I SAB/OP 52/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2025-07-17
NSAubezpieczenia społeczneNiskawsa
emeryturaKRUSbezczynnośćwłaściwość sądupostępowanie administracyjneubezpieczenie społeczne rolnikówkoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoprawo europejskie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę dotyczącą bezczynności KRUS w sprawie wyliczenia emerytury do rozpoznania WSA w Poznaniu.

Skarżący J. M. wniósł skargę do WSA w Opolu na bezczynność Kierownika Placówki Terenowej KRUS w Ostrowie Wielkopolskim w sprawie wyliczenia i wypłaty emerytury przyznanej przez niemiecki organ. Sąd uznał, że właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy jest WSA w Poznaniu, ze względu na siedzibę zaskarżonego organu. W odpowiedzi na skargę, organ wskazał na wcześniejszą decyzję Prezesa KRUS odmawiającą prawa do emerytury rolniczej z powodu niespełnienia warunku wieku, która stała się prawomocna. Sąd, opierając się na przepisach o właściwości miejscowej sądów administracyjnych, stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do WSA w Poznaniu.

Skarżący J. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zarzucając bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Placówki Terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Ostrowie Wielkopolskim. Sprawa dotyczyła wyliczenia i wypłaty emerytury, która została już przyznana skarżącemu przez niemiecki organ emerytalny (Deutsce Rentenversicherung Bund – B.). Skarżący wskazał, że niemiecki organ przyznał mu emeryturę od 1 maja 2024 r., a polski organ KRUS powinien był wyliczyć i wypłacić należną kwotę. W odpowiedzi na skargę, organ administracji podniósł, że Prezes KRUS decyzją z 9 lipca 2024 r. odmówił skarżącemu prawa do emerytury rolniczej, ponieważ nie spełnił on warunku wieku emerytalnego. Decyzja ta stała się prawomocna, wobec czego organ argumentował, że nie doszło do bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, rozpatrując sprawę, stwierdził swoją niewłaściwość miejscową. Zgodnie z art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, właściwy jest sąd, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej. Siedziba zaskarżonego organu – Kierownika Placówki Terenowej KRUS w Ostrowie Wielkopolskim – znajduje się w Ostrowie Wielkopolskim, co czyni właściwym miejscowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące przekazania spraw nie miały zastosowania w tym konkretnym przypadku, ponieważ dotyczyły innych kwestii niż wyliczanie emerytury i jej wypłata. W związku z tym, na podstawie art. 59 § 1 p.p.s.a., sąd postanowił przekazać sprawę do rozpoznania WSA w Poznaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie jest właściwy miejscowo do rozpoznania skargi, ponieważ zaskarżony organ ma siedzibę w Ostrowie Wielkopolskim, który leży w obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym właściwy jest sąd, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej. Siedziba zaskarżonego organu znajduje się w Ostrowie Wielkopolskim, co czyni właściwym WSA w Poznaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazano_sprawę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 13 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa właściwość miejscową wojewódzkiego sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 59 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu w przypadku stwierdzenia niewłaściwości.

Pomocnicze

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości § 1 pkt 10

Określa obszar właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

u.u.s.r. art. 19 § 1

Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

Dotyczy warunków nabycia prawa do emerytury rolniczej.

Rozporządzenie 883/2004

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Dotyczy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w UE.

Rozporządzenie 987/2009

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 kwietnia 2009 r. dotyczącego wykonania rozporządzenia (WE) nr 883/2004

Dotyczy wykonania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego art. 41a § 1 pkt 3

Dotyczy przekazania spraw z zakresu działania Prezesa KRUS dotyczących należności z tytułu składek.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżony organ ma siedzibę w Ostrowie Wielkopolskim, co czyni właściwym miejscowo WSA w Poznaniu.

Godne uwagi sformułowania

stwierdzić swoją niewłaściwość przekazać sprawę według właściwości organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona

Skład orzekający

Beata Kozicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości miejscowej sądu administracyjnego w sprawach dotyczących KRUS, gdy siedziba organu znajduje się poza obszarem właściwości sądu, do którego skarga została pierwotnie skierowana."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kwestii proceduralnych związanych z właściwością miejscową, nie rozstrzyga meritum sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej (właściwość sądu), a nie meritum sprawy dotyczącej emerytury. Jest to typowy przypadek przekazania sprawy do innego sądu.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Op 52/25 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-07-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Właściwość sądu
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono swoją niewłaściwość
Przekazano sprawę według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 13 par. 2, art. 59 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 785
par. 1 pkt 10
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych  oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości
Dz.U. 2025 poz 197
art. 41a
Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
Dz.U. 2024 poz 777
par.1 pkt 3
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom  administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa  Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Placówki Terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Ostrowie Wielkopolskim w przedmiocie wyliczenia kwoty emerytury oraz jej wypłaty postanawia 1) stwierdzić swoją niewłaściwość, 2) przekazać sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
Uzasadnienie
Pismem z 27 maja 2025 r., J. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Placówki Terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Ostrowie Wielkopolskim, w sprawie wyliczenia należnej skarżącemu kwoty emerytury od dnia 1 maja 2024 r. oraz jej wypłaty bezpośrednio na rachunek bankowy, albo przez instytucję właściwą Deutsce Rentenversicherung Bund - B.
W uzasadnieniu skargi J. M. (zwany dalej skarżącym) przedstawił przebieg sprawy i wskazał, że wnioskiem z 3 czerwca 2024 r. zwrócił się do Deutsce Rentenversicherung Bund – B. o emeryturę, ponieważ pracował w dwóch państwach członkowskich Unii Europejskiej (w Polsce i w Niemczech). Na skutek tego, niemiecki organ emerytalno-rentowy wydał decyzję 13 sierpnia 2024 r. o przyznaniu skarżącemu emerytury i od 1 maja 2024 r. otrzymuje również jej wypłatę co miesiąc na konto bankowe. Następnie, decyzją z 14 listopada 2024 r. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział w Opolu wyłączyła skarżącego ze składek ubezpieczenia chorobowego, wypadkowego, emerytalno-rentowego z dniem 14 sierpnia 2024 r., a z ubezpieczenia zdrowotnego od 1 maja 2024 r.
Zdaniem autora skargi, obowiązkiem Placówki Terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Ostrowie Wielkopolskim było do 14 listopada 2024 r. wyliczenie kwoty emerytury skarżącego i jej wypłaty od 1 maja 2024 r. zgodnie z decyzją instytucji właściwej, tj. Deutsce Rentenversicherung Bund - B. W ocenie skarżącego, Placówka Terenowa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Ostrowie Wielkopolskim jest instytucją kontaktową dla skarżącego, uregulowane jest to w przepisach wykonawczych rozporządzenia WE 987/2004, a w szczególności zakreślono trzymiesięczny termin do obliczenia kwoty emerytury z okresów niespornych. Skarżący stwierdził, że w sumie posiada on w Polsce 414 miesięcy składkowych, z czego KRUS drugi rok z rzędu sprzeciwia się 18 miesiącom - czyli niespornych jest 396 miesięcy składkowych w Polsce. Skarżący zarzucił zaskarżonemu organowi, że przez jego bezczynność i niewypełnianie przypisanemu mu obowiązku, uniemożliwia się skarżącemu codziennej egzystencji.
W odpowiedzi na skargę z 18 czerwca 2025 r., działająca w imieniu Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Warszawie - radca prawny W. B. wskazała, że jest to odpowiedź na skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Placówkę Terenową KRUS w Ostrowie Wielkopolskim. Pełnomocnik wniosła o odrzucenie skargi, zasądzenie od skarżącego na rzecz organu - zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także ewentualnie o oddalenie skargi w całości. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie podniosła, że decyzją z 9 lipca 2024 r., nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - na wniosek skarżącego z 3 czerwca 2024 r. - odmówił prawa do emerytury rolniczej - na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2024 r. poz. 90), art. 6 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166/1, z późn. zm.), rozporządzenia parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 kwietnia 2009 r. dotyczącego wykonania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 (Dz. Urz. UE L 284/1) - z uwagi, że skarżący na dzień wydania decyzji nie spełnił warunku określonego w art. 19 ust. 1 ustawy, tj. nie osiągnął wieku emerytalnego 65 lat. Od powyższej decyzji, skarżący nie złożył odwołania, wobec tego decyzja stała się prawomocna. Wobec tego, w ocenie pełnomocnika, w sprawie nie doszło do bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez Skarb Państwa - Placówkę Terenową Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Ostrowie Wielkopolskim.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., właściwy do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast stosownie do art. 59 § 1 p.p.s.a., jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę innemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie sądu w tym zakresie może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
Przedmiotem skargi J. M. jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika Placówki Terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Ostrowie Wielkopolskim, w sprawie wyliczenia należnej skarżącemu kwoty emerytury, która została już skarżącemu przyznana przez niemiecki organ emerytalny. Skarżący domaga się także wypłaty tej emerytury na rachunek bankowy skarżącego.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że zaskarżonym organem jest Kierownik Placówki Terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Ostrowie Wielkopolskim, którego siedziba mieści się w Ostrowie Wielkopolskim. Wymieniony organ ma siedzibę położoną na obszarze województwa wielkopolskiego, a więc pozostaje we właściwości miejscowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zgodnie z § 1 pkt 10 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2024 r., poz. 785).
Dostrzeżenia przy tym wymaga, że zgodnie z § 1 pkt 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2024 r., poz. 777) przekazano wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę, rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dotyczących umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 41a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 197). W rozporządzeniu tym nie ujęto jednak spraw z zakresu wyliczania kwoty emerytury oraz jej wypłaty, a takiego zagadnienia dotyczy niniejsza skarga. Nie ma ono zatem zastosowania w niniejszej sprawie.
W konsekwencji powyższych wywodów, stosownie do art. 59 § 1 w zw. z art. 13 § 2 p.p.s.a., sprawę należało przekazać miejscowo właściwemu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
O powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI