I SAB/Op 117/25

I SAB/Op 117/25 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-12-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Tomasz Judecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3, art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 1043
art. 51, art. 55
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Opolskiego Kuratora Oświaty w przedmiocie skargi na postępowanie nauczycielki postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 19 października 2025 r., uzupełnionym pismem z dnia 22 października 2025 r., M. M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Opolu na bezczynność Opolskiego Kuratora Oświaty (dalej: organ, Kurator) w przedmiocie skargi na postępowanie nauczycielki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, jako nienależącej do właściwości sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego, jak również badanie bezczynności i przewlekłości prowadzenia przez organy administracji postępowania (lub podejmowania innych czynności) możliwe jest tylko wówczas, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzenie braku właściwości sądu administracyjnego uniemożliwia rozpoznanie sprawy co do istoty. Z tego względu w pierwszej kolejności sąd zbadał dopuszczalność skargi złożonej w sprawie niniejszej. Zdaniem Sądu, sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej w odniesieniu do aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2, § 2a i § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W myśl art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zaś na podstawie art. 3 § 3 p.p.s.a. orzekają również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, co oznacza, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w powołanych przepisach, ani w których właściwość sądu administracyjnego nie została przewidziana w przepisach szczególnych. Cechą charakterystyczną i wspólną wszystkich przejawów działania bądź zaniechań administracji publicznej kontrolowanych przez sądy administracyjne jest natomiast to, że muszą one mieć miejsce w ramach realizowania władztwa administracyjnego, tzn. konkretny przepis prawa musi przyznawać organom administracji publicznej możliwość władczego decydowania o uprawnieniach bądź obowiązkach adresata jego działania (zaniechania). Jeśli działanie bądź zaniechanie jest tego elementu pozbawione, gdyż dotyczy wyłącznie wewnętrznej organizacji i funkcjonowania podmiotu bądź dotyczy innych form działania podmiotu wyłączonych spod kognicji sądu administracyjnego - właściwość sądów administracyjnych jest wykluczona, a skarga wniesiona do sądu administracyjnego w takiej sprawie będzie niedopuszczalna.
Złożona w niniejszej sprawie skarga nie mieści się w żadnej z wymienionych kategorii bezczynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Treść pisma wskazuje, że skarga stanowi wyraz niezadowolenia z bezczynności organu odnośnie rozpatrzenia skargi skarżącej na nauczycielkę będącą wychowawczynią klasy [...], do której uczęszcza syn skarżącej, zatrudnioną w Publicznej Szkole Podstawowej nr [...] im. [...] w O.
W tym miejscu przychodzi zauważyć, że skarga M. M. dotyczy w istocie sprawowanego nadzoru pedagogicznego przez Kuratora, jednak te kwestie uregulowane są w art. 51 i 55 ustawy - Prawo oświatowe, i jako takie pozostają poza kognicją sądów administracyjnych.
Skoro obowiązujące przepisy nie przewidują wydania decyzji administracyjnej (ani podjęcia innej zaskarżalnej do sądu administracyjnego czynności) w sytuacjach kwestionowania działań nauczyciela - nie można mówić o dopuszczalności skargi w sprawie niniejszej. W rezultacie stwierdzić trzeba, że na gruncie cytowanych na wstępie przepisów p.p.s.a. kognicji sądów administracyjnych nie podlega sprawa, której załatwienia domaga się skarżący. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe określa, że kurator oświaty, w imieniu wojewody, wykonuje zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie i przepisach odrębnych na obszarze województwa, a w szczególności wydaje decyzje administracyjne w sprawach określonych w ustawie. Przepisy nie statuują jednak, by każde pisemne stanowisko kuratora oświaty miało przymiot decyzji bądź innej formy władczej kontrolowanej przez sąd administracyjny. Równocześnie szereg przepisów ustawy- Prawo oświatowe wskazuje wyraźnie, jakie czynności organów oświatowych wymagają formy decyzji administracyjnej (np. art. 23 ust. 2, art. 28a ust. 2, art. 37 ust. 1, art. 60 ust. 6a, art. 68 ust. 2).
Nie sposób też uznać, by w niniejszej sprawie Kurator zobowiązany był wydać akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Za akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., uznaje się te, które: 1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem; 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; 3) są podejmowane na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, lecz jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną; 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się między innymi jednostronnością działania; 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną. Takich cech nie posiadają działania Kuratora Oświaty.
A jeśli tak, to nie podlega kognicji sądu administracyjnego również i kwestionowane przez skarżącego zaniechanie w podjęciu stosownych działań. W niniejszej sprawie nie sposób więc uznać, że mamy do czynienia bezczynnością wobec niewydania decyzji, postanowienia bądź aktu, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1, 2, 3 czy 4 p.p.s.a. (w podobne sprawie zob. postanowienie WSA we Wrocławiu z 18 lipca 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 246/24)
Powyższe rozważania prowadzą do uznania, że skarga jest niedopuszczalna jako posiadająca za przedmiot bezczynność w zakresie rozpatrzenia skargi na nauczyciela, który nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych.
Z tych powodów skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.