I SAB/Op 3/23

I SAB/Op 3/23 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2024-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska
Anna Komorowska-Kaczkowska
Marzena Łozowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
658
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1930
art. 47, art. 34 ust. 1, art. 26 ust. 2
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Prezydenta Miasta Rzeszowa w zakresie podjęcia czynności dotyczących ustalenia i przyznawania dotacji oświatowych I. odrzuca skargę na bezczynność w zakresie podjęcia czynności dotyczących ustalenia i przyznawania dotacji oświatowych w części dotyczącej okresu od maja do sierpnia 2022 r. , II. oddala skargę na bezczynność w zakresie podjęcia czynności dotyczących ustalenia i przyznawania dotacji oświatowych w części dotyczącej miesiąca kwietnia 2022 r.
Uzasadnienie
Skargą z 1 września 2022 r. M. K. (dalej określany jako: skarżący, strona) zaskarżył bezczynność Prezydenta Miasta Rzeszowa w sprawie ustalenia wysokości i przekazania dotacji oświatowej za okres od 1 kwietnia 2022 r. do 31 sierpnia 2022 r., przysługującej na uczniów: M. w R. oraz P. w R.
Z przedłożonych przez organ akt administracyjnych i treści skargi wynika, że w w/w szkołach niepublicznych, dla których osobą prowadzącą jest skarżący, przeprowadzono kontrolę w przedmiocie zgodności liczby uczniów ze stanem faktycznym wskazywanych sprawozdaniach w 2022 r., w tym sprawdzenia spełnienia przez uczniów uczestnictwa w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych. Kontrolujący ustalili, że podawana przez obie szkoły w miesięcznych sprawozdaniach liczba uczniów była zawyżona w stosunku do faktycznej liczby słuchaczy stwierdzonej podczas kontroli. Ujawniono również, że w miesiącach kwiecień, maj czerwiec 2022 r. żaden z uczniów M. w R. nie spełnił warunku uczestnictwa w 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych, natomiast w P. w R. kryterium frekwencji spełniła w kwietniu i maju 2022 r. jedna osoba, zaś w czerwcu 2022 r. - nikt. Dokonane ustalenia zostały zawarte w protokołach kontroli z 26 sierpnia 2022 r. (korespondencja zawierająca protokoły z kontroli nie została podjęta przez adresata i została zwrócona do Oddziału Zarządzania Dokumentacją Wydziału Organizacyjno-Administracyjnego Urzędu Miasta Rzeszowa).
Skarżący pismem z 4 maja 2022 r. wezwał organ do niezwłocznego dokonania wypłaty dotacji za kwiecień 2022 r. przysługującej na uczniów M. w R. oraz P. w R.
Pismem z 17 maja 2022 r. (brak dowodu doręczenia) organ, powołując się na art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1930 ze zm. - dalej w skrócie: "ufzo"), odpowiedział stronie, że w/w podmioty nie uzyskały prawa do dotacji za ubiegły miesiąc w jakiejkolwiek kwocie, z uwagi na niespełnienie kryterium wymaganego do jej otrzymania.
Następnie skarżący wezwał organ (pismo z 17 maja 2022 r.) do zapłaty w całości dotacji oświatowej należnej za kwiecień 2022 r. w wysokości 626.386,20 zł. Pismem z 26 maja 2022 r. organ ponownie poinformował stronę, cyt: "kwota dotacji dla M. w R. oraz P. w R. została ustalona w oparciu o art. 26 ust. 2 ufzo oraz dane pozyskane w toku kontroli prowadzonej przez Urząd Miasta Rzeszowa w zakresie frekwencji słuchaczy na zajęciach. Przedmiotowa sytuacja nie stanowi więc formy wstrzymania dotacji. Ww. podmioty nie uzyskały prawa do dotacji za ubiegły miesiąc w jakiejkolwiek kwocie, z uwagi na niespełnienie kryterium wymaganego do jej otrzymania".
W związku z powyższym skarżący wniósł skargę na bezczynność organu dotującego w podjęciu czynności dotyczących ustalenia i przekazania dotacji oświatowej za kwiecień, maj czerwiec, lipiec i sierpień 2022 r., domagając się m.in.: 1) orzeczenia przez Sąd istnienia uprawnienia do otrzymania dotacji za w/w okres; 2) zobowiązania organu do dokonania czynności ustalenia i przekazania dotacji należnych wskazanym placówkom oświatowym; 3) stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; 4) wymierzenia organowi grzywny w wysokości 20.000 zł; 5) zasądzenia od organu należnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W skardze podniesiono, że skarżący dopełnił wszystkich formalności przewidzianych w art. 26 ust 2, art. 33 ust 1, art. 34 ust. 1, art. 36 ust. 2 w zw. z art. 26 ust. 3 i art. 38 ust. 1 ufzo, wymaganych do uzyskania dotacji oświatowej dla M. w R. oraz P. w R. Według skarżącego w tej sytuacji organ dotujący miał prawny obowiązek przekazania dotacji na rachunek placówki oświatowej, w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca. Natomiast organ, bez wykazania niespełnienia warunków ustalenia i przekazania kwoty dotacji i bez podjęcia w tym zakresie odpowiedniej czynności (np. pisma informującego o przyczynach braku przekazania dotacji, wraz z uzasadnieniem faktycznym i prawnym) nie dokonał ostatecznego ustalenia i przekazania dotacji za miesiące kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2022 r., ewentualnie nie podjął w tym zakresie odpowiedniej czynności formalnie odmawiającej przekazania dotacji wraz ze wskazaniem podstawy prawnej oraz uzasadnieniem prawnym i faktycznym, jak też nie została w tym zakresie wydana decyzja w przedmiocie wstrzymania przekazywania dotacji (art. 36 ust. 7 i art. 37 ust. 2 ufzo). Jednocześnie skarżący zakwestionował legalność przeprowadzonej w obu szkołach kontroli bieżącej, podnosząc, że obowiązujące przepisy uprawniają organ dotujący wyłącznie do kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji już udzielonych. Tym samym rozpoczęcie i kontynuowanie kontroli bieżącej w okresie kwiecień - czerwiec 2022 r., za który organ dotujący nie przekazał dotacji, było całkowicie bezprawne i odbyło się z rażącym naruszeniem art. 36 ust. 1 ufzo. Ponadto skarżący argumentował, że w art. 26 ust 3 ufzo ustawodawca wyraźnie zastrzegł, że dowodem spełnienia kryterium frekwencyjnego są podpisy uczniów na listach obecności. Obalenie tego dowodu nie jest więc możliwe w drodze sporządzania w toku kontroli na zlecenie organu notatek urzędowych lub innych pism, względnie protokołu kontroli. Dodatkowo skarżący podniósł, że do dnia wniesienia skargi nie został mu doręczony protokół kontroli, co dodatkowo zwiększa ciężar naruszenia obowiązków prawnych przez organ oraz uzasadnia kwalifikację bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Rzeszowa wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że podjęte czynności kontrolne miały oparcie w obowiązujących przepisach, w szczególności uchwały Rady Miasta Rzeszowa nr LII/1229/2017 z dnia 12 grudnia 2017r. (Dz. Urzęd. Woj. Podkarpackiego z 18.01.2018 r., poz. 276), który to akt daje podstawę do przeprowadzenia przez organ dotujący kontroli w szkołach niepublicznych, które otrzymują dotację z budżetu Gminy Miasto Rzeszów. Dodatkowo organ poinformował, że działając na podstawie art.304 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeksu postępowania karnego (Dz. U. 2021 poz.534 ze zm.), zawiadomił Prokuraturę Rejonową o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 297 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeksu karnego (Dz. U. 2021 poz. 2345 ze zm.), polegającego na próbie uzyskania przez M. K. dotacji poprzez przedłożenie do Urzędu Miasta Rzeszowa 20 kwietnia 2022 r. dokumentów w postaci sprawozdania z liczby uczniów w miesiącu kwietniu 2022 r. poświadczających nieprawdę co do liczby uczniów uczęszczających do szkół niepublicznych: P. w R. oraz M. w R. W rezultacie przeprowadzenia dochodzenia został skierowany do Sądu Rejonowego w R. akt oskarżenia pod sygn. akt: [...]. W związku z powyższym organ wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: ppsa.
W kolejnym piśmie procesowym z 21 grudnia 2023 r. organ, odpowiadając na wezwanie tut. Sądu, poinformował, że skarżący nie występował do Prezydenta Miasta Rzeszowa z ponagleniem o ustalenie i przekazanie dotacji oświatowej w zakresie miesięcy: maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2022 r. Wyjaśnił również, że w reakcji na pismo strony z 17 maja 2022 r., wzywające do wypłaty dotacji oświatowej za kwiecień 2022 r., przekazano skarżącemu stosowną odpowiedź 26 maja 2022 r. Pismo to zostało zwrócone nadawcy, jako niepojęte w terminie, co potwierdzają załączone dowody dotyczące procedury doręczenia w/w korespondencji. Organ odniósł się również do kwestii doręczenia skarżącemu protokołów z kontroli z 26 sierpnia 2022 r., przedkładając do akt sprawy stosowne dowody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd - stosownie do art. 149 § 1 ppsa - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a ppsa, sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 ppsa).
Dodać jeszcze trzeba, że na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 ppsa, rozpoznanie skargi nastąpiło w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność wniesionej przez skarżącego skargi, wskazać należy, że w myśl art. 52 § 1 i 2 ppsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Środkiem zaskarżenia w rozumieniu cytowanego przepisu jest także ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: "kpa"). Zgodnie z art. 53 § 2b ppsa, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
W świetle przedstawionych wyżej przepisów nie ulega wątpliwości, że wniesienie skargi na bezczynność organu należy poprzedzić ponagleniem, o którym mowa w art. 37 § 1 kpa. Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może złożyć skargę do sądu administracyjnego, zaś skarga jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy stanowisko organu wyższego stopnia było pozytywne, czy też negatywne, a nawet - czy ponaglenie zostało rozpoznane. Wystarczające jest wykazanie wniesienia przez stronę skarżącą stosownego ponaglenia.
Złożona w przedmiotowej sprawie skarga dotyczy bezczynności Prezydenta Miasta Rzeszowa w sprawie ustalenia wysokości i przekazania dotacji oświatowej za okres obejmujący: kwiecień, maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2022 r. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący wniesienie niniejszej skargi poprzedził wprawdzie ponagleniem skierowanym do organu, jednakże ponaglenie to odnosiło się wyłącznie do ustalenia wysokości i wypłaty dotacji oświatowej za kwiecień 2022 r. Okoliczność tą skarżący wyraźnie zaznaczył w skardze. Również Prezydent Rzeszowa powiadomił Sąd, że skarżący nie występował z ponagleniem o ustalenie i przekazanie dotacji oświatowej w zakresie miesięcy: maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2022 r.
W tej sytuacji należało stwierdzić, iż skarga - w części obejmującej bezczynność Prezydenta Miasta Rzeszowa w przedmiocie ustalenia wysokości i przekazania dotacji oświatowej przysługującej na uczniów: M. w R. oraz P. w R. za okres: maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2022 r. - została wniesiona bez wyczerpania przysługującego skarżącemu środka zaskarżenia.
W konsekwencji skarga strony w tej części podlegała odrzuceniu zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, jako niedopuszczalna, z uwagi na jej wniesienie bez uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia w myśl art. 52 § 1 i § 2 ppsa.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi w zakresie bezczynności organu w przekazaniu dotacji za kwiecień 2022 r., wyjaśnić na wstępie trzeba, że zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności oraz wyjaśnienia, jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się bowiem do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności i czy zrobił to w zakreślonym przez ustawodawcę terminie.
Stosownie do art. 26 ust. 2 ufzo, niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.
Na podstawie art. 34 ust. 1 ufzo, dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy m.in. szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy.
Zgodnie zaś z art. 47 ufzo, czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa.
Zasadne w tym miejscu jest wyjaśnienie, że powyższy przepis art. 47 ufzo usystematyzował dotychczas istniejący spór w judykaturze w przedmiocie charakteru prawnego dotacji przyznawanych niepublicznym placówkom oświatowym. Z art. 47 ufzo - wedle aktualnie dominującego poglądu judykatury - wynika zatem, że wypłata dotacji nie jest wyłącznie czynnością techniczną przekazania fizycznego środków finansowych (który to pogląd był wyrażany we wcześniejszych orzeczeniach NSA), a finalnym rezultatem ustalenia wysokości dotacji dla konkretnego podmiotu dokonanego na podstawie konkretnych regulacji. Czynności te zawierają element konkretyzacji normy prawnej, dokonywane są w sposób władczy i jednostronny, a zatem podlegają kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. W wyroku z 19 marca 2021 r. I GSK 1713/20 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 47 ufzo, to wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje bowiem, że zwrot "o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a" odnosi się do określenia organów dotujących oraz rodzajów dotacji, a nie do opisania rodzajów czynności. Z treści art. 47 ufzo nie wynika zatem żadne ograniczenie co do kategorii czynności, które podlegają tej regulacji. Tak więc czynności organu dotującego polegające na ustaleniu wysokości dotacji, jak i jej przekazaniu, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa i jako takie poddane są kognicji sądów administracyjnych (tak też NSA w wyroku z 14 października 2021 r. I GSK 650/21). Zaznaczyć jednocześnie należy, że zgodnie z dominującym obecnie w orzecznictwie stanowiskiem - podzielanym w pełni również przez skład orzekający w tej sprawie - w zakresie czynności, o których mowa w art. 47 ufzo, mieści się zarówno czynność przyznania dotacji, jak też odmowa przyznania i wypłaty dotacji (zob. postanowienie NSA z 8 grudnia 2023 r., I GSK 1347/23, wyroki: WSA we Wrocławiu z 10 października 2023 r. III SA/Wr 3/23, WSA w Opolu z 29 czerwca 2022 r., I SA/Op 10/22). Jak trafnie wskazał WSA w Krakowie w wyroku z 14 lutego 2024 r., I SA/Kr 22/24 "czynności organów administracyjnych podejmowane na podstawie przepisu art. 29 ust. 1 i art. 34 ust. 1 i 2 ufzo dotyczące przyznania lub odmowy przyznania dotacji, a także ustalenia wysokości dotacji dla placówki niepublicznej, są czynnościami z zakresu administracji publicznej, dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Czynności te zawierają element konkretyzacji normy prawnej, dokonywane są w sposób władczy i jednostronny. Skoro ustalenia organu w kwestii prawidłowej wysokości dotacji oświatowej wypłacanej w poszczególnych miesiącach nie są dokonywane w postępowaniu administracyjnym prowadzonym według reguł określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, brak jest więc podstaw do nałożenia na organ obowiązku przeprowadzenia w tym wypadku postępowania w całości zgodnego z wymaganiami kpa. Zwieńczeniem ciągu działań organu dotującego w zakresie ustalenia wysokości należnej części dotacji oświatowej nie jest decyzja administracyjna, lecz czynność z zakresu administracji publicznej (art. 47 ufzo)". Zatem czynnością taką jest również całkowite zaniechanie wypłaty (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 10 października 2023 r., III SA/Wr 3/23). Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 8 grudnia 2023 r., I GSK 1347/23, jednoznacznie stwierdzając, że zaskarżona czynność odmowy przyznania i wypłaty dotacji stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 47 ufzo i art. 3 § 2 pkt 4 ppsa i jako taka poddana jest kognicji sądów administracyjnych.
Oceniając - przez pryzmat powołanych wyżej przepisów i ich wykładni - wynikający z przedłożonych akt postępowania stan faktyczny sprawy, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia stanu bezczynności, zarzucanego przez stronę Prezydentowi Miasta Rzeszowa. Należy bowiem zauważyć, że w aktach postępowania znajdują się datowane na 17 i 26 maja 2022 r. pisma organu, skierowane do skarżącego w odpowiedzi na jego wezwania do wypłaty dotacji za kwiecień 2022 r., w których treści zawarto informację, cyt: "kwota dotacji do wypłaty dla M. w R. oraz P. w R. została ustalona w oparciu o art. 26 ust. 2 ufzo oraz dane pozyskane w toku kontroli prowadzonej przez Urząd Miasta Rzeszowa w zakresie frekwencji słuchaczy na zajęciach. Przedmiotowa sytuacja nie stanowi więc formy wstrzymania dotacji. Ww. podmioty nie uzyskały prawa do dotacji za ubiegły miesiąc w jakiejkolwiek kwocie, z uwagi na niespełnienie kryterium wymaganego do jej otrzymania".
Nie budzi zatem wątpliwości, że skarżący został poinformowany przez organ dotujący o braku podstaw do przekazania dotacji, z uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 26 ust. 2 ufzo, co należy traktować jako równoznaczne z dokonaniem przez Prezydenta Miasta Rzeszowa czynności polegającej na odmowie przyznania i wypłaty dotacji. Sąd dostrzega przy tym, że w aktach sprawy brak jest dowodu na doręczenie skarżącemu korespondencji zawierającej pismo z 17 maja 2022 r. (braków dowodowych w tym zakresie organ nie uzupełnił także na wyraźne wezwanie tut. Sądu z 12 grudnia 2023 r.), co podważa skuteczność tej czynności. O ile jednak istnieją wątpliwości co do doręczenia pisma z 17 maja 2022 r., o tyle w przypadku kolejnego pisma z 26 maja 2022 r. przedłożone przez organ dowody (potwierdzające doręczenie tej korespondencji w trybie art. 44 kpa – k. 133-134 akt sądowych) pozwalają na bezsporne przyjęcie, że skarżący został skutecznie powiadomiony o odmowie przyznania dotacji za kwiecień 2022 r.
W ocenie Sądu, pisemne poinformowanie skarżącego o braku podstaw do przekazania dotacji za kwiecień 2022 r. było wystarczające dla skutecznego załatwienia jego wezwania z 4 maja 2022 r. i uwalniało organ od zarzutu bezczynności. Kluczowe w tym miejscu jest wskazanie, że odmowa przyznania i wypłaty dotacji nie wymaga formy aktu administracyjnego (jak już wyżej wskazano, działanie to, zgodnie z art. 47 ufzo, jest kwalifikowane jako czynność z zakresu administracji publicznej). Jak podkreśla się w orzecznictwie, ustawa o finansowaniu zadań oświatowych nie wprowadziła obowiązku wydania decyzji o odmowie przyznania dotacji oświatowej, ani decyzji o przyznaniu takiej dotacji. W przypadku jej przyznania po spełnieniu ustawowych warunków dochodzi bowiem do przekazania dotacji na rachunek bankowy placówki. Skoro więc ustawodawca nie przewidział żadnego sformalizowanego sposobu zawiadamiania organów prowadzących placówki oświatowe o udzieleniu bądź nieudzieleniu dotacji, to zawiadomienie strony takiego postępowania zwykłym pismem jest prawidłowe (zob. wyroki: WSA w Opolu z 29 czerwca 2022 r., I SA/Op 10/22, WSA w Szczecinie z 21 lipca 2021 r. I SA/Sz 209/21, WSA w Rzeszowie z 17 października 2023 r., I SA/Rz 332/23).
W tym stanie rzeczy nie sposób uznać, że organ pozostawał w bezczynności w sprawie ustalenia wysokości i wypłaty dotacji za kwiecień 2022 r. W realiach tej sprawy akcentowana w skardze okoliczność braku naliczenia przez organ i wypłaty dotacji oświatowej szkołom prowadzonym przez skarżącego nie powodowała stanu bezczynności, albowiem - wbrew twierdzeniom skarżącego - organ podjął czynność prowadzącą do załatwienia istoty sprawy, tj. poinformował skarżącego (pismem z 26 maja 2022 r.), że dotacja nie może być wypłacona z powodu niespełnienia kryteriów do jej wypłaty. Ponadto należy zauważyć, że skarżący zarzuca organowi nie tyle bezczynność (skarżący nie przeczy, iż został pisemnie powiadomiony o braku podstaw do przyznania dotacji), ile brak podjęcia przez organ dotujący działań zgodnych z jego oczekiwaniami. Jak bowiem wynika z zarzutów skargi, skarżący w istocie prowadzi spór z organem dotującym, podważając legalność prowadzonej w przedmiotowych placówkach oświatowych kontroli bieżącej i zajęte w jej następstwie stanowisko organu o niespełnieniu kryteriów do wypłaty dotacji. Trzeba jednak wyraźnie podkreślić, że na zwalczanie takiego rozstrzygnięcia sprawy przez organ dotujący służył skarżącemu odrębny tryb zaskarżenia, mianowicie skarga do sądu administracyjnego na czynność odmowy przyznania i wypłaty dotacji, wyrażoną w piśmie z 26 maja 2022 r. W celu zatem skutecznej ochrony swych interesów skarżący powinien, po otrzymaniu powiadomienia przez organ o dokonanej czynności, zainicjować w przewidzianym ustawowo terminie postępowanie sądowe w przedmiocie skargi na czynność Prezydenta Miasta Rzeszowa o odmowie przyznania i wypłacenia dotacji. Natomiast w ramach niniejszego postępowania, którego przedmiotem jest bezczynność organu dotującego, stawianie przez skarżącego zarzutów dotyczących merytorycznych aspektów działań tego organu nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Wskazać bowiem należy, że w przypadku tego typu skarg (tj. na bezczynność/przewlekłość postępowania) przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga ta stanowi zatem środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu bezczynności/opieszałości występującą po stronie tego organu. Zatem w sprawach, w których przedmiotem badania sądu administracyjnego jest bezczynność czy przewlekłość organu, sąd kontroluje jedynie, czy organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego podjął stosowne działania, czy też nie. W tym przypadku chodzi więc o formalną kontrolę, czy w terminie określonym ustawą organ wydał akt lub podjął czynność, zasadniczo bez badania materialnoprawnych aspektów tych aktów lub/i czynności.
Wobec powyższego Sąd stwierdza, że organ uwolnił się od zarzutu bezczynności, załatwiając sprawę co do istoty, poprzez poinformowanie strony o przyczynach niemożności naliczenia i przekazania dotacji za kwiecień 2022 r. Natomiast kwestia słuszności takiego stanowiska pozostaje poza granicami skargi na bezczynność. Wystarczające jest bowiem, że organ załatwił sprawę, a zatem nie pozostaje bezczynny. Tym samym podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 26 ust. 2, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 1, art. 36 ust. 2 w zw. z art. 26 ust. 3 oraz art. 38 ust. 1 ufzo należało uznać za bezskuteczne. Z tych samych powodów, co wyżej wskazane, nie leży w zakresie kontroli tut. Sądu ocena, czy powiadomienie skarżącego o odmowie przyznania dotacji zawierało wszystkie niezbędne informacje (uzasadnienie faktyczne i prawne). Badanie bowiem, czy treść pisma organu z 26 maja 2022 r. pozwalała poznać skarżącemu motywy, jakimi kierował się organ, podejmując takie, a nie inne rozstrzygnięcie - wykracza poza granice rozpoznania sprawy w przedmiocie bezczynności (kwestie te mogłyby być ewentualnie przedmiotem badania w toku postępowania sądowego zawisłego w ramach skargi na czynność organu w sprawie odmowy przyznania i wypłaty dotacji). Nie sposób natomiast, zdaniem Sądu, zaakceptować stanowiska skarżącego, że istniejące, według niego, braki formalne owego pisma niweczą całkowicie skuteczność dokonanej nim czynności organu w postaci odmowy przyznania i wypłacenia dotacji oświatowej za kwiecień 2022 r.
W konsekwencji Sąd, nie podzielając żadnego z zarzutów skargi, na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił, zaś w części odnoszącej się do odmowy przyznania dotacji za: maj, czerwiec, lipiec i sierpień 2022 r. - skargę odrzucił z podanych wyżej powodów.