I SAB/OP 57/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2024-08-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
informacja publicznabezczynność organuprotokoły rozprawwyroki sądowesądownictwoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o dostępie do informacji publicznejochrona danych

WSA w Opolu stwierdził bezczynność organu w udostępnieniu protokołów rozpraw, ale umorzył postępowanie w tym zakresie z powodu wydania decyzji po wniesieniu skargi, oddalając jednocześnie skargę w części dotyczącej udostępnienia wyroków.

Skarżący domagał się udostępnienia kopii zanonimizowanych wyroków i protokołów rozpraw w sprawach o czyn z art. 204 K.k. Organ początkowo częściowo odmówił, uznając protokoły za niebędące informacją publiczną. Po wniesieniu skargi na bezczynność, organ wydał decyzję odmowną w zakresie protokołów, co spowodowało umorzenie postępowania w tej części przez sąd. Sąd stwierdził jednak bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a skargę w części dotyczącej wyroków oddalił.

Przedmiotem skargi była bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 15 marca 2024 r. Skarżący domagał się kopii zanonimizowanych wyroków wraz z uzasadnieniami i protokołami rozpraw w sprawach o czyn z art. 204 K.k. z lat 2022-2023. Organ przesłał kopie dwóch wyroków, wyjaśniając, że nie sporządzano uzasadnień, a protokoły rozpraw nie stanowią informacji publicznej. Po wniesieniu skargi na bezczynność, organ wydał decyzję odmowną w zakresie protokołów, uznając je za informację publiczną, ale podlegającą ochronie ze względu na wrażliwe dane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, rozpoznając skargę, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku o udostępnienie protokołów, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na wydanie decyzji odmownej po wniesieniu skargi. Sąd stwierdził jednak, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skarga w części dotyczącej udostępnienia wyroków została oddalona, ponieważ organ udzielił odpowiedzi w tym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, protokoły rozpraw sądowych stanowią informację publiczną, mimo że nie są wprost wymienione w art. 6 u.d.i.p., ponieważ są dokumentami urzędowymi wytworzonymi w toku postępowania prowadzonego przez organy władzy publicznej i pozwalają na ocenę sposobu wykonywania ich czynności.

Uzasadnienie

Sąd podzielił pogląd orzecznictwa administracyjnego, że protokoły zeznań świadków w postępowaniu karnym są dokumentami urzędowymi, które zawierają informację o sprawach publicznych dotyczących funkcjonowania władzy publicznej, a tym samym stanowią informację publiczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (16)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1 pkt 2 i 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1 pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5 § 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1-3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.k. art. 204

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny

P.u.s.p. art. 21 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protokół zeznań świadka w postępowaniu karnym stanowi dokument urzędowy i zawiera informację publiczną. Organ dopuścił się bezczynności, nie reagując w terminie na wniosek o udostępnienie protokołów rozpraw.

Odrzucone argumenty

Protokół rozpraw nie stanowi informacji publicznej (stanowisko organu początkowe). Skarga na bezczynność jest bezzasadna, ponieważ organ wydał decyzję odmowną po jej wniesieniu (argument organu, który doprowadził do umorzenia części postępowania).

Godne uwagi sformułowania

protokoły rozpraw we wspomnianej kategorii spraw nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy protokół zeznań świadka w postępowaniu karnym odpowiada definicji dokumentu, o którym mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. protokoły rozpraw sądowych walor informacji publicznej bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa sama prawidłowość stanowiska organu zaprezentowanego w tym akcie nie może być oceniania w ramach postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na bezczynność organu

Skład orzekający

Elżbieta Kmiecik

przewodniczący

Beata Kozicka

sprawozdawca

Aleksandra Sędkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście protokołów rozpraw sądowych oraz ocena bezczynności organu w przypadku wydania decyzji po wniesieniu skargi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie organ wydał decyzję po wniesieniu skargi, co wpłynęło na umorzenie części postępowania. Ocena merytoryczna decyzji odmownej nie była przedmiotem tej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego do informacji publicznej, a konkretnie protokołów rozpraw, które często budzą wątpliwości interpretacyjne. Pokazuje też, jak wydanie decyzji po wniesieniu skargi wpływa na postępowanie sądowe.

Czy protokoły z rozpraw sądowych to informacja publiczna? WSA w Opolu wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Op 57/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2024-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska
Beata Kozicka /sprawozdawca/
Elżbieta Kmiecik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono, że organ dopuścil się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku
Dalej idącą skargę oddalono
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149 par. 1 pkt 1-3, art. 149 par. 1a, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3, pkt 4 lit. a, art. 6 ust. 2, art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie: Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu do załatwienia wniosku M. S. datowanego na dzień 15 marca 2024 r. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, w części żądania udostępnienia protokołów z rozpraw w nim opisanych; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. dalej idącą skargę oddala.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. S. (zwanego dalej: wnioskodawcą lub skarżącym) jest bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu (zwanego dalej również Prezesem lub organem) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia 15 marca 2024 r. (25 marca 2024 r. - data wpływu do organu), skarżący zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii zanonimizowanych wyroków wraz z ich uzasadnieniami i protokołami rozpraw, wydanych przez ten Sąd w sprawach o czyn z art. 204 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r. poz. 17, z późn. zm. - dopisek Sądu), zwanej dalej w skrócie K.k., w latach 2022-2023. Skarżący wniósł o przesłanie wnioskowanych informacji w formie kserokopii dokumentów.
W odpowiedzi na powyższy wniosek organ przy piśmie z dnia 3 kwietnia 2024 r., nr [...], przesłał skarżącemu kopie dwóch zanonimizowanych orzeczeń Sądu wydanych w sprawach o czyn z art. 204 K.k. z informacją, że w sprawach tych nie sporządzano uzasadnienia. Prezes wyjaśnił również, że objęte żądaniem protokoły rozpraw we wspomnianej kategorii spraw nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - dopisek Sądu), zwanej dalej w skrócie u.d.i.p. Poza tym organ wskazał, że wnioskowane informacje nie dotyczą działania Sądu jako instytucji publicznej, a zmierzają do ujawnienia informacji dotyczącej przebiegu postępowania sądowego i z tego powodu nie spełniają przesłanki przedmiotowej, która według u.d.i.p. decydowałby o możliwości udostępnienia żądanej informacji.
Pismem z dnia 1 czerwca 2024 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu, w której zarzucił naruszenie:
- art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
- art. 1 ust. 1 w zw. 10 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowym, gdyż tylko częściowym zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Na tej podstawie skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 15 marca 2024 r. w części dotyczącej żądanych protokołów z rozpraw oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że protokoły rozpraw nie stanowią informacji publicznej. W tym zakresie dowodził, odwołując się do poglądów orzecznictwa sądów administracyjnych, że protokół zeznań świadka w postępowaniu karnym odpowiada definicji dokumentu, o którym mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., ponieważ jest on dokumentem urzędowym sporządzonym w przewidzianej dla tej czynności formie i zawiera oświadczenie funkcjonariusza publicznego, który podpisując protokół oświadcza, że czynność została faktycznie dokonana i jaki był jej przebieg. Protokół zeznań świadka zawiera informację publiczną. Z tego bowiem dokumentu wynika jakie czynności zostały dokonane przez właściwy organ, jaki był ich przebieg i - co ma szczególne znaczenie dla społecznej kontroli organów władzy publicznej - jakie wnioski wyciągnął właściwy organ z takiej czynności procesowej oraz jak one się mają do dalszych działań tego organu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Organ przyznał, że po wpłynięciu wniosku dnia 15 marca 2024 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie udzielił skarżącemu żądanej informacji w pełnym zakresie, jednakże po zapoznaniu się z argumentacją skargi, decyzją z dnia 19 czerwca 2024 r. odmówił wnioskodawcy udzielenia mu informacji w zakresie protokołów rozpraw w sprawach karnych o przestępstwo sutenerstwa, usuwając w trybie autokontroli stan bezczynności. Prezes podzielił stanowisko skarżącego i przyznał, że protokoły rozpraw co do zasady stanowią informację publiczną, jakkolwiek zważywszy na rodzaj dobra zagrożonego przestępstwem z art. 204 K.k. należało a priori wykluczyć możliwość udostępnienia protokołów zawierających zeznania złożone w sprawie o stręczycielstwo, sutenerstwo, kuplerstwo ze wskazaniem na potrzebę ochrony dóbr osób występujących w postępowaniu karnym w różnorakiej roli od pokrzywdzonych poczynając na świadkach kończąc. Organ wskazał też, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa będąc wynikiem odmiennej interpretacji w początkowej fazie sprawy, jako że kwestia zakwalifikowania danych żądanych przez wnioskodawcę domagającego się udostępnienia mu protokołów rozpraw w sprawach karnych - do kategorii informacji publicznej, do czasu wydania przez NSA wyroku z dnia 8 marca 2023 r. III OSK 7284/21 faktycznie budziła liczne kontrowersje. Organ podzielił stanowisko wyrażone przez NSA w ww. wyroku akceptując w pełni zawarte tamże tezy rozstrzygnięcia przyznającego w sposób jednoznaczny protokołom rozpraw sądowych walor informacji publicznej, jednakże uznał, że protokoły mieszczącą w sobie szereg danych wrażliwych i informacji podlegających ochronie przy zastosowaniu art. 5 u.d.i.p.
Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2024 r., sygn. akt I SPP/Op 92/24, starszy referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu zwolnił skarżącego z kosztów sądowych.
W piśmie procesowym z dnia 5 lipca 2024 r. skarżący stwierdził, że zawarte w odpowiedzi na skargę żądanie organu co do umorzenia postępowania jest bezzasadne. Podkreślił, że wydanie decyzji przez organ nie świadczy o tym, że nie pozostawał on w bezczynności. Odnosząc się natomiast do treści decyzji odmownej z dnia 19 czerwca 2024 r. wnioskodawca podniósł, że organ w istocie w sposób okrężny podtrzymał stanowisko, iż protokoły rozpraw nie stanowią informacji publicznej. W przekonaniu skarżącego wydana decyzja narusza art. 5 ust. 2 u.d.i.p., ponieważ nie wszystkie dane zawarte w protokołach objęte są ochroną. Poza tym organ nie rozważył możliwości zastosowania procesu animizacji. Końcowo skarżący wniósł o uznanie skargi w zakresie stwierdzenia bezczynności i zasądzenia kosztów postępowania oraz umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej zwanej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd - stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przedmiot postępowania w niniejszej sprawie stanowiła bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 15 marca 2024 r., złożonego w trybie cyt. wyżej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, nadal zwanej w skrócie: u.d.i.p.
Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi dotyczącej bezczynności organu, odnotować trzeba, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Stąd skarga wniesiona w niniejszej sprawie była dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.
Na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a. rozpoznanie skargi nastąpiło w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Wskazać należy, że w przypadku skargi na bezczynność co do udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości i nie jest to kwestia sporna między stronami, że Prezes Sądu Okręgowego w Opolu jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Stosownie zaś do art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. 2024 r. poz. 334, z późn. zm.) organem sądu okręgowego jest prezes tego sądu. Prezes sądu należy zatem do organów władzy publicznej, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i z tego względu jest obowiązany do udostępniania informacji publicznych będących w jego posiadaniu.
Nie jest również sporne w niniejszej sprawie, uwzględniając stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, że objęta wnioskiem informacja stanowi informację publiczną. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Udostępnieniu podlega więc informacja o podmiotach zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej i zasadach ich funkcjonowania (art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.i.p.), a także informacja o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść m.in. orzeczeń sądów powszechnych (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera jednak tylko przykładowy katalog spraw i dlatego dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić należy także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na podstawie wskazanych przepisów przyjąć trzeba, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego przez kogo zostały wytworzone.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że protokoły zeznań świadków w postępowaniu karnym stanowią informację publiczną, mimo, że tego rodzaju dokumenty nie zostały bezpośrednio wymienione w art. 6 u.d.i.p. Tego rodzaju dokumenty są bowiem wytworzone w toku sformalizowanego postępowania prowadzonego w imieniu Państwa przez uprawnione podmioty publiczne. Protokół zeznań świadka w postępowaniu karnym odpowiada definicji dokumentu, o którym mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p., ponieważ jest on dokumentem urzędowym sporządzonym w przewidzianej dla tej czynności formie i zawiera oświadczenie funkcjonariusza publicznego, który podpisując protokół oświadcza, że czynność została faktycznie dokonana i jaki był jej przebieg. Protokół zeznań świadka zawiera informację publiczną. Z tego bowiem dokumentu wynika jakie czynności zostały dokonane przez właściwy organ, jaki był ich przebieg i - co ma szczególne znaczenie dla społecznej kontroli organów władzy publicznej - jakie wnioski wyciągnął właściwy organ z takiej czynności procesowej oraz jak one się mają do dalszych działań tego organu. Protokół zeznań świadka pozwala zatem ocenić zarówno sam sposób wykonywania swoich czynności przez organ (np. czy do czynności przesłuchania organ był przygotowany, czy też czynność była przeprowadzona niechlujnie) oraz sposób dalszego postępowania organu prowadzącego dane postępowanie (np. czy wziął pod uwagę treść zeznania, czy też je pominął, a jeżeli tak to, dlaczego). Są to zatem informacje o sprawach publicznych dotyczących funkcjonowania władzy publicznej, czyli sposobu prowadzenia przez nią postępowania (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7284/21 i powołane tam piśmiennictwo, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do powyższego uznać w kontrolowanej sprawie należy, że informacje żądane przez skarżącego we wniosku z dnia 15 marca 2024 r. dotyczące kopii zanonimizowanych wyroków wraz z ich uzasadnieniami i protokołów rozpraw w sprawach o czyn z art. 204 K.k. wydanych przez Sąd w latach 2022-2023, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Wnioskowane dane niewątpliwie mieszczą się w przywołanej wcześniej kategorii informacji publicznych jako bezpośrednio związane z funkcjonowaniem organu i prawidłowym realizowaniem powierzonych mu zadań publicznych.
Przesądzenie, że informacja objęta skutecznie złożonym przez skarżącego wnioskiem stanowi informację publiczną oraz że Prezes jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępnienia informacji publicznej, powoduje, iż w sprawie podmiot ten zobowiązany był do załatwienia opisanego wniosku w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p.
W związku z tym wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona we wskazanym terminie, to - wedle art. 13 ust. 2 u.d.i.p. - podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Podmiot zobowiązany może również odmówić udostępnienia tej informacji z uwagi na wystąpienie okoliczności określonych w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Odmowa taka następuje w formie decyzji administracyjnej. Organ w drodze decyzji administracyjnej może ponadto umorzyć postępowanie w razie braku współdziałania wnioskodawcy z organem przez modyfikację wniosku, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonej we wniosku (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W przypadku zaś zakwalifikowania żądanej informacji jako informacji przetworzonej, o jakiej mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., organ o swojej ocenie powinien powiadomić stronę wnioskującą, tak aby miała możliwość wykazania w zakreślonym przez podmiot zobowiązany terminie, że zachodzi przewidziana w tym przepisie przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, a mianowicie, że jej żądanie będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Po upływie wyznaczonego terminu, nawet w sytuacji milczenia strony, organ, dla zrealizowania obowiązków wynikających z u.d.i.p., powinien albo udostępnić wnioskowaną informację albo wydać decyzję odmowną, wykazując w niej brak przesłanki przewidzianej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Dodać tylko można, że w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje albo żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., to jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę.
Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 675/15).
Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził na podstawie przedstawionego materiału dokumentacyjnego, że organ nie podjął w terminie 14 dni odpowiednich czynności co do wniosku w części żądania udostępnienia protokołów z rozpraw w sprawach karnych o przestępstwo z art. 204 K.k., tj. nie udostępnił przedmiotowej informacji w formie czynności materialno-technicznej, nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia czy o umorzeniu postępowania, ani też nie poinformował wnioskodawcy, że nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej. W realiach sprawy czynnościami, jakie zostały podjęte przez organ po otrzymaniu wniosku, było poinformowanie skarżącego, że protokoły rozpraw nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Niewątpliwie zatem udzielona przez organ odpowiedź nie realizuje żądania wniosku. Natomiast podjęte przez organ działanie nie wyczerpuje przedstawionych wyżej i przewidzianych w u.d.i.p. form załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej. Organ - w ustawowym terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - nie udostępnił bowiem informacji publicznej wskazanej przez skarżącego we wniosku, jak również nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. Nie został też zastosowany tryb określony w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Niepodjęcie zaś stosownego aktu przewidzianego w przepisach u.d.i.p. lub niepoinformowanie wnioskodawcy o braku posiadania żądanej informacji jest równoznaczne z pozostawaniem skarżonego organu w stanie bezczynności co do żądania w zakresie protokołów z rozpraw.
Z akt sprawy wynika również, że organ w dniu 19 czerwca 2024 r., a więc po wniesieniu skargi przez skarżącego, wydał decyzję nr [...], którą odmówił wnioskodawcy udzielenia mu informacji w zakresie protokołów rozpraw w sprawach karnych o czyn z art. 204 K.k.
Wyjaśnić zatem należy, że celem skargi na bezczynność w przypadku wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest doprowadzenie do podjęcia czynności lub aktu przez podmiot zobowiązany do działania wynikającego z przepisów u.d.i.p. W związku z wydaniem przez organ i doręczeniem skarżącemu ww. decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji, tj. przed wydaniem przez Sądu wyroku w sprawie, doszło do ustania stanu bezczynności, który istniał w dniu wniesienia skargi. Tym samym bezprzedmiotowe stało się orzekanie przez Sąd o zobowiązaniu organu do załatwienia wniosku skarżącego w części żądania udostępnienia protokołów z rozpraw, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W konsekwencji Sąd, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w tym zakresie, orzekając o powyższym w punkcie I wyroku. W tym miejscu podkreślenia wymaga - wobec niezadowolenia skarżącego z treści wydanej decyzji odmownej - że sama prawidłowość stanowiska organu zaprezentowanego w tym akcie nie może być oceniania w ramach postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na bezczynność organu. Innymi słowy, w przypadku skargi opartej na podstawie art. 149 P.p.s.a. sąd nie jest uprawniony do merytorycznej oceny decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej, lecz jedynie rozstrzyga - biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny - czy organ pozostaje w bezczynności.
Skoro natomiast, jak wykazano wcześniej, na dzień złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności, bo nie zareagował w terminie na wniosek skarżącego w zakresie żądania obejmującego protokoły z rozpraw, to dopuścił się bezczynności w udostępnieniu żądanych informacji publicznych, o czym orzeczono w punkcie II wyroku, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Likwidacja stanu bezczynności w toku postępowania sądowego nie zwalniała Sądu z obowiązku dokonania oceny, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając więc stopień naruszenia prawa w związku z ujawnioną bezczynnością, Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie nie zachodzi bowiem przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności czy lekceważenia wniosku skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Z akt sprawy wynika, że Prezes zareagował na wniosek skarżącego, wysyłając pismo z dnia 3 kwietnia 2024 r., pozostając jednak w wadliwym przekonaniu o realizacji całości żądania wnioskodawcy. Z tych przyczyn Sąd - na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. - orzekł jak w punkcie II wyroku.
Z kolei odnośnie do żądania wniosku dotyczącego udostępnienia kopii zanonimizowanych wyroków o czyn z art. 204 K.k. należy stwierdzić, że organ udzielił stosownej odpowiedzi, przesyłając skarżącemu kopie dwóch zanonimizowanych orzeczeń Sądu wydanych w sprawach o czyn z art. 204 K.k. z informacją, że w sprawach tych nie sporządzano uzasadnienia. W tych okolicznościach Sąd uznał, że skoro udzielono skarżącemu odpowiedzi co do żądania obejmującego wyroki Sądu to - na podstawie art. 151 P.p.s.a. - dalej idącą skargę należało oddalić, o czym orzeczono punkcie III wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI