I SAB/Op 108/24

I SAB/Op 108/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2025-11-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka
Remigiusz Mazur /sprawozdawca/
Tomasz Judecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OZ 413/25 - Postanowienie NSA z 2025-08-06
III OZ 82/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-18
Skarżony organ
Dyrektor Szpitala
Treść wyniku
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku
Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Dalej idącą skargę oddalono
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2 pkt 8, art. 119 pkt 4, art. 149 par. 1, par. 1a, par. 2, par. 3, art. 151, art. 154 par. 6, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200, art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2018 poz 1914
art. 3a, art. 4
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1, art. 13 ust. 1-2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2025 poz 450
art. 2 ust. 1 pkt 10, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 46
Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 581
art. 13, art. 23 ust. 1-2
Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 30, art. 47, art. 61 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. J. - redaktora naczelnego czasopisma "[...]" na bezczynność Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. św. Jadwigi w Opolu w przedmiocie udostępnienia informacji prasowej 1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. św. Jadwigi w Opolu do rozpoznania wniosku M. J. - redaktora naczelnego czasopisma "[...]" z dnia 20 lipca 2024 r., 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie, 3) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) dalej idącą skargę oddala, 5) zasądza od Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. św. Jadwigi w Opolu na rzecz M. J. - redaktora naczelnego czasopisma "[...]" kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 20 lipca 2024 r., złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej, M. J. - Redaktor naczelny czasopisma "[...]" (dalej zwany: "skarżącym" lub "wnioskodawcą"), zwrócił się do Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. Św. Jadwigi w Opolu (dalej jako: "organ" lub "Dyrektor Szpitala") o udostępnienie informacji prasowej.
We wniosku tym, powołując się na art. 3a i art. 4 ustawy z 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 1914 - dalej jako: "Prawo Prasowe"), w związku z przygotowaniem publikacji prasowej wniósł o udzielenie informacji dotyczących umieszczenia pacjentki X. Y. w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. Św. Jadwigi w Opolu (dalej jako: "Szpital"). W zapytaniu z dnia 20 lipca 2024 r. zwrócił się o podanie: 1) na podstawie jakiego orzeczenia Sądu pacjentka została przymusowo umieszczona w Szpitalu i poprosił o skan dokumentu; 2) na podstawie jakiego orzeczenia są dawkowane pacjentce leki, jakie i w jakich dawkach, poprosił o skan dokumentacji medycznej; 3) jaka diagnoza została postawiona, kiedy i przez jaki zespół, poprosił również o skan dokumentów. Zapytanie przesłał na adres poczty elektronicznej sekretariatu Szpitala. Do wniosku dołączył skan/kserokopię upoważnienia z datowanego na dni 8 i 19 lipca 2024 r., udzielonego mu przez X. Y. do uzyskania informacji dotyczących jej pobytu, stanu zdrowia i zastosowanych metod leczenia w Szpitalu.
Dyrektor Szpitala do dnia wniesienia skargi nie udzielił odpowiedzi.
Wnioskodawca, pismem z dnia 24 listopada 2024 r. (data złożenia pisma przez ePUAP), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Dyrektora Szpitala w zakresie udzielenia powyższej informacji prasowej i wniósł o: stwierdzenie bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie grzywny, zasądzenie odszkodowania na jego rzecz w kwocie co najmniej jednokrotności przeciętnego wynagrodzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wskazał, że jest organem prasowym w rozumieniu ustawy Prawo prasowe, zarejestrowanym, jako czasopismo, przez Sąd Okręgowy w K., postanowieniem z dnia 6 stycznia 2023 r., sygn. akt [...], pod nr rejestru [...]. Wyjaśnił, że zwrócił się trybie art. 3a i art. 4 Prawa prasowego do zobowiązanego o udzielenie informacji do sporządzenia krytyki prasowej związanej ze sposobem wykonywania władzy publicznej. Tymczasem Dyrektor Szpitala nie udzielił żądanej informacji. W dalszej części uzasadnienia skarżący odwołał się do orzeczeń TK i SN uzasadniających - jego wniosek - o zasądzenie zadośćuczynienia.
Skarga ta została zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygn. akt I SAB/Op 108/24 i obecnie jest przedmiotem merytorycznego rozpoznania.
Dyrektor Szpitala, w odpowiedzi na skargę z dnia 6 grudnia 2024 r., wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o umorzenie postępowania w zw. z odpowiedzią udzieloną pismem z dnia 5 grudnia 2024 r., przesłanym wnioskodawcy mailowo 6 grudnia 2024 r.
Z przekazanych do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych wynika, że pismem z dnia 5 grudnia 2024 r. Dyrektor Szpitala poinformował, że żądane informacje nie mają cech informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - dalej jako: "u.d.i.p.") w zw. z art. 3a Prawa prasowego. Dotyczą hospitalizacji i stanu zdrowia konkretnego pacjenta oraz jego dokumentacji medycznej. Jako takie nie dotyczą spraw publicznych i nie podlegają udostępnieniu na podstawie u.d.i.p. Nie podlegają także udostępnieniu na podstawie art. 4 Prawa prasowego. Szpital, z uwagi na formę organizacyjnoprawną, nie zalicza się bowiem do żadnej z kategorii podmiotów wymienionych w art. 4 Prawa prasowego, a przy tym wnioskowane informacje nie dotyczą działalności Szpitala lecz konkretnego pacjenta, jego hospitalizacji, stanu zdrowia oraz jego dokumentacji medycznej.
Ponadto skarżący złożył do tut. Sądu odrębną skargę na pismo Dyrektora Szpitala z dnia 5 grudnia 2024 r. wnosząc o jego uchylenie jako "decyzji". Skarga ta została zarejestrowana w tut. Sądzie pod odrębną sygn. akt I SA/Op 1099/24, odrzucona postanowieniem tut. Sądu z dnia 27 lutego 2025 r., zaskarżonym następnie do NSA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm. - dalej jako: "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd - stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie zaś z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przedmiot postępowania w niniejszej sprawie stanowiła bezczynność Dyrektora Szpitala w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 20 lipca 2024 r., o udostępnienie, w trybie art. 3a i art. 4 Prawa prasowego, ww. informacji dotyczących X.Y.
W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że właściwość podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej w sposób autonomiczny reguluje art. 4 ust. 1 ab initio u.d.i.p. Art. 4 ust. 1 ab initio u.d.i.p. wymienia dwie kategorie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej: władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Ustawodawca połączył w tym przepisie pojęcia władzy publicznej (art. 4 ust. 1 zd. 1 u.d.i.p.) oraz organów władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), nie wyjaśniając i nie definiując użytych przez siebie pojęć (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1309/21). Następnie w kolejnych pięciu punktach wymienia pięć grup podmiotów mieszczących się w kategorii podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności podmioty reprezentujące osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.).
Sąd ustalił, na podstawie ogólnie dostępnych danych ze strony www.wyszukiwarka-krs.ms.gov.pl, że Szpital jest prowadzony w formie prawnej samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Został założony przez jednostkę samorządu terytorialnego (Województwo Opolskie) i jest wpisany w Krajowym Rejestrze Sądowym pod nr 7719.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2025 r. poz. 450 - dalej także jako: "u.d.l."), sytuuje szpitale jako samodzielne zakłady opieki zdrowotnej będące podmiotami leczniczymi w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.l., wykonujące działalność leczniczą w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej ustawy, rozumianą jako udzielanie świadczeń zdrowotnych, niebędące przedsiębiorcą. Z kolei za świadczenie zdrowotne rozumie się działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania (art. 2 ust. 1 pkt 10 u.d.l.). Udzielają świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń na podstawie przepisów nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością. Nie ma zatem wątpliwości, że założony przez województwo samorządowe szpital, prowadzony w formie prawnej SPZOZ-u, dysponuje majątkiem publicznym i wykonuje zadania publiczne z zakresu ochrony zdrowia. Jako taki jest więc podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji stanowiących informację publiczną. Stanowisko w przedmiocie oświadczenia wiedzy, jakim jest informacja publiczna, szpital składa za pośrednictwem organu zarządzającego i reprezentującego go na zewnątrz, którym jest jego kierownik (por. art. 46 u.d.l.). W rozpoznawanej sprawie jest nim Dyrektor Szpitala jako organ właściwy do udzielania informacji publicznych.
Dalej należy wyjaśnić, że Prawo prasowe wyróżnia dwa tryby udzielania informacji prasie wnioskowanych informacji.
Pierwszy wynika z art. 3a Prawa prasowego, który stanowi, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 i 1669). A zatem osoba, która w celach dziennikarskich chce otrzymać informację publiczną ma takie same uprawnienia, jak osoba działająca na podstawie przepisów u.d.i.p. W przypadku takiej osoby stosuje się przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 lutego 2025 r., sygn. akt III SAB/Gl 627/24). Jeżeli zatem wnioskowana przez prasę informacja ma charakter informacji publicznej, to jej udostępnienie lub odmowa jej udostępnienia winna nastąpić w trybie u.d.i.p., a tym samym prasa w powyższym zakresie nie korzysta z regulacji prawnych innych niż te, które dotyczą ogółu społeczeństwa. Ten tryb miał zastosowanie w przypadku skarżącego.
Drugi tryb udzielania prasie informacji uregulowany został w art. 4 Prawa prasowego i w tym zakresie prasa korzysta z regulacji specjalnie dla niej przewidzianej, która poszerza katalog podmiotów obowiązanych do udzielania informacji o podmioty niewymienione w u.d.i.p., ustanawiając autonomiczny tryb weryfikacji wywiązania się z obowiązku udzielenia prasie informacji w oparciu o tę regulację. W powyższym trybie obowiązani do udzielenia prasie informacji o swej działalności są: przedsiębiorcy, podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku (art. 4 ust. 1 Prawa prasowego). W razie odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie 3 dni (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 2023 r., sygn. III OSK 2286/21). Tryb przewidziany w art. 4 Prawa prasowego nie miał w rozpoznawanej sprawie zastosowania, ponieważ skarżony organ administracji publicznej nie jest podmiotem, o których mowa w tym przepisie.
Jest sporne pomiędzy stronami to, czy żądane przez skarżącego dane, są informacją publiczną.
W związku z tym wyjaśnić przyjdzie, że pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Określając pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca odwołał się do kategorii "sprawy publicznej", przy czym w przepisach u.d.i.p. nie zdefiniowano pojęcia "sprawy publicznej". Z pojęciem sprawy publicznej koresponduje treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p., eksponująca element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej. Pojęcie sprawy publicznej doprecyzowano w art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. W szczególności udostępnieniu podlega informacja publiczna o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 (por. art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.). Przywołany powyżej przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera jednak tylko przykładowy katalog spraw.
W rzeczywistości proces odkodowywania pojęcia informacji publicznej z treści u.d.i.p. odbywa się na gruncie judykatury oraz piśmiennictwa prawniczego.
Sąd podziela przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd prawny (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2025 r., sygn. akt III OSK 2754/24 i przywołane w jego uzasadnieniu stanowiska wyrażane w orzecznictwie i w piśmiennictwie prawniczym), że sprawy publiczne są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. "Sprawa publiczna" to sprawa ogółu, która w znacznym stopniu koresponduje z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Przyjąć należy, że pojęcie "sprawa publiczna" oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań ustawy zasadniczej, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów. Wykładnia art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Status informacji publicznej uzyskuje przy tym taka informacja, która jest związana jest z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej - Państwa. Charakter publiczny należy zatem przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów, przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy.
Nie można w tym miejscu pominąć regulacji konstytucyjnych. Stosownie do treści art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej "prawo do uzyskiwania informacji" to prawo do informacji o "działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne". Oznacza to, że jest to prawo do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz o działalności osób pełniących funkcje publiczne. Prawo do informacji publicznej to zatem prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, co oznacza, że informacja dotycząca tych podmiotów, lecz wykraczająca poza granice ich działalności, nie jest informacją publiczną (zob. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 9/23).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle wykładni ww. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wypracowano stanowiska ułatwiające kwalifikowanie określonej informacji jako publicznej, m.in. przyjęto, że nie ma znamion informacji publicznej informacja dotykająca bezpośrednio sfery ad personam (por. wyroki NSA: z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1035/10; z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3429/18; z dnia 27 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2710/17; z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt I OSK 2434/16; z dnia 11 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 1586/16; z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1380/17).
Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że intencją ustawodawcy było takie ukształtowanie prawa do informacji publicznej, by uwzględniało ono wartości konstytucyjnie chronione, w tym ochronę prawa do prywatności. Wyraz temu dał zresztą ustawodawca w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., pozwalając jedynie wyjątkowo na odstąpienie od ochrony prawa do prywatności osób fizycznych i tylko z uwagi na szczególne ich miejsce w strukturach podmiotów wykonujących zadania publiczne. Przyjęcie przeciwnego stanowiska, zdaniem Sądu, prowadziłoby do niedopuszczalnego "rozszerzenia" tego wyjątkowego unormowania, co mając na uwadze konieczność dokonywania wykładni prokonstytucyjnej, jest nie do przyjęcia (podobnie WSA w Lublinie w wyroku z dnia 22 października 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 452/22).
