I SAB/Op 7/24

I SAB/Op 7/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2024-02-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /przewodniczący sprawozdawca/
Remigiusz Mazur
Tomasz Judecki
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Przewlekłość postępowania
Sygn. powiązane
II OSK 952/24 - Wyrok NSA z 2024-09-10
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151, art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 § 1a,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 35, art. 36, art. 37, art. 234, art. 12, art. 8, art. 6, art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu opolskiego w Opolu w przedmiocie rozpoznania wniosku o zakazanie użytkowania nielegalnie rozbudowanego obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem datowanym na dzień 13 października 2023 r. A. S. (dalej: strona, skarżący) złożył skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu opolskiego (dalej także: PINB) wobec nierozpoznania jego wniosku z dnia 28 października 2022 r. o zakazanie z rygorem natychmiastowej wykonalności, użytkowania nielegalnie rozbudowanego całego obiektu budowlanego położonego na działce nr a, w miejscowości J., ul. [...], stanowiącego ciąg technologiczny, w którym prowadzone są dwa przedsiębiorstwa, tj.: Przedsiębiorstwo handlowo-usługowe "M." oraz P.H.P.U.M.1, w sprawie za sygn. akt [...].
W skardze podniósł, że pismem z 28 października 2022 r. złożył w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego dla powiatu opolskiego wniosek o zakazanie z rygorem natychmiastowej wykonalności, użytkowania nielegalnie rozbudowanego całego obiektu budowlanego położonego na działce nr a, w miejscowości J., ul. [...], stanowiącego ciąg technologiczny, w którym prowadzone są dwa przedsiębiorstwa, tj. Przedsiębiorstwo handlowo-usługowe "M." oraz P.H.P.U.M.1 (dalej także: wniosek). Zaznaczył, że przedmiotowy obiekt budowlany, nielegalnie użytkowany jako zakład produkcyjny, zagraża życiu i zdrowiu ludzi oraz środowisku. Wyjaśnił następnie, że w przedmiotowej sprawie, począwszy od 23 listopada 2022 r. organ nie podjął żadnych czynności - począwszy od nadania sprawie sygnatury. Zdaniem strony organ wyłącznie w innych postępowaniach o numerach: [...], [...], [...] odniósł się do złożonego przez nią wniosku wskazując, że stanowi on skargę w sprawie indywidualnej i powinien być rozpoznany w trybie art. 233 Kpa. Jednocześnie powołując się na art. 234 pkt 1 Kpa, wyjaśnił, że w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami Kpa.
Dalej skarżący podniósł, iż powołując się na te przepisy, organ stwierdził, że zgłoszone nieprawidłowości stanowią przedmiot postępowań jw., których skarżący jest stroną i organ jest zobowiązany do rozpatrzenia przedmiotowego pisma w ramach tych postępowań. Ostatecznie, na co także zwrócił uwagę skarżący, organ uznał, że jego wniosek z 28 października 2022 r. zostanie dołączony do materiału dowodowego w sprawach jw., a z uwagi iż – jak za organem zacytował skarżący – "sprawa znajduje się na etapie postępowania sądowego, dalsze czynności w niniejszej sprawie zostaną podjęte przez organ po otrzymaniu prawomocnego orzeczenia wydanego przez właściwy sąd". Mając to na uwadze wobec braku rozpoznania złożonego wniosku oraz braku jakichkolwiek czynności w sprawie, A. S. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył w sprawie ponaglenie z dnia 15 września 2023 r. do Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu (dalej także: OWINB), za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu opolskiego.
Następnie autor skargi przypomniał, że w odpowiedzi na ponaglenie, PINB dla powiatu opolskiego wniósł o oddalenie zarzutów zawartych w ponagleniu w całości. Wskazał także, że organ podtrzymał swoje stanowisko, że wniosek stanowi skargę w sprawie indywidualnej i jego zdaniem zasadnym było dołączenie wniosku do prowadzonych postępowań (znak: [...], [...], [...]) i rozpatrzenie go w toku tych spraw. Podał, że wszczęcie przez organ nadzoru budowlanego postępowania z urzędu nie jest obwarowane żadnym terminem ustawowym, bowiem przepisy takowego nie określają.
W dalszych motywach skarżący podniósł, że jego wniosek nie stanowi materiału dowodowego dla innych postępowań, a winien był zainicjować postępowanie administracyjne, jako że dotyczy on odrębnej kwestii, dotychczas nie będącej przedmiotem postępowań toczących się przed organem, tj. zakazanie z rygorem natychmiastowej wykonalności, użytkowania nielegalnie rozbudowanego całego obiektu budowlanego położonego na działce nr a, w miejscowości J., ul. [...]. Postępowania prowadzone za sygn. [...], [...], [...], dotyczą każde odrębnie obiektu budowlanego nr 2, 3 i 5, zatem – jak podał – organ w żadnym z tych postępowań nie zajmuje się przedmiotowym obiektem jako ciągiem technologicznym, który użytkowany jako zakład produkcyjny, zagraża życiu i zdrowi ludzi oraz środowisku. Co więcej, wskazał, iż stosownie do art. 71a ust. 1 pkt 1 Pb w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 Pb, złożył wniosek o zakazanie z rygorem natychmiastowej wykonalności, użytkowania nielegalnie rozbudowanego całego obiektu budowlanego. Zaznaczył, że z treści art. 72a Pb wynika, iż z urzędu wszczyna się postępowanie w sprawie wydania decyzji o której mowa w art. 71a ust. 4 Pb, stąd też w jego opinii "zupełnie bezpodstawne jest twierdzenie organu, że postępowanie w sprawie może być wszczęte jedynie z urzędu a A. S. nie przysługuje ponaglenie". Argumentując zaznaczył także, że do bezczynności organu dojdzie w przypadku nieuzyskania przez stronę w prawem przewidzianym terminie rozstrzygnięcia. Taki stan jest niepożądany, naruszający zasadę szybkości postępowania wskazaną w art. 12 Kpa oraz zasadę zaufania obywatela do państwa przewidzianą w art. 8 Kpa. Konsekwencją zaistnienia bezczynności w przedmiotowej sprawie, jest istniejący stan zagrożenia życia i zdrowia ludzi oraz środowiska.
W ocenie skarżącego organ poprzez swoje celowe działanie nie zmierzał oraz w dalszym ciągu nie zmierza do załatwienia sprawy, gdyż nie prowadzi w sprawie żadnego postępowania - w zgodzie ze standardami wskazanymi we właściwych przepisach. W przedmiotowej sprawie występuje okoliczność niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności, gdyż nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa. Stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu PINB dla powiatu opolskiego uchybił wszystkim wskazanym terminom załatwienia sprawy. Nie można też przyjąć, że działał on w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz że na bieżąco interesował się sprawą, albowiem organ nie podjął w sprawie żadnych czynności - pozostawiając wniosek strony bez rozpoznania.
W tych okolicznościach, jak wskazano na wstępie, strona złożyła do tut. Sądu przytoczoną na wstępie skargę, w której zarzuciła PINB powiatowemu naruszenie:
a) art. 7 Kpa poprzez jego niezastosowanie i pominięcie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu opolskiego ma obowiązek podejmowania z urzędu lub na wniosek stron wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli - czego organ w przedmiotowej sprawie zaniechał, nie podejmując żadnych czynności w sprawie i pozostawiając wniosek do dnia dzisiejszego bez rozpoznania;
b) art. 8 § i 2 Kpa, poprzez jego niezastosowanie i pominięcie, że przepis ten nakłada na PINB wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, wzbudzając zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej. Podczas gdy, pozostawiając wniosek strony do dnia dzisiejszego bez rozpoznania, działa wyłącznie w interesie przedsiębiorców J. D. oraz A. D.1, pomijając, że przedmiotowy obiekt budowlany, nielegalnie użytkowany jako zakład produkcyjny, zagraża życiu i zdrowi ludzi oraz środowisku, zaś skutki niedopełnienia obowiązków służbowych, czy niewłaściwe prowadzenie postępowania nie może działać na niekorzyść obywateli;
c) art. 35 § i i 3 Kpa w zw. z art. 12 § 1 Kpa, poprzez ich niezastosowanie i pominięcie, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania;
d) art. 233 Kpa w z art. 234 Kpa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący złożył skargę w sprawie indywidualnej, która powinna być rozpatrzona w toku postępowań (znak: [...], [...], [...]), a dotyczących każde odrębnie obiektu budowlanego nr 2, 3 i 5. Podczas gdy stosownie do art. 71a ust. 1 pkt 1 Pb w zw. z art. 71 ust. 1 pkt 2 Pb złożył wniosek o zakazanie z rygorem natychmiastowej wykonalności, użytkowania nielegalnie rozbudowanego całego obiektu budowlanego położonego na działce nr a, w miejscowości J., ul. [...], zaś przedmiot wniosku nie jest objęty innym postępowaniem - wobec czego organ bezpodstawnie traktuje ten wniosek jako materiał dowodowy do innych postępowań, nie wszczynając postępowania w sprawie, zwłaszcza, że w żadnej z toczących się spraw organy nie traktują przedmiotowego obiektu budowlanego jako całości, a jako odrębne obiekty budowlane nr 2, 3 i 5.
Mając na względzie powyższe autor skargi wniósł o: dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z 28 października 2022 r. w określonym terminie, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2022 ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Odpowiadając na skargę organ wyjaśnił, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu opolskiego po otrzymaniu wniosku z dnia 28 października 2022 r. o zakazanie z rygorem natychmiastowej wykonalności, użytkowania nielegalnie rozbudowanego całego obiektu budowlanego położonego na działce nr a, w miejscowości J., ul. [...], nie pozostawał w bezczynności, a wniosek dołączył jako materiał dowodowy do prowadzonych, w przedmiocie znajdujących się na omawianym terenie obiektów budowlanych, postępowań administracyjnych. Wyjaśnił przy tym, że skarżący został o tym poinformowany wraz z uzasadnieniem tak przyjętego stanowiska organu. Nadto wyjaśnił także, że wniosek skarżącego z dnia 28 października 2022 r. o zakazanie z rygorem natychmiastowej wykonalności, użytkowania nielegalnie rozbudowanego całego obiektu budowlanego położonego na działce nr a, w miejscowości J., ul. [...], wpłynął do organu 23 listopada 2022 r. Następnie oświadczył, że dokonał jego analizy i uznał, iż należy w tym przypadku zastosować art. 234 Kpa, zgodnie z którym w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne: 1) skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kodeksu; 2) skarga pochodząca od innych osób stanowi materiał, który organ prowadzący postępowanie powinien rozpatrzyć z urzędu. Powyższy przepis w ocenie organu znajdował zastosowanie w realiach rozpoznawanego wniosku z tego względu, że organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowania administracyjne, którego przedmiotem są obiekty znajdujące się na objętym wnioskiem terenie, które zdaniem skarżącego tworzą jeden obiekt - ciąg technologiczny wykorzystywany na potrzeby prowadzonych przedsiębiorstw (przebieg poszczególnych postępowań zostanie przedstawiony w dalszej części pisma). W tak przyjętym stanie faktycznym, organ złożony wniosek dołączył do materiału dowodowego każdej z niezakończonych (ostatecznie) postępowań i w każdej z tych spraw zawiadomił o tym skarżącego, udzielając wyjaśnień i wskazując termin rozpatrzenia wniesionego wniosku, tj.:
1) przy piśmie z dnia 14 grudnia 2022 r., w ramach postępowania prowadzonego pod znakiem sprawy [...] (sprawa dotycząca przebudowy i zmiany sposobu użytkowania obiektów nr 1 i 6 - stanowiących jedną całość) zawiadomił skarżącego, iż złożony wniosek zostanie dołączony do materiału dowodowego sprawy, czyli weźmie podnoszone w tym piśmie kwestie pod uwagę przy rozpatrywaniu tej sprawy - podda je analizie i odniesie się w stosunku do nich w uzasadnieniu decyzji kończącej sprawę;
2) przy piśmie z dnia 14 grudnia 2022 r., w ramach postępowania prowadzonego pod znakiem sprawy [...] (sprawa dotycząca zmiany sposobu użytkowania obiektu nr 2) zawiadomił skarżącego, że złożony wniosek zostanie dołączony do materiału dowodowego sprawy, jednakże z uwagi na to, iż sprawa znajduje się na etapie rozpoznania przez organ wyższego stopnia, dalsze czynności w niniejszej sprawie zostaną podjęte przez organ po otrzymaniu ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego przez właściwy organ;
3) przy piśmie z dnia 14 grudnia 2022 r., w ramach postępowania prowadzonego pod znakiem sprawy [...] (sprawa dotycząca przebudowy wiaty - obiekt nr 5) zawiadomił skarżącego, że jego wniosek zostanie dołączony do materiału dowodowego sprawy jednakże z uwagi na to, iż sprawa znajduje się na etapie postępowania sądowego, dalsze czynności w niniejszej sprawie zostaną podjęte przez organ po otrzymaniu prawomocnego orzeczenia wydanego przez właściwy sąd;
4) przy piśmie z dnia 14 grudnia 2022 r., w ramach postępowania prowadzonego pod znakiem sprawy [...] (sprawa dotycząca przebudowy wiaty - obiekt nr 3) zawiadomił skarżącego, iż jego wniosek zostanie dołączony do materiału dowodowego sprawy, jednakże z uwagi na to, iż sprawa znajduje się na etapie postępowania sądowego, dalsze czynności w niniejszej sprawie zostaną podjęte przez organ po otrzymaniu prawomocnego orzeczenia wydanego przez właściwy sąd.
Następnie wyjaśnił, iż w zakresie sprawy [...] organ w decyzji z dnia 16 lutego 2023 r., nr [...], nakładającej na J. D. i A. D. obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na doprowadzeniu samowolnie wykonanego otworu okiennego, znajdującego się w zachodniej ścianie budynku, zlokalizowanej przy granicy działki (dotyczy otworu znajdującego się w połączonym pomieszczeniu nr 3 i 4), do zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, w zakresie spełnienia warunków technicznych, określonych w § 232 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225), w terminie do 30 września 2023 r., w uzasadnieniu odniósł się do kwestii podnoszonych w przedmiotowym wniosku, wskazując, że na moment wydawania rozstrzygnięcia, będący przedmiotem postępowania budynek, jest użytkowany zgodnie z udzielonymi pozwoleniami. Równocześnie zaznaczył organ, że nie stwierdzono, aby był wykorzystywany na potrzeby prowadzonych przez J. D. i A. D.1 działalności, stąd – jak podniósł – wniesione we wniosku zarzuty nie znalazły uzasadnienia w granicach tej sprawy. Zaznaczył nadto, że w stosunku do znajdujących się na terenie działki nr a obiektów, organ prowadził oddzielne postępowania, dlatego brak jest podstaw, aby uznać, iż stanowią one jeden ciąg, tym bardziej, że każdy z obiektów uzyskał osobne zgody - pozwolenia na budowę wydane przez Starostę Opolskiego na ich posadowienie. Kolejno, podano w decyzji, że na chwilę obecną przekazane wraz z wnioskiem kopie wyroków sądu administracyjnego (wydane w zakresie obiektów nr 3 i 5) nie wiążą organu, gdyż orzeczenia są nieprawomocne. Powyższa decyzja została uchylona w całości przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu decyzją nr [...] i przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia, w dniu 15 listopada 2023 r., organ wydał decyzję nr [...], w której odmówił nałożenia na J. D. i A. D., obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w zakresie przebudowy obiektów nr 1 i 6 wraz ze zmianą sposobu użytkowania, znajdujących się w miejscowości J., ul. [...], na działce nr ewidencyjny gruntu a. Okoliczności sprawy wykazały bowiem, że obecnie przedmiotowy obiekt, składający się z odrębnych części, nie narusza przepisów z zakresu Prawa budowlanego, w tym warunków technicznych, gdyż został doprowadzony jeszcze przed wydaniem nakazu przez organ nadzoru budowlanego, do stanu zgodnego z prawem. Aktualnie obiekt jest użytkowany jako warsztatowo-gospodarczy, zgodnie z udzielonymi przez właściwe organy pozwoleniami, a otwory okienne znajdujące się w ścianie leżącej w granicy działki, zostały zlikwidowane. W decyzji tej organ odniósł się również do złożonego przez skarżącego wniosku z dnia 28 października 2022 r. i wskazał, że wskazane tam zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, gdyż dokonane w ramach niniejszej sprawy ustalenia pozwoliły na przyjęcie, że obiekt składający się z części nr 1 i 6 nie stanowi obiektu, w którym wykonywana jest praca na rzecz powyższych przedsiębiorstw, a obiekt jest użytkowany w sposób określony w udzielonych przez właściwe organy pozwoleniach - co jednoznacznie wskazuje, iż obiekt ten nie stanowi ciągu technologicznego wskazanego przez skarżącego.
Kolejno, na co w dalszej części wskazał organ, w sprawie o znaku [...], która dotyczy obiektu nr 2 i zmiany sposobu jego użytkowania, organ po otrzymaniu decyzji OWINB, przy piśmie z dnia 11 października 2023 r. poinformował skarżącego, że z uwagi na utrzymanie przez organ II instancji decyzji tut. organu z dnia 12 października 2022 r., nr [...], umarzającej postępowanie w całości jako bezprzedmiotowe w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat mechaniczny obróbki elementów metalowych dz. ew. gruntu nr a, przez A. D. z naruszeniem przepisów prawa, zawarte we wniosku strony zarzuty nie mogą zostać uwzględnione w ramach tej sprawy, gdyż obecnie przedmiotowy budynek jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem i nie jest wykorzystywany na potrzeby prowadzonych działalności, co potwierdził w swoim rozstrzygnięciu organ wyższego stopnia.
Zdaniem PINB z powyższego jasno wynika, że nie pozostawał w bezczynności, gdyż skarżący został poinformowany o sposobie w jaki zostanie załatwione złożone podanie oraz w terminie w jakim to nastąpi, a po ustaniu okoliczności uniemożliwiających wcześniejsze zbadanie wniosku, skarżącemu została udzielona odpowiedź.
Kontynuując podał organ, że w dniu 21 września 2023 r. do PINB wpłynęło ponaglenie strony na jego bezczynność w sprawie wniosku z dnia 28 października 2022 r. o zakazanie z rygorem natychmiastowej wykonalności, użytkowania nielegalnie rozbudowanego całego obiektu budowlanego położonego na działce nr a, w miejscowości J., ul. [...], stanowiącego ciąg technologiczny, w którym prowadzone są dwa przedsiębiorstwa J. D. oraz A. D.1. Po przekazaniu ponaglenia organowi wyższego stopnia, w dniu 4 października 2023 r. do siedziby PINB wpłynęło pismo Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w którym wskazano, że skarżącemu nie przysługuje ponaglenie. Z uwagi jednak na zawarte w powyższym piśmie okoliczności, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu opolskiego postanowił rozpatrzyć przedmiotowy wniosek w ramach nowej sprawy o znaku [...], dlatego w dniu 5 października 2023 r. kopię wniosku załączono do akt tej sprawy. O fakcie rozpatrzenia wniosku w ramach nowej sprawy, organ zawiadomił stronę.
Prezentując tok procedowania z wnioskiem strony wyjaśnił organ, że po analizie wniosku, pismem z dnia 31 października 2023 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi wskazując, że ponowna ocena złożonego wniosku nie pozwala na przyjęcie, że jest to jeden obiekt i w związku z tym niemożliwe jest podjęcie czynności związanych z funkcjonowaniem i sposobem użytkowania znajdujących się na przedmiotowym terenie obiektów przyjmując, że jest to jeden obiekt - całość. Prowadzone postępowania administracyjne odrębnie dla każdego z obiektów, zlokalizowanych na terenie nieruchomości usytuowanej w miejscowości J., ul. [...], zdaniem organu uniemożliwiają prowadzenie postępowania w stosunku do całości.
Następnie odniósł się organ do prowadzonych postępowań w zakresie obiektów
zlokalizowanych na przedmiotowym terenie, wyjaśniając, że od roku 2016 zajmuje się sprawami związanymi z legalnością wykonanych robót budowlanych oraz zmianą sposobu użytkowania poszczególnych obiektów zlokalizowanych w miejscowości J., ul. [...], w ramach których organ zobligowany był do oceny czy obiekty te nie są wykorzystywane na potrzeby prowadzonych przez J. D. oraz A. D.1 przedsiębiorstw handlowo-usługowych, jak również możliwości funkcjonalnego, jak i konstrukcyjnego połączenia poszczególnych obiektów. W ramach tych spraw uznano, że obiekty te nie stanowią całości, dlatego dla każdego z obiektów, w którym stwierdzono nieprawidłowości, prowadzono odrębne postępowania tj.:
1) obiekt nr 1 i 6 - postępowanie prowadzone pod znakiem sprawy [...], które dotyczy przebudowy tych obiektów oraz zmiany sposobu użytkowania - w dniu 15 listopada 2023 r. decyzją nr [...] odmówiono nałożenia na J. D. i A. D., zam. w miejscowości J., ul. [...], obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w zakresie przebudowy obiektów nr 1 i 6 wraz ze zmianą sposobu użytkowania, znajdujących się w miejscowości J., ul. [...], na działce nr ewidencyjny gruntu a;
2) obiekt nr 2, prowadzone dwa postępowania: - [...] zakończone wydaniem decyzji stwierdzającej wykonanie decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie opolskim z 3 listopada 2017 r., utrzymanej w mocy decyzją nr [...] Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z 28 grudnia 2017 r., nakazującej A. i J. D. doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem budynku warsztatu mechanicznego obróbki wyrobów metalowych znajdującego się w J., ul. [...], poprzez usunięcie okien w ścianie przylegającej do granicy z działką f przy ul. [...], do 31 marca 2018 roku; [...], które organ zakończył wydaniem decyzji nr [...] z dnia 12 października 2022 r. umarzającej w całości prowadzone postępowania, a decyzja ta została utrzymana w całości przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu decyzją nr [...]. Obecnie akta sprawy zostały przekazane organowi wyższego stopnia w związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargą na rozstrzygnięcie organu II instancji;
3) obiekt nr 3, znak sprawy: [...], zakończone wydaniem decyzji z dnia 22 lutego 2021 r., nr [...], o odmowie nałożenia na J. D. i A. D. obowiązku wykonania jakichkolwiek czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego nr 3 (tj.: wiaty na lakiernię proszkową) usytuowanego na dz. ew. gruntu nr a (dawniej b), przy ul. [...] w m. J. do stanu zgodnego z prawem. Decyzja ta utrzymana w mocy przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu decyzją z dnia 23 lipca 2021 r., nr [...], obecnie na etapie postępowania sądowego;
4) obiekt nr 4 - postępowanie prowadzone pod znakiem: [...], zakończone wydaniem decyzji nr [...] z dnia 11 października 2019 r. odmawiającej nałożenia na J. D. i A. D. obowiązku wykonania jakichkolwiek czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego nr 4 tj.: dotyczącej obiektu nr 4 - budynku montażu opakowań z prefabrykowanych elementów z tworzyw sztucznych przy ul. [...], na działce nr ewidencyjny gruntu a (dawniej b);
5) obiekt nr 5, sprawa prowadzona pod znakiem sprawy: [...], zakończona wydaniem decyzji nr [...] z dnia 22 lutego 2021 r. o odmowie nałożenia na J. D. i A. D. obowiązku wykonania jakichkolwiek czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego nr 5 tj.: wiaty na maszyny rolnicze usytuowanej na dz. ew. gruntu nr a (dawniej b), przy ul. [...] w m. J. do stanu zgodnego z prawem. Decyzja ta utrzymana w mocy przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu decyzją nr [...] z dnia 7 lipca 2021 r., obecnie na etapie postępowania sądowego.
Dodatkowo organ zaznaczył, że prowadził postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie dla obiektów zlokalizowanych na omawianym terenie tj.: 1) sprawa o znaku: [...] - udzielenie pozwolenia na użytkowanie dla inwestycji obejmującej: rozbudowę budynku garażowo-gospodarczego o budynek socjalno-biurowy oraz rozbiórkę budynku gospodarczego zlokalizowanego w miejscowości J. przy ulicy [...], nr ew. gruntu c, a i d; 2) sprawa o znaku: [...] - udzielenie pozwolenia na użytkowanie dla inwestycji obejmującej: rozbudowę budynku garażowo-gospodarczego o budynek socjalno-biurowy oraz rozbiórkę budynku gospodarczego zlokalizowanego w miejscowości J. przy ulicy [...], nr ew. gruntu c, a i d.
Podsumowując podniósł organ, że w związku z powyższym, otrzymując w dniu 23 listopada 2023 r. przedmiotowy wniosek o zakazanie z rygorem natychmiastowej wykonalności, użytkowania nielegalnie rozbudowanego całego obiektu budowlanego położonego na działce nr a, w miejscowości J., ul. [...], stanowiącego ciąg technologiczny, w którym prowadzone są dwa przedsiębiorstwa J. D. oraz A. D.1 stanął na stanowisku, że niemożliwe jest przyjęcie, że na nieruchomości zlokalizowanej w miejscowości J., ul. [...], dz. nr a znajduje się jeden obiekt stanowiący ciąg technologiczny wykorzystywany na potrzeby prowadzonych działalności, zatem niemożliwe było prowadzenie w tym zakresie jakichkolwiek czynności z zakresu Prawa budowlanego, a zgłaszane we wniosku zarzuty mogły stanowić materiał dowodowy w już toczących się postępowaniach. Odnosząc się do zarzutu podnoszonego w skardze, dotyczącego uchylania się od przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie i naruszenia zasad postępowania administracyjnego w zakresie szybkości postępowania pragnę wskazać, że zarzuty te w ocenie organu są niezasadne, bowiem okoliczności sprawy, jak i jej skomplikowany charakter (sprawy prowadzone już od kilku lat, kilkukrotnie przekazywane do ponownego rozpoznania organowi) nie pozwalały na podjęcie nowego postępowania i rozpatrzenie wniesionych we wniosku zarzutów w szybszym terminie.
Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że nie dopuścił się bezczynności, albowiem otrzymaniu wniosku skarżącego podjął niezbędne czynności do jego oceny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie.
Ponadto stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Z kolei stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Przystępując do oceny niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że mocą art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Tym samym przedmiotem sądowej kontroli – w odniesieniu do tego typu skarg – nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga ta stanowi zatem środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie tego organu. Podkreślić w tym miejscu należy, że w sprawach, w których przedmiotem badania sądu administracyjnego jest bezczynność czy przewlekłość organu, sąd kontroluje jedynie, czy organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego rozpatrzył wniosek strony czy też nie. Sposób załatwienia tego wniosku, a zatem jego uwzględnienie, bądź odmowa uwzględnienia, nie jest natomiast przedmiotem oceny sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na bezczynność. W tym przypadku chodzi bowiem o formalną kontrolę, czy w terminie określonym ustawą organ wydał akt lub podjął czynność, zasadniczo bez badania materialnoprawnych aspektów tych aktów lub/i czynności.
Nadto należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność. Dopuszczalność skargi na bezczynność (za wyjątkiem skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej) uwarunkowana jest zachowaniem trybu o którym mowa w art. 37 Kpa. Zgodnie z przytoczonym przepisem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 Kpa lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, które organ prowadzący postępowanie jest obowiązany w trybie określonym w § 4 art. 37 Kpa przekazać je do organu wyższego stopnia. Po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść do sądu administracyjnego skargę na bezczynność organu lub na przewlekłe prowadzenie postępowania. Przy czym skarga taka jest dopuszczalna niezależnie od pozytywnego czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2002 r., sygn. akt II SA/Gd 3920/01). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca, o czym szerzej powyżej, poprzedziła wniesienie skargi do sądu, ponagleniem wniesionym na bezczynność PINB dla powiatu opolskiego do organu wyższego stopnia, w tym przypadku Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu. Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie, przytoczonym poniżej, powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ.
Przechodząc do meritum przypomnienia wymaga, że kontroli sądowej poddano, jak wskazano na wstępie, ocenę czy PINB dla powiatu opolskiego w zakresie rozpoznania wniosku strony skarżącej skierowanego do niego z żądaniem przeprowadzenia postępowania w zakresie legalności rozbudowy obiektu budowlanego usytuowanego na działce a w miejscowości J., pozostawał w bezczynności – jak twierdzi strona skarżąca, czy wprost przeciwnie – jak wywodzi organ.
W tym miejscu wskazać także należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji przedstawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. Jak wynika z przedstawionego powyżej przebiegu postępowania, który jest co do meritum zgodnie prezentowany, tak przez stronę skarżącą, jak i organ, zdaniem składu orzekającego w sprawie, rację ma organ, że w przepisany prawem sposób zareagował na wniosek strony.
Przede wszystkim uznając za prawidłowe argumenty organy w aspekcie jego reakcji na złożony wniosek jawi się uwaga ogólna, że w sprawie o tożsamym przedmiocie, czy też związanym podmiotowo i przedmiotowo, nie mogą toczyć się równolegle inne postępowania.
Rację ma organ podnosząc, że w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami Kpa. Jeżeli zatem zgłoszone nieprawidłowości stanowią przedmiot innych postępowań czy są z nim nierozerwalnie związane, to organ jest zobowiązany do rozpatrzenia przedmiotowego pisma w ramach tych postępowań. Zgodnie z art. 234 Kpa, zgodnie z którym w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne: 1) skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kodeksu; 2) skarga pochodząca od innych osób stanowi materiał, który organ prowadzący postępowanie powinien rozpatrzyć z urzędu. Powyższy przepis w ocenie organu znajdował zastosowanie w realiach rozpoznawanego wniosku z tego względu, że organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowania administracyjne, którego przedmiotem są obiekty znajdujące się na objętym wnioskiem terenie, które zdaniem skarżącego tworzą jeden obiekt - ciąg technologiczny wykorzystywany na potrzeby prowadzonych przedsiębiorstw (przebieg poszczególnych postępowań zostanie przedstawiony w dalszej części pisma). W tak przyjętym stanie faktycznym, organ złożony wniosek dołączył do materiału dowodowego każdej z niezakończonych (ostatecznie) postępowań i w każdej z tych spraw zawiadomił o tym skarżącego, udzielając wyjaśnień i wskazując termin rozpatrzenia wniesionego wniosku. Organ powiatowy uznał, iż niemożliwe jest przyjęcie, że na nieruchomości zlokalizowanej w miejscowości J., ul. [...], dz. nr a znajduje się jeden obiekt stanowiący ciąg technologiczny wykorzystywany na potrzeby prowadzonych działalności, zatem niemożliwe było prowadzenie w tym zakresie jakichkolwiek czynności z zakresu prawa budowlanego, a zgłaszane we wniosku zarzuty mogły stanowić materiał dowodowy w już toczących się postępowaniach. Ocena ta w aspekcie charakteru obiektu, jego cech, na tym etapie nie stanowi kontroli sądowej, albowiem w kontrolowanej sprawie przedmiotem tym nie jest badana przez organy inspekcji budowlanej w innych postępowaniach, szczegółowo przytoczonych powyżej (w części faktograficznej), legalność posadowienia obiektu czy też obiektów na działce a oraz jego (ich) użytkowania. Kwestia ta była i – jak wskazuje organ – jest także przedmiotem kontroli sądowej. W przedmiotowej sprawie – co istotne – strona skarżąca zainicjowała wnioskiem z 28 października 2022 r. postępowanie, w którym zażądała od organu "zakazanie z rygorem natychmiastowej wykonalności, użytkowania nielegalnie rozbudowanego całego obiektu budowlanego". Zatem rację ma organ, że wszelkie zgłaszane do niego wnioski, żądania, skargi związane z przedmiotem zawisłego u niego postępowania (czy postępowań) bądź też zakończonych i korzystających z ochrony powagi rzeczy osądzonej – lis pendens oraz res iudicata, rozpoznaje łącznie. Warto przy tym wyjaśnić, że litispendencja (łac. lis pendens) stanowi sytuację, w której dana sprawa jest aktualnie rozpatrywana przed właściwym do tego organem. Postępowanie jest w toku. Zawisłość przed jednym sądem wyłącza możliwość rozpatrywania tej samej sprawy przez inny sąd. Zasada ta, co ważne, znajduje zastosowanie również w innych postępowaniach karnych i cywilnych, jak również w prawie międzynarodowym (np. gdy skargą zajmuje się Komitet Praw Człowieka, nie można wnieść sprawy do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka). Z kolei doktryna powagi rzeczy osądzonej w każdej z procedur jest pojmowana jako "efekt potrzeby stabilności prawa" i uznawana nie tylko "za zasadniczą część systemów legalnych wszystkich cywilizowanych narodów", ale również "za mądrość wszechczasów". Pewność prawa i niezmienialność ostatecznych decyzji administracyjnych i wyroków sądowych korzystających z przymiotu res iudicata są wartościami chronionymi zarówno w prawie krajowym, jak i w prawie Unii Europejskiej, a także w prawie międzynarodowym.
Tym samym kontrolując legalność rozbudowy wskazywanego przez skarżącego obiektu przy toczącym się postępowaniu w przedmiocie jego legalności zobowiązany był wniosek skarżącego z 28 października 2022 r. rozpoznać wespół ze sprawą główną czy sprawami głównymi. Ponieważ przedmiotem skargi jest – wskazana przez stronę skarżącą – bezczynność organu w rozpoznaniu jej wniosku, który dla oceny wymaga łącznego rozpoznania z postępowaniami związanymi z badaniem legalności rozbudowy, czy przebudowy obiektu na działce a w J. Toczące się w stosunku do tego obiektu budowlanego postępowanie wymaga kompleksowego rozważania i odniesienia żądania zawartego we wniosku odnośnie do tych postępowań, ich toku, wynikających z nich ustaleń. Przy czym postępowania te są poza kontrolą Sądu w tej sprawie. Uwaga ta jawi się jako istotna albowiem skarżący oczekuje załatwienia jego sprawy w oczekiwanym przez niego zakresie, co przy toczących się postępowaniach, a przywołanych powyżej, czyniłoby je wadliwymi.
Prowadzone postępowanie kontrolne w aspekcie legalności wybudowania i użytkowania obiektu wyłącza – w okolicznościach przedmiotowej sprawy (zwłaszcza zawisłości i wielości postępowań, w których ocena organu jest odmienna od żądania skarżącego) – możliwość zastosowania w stosunku do badanego obiektu budowlanego procedur sankcyjnych. Skoro tak, to nie sposób uznać, że organ nie zareagował na wniosek strony. Zareagował przy czym odmiennie od jej oczekiwań, co w przedmiotowej sprawie jawi się jako kluczowe.
Niewątpliwie w postępowaniu administracyjnym obowiązują zasady prawa wywodzone z Konstytucji RP (zasady naczelne) oraz wywodzone z Kodeksu postępowania administracyjnego (zasady ogólne i szczególne). I tak jedną z podstawowych zasad ogólnych postępowania administracyjnego jest zasada szybkości postępowania (art. 12 Kpa), stanowiąca gwarancję realizacji tak zasady zaufania do działań organów administracji publicznej (art. 8 Kpa w zw. z art. 2 Konstytucji RP) i zasady legalizmu czy praworządności (art. 6 Kpa). Zasada ta jest nie tylko zasadą ogólną postępowania administracyjnego, lecz również zasadą konstytucyjną, wynikającą z art. 7 Konstytucji, który stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, oraz z art. 2 Konstytucji, który stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Treść obowiązku płynącego z powyższego przepisu nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych, oznacza zakaz nieuzasadnionego przetrzymywania spraw bez nadawania im właściwego biegu oraz obowiązek prowadzenia postępowania bez niepotrzebnych zahamowań i przewlekłości. W tym kontekście wskazać należy, że do czasu nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), pojęcia "bezczynność", jak i "przewlekłość", nie były zdefiniowane ustawowo. Pojęcie bezczynności rozumiane było przede wszystkim jako nie wydanie w terminie decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12 – wszystkie wskazane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl), natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" rozumiano prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 26 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 2704/13). W wyniku wskazanej nowelizacji ostatecznie przewlekłość została zdefiniowana jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 Kpa), a bezczynność jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 Kpa (art. 37 § 1 pkt 1 Kpa). Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 oraz art. 149 § 1 p.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 Kpa, wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu pozostawania w bezczynności w załatwieniu sprawy.
W świetle powyższych uwag kluczowe znaczenie dla oceny, czy PINP dopuścił się zarzucanej mu bezczynności, ma ustalenie, w jaki sposób organ zareagował na wniosek strony. Zdaniem Sądu nie można skutecznie postawić organowi zarzutu bezczynności skoro wniosek strony włączył w poczet materiału dowodowego, akt sprawy związanej podmiotowo i przedmiotowo z obiektem objętym wniosek. Organ nie odmówił wszczęcia postępowania albowiem bieg wniosku uzależnił od fazy i etapu postępowań związanych z nim, po czym każdorazowo informował stronę skarżącą. Wskazania wymaga, że art. 61a § 1 Kpa stanowi – gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie mającą statusy strony lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Te "inne uzasadnione przyczyny", to res iudicata – funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji dotyczącej przedmiotu sprawy. Nie można bowiem ponownie żądać wszczęcia postępowania w sprawie już raz rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Doktryna i orzecznictwo sądowe jest zgodne, że warunkiem koniecznym do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 Kpa jest stwierdzenie tożsamości sprawy administracyjnej. Tożsamość ta istnieje wówczas gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Mamy tu bowiem tylko ten sam podmiot i ten sam obiekt budowlany zaś przedmiot wniosku uzależniony jest od przedmiotu innych spraw, czyli oceny legalności obiektów związanych z nim. Stanowiących przedmiot badania w innych sprawach. Niewątpliwie toczyło się i toczy postępowanie jurysdykcyjne dotyczące legalności obiektu posadowionego na działce e (czy jest to jeden obiekt powstały po połączeniu kilku samodzielnych, czy jest to ciągle kilka obiektów). Warto przy tym wskazać, na regulacje art. 71a ust. 1 pkt. 1 i art. 66 ust. 2 prawa budowlanego. Pierwszy z tych przepisów znajduje zastosowanie do zmian sposobu użytkowania wprowadzonych bez dokonania wymaganego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, drugi zaś dotyczy "usuwania nieprawidłowości", t.j. doprowadzenia niewłaściwie użytkowanego obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu technicznego co obejmuje też sytuacje, gdy obiekt budowlany np. może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, co nie zawsze musi być związane ze stwierdzeniem nieodpowiedniego stanu technicznego tego obiektu. Nie ulega wątpliwości, że są to zupełnie odrębne tryby postępowania.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślenia wymaga, że przy zawisłych postępowaniach z przedmiotu zgodności z prawem sensu largo zagospodarowania działki a i posadowienia na niej obiektów uznanie, że żądanie strony zawarte we wniosku z 28 października 2022 r. jest z nimi ściśle związane, co organ zakomunikował stronie każdorazowo odpowiadając na jej pisma i reagując w procesowo przyjętej formie nie jest w sprawie wadliwe. Tym samym nie można przyjąć, że organ jest bezczynny w rozpoznaniu wniosku strony.
Zdaniem Sądu organ zareagował na wniosek strony – mając na uwadze toczące się postępowania – włączając go jako wniosek do konkretnych postępowań, szczegółowo informując o tym stronę.
W ocenie Sądu, postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było – wbrew zarzutom skargi – prawidłowo, z poszanowaniem reguł procesowych, a organ dostatecznie wyjaśnił i wykazał co stanowiło o takim postępowaniu z wnioskiem strony.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.