I SAB/OP 85/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2024-11-20
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowy od osób prawnychnadpłatazwrot nadpłatybezczynność organuOrdynacja podatkowapostępowanie podatkowedecyzja podatkowaNSAWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę na bezczynność organu podatkowego w sprawie zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r., uznając, że nadpłata nie powstała w momencie składania wniosku.

Spółka złożyła skargę na bezczynność Naczelnika Opolskiego Urzędu Skarbowego w Opolu, domagając się zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. wraz z odsetkami. Spółka argumentowała, że nadpłata powstała po uchyleniu przez NSA decyzji organu pierwszej instancji i braku wydania nowej decyzji w terminie. Sąd uznał jednak, że decyzja organu pierwszej instancji wciąż istniała w obrocie prawnym, a nadpłata nie powstała w momencie składania wniosku, co skutkowało oddaleniem skargi.

Przedmiotem skargi było zarzucenie Naczelnikowi Opolskiego Urzędu Skarbowego bezczynności w zakresie zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. wraz z odsetkami. Spółka skarżąca argumentowała, że nadpłata powstała w związku z uchyleniem przez Naczelnego Sąd Administracyjny decyzji organu drugiej instancji i brakiem wydania nowej decyzji w terminie 3 miesięcy. Spółka wskazała, że wpłacona kwota stanowiła nadpłatę zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a termin na zwrot nadpłaty wynikał z art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej. Naczelnik Opolskiego Urzędu Skarbowego w Opolu twierdził, że brak jest podstaw do zwrotu nadpłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę, stwierdzając, że w momencie składania wniosku o zwrot nadpłaty, decyzja organu pierwszej instancji określająca wysokość zobowiązania podatkowego nadal istniała w obrocie prawnym, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jedynie decyzję organu drugiej instancji, a nie decyzję organu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że dopiero decyzja Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z 12.07.2024 r. uchylająca decyzję organu pierwszej instancji spowodowała, że zaczął biec 3-miesięczny termin na wydanie nowej decyzji, a w przypadku jego bezskuteczności – zwrot nadpłaty. W związku z tym, że organ wydał decyzję uchylającą decyzję organu pierwszej instancji 12.07.2024 r., termin 3 miesięcy upływał 12.10.2024 r., a w przypadku niewydania nowej decyzji, zwrot nadpłaty nastąpił 29.10.2024 r. Sąd uznał, że organ nie pozostawał w bezczynności, a skarga została wniesiona przed upływem terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy nie pozostaje w bezczynności, ponieważ nadpłata nie powstała w momencie składania wniosku o jej zwrot, gdyż decyzja organu pierwszej instancji wciąż istniała w obrocie prawnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uchylenie przez NSA decyzji organu drugiej instancji nie oznaczało automatycznego powstania nadpłaty, jeśli decyzja organu pierwszej instancji nadal obowiązywała. Nadpłata mogła powstać dopiero po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji przez organ drugiej instancji lub po upływie terminu na wydanie nowej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 77 § 4

Ordynacja podatkowa

W przypadku niewydania nowej decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia albo stwierdzenia nieważności przez organ podatkowy lub od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję albo stwierdzającego jej nieważność, nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej albo decyzji, której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 72 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.

Ordynacja podatkowa art. 73 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Nadpłata powstaje z dniem zapłaty podatku do dnia wydania decyzji.

ppsa art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

ppsa art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania aktu lub stwierdza bezczynność.

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, gdy stwierdzi, że nie zaistniał stan bezczynności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy nie pozostawał w bezczynności, ponieważ nadpłata nie istniała w momencie składania wniosku o jej zwrot, a decyzja organu pierwszej instancji wciąż była w obrocie prawnym.

Odrzucone argumenty

Spółka argumentowała, że nadpłata powstała po uchyleniu przez NSA decyzji organu drugiej instancji i braku wydania nowej decyzji w terminie, co uzasadniało żądanie zwrotu.

Godne uwagi sformułowania

nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej albo decyzji, której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki w obrocie prawnym ciągle istniała decyzja organu pierwszej instancji nie można mówić o powstaniu nadpłaty oraz o obowiązku jej zwrotu

Skład orzekający

Grzegorz Gocki

przewodniczący

Aleksandra Sędkowska

sprawozdawca

A. Komorowska-Kaczkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących powstania i zwrotu nadpłaty po uchyleniu decyzji przez sąd administracyjny, a także momentu powstania bezczynności organu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z kolejnością uchylania decyzji i ich wpływem na powstanie nadpłaty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym, która może być interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych, wyjaśniając niuanse związane z terminami i powstawaniem nadpłaty.

Kiedy faktycznie powstaje nadpłata podatku po wyroku NSA? Sąd wyjaśnia kluczowe terminy.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Op 85/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2024-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
A. Komorowska-Kaczkowska
Aleksandra Sędkowska /sprawozdawca/
Grzegorz Gocki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
658
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 72 par. 1 pkt 1, art. 77 par. 4,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi S. Spółki z o.o. w J. na bezczynność Naczelnika Opolskiego Urzędu Skarbowego w Opolu w przedmiocie braku zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia przez S. Sp. z o.o. w J. (dalej: Spółka skarżący, strona) w niniejszej sprawie jest bezczynność Naczelnika Opolskiego Urzędu Skarbowego w Opolu (dalej: organ) wynikająca z braku zwrotu stronie nadpłaty w postaci wpłaconych kwot tytułem podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. wraz z odsetkami za zwlokę i oprocentowaniem od tej nadpłaty.
Skarga z dnia 8 września 2024 r. na bezczynność organu została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 30.09.2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w P. wydał decyzję nr [...] określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. Decyzja została doręczona Spółce 15.10.2020 r. Dnia 29.10.2020 r. Spółka złożyła odwołanie od tej decyzji
W dniu 8.11.2021 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w P. wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, tj. Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w P. Decyzja została doręczona Spółce 22.11.2021 r.
Dnia 23.11.2021 r. Spółka uregulowała zobowiązanie wynikające z decyzji organu pierwszej instancji, tj. Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w P. Na poczet należności głównej Spółka wpłaciła kwotę 347 683 zł zaś z tytułu odsetek za zwłokę - kwotę 141 027 zł.
W dniu 22.12.2021 r. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję organu drugiej instancji z 8.11.2021 r.
W dniu 21.04.2022 r. zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (sygn. akt I SA/Rz 47/22) oddalający skargę, natomiast w dniu 1.12.2023 r. zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt II FSK 925/22) uchylający w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 21.04.2022 r. oraz decyzję organu II instancji, tj. Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w P. nr [...] z 8.11.2021 r.
Pismem z 10.05.2024 r. Spółka zwróciła się do Naczelnika Opolskiego Urzędu Skarbowego w Opolu o zwrot nadpłaty.
W dniu 12.07.2024 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w P. wydał decyzję nr [...] uchylającą w całości decyzję organu I instancji znak [...] i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja została doręczona Spółce 25.07.2024 r.,
W dniu 14.08.2024 r. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję z 12.07.2024 r.,
W dniu 6.09.2024 r. zostało wystosowane ponaglenie Spółki skierowane do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu.
Postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu nr [...] z 24.09.2024 r. uznano ponaglenie za bezzasadne.
W skardze na bezczynność strona zarzuca Naczelnikowi Opolskiego Urzędu Skarbowego w Opolu rażące naruszenie art. 77 § 1 pkt 1 w zw. z art. 77 § 4 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 78 § 3 pkt 1 i § 4 w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 73 § 1 pkt 1 w zw. z art. 120 w zw. z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 poz. 2383 ze zm. - zwanej dalej "Ordynacją podatkową") poprzez rażąco naruszający prawo brak zwrotu Spółce przez Naczelnika Opolskiego Urzędu Skarbowego w Opolu nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. i odsetek za zwłokę od niej wraz z oprocentowaniem od tej nadpłaty.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, iż w jej ocenie wpłacona przez nią do organu podatkowego 23.11.2021 r. kwota tytułem – jak wskazała - rzekomej (nieistniejącej) zaległości podatkowej CIT za 2015 r. i rzekomych odsetek za zwłokę w sposób oczywisty stanowi nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 72 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, tj. kwotę nienależnie zapłaconego podatku i nienależnie zapłaconych odsetek za zwłokę. To wynika - zdaniem strony - z prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1.12.2023 r. sygn. akt II FSK 925/22. Nadpłata ta zaś - zgodnie z art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej - powstała z dniem zapłaty przez Spółkę do organu podatkowego nienależnego podatku i nienależnych odsetek za zwłokę, tj. z dniem 23.11.2021 roku.
Strona Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 77 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej nadpłata podlega zwrotowi na rzecz podatnika w terminie 30 dni od dnia wydania nowej decyzji - jeżeli nadpłata powstała w związku z uchyleniem decyzji. Jednakże jak wynika z art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej w przypadku niewydania nowej decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję, nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki.
Spółka w skardze wskazała, że spełniła wszystkie przesłanki wymienione w art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej warunkujące jego zastosowanie:
a. w obrocie prawnym istnieje orzeczenie sądu administracyjnego, uchylające decyzję organu podatkowego - Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 1.12.2023 r. sygn. akt II FSK 925/22 prawomocnie uchylił decyzję Naczelnika [....] Urzędu Celno - Skarbowego w P. z 8.11.2021 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 30.09.2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 w kwocie 1 634 559 zł;
b. doręczenie organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego (ze stwierdzeniem jego prawomocności), uchylającego decyzję organu podatkowego. Odpis tego orzeczenia, tj. prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II FSK 925/22 został doręczony Naczelnikowi [...] Urzędu Celno - Skarbowego w P. 25.01.2024 r.;
c. Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w P. nie wydał nowej decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II FSK 925/22. Termin na wydanie nowej decyzji upływał z dniem 25.04.2024 roku.
W ocenie Spółki, Naczelnik Opolskiego Urzędu Skarbowego w Opolu był zobowiązany do zwrotu istniejącej po stronie Spółki nadpłaty i to bez zbędnej zwłoki, tj. bez nieuzasadnionego przetrzymywania tej kwoty. Naruszenie tego terminu oznacza bezczynność organu podatkowego. W tej bezczynności organ podatkowy jest już przez ponad 4 miesiące.
W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze Naczelnik Opolskiego Urzędu Skarbowego w Opolu stwierdził, że na obecnym etapie sprawy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do zwrotu Spółce nadpłaty wynikającej z wpłaconych kwot z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. w związku z uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 1.12.2023 r. sygn. akt II FSK 925/22 w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 21.04.2022 r. sygn. akt I SA/Rz 47/22 oddalającego skargę oraz decyzji organu drugiej instancji, tj. Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w P. nr [...] z 8.11.2021 r., którą Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w P. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 30.09.2020 r. nr [...] określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 rok.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: ppsa), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 ppsa lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w 3 § 2 pkt 4a ppsa.
Stosownie do art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ppsa.
Według art. 149 § 1 ppsa, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a ppsa jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd z kolei oddala skargę na podstawie art. 151 ppsa, gdy stwierdzi, że nie zaistniał stan bezczynności lub przewlekłości działania organu wykonującego administrację publiczną.
W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę skarga na bezczynność nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnieć należy przepisy regulujące kwestię nadpłaty, bowiem to w ich uchybieniu strona upatruje bezczynności organu.
Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Z kolei zgodnie z art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej: w przypadku niewydania nowej decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia albo stwierdzenia nieważności przez organ podatkowy lub od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję albo stwierdzającego jej nieważność, nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej albo decyzji, której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki.
W skardze strona skarżąca wywodzi, że spełniła wszystkie przesłanki opisane w powyższych regulacjach a warunkujące zwrot nadpłaty.
Z takim stanowiskiem jednak nie sposób się zgodzić. Należy bowiem przypomnieć, iż Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1.12.2023 r. (sygn. akt II FSK 925/22) uchylił decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w P. z 8.11.2021 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję tego organu jako organu pierwszej instancji z 30.09.2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 w kwocie 1 634 559 zł. Zatem w dacie złożenia przez stronę wniosku o zwrot nadpłaty (czyli na dzień 10.05.2024 r.) w obrocie prawnym istniała decyzja organu pierwszej instancji określająca wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. – a zatem decyzja z 30.09.2020 r. nr [...]. W wyniku wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 1.12.2023 r. (sygn. akt II FSK 925/22) powstała zatem sytuacja, w której organ drugiej instancji ponownie był zobligowany rozpoznać odwołanie strony od powyżej wskazanej – i istniejącej wówczas – decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w P. z 30.09.2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie spowodował - wbrew twierdzeniom Spółki - powstania nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 rok. Rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji - decyzja z 30.09.2020 r. nr [...] - pozostawało bowiem w obrocie prawnym i - pomimo braku ostatecznego rozstrzygnięcia - stanowiło podstawę określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 rok. Nie zostało ono bowiem wyeliminowane z obrotu prawnego wskutek ostatecznego rozstrzygnięcia organu drugiej instancji, jak również prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił bowiem wyłącznie decyzję ostateczną organu drugiej instancji. Zatem na dzień złożenia przez stronę wniosku o zwrot nadpłaty w obrocie prawnym funkcjonowała wskazana powyżej decyzja organu pierwszej instancji z 30.09.2020 r., określająca zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r., dlatego też – jak słusznie zauważył organ – formalnie nie było nadpłaty, a skoro tak – to nie mogła być ona zwrócona.
Zatem w analizowanej sprawie nie można mówić o powstaniu nadpłaty oraz o obowiązku jej zwrotu w myśl przepisu art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej. Aby bowiem dokonać zwrotu nadpłaty ze wskazanych w tym przepisie przyczyn, po złożeniu przez stronę wniosku o jej zwrot, musiałoby wcześniej dojść również do uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w P. z 30.09.2020 r. nr [...] (por. wyrok NSA z dnia 01.03.2024 r., sygn. akt I FSK 2263/23). A taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie.
Należy dalej zauważyć, iż przepis art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie tylko w przypadku niewydania nowej decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia albo stwierdzenia nieważności przez organ podatkowy lub od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję albo stwierdzającego jej nieważność. W takiej sytuacji nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej albo decyzji, której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki. Jeżeli w terminie 3- miesięcznym nie zostanie wydana nowa decyzja merytoryczna, zwrotowi - bez zbędnej zwłoki - podlega kwota wpłacona na podstawie decyzji wyeliminowanej z obrotu prawnego. Nadpłatę stanowi wówczas kwota wpłacona na podstawie uchylonej lub unieważnionej decyzji. W przypadku, gdy wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji następuje przez sąd administracyjny to 3-miesięczny termin na wydanie nowej decyzji (art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej) liczy się nie od dnia wydania orzeczenia przez sąd, lecz od dnia doręczenia tego orzeczenia wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Zatem przepis art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej 3 - miesięczny termin na wydanie nowej decyzji nakazuje liczyć od dnia uchylenia albo stwierdzenia nieważności przez organ podatkowy albo od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję albo stwierdzającego jej nieważność.
Spółka wadliwie liczy ten termin od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt II FSK 925/22), tj. od 25.01.2024 roku. Natomiast [...] Urząd Celno - Skarbowy w P. otrzymał odpis orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności 14.02.2024 roku. Ponadto – co kluczowe - decyzja organu pierwszej instancji określająca wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 r. nie została uchylona przez Naczelny Sąd Administracyjny, a zatem pozostała w obrocie prawnym, zaś sama sprawa "powróciła" do postępowania odwoławczego. Zatem w dacie złożenia przez stronę wniosku o zwrot nadpłaty (czyli na dzień 10.05.2024 r.) w obrocie prawnym ciągle istniała decyzja organu pierwszej instancji, a tym samym nie było podstaw by liczyć 3- miesięczny termin na wydanie nowej decyzji "od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności".
Dopiero dnia 12.07.2024 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w P. wydał decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji z 30.09.2020 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. Dopiero zatem od tego momentu zaczął biec termin określony w art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej, bowiem zaistniała przesłanka "uchylenia albo stwierdzenia nieważności przez organ podatkowy". Z tą bowiem datą została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawych za 2015 r. A to właśnie kwotę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą deklarowaną a kwotą wynikającą z tej decyzji strona uiściła 23.11.2021 r. I bez znaczenia jest tu termin, w jakim strona dokonała tej wpłaty (23.11.2021 r.) a zatem, iż nastąpiło to po wydaniu decyzji drugoinstancyjnej utrzymującej w mocy wskazaną decyzję organu pierwszej instancji. Przywołany przepis art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej in fine stanowi bowiem wyraźnie, iż: "(...) nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej albo decyzji, której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki". Nie ulega zaś wątpliwości, iż to nie w decyzji organu drugiej instancji określono wysokość zobowiązania podatkowego. Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji polegało na utrzymaniu w mocy decyzji wymiarowej z 30.09.2020 r. a nie na określeniu wysokości zobowiązania - a ten fakt zdaje się umykać stronie skarżącej. Użyte w cytowanym powyżej przepisie normatywne sformułowanie "kwotę wpłaconą na podstawie decyzji" oznacza, iż chodzi o decyzję, z której wynika wysokość zobowiązania – bez znaczenia przy tym pozostaje to, czy jest to decyzja deklaratoryjna czy konstytutywna. Decyzja deklaratoryjna co prawda potwierdza tylko wysokość zobowiązania wynikającego z mocy prawa, jednak zastępuje ("eliminuje") deklarację, w której strona powinna prawidłowo wskazać ową kwotę w takim znaczeniu, iż podatnik jest zobowiązany do zapłaty podatku w wysokości wynikającej z tej decyzji, a nie ze złożonej deklaracji (por. wyroki NSA: z dnia 9.06.2020r., sygn. akt II FSK 1603/19; z 9.12.2020 r., sygn. akt II FSK 2066/18). Kwota nadpłaty w niniejszej sprawie stanowi zaś różnicę pomiędzy kwotą wynikającą z deklaracji złożonej przez stronę a kwotą wynikającą z decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. To tę różnicę strona wpłaciła w dniu 23.11.2021 r. i to tej kwoty - jako nadpłaty - dotyczył wniosek strony o zwrot nadpłaty.
Bez znaczenia dla powyższego pozostają także twierdzenia strony o tym, iż decyzji pierwszoinstancyjnej nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności. Strona ma prawo bowiem dobrowolnie wykonać również decyzję nieostateczną a nawet taką, której wykonanie wstrzymał sam organ (por. art. 239g Ordynacji podatkowej). Brak rygoru wykonalności decyzji nieostatecznej oznacza jedynie, że należność wynikająca z takiej decyzji nie może być dochodzona w drodze egzekucji. Zwrot normatywny "nie podlega wykonaniu" nie obejmuje dobrowolnego wykonania decyzji, w tym również przez działania strony zmierzające do wykonania zobowiązania podatkowego, np. przez potrącenie, przeniesienie własności rzeczy lub praw majątkowych, przejęcie własności nieruchomości lub prawa majątkowego w postępowaniu egzekucyjnym, zaliczenie nadpłaty czy zwrotu podatku od towarów i usług na zaległość podatkową (vide: Komentarz do art. 239a, Ordynacja podatkowa. Komentarz. Wydanie XII, S.Babiarz i in., WKP 2024, Lex-el.).
Wobec powyższego słusznie wskazał organ, że skoro decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego, na podstawie której strona uiściła owo zobowiązanie w kwocie wynikającej z tej właśnie decyzji, została wyeliminowana z obrotu prawnego dopiero dnia 12.07.2024 r. – to termin 3- miesięczny, o którym mowa w art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej upływał w dniu 12.10.2024 r. Jeżeli zaś organ podatkowy nie wydałby nowej decyzji w terminie do tego dnia – a zatem do 12.10.2024 r., to dopiero wówczas wpłacona kwota przez Spółkę podlegać może - na podstawie art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej - zwrotowi bez zbędnej zwłoki. I – jak wynika z treści pisma Naczelnika Opolskiego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 13.11.2024 r. – tak też się stało, bowiem w związku z tym, iż do dnia 12.10 2024 r. nie wydano decyzji w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r., to dnia 29.10.2024 r. kwotę 488 710 zł (a zatem kwotę wpłaconą przez Spółkę 23.11.2021 r.) zwrócono Spółce.
W takich okolicznościach faktycznych i prawnych, w ocenie Sądu, Naczelnik Opolskiego Urzędu Skarbowego w Opolu nie pozostawał w bezczynności w zakresie niedokonania zwrotu na rzecz Spółki nadpłaty wynikającej z wpłaconej w dniu 23.11.2021 r. kwoty z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2015 r. Wniosek o zwrot nadpłaty strona złożyła bowiem w momencie, gdy nadpłata w świetle przytoczonych powyżej przepisów Ordynacji podatkowej jeszcze nie istniała. Zaś ponaglenie (wniesione do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu 6.09.2024 r. i uznane postanowieniem tegoż organu nr [...] z 24.09.2024 r. za bezzasadne), jak i skarga na bezczynność z dnia 8.09.2024 r., zostały wniesione przed upływem owego 3-miesięcznego terminu, o którym stanowi art. 77 § 4 Ordynacji podatkowej.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż organ nie pozostawał w bezczynności, dlatego skargę oddalił na podstawie art. 151 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI