I SAB/Op 124/25

I SAB/Op 124/25 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-12-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Tomasz Judecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 1-3, art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 61 par. 1, art. 63 par. 2, art. 237 par. 1,  art. 241, art. 244 par. 2, art. 246 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Dz.U. 2022 poz 902
art. 10, art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Prezesa S. S.A. w N. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 27 października 2025 r. T. S. (dalej także jako: "skarżący"), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Prezesa S. S.A. w N. (zwanego dalej: "organem") w sprawie udostępnienia informacji publicznej zainicjowanej jego wnioskami z dnia 21 sierpnia 2025 r.
W treści skargi wskazał, że złożył 21 sierpnia 2025 r., do S. S.A., szereg wniosków o udostępnienie informacji publicznej, oznaczonych sygnaturami [...]. Powołując się na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - dalej jako: "u.d.i.p."), wniósł o zobowiązanie organu do ich rozpatrzenia w trybie u.d.i.p. Zarzucił organowi bezczynność w udostępnieniu żądanej w informacji publicznej.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wnioski zostały złożone przez skarżącego w trybie art. 241 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 - dalej jako: "k.p.a.") i nie stanowiły wniosków złożonych w trybie u.d.i.p. Organ stwierdził, że udzielił skarżącemu odpowiedzi pismem z dnia 21 października 2025 r. wyjaśniając w nim, że nie jest organem administracji publicznej, który stosuje przepisy k.p.a.
Zarządzeniem z dnia 2 grudnia 2025 r. Przewodniczącego Wydziału I tut. Sądu, na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a.") oraz § 27 zarządzenia w sprawie ustalenia zasad biurowości, ze sprawy ze skargi T. S. na bezczynność organu, dotyczącej wniosku z dnia 21 sierpnia 2025 r., nr [...], zarejestrowanej pod sygn. akt I SAB/Op 123/25, wyłączono sprawy z jego kolejnych wniosków i rozdzielono je do osobnego rozpoznania nadając im w repertorium sądowym odrębne sygnatury akt.
Wyłączono tak m.in. sprawę, z wniosku o nr. [...] i wpisano pod sygn. akt I SAB/Op 124/25. Sprawa ta stanowi przedmiot wydanego obecnie postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego, jak również badanie bezczynności i przewlekłości prowadzenia przez organy administracji postępowania (lub podejmowania innych czynności) możliwe jest tylko wówczas, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzenie braku właściwości sądu administracyjnego uniemożliwia rozpoznanie sprawy co do istoty. Z tego względu w pierwszej kolejności sąd zbadał dopuszczalność skargi złożonej w sprawie niniejszej.
Zdaniem Sądu, sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej w odniesieniu do aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2, 2a i 3 p.p.s.a. Zawarte w tych przepisach wyliczenia (w tym dotyczące bezczynności organu) stanowią katalog zamknięty, co oznacza, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w powołanych przepisach, ani w których właściwość sądu administracyjnego nie została przewidziana w przepisach szczególnych. Złożona w niniejszej sprawie skarga nie mieści się w żadnej z wymienionych kategorii bezczynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych.
W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest to, czy wniosek skarżącego z 21 sierpnia 2025 r., był wnioskiem złożonym w trybie u.d.i.p., jak uważa strona skarżąca, czy też wnioskiem, w rozumieniu art. 241 k.p.a., jak twierdzi organ, a tym samym, czy organ pozostaje w bezczynności w udostępnieniu żądanej informacji publicznej.
Jak wynika z akt administracyjnych pismo z dnia 21 sierpnia 2025 r. skarżący zatytułował wprost jako: "WNIOSEK w trybie art. 241 Kodeksu postępowania administracyjnego" i przytoczył w nim wyraźnie podstawę prawną złożenia: ["(...) Na podstawie art. 241 Kodeksu postępowania administracyjnego, składam niniejszy wniosek o wyjaśnienie sposobu interpretacji i stosowania przez S. S.A. przepisów dotyczących gospodarowania środkami publicznymi w kontekście struktury właścicielskiej spółki"(...)]. W jego treści wskazał na problem związany z "wysokością strat generowanych przez spółkę finansowaną ze środków publicznych", którymi jest "zaniepokojony" jako "mieszkaniec i podatnik Gminy N.". W tej sytuacji zadał pytania o "(...) Efektywność gospodarowania środkami publicznymi" dotyczące kwestii: jak Spółka wytłumaczy mieszkańcom N. generowanie strat w wysokości ok. 20 mln złotych w okresie 5 lat przy jednoczesnym zatrudnianiu zawodowych sportowców; jakie konkretne korzyści dla mieszkańców N. przynosi działalność Spółki, które uzasadniałyby tak wysokie koszty ponoszone w budżetu gminy; czy przeprowadzono analizę kosztów i korzyści; ile wyniosły straty Spółki we wskazany okresie; jakie działania podjęto w celu ograniczenia strat i z jakim skutkiem. Wyraził oczekiwanie "o rzeczowe i wyczerpujące ustosunkowanie się do postawionych pytań", a "brak odpowiedzi lub odpowiedź wymijająca może być interpretowana jako przyznanie, że struktura (...) służy obejściu prawa". W tej sytuacji wezwał organ do udzielenia odpowiedzi w terminie nie później niż 60 dni, bez zbędnej zwłoki "(...) Zgodnie z art. 244 § 2 KPA w zw. z art. 237 § 1 KPA (...)".
Nie budzi wątpliwości Sądu, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym i uproszczonym, w którym przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie dopiero na etapie wydania decyzji w trybie art. 16 u.d.i.p. Artykuł 10 u.d.i.p. nie określa żadnej formy ani też ram wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Nie oznacza to jednak, że do postępowania dotyczącego informacji publicznej nie stosuje się pewnych ogólnych zasad odnoszących się do postępowań administracyjnych. Mają one charakter uniwersalny i należy je odnosić do każdego działania władzy publicznej. Pozwalają adresatowi wniosku na jego zgodne z prawem rozpoznanie, zapewniają ponadto należytą ochronę praw przysługujących wnioskodawcy. Podmiot, do którego wniosek został skierowany, nie jest upoważniony do jego modyfikacji, powinien zatem móc prawidłowo rozpoznać intencje strony. Wobec tego wniosek musi spełniać choćby minimalne wymagania formalne, pozwalające na określenie przedmiotu i zakresu żądania, co pozwala na jego prawidłowe odczytanie i załatwienie (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13).
Wola podmiotu korzystającego z prawa dostępu do informacji publicznej w tym przedmiocie musi być jednoznacznie wyrażona (zob. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2788/17).
Na gruncie zasad odnoszących się do ogólnego postępowania administracyjnego, na gruncie art. 61 § 1 oraz art. 63 § 2 k.p.a., przyjęto w orzecznictwie sądów administracyjnych, że złożenie podania jest czynnością dyspozytywną wnioskodawcy. Przy czym organ administracji publicznej jest związany żądaniem, które wyznacza rodzaj i granice postępowania administracyjnego. Nie jest uprawniony do swobodnego kształtowania treści żądania, czy zmiany jego kwalifikacji prawnej. To wnioskodawcy przysługuje prawo do sprecyzowania, czy też do modyfikacji pierwotnie złożonego wniosku (żądania), zaś zmiana treści wniosku w tym zakresie wiąże organ prowadzący postępowanie (por. wyrok WSA w Warszawie z 11 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1342/24 i przywołane w nim judykaty).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy w ocenie Sądu należy zgodzić się z organem, że pismo skarżącego z dnia 21 sierpnia 2025 r., skierowane do Spółki, należało zakwalifikować jako wniosek złożony w trybie art. 241 k.p.a., nie zaś w trybie u.d.i.p.
Pismo wnioskodawcy z dnia 21 sierpnia 2025 r. nie posiadało bowiem cech, które pozwalały na potraktowanie go, jako wniosku o udzielenie informacji w trybie u.d.i.p., już z uwagi na jego treść, w której wprost wskazano na wnioskowy tryb jego złożenia (tj. art. 241 k.p.a.), nie nawiązując w żadnej części, choćby pośrednio, do trybu określonego u.d.i.p. Zawierało jasne sformułowania pozwalającego na określenie przedmiotu i zakresu żądania jako złożonego właśnie w trybie art. 241 k.p.a. Zwrócono w nim uwagę na kwestie, które obiektywnie mogą być przedmiotem tzw. wniosku racjonalizatorskiego, tj. kwestii wymagających ulepszenia organizacji i usprawnienia pracy Spółki, zapobiegania nadużyciom w gospodarowaniu środkami publicznymi, czy też lepszego zaspokajania potrzeb mieszkańców N. Z wniosku nie wynikało, że dane żądane są właśnie w trybie u.d.i.p., bo skarżący w piśmie z dnia 21 sierpnia 2025 r. wskazał wyraźnie na inną, co istotne dopuszczalną prawem, podstawę i tryb złożenia wniosku, tj. art. 241 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie żądane dane miały być udzielone, z wyraźnej woli skarżącego, w trybie wynikającym z Działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego "Skargi i wnioski". Niezasadnym było zatem oczekiwanie strony, że organ, w ramach prowadzonego postępowania dotyczącego złożonego wniosku, o którym mowa w art. 241 k.p.a., dokonana, bez wyraźnej zgody strony, swoistej zmiany trybu udostępniania informacji publicznych i - zamiast udostępnienia ich w ramach odpowiedzi informujących o sposobie załatwienia wniosku (por. art. 244 § 2 k.p.a.) - zastosuje tryb wynikający z u.d.i.p.
Należy dostrzec, że w postępowaniu skargowym i wnioskowym, uregulowanym w Dziale VIII k.p.a., nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, w konsekwencji nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej ani innym aktem wymienionym w art. 3 § 2 p.p.s.a. Tryb wnioskowy (Dział VIII rozdział 3, art. 241-247 k.p.a.) jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną, tj. zawiadomieniem o sposobie załatwienia wniosku. Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy, zgodnie z art. 246 § 1 k.p.a., prawo wniesienia skargi w trybie określonym w Dziale VIII rozdziale 2 k.p.a. (art. 227 - art. 240). W Dziale VIII k.p.a. brak jest przepisu dopuszczającego możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Konsekwencją powyższego jest uznanie, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego i wnioskowego, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Sąd nie mógł więc rozpatrzeć merytorycznie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Na podstawie nadesłanej korespondencji należało przyjąć, że skarżący nie złożył bowiem wniosku o udzielenie informacji publicznej. Pismo z dnia 21 sierpnia 2025 r. należało zakwalifikować jako wniosek złożony w trybie art. 241 k.p.a. Skarga na bezczynność w jego załatwieniu nie mieści się we wskazanym powyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Powołane w uzasadnieniu postanowienia orzeczenia są dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl.