I SAB/Op 82/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę na bezczynność Wojewody Opolskiego w sprawie procedury 'Niebieskiej Karty', uznając, że czynności w ramach tej procedury nie podlegają kontroli sądów administracyjnych.
Skarżący R. K. wniósł skargę na bezczynność Wojewody Opolskiego w przedmiocie rozpatrzenia jego pism dotyczących procedury 'Niebieskiej Karty'. Wojewoda wyjaśnił, że udzielił odpowiedzi na pisma skarżącego i wskazał właściwe organy do rozpatrzenia skarg. Sąd administracyjny uznał, że czynności w ramach procedury 'Niebieskiej Karty' nie kształtują bezpośrednio uprawnień lub obowiązków obywatela i nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, w związku z czym skargę odrzucono.
Skarżący R. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zarzucając bezczynność Wojewody Opolskiego w związku z brakiem odpowiedzi na jego pisma dotyczące procedury 'Niebieskiej Karty' oraz nieprawidłowości w funkcjonowaniu instytucji podległych Wójtowi Gminy. Wojewoda Opolski w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego pisma, wskazując jednocześnie, że organem właściwym do rozpatrzenia skarg na działania związane z procedurą 'Niebieskiej Karty' nie jest Wojewoda, a Rada Gminy. Ponadto, Wojewoda poinformował o podjętych działaniach kontrolnych w zakresie realizacji zadań gminy wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, w wyniku których wydano zalecenia pokontrolne. Skarżący, po otrzymaniu odpowiedzi na swoje pisma, zawnioskował o zamknięcie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, analizując przedmiot skargi, uznał, że czynności w ramach procedury 'Niebieskiej Karty' nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, ponieważ nie kształtują one bezpośrednio uprawnień lub obowiązków obywatela. Sąd powołał się na przepisy ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym procedura ta ma charakter wewnętrzny i nie stanowi aktu podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W związku z tym, skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, czynności w ramach procedury 'Niebieskiej Karty' nie kształtują bezpośrednio uprawnień lub obowiązków obywatela i nie podlegają kontroli sądów administracyjnych.
Uzasadnienie
Procedura 'Niebieskiej Karty' ma charakter wewnętrzny, koordynacyjny i nie stanowi aktu władczego kształtującego prawa lub obowiązki stron. Wszczęcie tej procedury nie kreuje stosunku administracyjnego podlegającego kognicji sądów administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych, w tym akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem pewnych postępowań.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi, gdy sprawa nie podlega jurysdykcji sądów administracyjnych.
u.p.p.d. art. 7 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej
Określa zadania wojewody w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w tym nadzór nad realizacją zadań przez samorząd.
u.p.p.d. art. 9a § ust. 1-2 i ust. 7
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej
Reguluje powoływanie zespołu interdyscyplinarnego i możliwość wniesienia skargi na jego działalność.
u.p.p.d. art. 9d § ust. 1-4
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej
Opisuje procedurę 'Niebieskiej Karty', jej cel i sposób wszczęcia.
Pomocnicze
K.p.a. art. 231 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wskazania przez organ właściwego organu do rozpatrzenia skargi.
u.p.s. art. 126-133
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Przepisy stosowane odpowiednio do nadzoru wojewody nad samorządem w sprawach przeciwdziałania przemocy domowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynności w ramach procedury 'Niebieskiej Karty' nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. Procedura 'Niebieskiej Karty' ma charakter wewnętrzny i nie kształtuje bezpośrednio praw i obowiązków obywatela.
Godne uwagi sformułowania
Czynności w ramach procedury 'Niebieskiej Karty' nie mogą być kwalifikowane, jako akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Sąd zważył także, że również pozostałe zarzuty skargi nie odnoszą się bezpośrednio do aktów, czynności, względnie bezczynności organu jednostki samorządowego, lecz stanowią wyraz niezadowolenia skarżącego ze sposobu wykonywania czynności przez organy stosujące procedurę 'Niebieskiej Karty'.
Skład orzekający
Beata Kozicka
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie braku jurysdykcji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących procedury 'Niebieskiej Karty' oraz innych czynności o charakterze wewnętrznym lub koordynacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw związanych z procedurą 'Niebieskiej Karty' i podobnymi mechanizmami, gdzie brak jest bezpośredniego kształtowania praw i obowiązków obywatela przez organ administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej społecznie procedury 'Niebieskiej Karty' i wyjaśnia granice kontroli sądów administracyjnych nad działaniami organów w tym zakresie, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i administracyjnym.
“Czy sąd administracyjny może kontrolować 'Niebieską Kartę'? Wyrok WSA w Opolu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SAB/Op 82/24 - Postanowienie WSA w Opolu Data orzeczenia 2024-10-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Beata Kozicka /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 658 Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 3 par. 2 pkt 4, art. 58 par. 1 pkt 1, Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 424 art. 7 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 art. 9a ust. 1-2 i ust. 7, art. 9b ust. 2, art. 9d ust. 1-4 Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu w dniu 24 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Wojewody Opolskiego w przedmiocie rozpatrzenia skargi postanawia odrzucić skargę. Uzasadnienie R. K. pismem z dnia 29 sierpnia 2024 r., zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o stwierdzenie bezczynności Wojewody Opolskiego. Zarzucił temu organowi brak odpowiedzi na pisma z dnia 25 oraz 29 lipca 2024 r., które przesłał w załączeniu do skargi, a ponadto "nie podjęcie tematów" z jego pisma z dnia 8 maja 2024 r. We wszystkich tych pismach skarżący wskazał na występujące, jego zdaniem, nieprawidłowości w funkcjonowaniu pracowników instytucji podległych Wójtowi Gminy [...], takich jak Zespół Szkolno-Przedszkolny w [...], Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, czy Zespół Interdyscyplinarny w związku z wszczęciem wobec niego procedury tzw. "Niebieskiej Karty". Wniósł też o uwzględnienie jego skargi na bezpodstawne założenie "Niebieskiej Karty" oraz niewłaściwe postępowanie, przy braku wyjaśnienia skargi na Wójta Gminy i jednostki mu podległe i uznania jej za zasadną. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej i wyjaśnił, że pismem z dnia 27 sierpnia 2024 r., nr [...] udzielono skarżącemu odpowiedzi na jego pisma z dnia 25 i 29 lipca 2024 r. Skarżący odebrał tę odpowiedź 5 września 2024 r. W piśmie tym wyjaśniono skarżącemu, że organem właściwym do rozpatrzenia skarg na nieprawidłowe działanie - w związku z wszczęciem wobec skarżącego procedury "Niebieskiej Karty" - Dyrektora i pracowników Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w [...] oraz Wójta Gminy [...], nie jest Wojewoda Opolski, a Rada Gminy [...]. Odnośnie natomiast poświadczania nieprawdy, niedopełniania obowiązków służbowych, bezpośredniego narażenia na utratę życia i zdrowia, nielegalnego przesłuchania nieletniego, nie wezwania odpowiednich służb, celowego fałszowania dokumentacji i wprowadzania instytucji w błąd, nadużycia władzy czy też przekroczenia uprawnień przez pracowników ZSP w [...], Wojewoda wskazał skarżącemu, że może powiadomić kuratorium Oświaty w Opolu jak i złożyć zawiadomienie w najbliższym miejsca jego zamieszkania Komisariacie Policji. Odnosząc się natomiast do braku podjęcia przez Wojewodę Opolskiego "tematów" ze skargi z dnia 8 maja 2024 r., wyjaśnił, że pismami z dnia 15 maja 2024 r. (zał. Nr 3), 10 lipca 2024 r. (zał. nr 4) oraz 27 sierpnia 2024 r. poinformowano skarżącego, że Wojewoda Opolski nie jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi w części dotyczącej działalności Dyrektora i pracowników Zespołu Szkolno Przedszkolnego w [...] oraz Wójta Gminy [...] i stosownie do art. 231 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572), wskazano skarżącemu organ właściwy do rozpatrzenia jego skargi, jakim jest między innymi Rada Gminy w [...], pozostawiając skarżącemu prawo do zdecydowania czy wyraża wolę, aby podnoszone zarzuty zostały zbadane przez właściwe do tego lokalne organy. Ponadto - Wojewoda wyjaśnił, że - do Opolskiego Kuratorium Oświaty skierowano pismo z dnia 24 czerwca 2024 r., nr [...], w którym między innymi, zwrócono się prośbą o podjecie czynności zgodnie z kompetencjami i sprawdzenie, czy zarzuty skarżącego dotyczące Dyrektora i pracowników ZSP w [...] miały miejsce. Ponadto odnosząc się do wniosku skarżącego o stwierdzenie zasadności jego skargi z dnia 8 maja 2024 r. Wojewoda Opolski poinformował, że w dniu 15 maja 2024 r. stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 424) - dalej zwanej u.p.p.d. oraz zgodnie z § 8 ust. 2 i § 20 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 20 czerwca 2023 r. w sprawie nadzoru i kontroli nad realizacją zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej, służby Wojewody Opolskiego przeprowadziły kontrolę doraźną Gminy [...] w zakresie realizacji zadań gminy wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej oraz wybranych aktów wykonawczych – w celu sprawdzenia zarzutu dotyczącego bezpodstawnego wszczęcia procedury "Niebieskiej Karty" i weryfikacji realizacji podjętych działań w ramach tej procedury. W wyniku kontroli sporządzono protokół i wydano zalecenia pokontrolne wobec stwierdzonych uchybień i nieprawidłowości przy podejmowaniu działań w ramach procedury "Niebieskiej Karty" w rodzinie skarżącego. Dodatkowo Wojewoda Opolski wyjaśnił, że w w trakcie postępowania kontrolnego skarżący był informowany o podejmowanych działaniach i udzielano mu odpowiedzi na pisma kierowane do Wojewody. Skarżący odpowiedział pismem procesowym z dnia 14 października 2024 r. i poinformował, że kilka dni po wniesieniu skargi do WSA w Opolu, w sprawie bezczynności Wojewody, przyszły odpowiedzi na jego pisma. Co do skargi, po uzyskaniu od WSA w Opolu, informacji w podobnej sprawie (sygn. akt I SAB/Op 75/24), która i tak nie zakończyła się "decyzją lub postanowieniem", zawnioskował o zamknięcie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) - dalej zwanej K.p.a. (art. 3 § 2a P.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2003 r., sygn. akt IV SAB/Wa 109/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego możliwe jest tylko w takim zakresie, w jakim możliwe jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów (art. 3 § 2 pkt 8 w związku z ust. 1-4a p.p.s.a.). Przepisy te określają bowiem przedmiot zaskarżenia, wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, a tym samym zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego. Zatem skarga na bezczynność jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność organów zasadna może być tylko w tych przypadkach, w których organy zobowiązane do wydania decyzji i postanowień bądź do dokonania określonej czynności, z tego ustawowego obowiązku nie wywiążą się w określonym terminie. Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że warunkiem prawidłowego rozpoznania skargi na bezczynność jest przede wszystkim ustalenie, co jest przedmiotem złożonej przez stronę skargi na nie działanie organu administracji publicznej. Ustalenie przedmiotu żądania strony determinuje, bowiem odpowiedź na pytanie, czy żądaniu temu po stronie organu administracji odpowiada prawnie określony obowiązek działania. W celu oceny dopuszczalności skargi wniesionej w niniejszej sprawie do tut. Sądu, w pierwszej kolejności należało zbadać jej przedmiot. Wprawdzie skarga została określona przez skarżącego, jako skarga na bezczynność Wojewody Opolskiego, ale jest związana z wszczęciem wobec skarżącego procedury "Niebieskiej Karty", co skarżący uznał za bezzasadne. Skarżący zatem jednocześnie zarzucił brak odpowiedzi na jego pisma skierowane do Wojewody Opolskiego związane ze skargami na działanie pracowników instytucji podległych Wójtowi Gminy [...] związane z wszczęciem wobec niego procedury tzw. "Niebieskiej Karty". Mając na względzie zakres przedmiotowy skargi, Sąd uznał, że nie podlega ona kognicji sądów administracyjnych, a pogląd taki przyjął na podstawie przepisów u.p.p.d., szczegółowo regulujących zasady zastosowania procedury "Niebieskie Karty". Zgodnie z art. 9d ust. 1 u.p.p.d., podejmowanie interwencji w środowisku wobec rodziny dotkniętej przemocą odbywa się w oparciu o procedurę "Niebieskie Karty" i nie wymaga zgody osoby dotkniętej przemocą w rodzinie (ust. 1). Procedura "Niebieskie Karty" obejmuje ogół czynności podejmowanych i realizowanych przez przedstawicieli jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, Policji, oświaty i ochrony zdrowia, w związku z uzasadnionym podejrzeniem zaistnienia przemocy w rodzinie (ust. 2). Przedstawiciele podmiotów, o których mowa w ust. 2, realizują procedurę "Niebieskie Karty" w oparciu o zasadę współpracy i przekazują informacje o podjętych działaniach przewodniczącemu zespołu interdyscyplinarnego (ust. 3). Wszczęcie procedury "Niebieskie Karty" następuje przez wypełnienie formularza "Niebieska Karta" w przypadku powzięcia, w toku prowadzonych czynności służbowych lub zawodowych, podejrzenia stosowania przemocy wobec członków rodziny lub w wyniku zgłoszenia dokonanego przez członka rodziny lub przez osobę będącą świadkiem przemocy w rodzinie (ust. 4). Zgodnie z art. 9a ust. 1 u.p.p.d., gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej, w szczególności w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym. Zespół interdyscyplinarny powołuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (ust. 2). W świetle art. 9a ust. 7h u.p.p.d., skargę na działalność zespołu interdyscyplinarnego lub członka zespołu interdyscyplinarnego może wnieść osoba objęta procedurą "Niebieskiej Karty". Skargę rozpatruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, który powołał zespół, w trybie przepisów K.p.a. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących tego zespołu, stwierdzić należy, że zespół ten stanowi kolegialny organ administracyjny w znaczeniu funkcjonalnym. Został on powołany na podstawie art. 9a ust. 1 u.p.p.d. Dokładna analiza kompetencji powierzonych zespołowi interdyscyplinarnemu, wynikających z powyższych przepisów wskazuje, że ograniczają się one wyłącznie do funkcji integrujących, koordynacyjnych i organizujących współdziałanie podmiotów, o których mowa w art. 9a ust. 3 i 5 u.p.p.d. oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie (art. 9b ust. 2 u.p.d.d.). Ustawodawca nie powierzył zespołowi interdyscyplinarnemu żadnych kompetencji władczych – w szczególności prawa do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień, innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 P.p.s.a. Wszystkie działania podejmowane przez zespół interdyscyplinarny należą do sfery działań prawnych niewładczych i nie zmierzają wprost do wywołania skutków prawnych. Nie mogą być wprowadzane w życie za pomocą przymusu bezpośredniego (por. K. Ziemski w: red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, Prawne formy działania administracji, System Prawa Administracyjnego, t. 5, INPr PAN 2013, s. 21, nb 56-61; A. Błaś – tamże, s. 218, nb 251; s. 226, nb 276; Z. Niewiadomski w: red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, Instytucje prawa administracyjnego, System Prawa Administracyjnego, t. 1, INPr PAN 2015, s. 57-59, nb 139-140, 142, 145). Zespół interdyscyplinarny nie stanowi zatem wyodrębnionego organu, któremu przyznano szczególne kompetencje do wydawania rozstrzygnięć o charakterze władczym i wiążącym. Stwarza on płaszczyznę współpracy przedstawicieli różnych organów i organizacji, mającą umożliwić sprawne i kompleksowe podejmowanie działań przez członków wchodzących w jego skład, a działających w zakresie właściwych im obowiązków zawodowych lub służbowych. W takiej sytuacji uprawnione jest przyjęcie stanowiska, że gdyby ustawodawca zamierzał przyznać temu podmiotowi prawo do wydawania rozstrzygnięć o charakterze władczym i wiążącym, to wprost uregulowałby to w stosownym akcie prawnym (tak w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego - dalej zwanego NSA, z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 45/24, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Wobec powyższego stwierdzić należy, że ogół czynności podejmowanych przez Zespół Interdyscyplinarny w [...], a także pracowników Gminy [...] związany z założeniem, prowadzeniem oraz zakończeniem procedury "Niebieskiej Karty", nie kształtuje bezpośrednio uprawnień lub obowiązków członków rodzin dotkniętych przemocą ani osób podejrzanych o stosowanie takiej przemocy. Wszczęcie procedury "Niebieskie Karty" nie kreuje zatem żadnego stosunku administracyjnego, a więc nie powoduje powstania bezpośrednich uprawnień lub obowiązków osób objętych tą procedurą. Tym samym czynności w ramach tej procedury nie mogą być również kwalifikowane, jako akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Powyższa ocena charakteru procedury "Niebieskiej Karty" była przedmiotem oceny orzecznictwa w postanowieniach NSA: z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2896/15; z dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 137/20, z dnia 20 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1714/20 oraz z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 45/24 (dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko w nich zaprezentowane Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela. Mając na uwadze przywołane regulacje, uznać należy, że wskazane w skardze zarzuty dotyczące działalności Zespołu Interdyscyplinarnego w [...], a także pracowników Gminy [...], nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, a więc nie mieszczą się w katalogu właściwości sądów administracyjnych, określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a. Sąd zważył także, że również pozostałe zarzuty skargi nie odnoszą się bezpośrednio do aktów, czynności, względnie bezczynności organu jednostki samorządowego, lecz stanowią wyraz niezadowolenia skarżącego ze sposobu wykonywania czynności przez organy stosujące procedurę "Niebieskiej Karty". Warto w tym miejscu wyjaśnić, że sama procedura "Niebieskiej Karty" służy w istocie zmniejszaniu liczby spraw, w których dochodzić może do przemocy w rodzinie, zatem została tak ukształtowana przez ustawodawcę, by nie wymagała stosowania środków, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Nie pozbawia to jednakże skarżącego prawa do sądu, bowiem jego prawa i obowiązki mogą być kształtowane w ramach postępowań regulowanych odrębnymi ustawami – przed sądem powszechnym, w tym rodzinnym, a także prokuratorem (art. 207 Kodeksu karnego). W każdym z tych postępowań skarżący będzie mógł korzystać z prawa do obrony. Dostrzeżenia dodatkowo wymaga, że w opisywanej sprawie podjęte zostały działania kontrolne i nadzorcze przez organy państwowe, właściwe w sprawie. Na podstawie art. 7 ust. 1 u.p.p.r., który jest przepisem kompetencyjnym, zawierającym otwarty katalog zadań, które należą do wojewody w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, mieści się nadzór nad realizacją zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie realizowanych przez samorząd gminny, powiatowy i województwa (art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.p.r.). Zgodnie zaś z art. 7 ust. 2 u.p.p.r. do nadzoru i kontroli, o których mowa w ust. 1 pkt 5 i 6, stosuje się odpowiednio przepisy art. 126-133 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283). Jednocześnie z rozporządzenia wykonawczego Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 czerwca 2023 r. w sprawie nadzoru i kontroli nad realizacją zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1165), wydanego na podstawie 7 ust. 3 u.p.p.r., wynika, że w ramach nadzoru nad realizacją zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie wojewoda monitoruje, wspomaga i kontroluje ich wykonywanie. Z powołanych przepisów jasno wynika, że relacje pomiędzy wojewodą a samorządem gminnym, w tym zespołami interdyscyplinarnymi do spraw przeciwdziałania przemocy w rodzinie, mają charakter wewnętrzny, ponieważ sprowadzają się do sfery nadzoru i kontroli terenowego organu administracji rządowej nad jednostkami samorządu gminnego. Również z odpowiednio stosowanych do nadzoru wojewody nad samorządem gminnym w sprawach z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie przepisów art. 126-133 ustawy o pomocy społecznej wynika wyraźnie, że czynności podejmowane przez wojewodę mają znaczenie jedynie w sferze funkcjonowania aparatu administracyjnego. W ramach tych działań wojewoda może m.in. żądać informacji, dokumentów i danych, niezbędnych do sprawowania nadzoru i kontroli; przeprowadzać oględzin obiektów, składników majątku kontrolowanej jednostki oraz przebiegu określonych czynności objętych obowiązującym standardem, żądać od pracowników kontrolowanej jednostki udzielenia informacji w formie ustnej i pisemnej w zakresie przeprowadzanej kontroli, wzywać i przesłuchiwać świadków (art. 126 pkt 1-5 ustawy o pomocy społecznej). W wyniku powyższych czynności wojewoda może następnie wydać kontrolowanej jednostce zalecenia pokontrolne (art. 128 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). W przypadku zaś nierealizowania zaleceń pokontrolnych wojewoda może w drodze decyzji na daną jednostkę nałożyć karę pieniężną (art. 130-131 ustawy o pomocy społecznej). W ocenie Sądu również z powołanych przepisów ustawy o pomocy społecznej, które znajdują odpowiednie zastosowanie do nadzoru Wojewody Opolskiego nad realizacją zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie realizowanych przez m.in. samorząd gminny wynika, że w stosunku do Zespołu Interdyscyplinarnego w [...] Wojewoda Opolski występuje w roli jedynie organu nadzoru i kontroli, które to stosunki mają wewnętrzny charakter. Nie obejmują one bowiem sfery praw i obowiązków obywatela. Tym samym ewentualnie podejmowane przez Wojewodę Opolskiego czynności nie dotyczą bezpośrednio uprawnień lub obowiązków skarżącego i nie mogą stanowić przedmiotu skargi do sądu administracyjnego. Reasumując, skoro czynności w ramach procedury "Niebieskiej Karty" nie mogą być kwalifikowane jako akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. i nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, to również niniejsza skarga dotycząca procedury "Niebieskiej Karty", w tym skargi na bezczynność Wojewody Opolskiego - jest niedopuszczalna. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że przedmiot wniesionej w niniejszej sprawie skargi nie mieści się w żadnej z wymienionych wyżej kategorii, podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Z tych względów skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., co Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI