z 3 lutego 2025 r., mającego na celu stwierdzenie, że decyzja o nadaniu D. W. tytułu zawodowego licencjata została wydana z naruszeniem prawa. Podkreślić w związku z tym należy, że działając na podstawie art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 p.sz.w. Rektor wszczął w dniu 15 stycznia 2025 r. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności dyplomu ukończenia przez D. W. studiów wyższych oraz uzyskania przez niego tytułu zawodowego licencjata. Następnie, po wniesieniu przez Prokuratora sprzeciwu z dnia 3 lutego 2025 r., prowadził to postępowanie także działając na podstawie tego sprzeciwu, o czym poinformował strony w zawiadomieniu z dnia 18 lutego 2025 r. Istotne jest zatem w przedmiotowej sprawie to, że organ w jednej sprawie prowadził postępowanie obejmując nim także sprzeciw Prokuratora. Postępowanie to organ zakończył decyzją z 23 kwietnia 2025 r., nr [...], mocą której stwierdził nieważność dyplomu ukończenia studiów licencjackich nr [...] uzyskanego przez D. W. Następnie, w wyniku rozpoznania wniosku Prokuratora o ponowne rozpatrzenie sprawy z 9 maja 2025 r., decyzją z 9 lipca 2025 r., nr [...] uchylił tę decyzję i stwierdził wydanie D. W. decyzji w sprawie przyznania dyplomu ukończenia studiów licencjackich nr [...] z naruszeniem prawa, wobec braku możliwości stwierdzenia nieważności dyplomu, z uwagi na upływ dziesięciu lat od jego doręczenia. Ponadto - po wniesieniu przez Prokuratora ponaglenia z dnia 11 sierpnia 2025 r. na niezałatwienie w terminie jego sprzeciwu z 3 lutego 2025 r., w którym domagał się wznowienia zakończonego ostateczną decyzją postępowania w sprawie z wniosku D. W. o nadanie mu tytułu zawodowego licencjata oraz stwierdzenia, że decyzja o nadaniu tego tytułu wydana została z naruszeniem prawa - Rektor ponownie rozpatrzył wniosek Prokuratora z 9 maja 2025 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy i decyzją z dnia 9 września 2025 r., nr [...], stwierdził wydanie D. W. decyzji w sprawie nadania tytułu zawodowego licencjata z naruszeniem prawa, wobec braku możliwości stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu tytułu zawodowego licencjata, z uwagi na upływ dziesięciu lat od jej podjęcia.
Tym samym, nie oceniając legalności działania Rektora w zakresie wydania ww. decyzji, podkreślić należy, że w uchwale 7 sędziów z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, Naczelny Sąd Administracyjny - dalej zwany NSA, stwierdził, że: "(...) Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Jak podkreślano w powyższej uchwale z 22 czerwca 2020 r., zasadniczym celem wniesienia skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, a więc jak w rozpoznawanej sprawie zakończenie postępowania wydaniem decyzji, która na dzień wniesienia skargi korzystała z mocy ostateczności. Skarga na bezczynność skierowana jest przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona. Czyni to koniecznym dokonanie przez sąd administracyjny oceny, czy organ pozostaje w bezczynności na dzień wniesienia skargi. W ocenie NSA zwrot mówiący o przeszkodzie w merytorycznym rozpoznaniu skargi, którym posłużono się w analizowanej uchwale, należy rozumieć, jako inną przyczynę niedopuszczalności skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zatem, konstatując dotychczas podniesione, zgodnie z uchwałą NSA z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Analogicznie wypowiedział się NSA w odniesieniu do badania przewlekłego sposobu prowadzenia postępowania przez organ administracji w przypadku zakończenia postępowania. W uchwale z 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 stwierdzono bowiem, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy podniesienia wymaga, że realizując ustawowe zadanie strzeżenia praworządności, prokurator podejmuje działania w administracji także w trybach nadzwyczajnych. Tym samym prokurator ma uprawnienia zarówno w zakresie kontroli bieżącej, jak i następczej, może też skorzystać ze sprzeciwu jako specjalnego środka prawnego w postępowaniu administracyjnym. Sprzeciw to nadzwyczajny środek prawny przysługujący tylko prokuratorowi od decyzji ostatecznej w administracyjnym toku postępowania. Sprzeciw prokuratora, co ważne, nie stanowi samodzielnego środka zaskarżenia ostatecznych decyzji administracyjnych, lecz jest wspólnym określeniem kilku różnych środków prawnych. Słowo "sprzeciw" służy podkreśleniu imperatywnego charakteru zaskarżenia decyzji przez prokuratora. Skutki wniesienia sprzeciwu są bardziej kategoryczne od powstających w przypadku wniesienia odpowiedniego podania lub żądania przez stronę postępowania. Organ administracyjny, do którego prokurator skierował sprzeciw, ma obowiązek prawny wszcząć z urzędu postępowanie i w terminie 30 dni wydać decyzję. Jeżeli organ administracyjny w tym terminie nie ustosunkuje się do sprzeciwu, ma obowiązek zawiadomić prokuratora i stronę postępowania o przyczynach zwłoki, podając nowy termin merytorycznego rozpoznania. Na niedopełnienie tego obowiązku przysługuje prokuratorowi i stronom zażalenie. Organ musi wszcząć z urzędu postępowanie zawsze, gdy otrzyma sprzeciw prokuratora, co w sprawie zrealizował rozpoznając sprzeciw w ramach wszczętego postępowania. Zawiadamiał o tym strony wskazując na przesłanki i podstawy, w ramach których odwoła się do sprzeciwu.
Uwagi te są istotne, albowiem rozpatrzenie sprzeciwu następuje w postępowaniu prowadzonym w jednym z trybów nadzwyczajnych z udziałem wszystkich stron i innych uczestników postępowania. Organ załatwia sprzeciw prokuratora w rozumieniu art. 185 k.p.a. Żądanie Prokuratora zawarte w sprzeciwie rodzi o tyle dalej idące skutki procesowe, niż o podobnej treści żądanie strony, że organ administracyjny nie może wydać decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania. Prokuratorowi służy prawo wniesienia sprzeciwu od decyzji ostatecznej, jeżeli przepisy kodeksu lub przepisy szczególne przewidują wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji albo jej uchylenie lub zmianę.
W przedmiotowej sprawie, co wymaga powtórzenia, Prokurator wniósł sprzeciw w sprawie dotyczącej legalności nadania D. W. tytułu zawodowego licencjata, w celu stwierdzenia, że decyzja o nadaniu D. W. tytułu zawodowego licencjata wydana została z naruszeniem prawa. Organ rozpoznał ten sprzeciw w ramach postępowania wszczętego 15 stycznia 2025 r. w sprawie stwierdzenia nieważności dyplomu ukończenia studiów wyższych D. W. oraz uzyskania przez niego tytułu zawodowego licencjata – co wynika z treści zawiadomienie o wszczęciu postępowania z 18 lutego 2025 r. oraz treści wydanych w ramach tego postępowania decyzji Rektora z 23 kwietnia 2025 r., 9 lipca 2025 r. oraz 9 września 2025 r.
Podkreślić należy, że ocena merytoryczna ww. decyzji wykracza poza granice niniejszej sprawy, która dotyczy oceny w przedmiocie bezczynności. Niemniej jednak dostrzec trzeba, że z akt sprawy wynika, iż na żadnym etapie postępowania Prokurator nie zanegował zakresu, granic i podstawy prowadzonego postępowania w ramach którego rozpoznano jego sprzeciw.
Należy także podnieść, że w przypadku wniesienia sprzeciwu przez Prokuratora następuje wszczęcie postępowania w sprawie wzruszenia ostatecznej decyzji, w którym prokuratorowi będą przysługiwały procesowe prawa strony. Podstawą sprzeciwu mogą być okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji, a także wzruszenie decyzji w okolicznościach nadzwyczajnych, o których mowa w art. 161 k.p.a. Prokurator wnosząc sprzeciw nie wkracza w celowość działania organu administracyjnego, który "może" uchylić lub zmienić decyzję, lecz zaskarża nim niezgodne z prawem działanie lub bezczynność organu.
Powtórzenia wymaga, że postępowanie zainicjowane przez prokuratora sprzeciwem toczyło się w ramach jednej sprawy i jednego postępowania wszczętego przez Rektora w dniu 15 stycznia 2025 r., które zakończyło się wydaniem decyzji z 9 września 2025 r., mocą której stwierdzono wydanie D. W. decyzji w sprawie nadania tytułu zawodowego licencjata z naruszeniem prawa, a więc podjęciem rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem Prokuratora zgłoszonym w sprzeciwie. Z informacji uzyskanej od organu przez pracownika tut. Sądu wynika, że nie wywiedziono od niej środka zaskarżenia. Tym samym stała się ona ostateczna.
Mając na uwadze ujawniony tok procedowania organu, który przedmiotem postępowania uczynił także sprzeciw Prokuratora, nie sposób przy ostatecznym jego zakończeniu przed wniesieniem skargi poddać kontroli sądowej jego tok i prawidłowość podejmowanych działań.
Przesądza o tym uchwała NSA podjęta w składzie 7 sędziów z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, jak i z 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21.
W przedmiotowej sprawie sądowoadministracyjnej - co wymaga podkreślenia - prokurator przedmiotem zaskarżenia nie uczynił wydanej decyzji, stąd pozostaje ona poza przedmiotem kontroli sądowej, lecz bezczynność organu w sprawie nadania D. W. tytułu zawodowego licencjata
Oceniając, w tak wykreowanym stanie prawnym i faktycznym, zasadność skargi należało zatem zauważyć, że Rektor prowadził kontrolowane postępowanie w wyniku sprzeciwu wniesionego przez Prokuratora. Wspomniane postępowanie toczyło się zatem z urzędu (art. 186 k.p.a.), a Prokurator miał w nim zapewniony udział na prawach strony (art. 188 k.p.a.), co realizowało się w zawiadamianiu o podejmowanych czynnościach i doręczeniu mu zapadłego w jego toku rozstrzygnięcia. Nie bez znaczenia dla oceny roli Prokuratora w kontrolowanej sprawie, a zwłaszcza treści jego pism procesowych jest również to, że należy on do struktury będącej organem ochrony prawnej, którego podstawowym zadaniem jest strzeżenie praworządności. Przysługują mu w tym celu środki prawne, którymi może swobodnie dysponować dokonując wyboru realizowanego trybu. Analizując przebieg kontrolowanego postępowania należy wskazać, że Rektor w zasadzie w toku kontrolowanego postępowania czynił zadość ustawowym obowiązkom związanym z załatwieniem sprawy, m.in. zawiadamiając strony podejmowanych działaniach. Realizował przy tym procesowy obowiązek określony w art. 36 k.p.a.
Niemniej jednak okoliczność ta, nie ma zasadniczego znaczenia dla oceny zasadności skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego albowiem skarga została wywiedziona - jak wskazano powyżej - po jej ostatecznym załatwieniu.
Podsumowując, kluczowe znaczenie dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność organu, czy przewlekłość prowadzonego przez niego postępowania, ma data zakończenia przez organ prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji. Nie powinno się przy tym utożsamiać daty wydania decyzji z datą jej doręczenia.
W orzecznictwie, z którym skład orzekający utożsamia się, podnosi się, że przyjęcie odmiennego stanowiska wprowadzałoby stan permanentnej niepewności co do tej daty, przede wszystkim z uwagi na możliwą do zastosowania formę doręczenia zastępczego. Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, doręczenie zaś ma na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej będącej organem administracji publicznej lub przez ten organ upoważnionej, zgodnie z art. 268a k.p.a. (postanowienie NSA z 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1544/23).
Sumując, w realiach niniejszej sprawy, skoro w chwili wniesienia skargi organ załatwił już sprawę administracyjną poprzez wydanie decyzji, to zachodziła pierwotna, bo istniejąca w dniu wniesienia skargi, bezprzedmiotowość postępowania. W dniu wniesienia skargi nie istniał już bowiem przedmiot postępowania, jakim w niniejszej sprawie był stan bezczynności.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.