I SAB/Op 72/25

I SAB/Op 72/25 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-10-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik /przewodniczący/
Remigiusz Mazur /sprawozdawca/
Tomasz Judecki
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpatrzenia wniosku
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Dalej idącą skargę oddalono
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 5 ust. 1, ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 13 ust. 1, ust. 2, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 8, art. 119 pkt 4, art. 120, art. 133 par. 1, art. 149, art. 200, art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 61 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Judecki Asesor sądowy Remigiusz Mazur (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2025 r. sprawy ze skargi P. C. na bezczynność W. Sp. z o.o. w N. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje W. Sp. z o.o. w N. do rozpatrzenia wniosku P. C. z dnia 16 czerwca 2025 r., o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie, 3) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) oddala dalej idącą skargę, 5) zasądza od W. Sp. z o.o. w N. na rzecz strony skarżącej P. C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez P. C. [dalej: skarżący, strona, wnioskodawca] jest bezczynność W. sp. z o.o. w N. [dalej: Spółka, organ] w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Skarga została wniesiona w następującym stanie sprawy, wynikającym z przesłanych do Sądu akt administracyjnych.
W dniu 16 czerwca 2025 r. strona wystąpiła do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1) kopii umów dzierżawy, najmu oraz wszelkich innych dokumentów, na podstawie których Spółka oddała w dzierżawę lub najem nieruchomości wchodzące w skład ośrodka [...]. w S. w latach 2021-2022, 2023-2024, 2025 - do dnia udzielenia odpowiedzi; 2) kopii umów sprzedaży nieruchomości wchodzących w skład ośrodka [...] w S. w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia udzielenia odpowiedzi wraz z dokumentami źródłowymi potwierdzającymi zgodę na ich zbycie; 3) wskazania, w jakim trybie prawnym Spółka dokonywała w okresie od roku 2021 do dnia udzielenia odpowiedzi: a) dzierżawy lub najmu działek wchodzących w skład ośrodka [...]., b) zbycia lub sprzedaży działek wchodzących w skład tego ośrodka.
W piśmie z dnia 30 czerwca 2025 r. organ zawiadomił wnioskodawcę, na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902) [dalej: udip], że wniosek zostanie rozpatrzony do dnia 16 sierpnia 2025 r.
W dniu 14 sierpnia 2025 r. Spółka odpowiedziała na wniosek strony z 16 czerwca 2025 r. w ten sposób, że: 1) przekazała kopie żądanych umów - po ich zanonimizowaniu; 2) wyjaśniła, iż nie dokonywano sprzedaży nieruchomości; 3) wyjaśniła, iż: a) umowy najmu lub dzierżawy były zawierane na różne sposoby, część z nich była zawierana w trybie bezprzetargowym, w trybie negocjacji z potencjalnymi klientami, a część w trybie przetargowym lub w drodze zaproszenia do składania ofert, celem wyboru oferty najkorzystniejszej; b) w zakresie zbycia lub sprzedaży działek - Spółka jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonych na terenie ośrodka [...], dlatego nie była uprawniona do zbycia lub sprzedaży działek, w znaczeniu przeniesienia prawa własności.
Wobec powyższego strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na cyt. "bezczynność oraz bezprawną odmowę udostępnienia informacji publicznej" przez Spółkę, podnosząc, że organ zastosował nieuprawnioną anonimizację danych kontrahentów, co uniemożliwia weryfikację stron umów i realizację społecznej kontroli nad gospodarowaniem mieniem komunalnym. W ocenie skarżącego udostępnione dokumenty, mimo ich nieuprawnionej anonimizacji, uwidaczniają wątpliwości dotyczące rozbieżności w wysokości pobieranych czynszów oraz stosowania potencjalnie nierynkowych warunków umów. Anonimizacja takich dokumentów dodatkowo budzi kontrowersje i pozostawia pole do domysłów, zamiast zapewniać przejrzystość i równe traktowanie podmiotów korzystających z mienia komunalnego. Tego rodzaju praktyki nie tylko naruszają przepisy prawa, ale także godzą w zasadę jawności życia publicznego i kontrolę społeczną nad gospodarowaniem majątkiem publicznym.
Skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że Spółka dopuściła się bezczynności oraz bezprawnej odmowy udostępnienia informacji publicznej, 2) zobowiązanie Spółki do udostępnienia żądanych informacji w pełnym zakresie, bez anonimizacji danych identyfikujących przedsiębiorców, osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz osoby publiczne, 3) wymierzenie Spółce grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) [dalej: ppsa], 4) przyznanie na rzecz strony sumy pieniężnej w kwocie 500 zł na podstawie art. 149 § 2 ppsa, 5) zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Skarga na bezczynność zasługiwała na uwzględnienie.
W myśl art. 119 pkt 4 ppsa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 ppsa). Na podstawie tych przepisów Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ppsa. W takim przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest więc zwalczanie braku działania organu w załatwieniu sprawy administracyjnej i doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności wynikającej z przepisów prawa. Zakres kontroli sądu sprowadza się więc w tym przypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy w tym zakresie organ zrealizował nałożone na niego obowiązki.
Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd - stosownie do art. 149 § 1 ppsa - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a ppsa, sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Stosownie do art. 149 § 1b ppsa sąd może też orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, a na podstawie art. 149 § 2 ppsa - także o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa.
Zgodnie z art. 133 § 1 ppsa sąd orzeka na podstawie akt sprawy, bierze zatem po uwagę te okoliczności, które zostały w nich ujawnione.
Sąd uwzględnił, że w niniejszej sprawie wniesienie skargi nie było ograniczone terminem i nie musiało być poprzedzone ponagleniem. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie była więc dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.
Jedynym wspólnikiem Spółki jest Gmina N. (co wynika z powszechnie dostępnych danych ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym [dalej: KRS]), zatem organ - pozostając spółką komunalną - jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 4 udip). Okoliczność ta jest niesporna.
Pytania sformułowane we wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej dotyczą gospodarowania majątkiem publicznym, a tym samym mieszczą się w zakresie znaczeniowym pojęcia informacji publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 5 udip). Okoliczność ta jest niesporna.
Z przesłanych przez organ akt sprawy wynika, że żądane przez wnioskodawcę umowy zostały mu przekazane po uprzedniej ich anonimizacji. Treść umów ujawnia, że celem ich zawarcia jest prowadzenie przez podmioty inne niż Spółka działalności polegającej przykładowo na: prowadzeniu punktu gastronomicznego takiego jak kawiarenka, czy "food track", prowadzeniu szkoleń żeglarskich i motorowodnych, prowadzeniu działalności handlowej, prowadzeniu hodowli koni przeznaczonych do rekreacyjnego uprawiania jeździectwa, świadczeniu usług w zakresie udostępniania "zamków dmuchanych", świadczeniu usług w zakresie rejsów statkiem, wybudowaniu obiektu turystycznego z apartamentami, SPA gabinetem masażu, fizjo- i fototerapią, etc. Tak określony handlowy lub usługowy przedmiot działalności oraz zachowane w umowach informacje o tym, że podmioty, z którymi zawarto kontrakty, są w szczególności wpisane do KRS, posiadają numer REGON lub posługują się numerem NIP w obrocie prawnym, wskazują, że mamy tu do czynienia z podmiotami profesjonalnie uczestniczącymi w obrocie gospodarczym, czyli przedsiębiorcami.
Sąd wyjaśnia zatem, że dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, o czym świadczy treść art. 61 ust. 3 Konstytucji. Zgodnie z tym przepisem, ograniczenie prawa do uzyskiwania informacji wskazanych w art. 61 ust. 1-2 może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób, podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku prawnego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu państwa. Regulacje zawarte w art. 5 ust. 1-2 udip konkretyzują powyższą zasadę, wskazując wprost na ochronę informacji niejawnych, innych tajemnic prawnie chronionych, prywatności osoby fizycznej, tajemnicy przedsiębiorcy. Z zestawienia tych dwóch wartości, tj. zasady jawności informacji publicznej oraz obowiązku ochrony niektórych danych można wyprowadzić wniosek, że dopuszczalne jest udostępnianie informacji publicznej w sposób nienaruszający wskazanych dóbr chronionych. Służy temu m.in. tzw. anonimizacja danych czy częściowe udostępnienie informacji, tj. części, która dotyczy spraw publicznych.
Zanonimizowanie części żądanej informacji nie wymaga wydania decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy zanonimizowana informacja nie jest wprost objęta zakresem żądania wniosku, a pojawia się niejako "przy okazji" udostępnienia żądanej informacji publicznej. Anonimizacja możliwa jest przy jednoczesnym zachowaniu walorów informacyjnych udostępnionych danych w zakresie istotnym dla wnioskodawcy. Nie w każdym zatem przypadku, gdy organ odmawia udostępnienia informacji z uwagi na występującą w jego ocenie tajemnicę przedsiębiorcy czy ochronę prywatności osoby fizycznej, jest konieczne wydanie decyzji odmownej na podstawie art. 16 ust. 1 udip (wyrok NSA z 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3149/18). Wydanie decyzji odmownej na podstawie art. 16 ust. 1 udip jest konieczne tylko w przypadku, gdy istota żądanej informacji dotyczy żądania ujawnienia chronionych prawem danych wskazanych osób lub danych wrażliwych innych podmiotów. Ocenę należy zatem przeprowadzać przez pryzmat złożonego w sprawie wniosku i wskazanego w nim wyraźnie zakresu żądanych informacji (wyrok NSA z 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1928/15; wyrok NSA z 12 października 2017 r., sygn. akt I OSK 537/17).
Istota sporu, który ujawnił się w sprawie niniejszej sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy dane, których organ nie udostępnił skarżącemu, są informacją publiczną, która powinna być udostępniona na wniosek skarżącego, czy też organ prawidłowo udostępnił skarżącemu treść umów, lecz po ich anonimizacji (bez wydania stosownej decyzji odmawiającej udostępnienia informacji) w zakresie danych identyfikujących podmioty będące kontrahentami Spółki, a precyzyjnie - najemcami lub dzierżawcami nieruchomości.
W ocenie Sądu, umowa cywilnoprawna, mocą której nieruchomości spółki komunalnej zostają wydzierżawione lub wynajęte na rzecz innego podmiotu, to dokument zawierający treść stanowiącą informację publiczną. Informacją publiczną jest bowiem każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 udip), a w tym o majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 udip). Informację publiczną stanowi w szczególności treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do podmiotów wykonujących zadania publiczne. Okoliczność ta jest w sprawie niesporna.
Organ, rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej, z uzasadnionych powodów, mógł odmówić udostępnienia informacji. Odmowa taka wymagałaby jednak podjęcia rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 udip). Podstawy wydania takiej decyzji istnieją na przykład w sytuacji, gdy żądana informacja, pomimo posiadania waloru informacji publicznej, jest informacją chronioną na zasadach przewidzianych w art. 5 ust. 1-2 udip, na przykład ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Z tego rozwiązania organ jednak nie skorzystał, lecz udzielił informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej usuwając jednak dane, które umożliwiłyby identyfikację dzierżawców lub najemców.
Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że prawo dostępu do informacji publicznej, co do zasady, obejmuje również udostępnienie danych identyfikujących podmioty będące stronami umów zawartych z spółką komunalną. W sprawie niniejszej oznaczenia stron umów są dla wnioskodawcy tak samo ważne jak ich treść, a w takiej sytuacji trudno bronić poglądu, że udostępnienie danych kontrahentów Spółki, którzy prowadzili działalność gospodarczą z wykorzystaniem jej mienia, podlegałoby ograniczeniu - z wyjątkiem sytuacji opisanych w art. 5 udip. Stanowisko takie wychodzi naprzeciw zasadzie jawności gospodarowania mieniem publicznym, w tym majątkiem komunalnym. Podmiot, który decyduje się zawrzeć umowę z jednostką sfery budżetowej, musi liczyć się z tym, że informacje o tym fakcie będą podlegać ujawnieniu łącznie z informacjami dotyczącymi podstawowych danych identyfikujących taki podmiot. Kontrahenci spółki komunalnej muszą liczyć się z tym, że korzystanie z majątku publicznego (w sprawie - nieruchomości) w ramach umów najmu lub dzierżawy może podlegać także kontroli społecznej, wykonywanej w trybie udip, oraz że dane kontrahentów nie będą korzystać z ochrony. Przyjęcie wskazanego założenia ma również wymiar funkcjonalny, pozwala bowiem zapobiegać negatywnym zjawiskom związanym nierzadko z ewentualnymi patologiami występującymi w życiu społecznym. W związku z tym potrzeba ujawniania podstawowych danych identyfikujących podmioty korzystające z majątku publicznego w celu prowadzenia działalności gospodarczej wydaje się niezbędna. Dostęp do informacji publicznej jest ważnym elementem faktycznego funkcjonowania demokracji jako ustroju, w którym obywatele mają realny wpływ na sprawy publiczne i rzeczywiście kontrolują podmioty publiczne. Prawo to może być ograniczone tylko w wyjątkowych wypadkach. Kontrola społeczna i prawo wpływania na działanie podmiotów publicznych wiążą się przede wszystkim z kontrolą gospodarowania publicznym majątkiem, dlatego dane identyfikujące podmioty, które wydzierżawiły lub wynajęły nieruchomości od spółki komunalnej w celu prowadzenia działalności gospodarczej, mogą zostać ujawnione. Pytanie o dane identyfikujące podmioty, z którymi podmiot publiczny podpisał umowę cywilnoprawną służy bowiem kontrolowaniu tego, w jaki sposób przebiegały procesy gospodarowania majątkiem publicznym. Wniosek o udostępnienie danych tego rodzaju nie służy zatem zaspokojeniu ciekawości wnioskodawcy, lecz jest wykonaniem społecznej kontroli nad sposobem gospodarowania nieruchomościami przez spółkę komunalną (por. wyrok NSA z 22 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 1627/21).
W świetle art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c udip informacje o majątku jednostek samorządu terytorialnego podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna. Wobec braku ograniczeń w tym przepisie co do zakresu pojęcia "majątek" przyjąć należy, że pojęcie to należy odnosić w szczególności do nieruchomości. Oznacza to, że informacją publiczną o majątku jednostek samorządu terytorialnego będzie w konsekwencji treść każdej umowy cywilnoprawnej dotyczącej tego majątku, w tym mającej wpływ na stan tego majątku, czy sytuację prawną składników tego majątku. Sposób zarządzania tym majątkiem powinien być bowiem transparentny, co uzasadnione jest funkcją kontrolną dostępu do informacji publicznej, ponieważ poprzez kontrolę, z jakimi osobami podpisywane są umowy, można stwierdzić, czy umowa nie stanowi np. przejawu nepotyzmu, co w oczywisty sposób niszczy zasady działania demokracji lokalnej. W celu realizacji konstytucyjnej zasady transparentności działania podmiotów gospodarujących mieniem publicznym konieczne jest zatem zapewnienie obywatelom wiedzy na temat tego, kto zawierając umowy z takimi podmiotami, staje się uprawnionym do korzystania z majątku publicznego w celu wykonywania profesjonalnej działalności nakierowanej na osiąganie zysku. W konsekwencji powyższego, stwierdzić również należy, że w sytuacji, gdy dane identyfikujące strony umów cywilnoprawnych zawartych ze spółką komunalną, mających walor informacji publicznej, nie zostały publicznie udostępnione np. w Biuletynie Informacji Publicznej, to ich udostępnienie następuje na wniosek, co wynika z art. 10 ust. 1 udip. Zgodnie bowiem z tym przepisem, informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. W stanie niniejszej sprawy wniosek skarżącego dotyczył nieujawnionych publicznie danych identyfikujących strony umów cywilnoprawnych zawartych ze spółką komunalną. Bezspornie też Spółka posiada żądane dane, zatem albo powinna powstrzymać się od anonimizacji danych dotyczących podmiotów publicznych i podmiotów zarejestrowanych w KRS czy Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, albo powinna była wydać decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej z art. 16 ust. 1 udip (por. wyrok NSA z 17 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 2424/21).
Ustalony stan faktyczny i prawny dały zatem Sądowi podstawę do stwierdzenia, że organ nie udzielił w pełnym zakresie żądanej informacji i w tej mierze dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku. Realizację prawa do udostępnienia informacji publicznej konkretyzuje bowiem art. 13 ust. 1 udip, zgodnie z którym udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 udip. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust. 1 udip, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 udip). Wobec powyższego o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do jej udzielenia nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie stosownych czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w formie określonej we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 udip.
Sąd wyjaśnia, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej zainicjował wniosek skarżącego. W ramach tego postępowania organ zobowiązany był w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 udip (co prawidłowo uczynił), a następnie, w razie uznania żądanej informacji za publiczną, informację tę udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, co Spółka w części wykonała (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 udip). W sprawie Spółka skorzystała z uprawnienia przewidzianego w art. 13 ust. 2 udip i udzieliła informacji w terminie dwumiesięcznym, czego strona nie kontestuje, a Sąd uznał za prawnie dopuszczalne. Jednak w realiach rozpoznanej sprawy organ powinien był ponadto, zależnie od wyników przeprowadzonej analizy stanu sprawy: a) udostępnić niezanonimizowane umowy albo b) poddać umowy anonimizacji, ale tylko ze względu na ochronę prywatności osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego (art. 5 ust. 2 udip) albo c) wydać należycie umotywowaną decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej ze względu na pozostałe przesłanki z art. 5 ust. 1-2b udip, a w szczególności tajemnicę przedsiębiorcy, czego jednak nie uczynił. Ponieważ Spółka nie zachowała się adekwatnie do powyższego schematu działania i przekazała wnioskodawcy jedynie część żądanych informacji, Sąd stwierdził, że organ zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na wniosek strony częściowo popadł w bezczynność, która wymaga usunięcia, lecz poprzedzonego szczegółową analizą wniosku i posiadanych przez Spółkę danych, adekwatną do rozważań prawnych przedstawionych w niniejszym uzasadnieniu wyroku.
Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a ppsa Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Tego rodzaju kwalifikacja jest konsekwencją stwierdzenia, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie przejawił lekceważenia strony lub celowego uchylania się od załatwienia sprawy, a jedynie nietrafnie ustalił stan prawny sprawy. Ponadto również skarżący nie wniósł o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co prowadzi do wniosku, że również nie dostrzegł takiej cechy w bezczynności Spółki.
Zgodnie z art. 149 § 2 ppsa sąd, uwzględniwszy skargę na bezczynność, może z urzędu lub na wniosek strony orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa lub przyznać na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa, tj. dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W niniejszej sprawie skarżący wnosił o wymierzenie grzywny organowi i przyznanie stronie sumy pieniężnej. Sąd nie jest jednak związany złożonymi w tym zakresie wnioskami i nie jest zobligowany do orzeczenia o zastosowaniu środka dyscyplinującego. Stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 ppsa wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wskazać należy, że w myśl art. 149 § 2 ppsa jedyną przesłanką warunkującą zarówno wymierzenie organowi grzywny, jak i przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej, jest uwzględnienie skargi na bezczynność. Decyzja o zastosowaniu bądź odmowie zastosowania konkretnego środka (grzywny, sumy pieniężnej lub obu tych środków łącznie) należy jednak do sądu administracyjnego. Przyjmuje się, że grzywna jest środkiem o charakterze represyjnym i prewencyjnym mającym zdyscyplinować organ, natomiast suma pieniężna pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną. Jej przyznanie stanowi swoistą rekompensatę za doznane negatywne przeżycia psychiczne i moralne związane z przewlekłością postępowania administracyjnego (wyrok NSA z 29 lipca 2025 r., sygn. akt III OSK 398/25). Proces decyzyjny sądu powinien być determinowany także okolicznościami rzutującymi na wystąpienie stanu bezczynności oraz decydującymi, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie Sądu, w istniejącym stanie sprawy, nie jest konieczne i uzasadnione zastosowanie środka dyscyplinującego organ i z tego powodu nie orzekł o wymierzeniu grzywny lub przyznaniu sumy pieniężnej. Sąd wziął pod uwagę to, że bezczynność organu nie przybrała formy rażącego naruszenia prawa, a częściowe nieudostępnienie informacji publicznej w przewidzianym prawem terminie spowodowane było błędnym odkodowaniem stanu prawnego i wadliwą oceną stanu faktycznego sprawy, dokonaną przez organ, który postanowił chronić dane identyfikujące najemców i dzierżawców. Sąd uznał też, że skarżący nie doznał uszczerbku, który wymagałby skompensowania. Zastosowanie przez Sąd środków z art. 149 § 2 ppsa nie spełniłoby więc funkcji dyscyplinującej i motywującej organ do działania w sprawie z wniosku złożonego w trybie przepisów udip. Z opisanych powodów Sąd oddalił skargę w części dotyczącej przyznania skarżącemu sumy pieniężnej oraz wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ppsa.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ppsa, uwzględniając uiszczony przez stronę wpis od skargi w kwocie 100 zł.
Powołane wyroki sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (https://orzeczenia.nsa.gov.pl).