Wartościami konstytucyjnie chronionymi jest, jak wynika z art. 30 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowiąca źródło wolności, i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Poza tym każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym (art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). U.d.i.p. ma poddać kontroli społecznej działanie organów władzy publicznej, osób i jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne lub gospodarujących mieniem publicznym, czynić je bardziej transparentnymi, a tym samym zapewnić prawidłowe funkcjonowanie społeczeństwa obywatelskiego w państwie prawa. Jej celem, ponad wszelką wątpliwość, nie było narażenie obywateli na utratę ich prywatności (zob. uchwała NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13).
Podkreślić też należy, że źródłem żądanych danych byłaby w rozpoznawanej sprawie analiza dokumentacji medycznej pacjentki. Dokumentacja medyczna i zawarte w niej dane nie stanowią informacji publicznej. Żądane informacje - jako odnoszące się bezpośrednio do hospitalizacji, stanu zdrowia, zastosowanej diagnostyki i przebiegu leczenia pacjentów - objęte są ochroną przewidzianą w przepisach prawa, w szczególności na gruncie art. 13 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o Prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta (Dz. U. z 2024 r. poz. 581). Pacjent ma prawo do zachowania w tajemnicy przez osoby wykonujące zawód medyczny, w tym udzielające mu świadczeń zdrowotnych, informacji z nim związanych, a uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu medycznego. Zgodnie zaś z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o Prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. W myśl art. 23 ust. 2 ww. ustawy - dane zawarte w dokumentacji medycznej podlegają ochronie określonej w niniejszej ustawie oraz w przepisach odrębnych. Także i z tych powodów w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że dokumentacja medyczna i dane z niej wynikające nie stanowią informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 u.d.i.p. Nie odnoszą się one bowiem do zadań publicznych realizowanych przez organ, czy też do gospodarowania mieniem publicznym, a wyłącznie do stanu zdrowia pacjenta (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 lipca 2025 r., sygn. akt II SAB/Wa 344/25).
Mając powyższe na uwadze Sąd podziela stanowisko organu z jego pisma z dnia 5 grudnia 2024 r., że żądana we wniosku z dnia 20 lipca 2024 r. informacja nie ma charakteru informacji publicznej i jako taka nie może być udostępniona w trybie u.d.i.p. Dotyczy danych o umieszczeniu w Szpitali, o hospitalizacji i stanie zdrowia konkretnej jego pacjentki, jej dokumentacji medycznej i danych w niej zawartych, czyli danych prywatnych X. Y., niepełniącej w strukturach Szpitala żadnych funkcji publicznych. Nie dotyczą one spraw publicznych i z tej przyczyny nie podlegają udostępnieniu na podstawie u.d.i.p. Wniosek z dnia 20 lipca 2024 r. zmierza do uzyskania prywatnych informacji o X. Y., które nie niosą ze sobą komunikatu odnoszącego się do spraw publicznych.
W tym kontekście należy zauważyć, że w piśmie z dnia 5 grudnia 2024 r., przesłanym wnioskodawcy po wniesieniu skargi na bezczynność, a przed wydaniem przez Sąd wyroku w sprawie, Dyrektor Szpitala udzielił skarżącemu prawidłowej odpowiedzi. Słusznie stwierdził w nim, że informacje, o których mowa we wniosku z dnia 20 lipca 2024 r., nie mają cech informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Prawidłowości oceny tej nie może zmienić pełnomocnictwo udzielone wnioskodawcy przez X. Y.
Co do formy udzielenia odpowiedzi, tj. pisma z dnia 5 grudnia 2024 r. w ocenie Sądu wystarczającym w sprawie było takie poinformowanie wnioskodawcy, że żądana przez niego informacja nie stanowi informacji publicznej.
Zgodnie bowiem z utrwalonym w judykaturze stanowiskiem organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 127/15 i powołane tam orzecznictwo).
Tym samym bezprzedmiotowe stało się orzekanie przez Sąd o zobowiązaniu organu do załatwienia wniosku skarżącego, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. bo odpowiedź, choć spóźniona, została udzielona pismem z dnia 5 grudnia 2024 r. W konsekwencji Sąd, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w tym zakresie, orzekając o powyższym w punkcie 1 sentencji wyroku.
Dalej należało ocenić, czy organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego, którą bezczynność Sąd ocenia na moment wniesienia skargi.
Dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań. Oznacza to, że sam brak działania przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia przesądza o bezczynności organu.
Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, identycznie jak bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, traktuje się również przedstawienie informacji niepełnej, czy nieadekwatnej do treści wniosku, jak też brak jakiegokolwiek odniesienia się do wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w tym brak zawiadomienia strony wnioskującej - w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. i w drodze zwykłego pisma - o tym, że do jej wniosku nie mogą zostać zastosowane przepisy u.d.i.p. (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. II SAB/Bk 69/24).
Wniosek skarżącego nie doczekał się realizacji zgodnie z obowiązującymi w tym względzie przepisami prawa do dnia złożenia skargi 24 listopada 2024 r. Z dokumentacji przedstawionej Sądowi wynika, że prośba o udostępnienie informacji publicznej złożona została za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 20 lipca 2024 r. (sobota). Odpowiedź organu z dnia 5 grudnia 2024 r. została więc udzielona skarżącemu z przekroczeniem terminu 14 dni przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W sprawie nie miał zastosowania przy tym art. 13 ust. 2 u.d.i.p. ("Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku"). Organ nie skorzystał z tego przepisu. Nie wyznaczył stronie nowego terminu załatwienia sprawy z jej wniosku i nie podał przyczyn zwłoki. Organ obowiązywał zatem termin podstawowy ustawowy (14 dni), który bezskutecznie minął z dniem 5 sierpnia 2024 r. (poniedziałek) co stanowi podstawę do stwierdzania, że Dyrektor Szpitala dopuścił się bezczynności.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że w reakcji na wezwanie Sądu (k. 306 akt sądowych) organ, w piśmie z dnia 17 września 2025 r., wyjaśnił, że z powodu upływu czasu nie był w stanie zweryfikować, czy wniosek skarżącego z dnia 20 lipca 2024 r. wpłynął na jego serwer pocztowy i następnie do skrzynki poczty elektronicznej oraz czy wysłana przez skarżącego wiadomość została zatrzymana lub zniszczona przez stosowne narzędzia zabezpieczające, ze względu na ustawiony czas przechowywania historii zdarzeń, tj. 365 dni (k. 312 akt sądowych). W ocenie Sądu nie może to usprawiedliwiać twierdzenia organu, co do braku możliwości zweryfikowania ww. okoliczności i tego, czy do dnia wpływu skargi (tj. 26 listopada 2024 r.) dysponował on treścią wniosku skarżącego z dnia 20 lipca 2024 r. Sąd zauważył, że skarga wpłynęła w okresie, w którym, ze względu na ww. czas przechowywania historii zdarzeń, tj. 365 dni, organ mógł, we własnym zakresie, okoliczności te zweryfikować i utrwalić w aktach administracyjnych przekazanych następnie do Sądu, czego nie uczynił. Jego zaniechania nie mogą obecnie obciążać skarżącego, który wykazał, że wniosek z dnia 20 lipca 2024 r. wysłał na adres email sekretariatu Szpitala.
Na podstawie art. 149 § 3 P.p.s.a. Sąd stwierdził zatem bezczynność organu w niniejszej sprawie, o czym orzekł w pkt 2 sentencji wyroku.
Likwidacja stanu bezczynności w toku postępowania sądowego nie zwalniała jednak Sądu z obowiązku dokonania oceny, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., czy zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając więc stopień naruszenia prawa w związku z ujawnioną bezczynnością, Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie nie zachodzi bowiem przypadek, który można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Żądane dane obiektywnie nie były informacją publiczną. I tak nie mogłyby być udostępnienia w trybie u.d.i.p. o czym organ prawidłowo poinformował skarżącego choć z opóźnieniem, po terminie 14-dni. Jednak ostatecznie rozpoznał jego wniosek i udzielił prawidłowej odpowiedzi, niezwłocznie po wpłynięciu skargi, pismem z dnia 5 grudnia 2024 r. Z tych przyczyn Sąd - na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. - orzekł jak w punkcie 3 wyroku.
Z uwagi na brak znamion rażącego naruszenia prawa Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił dalej idącą skargę w zakresie odnoszącym się do żądania zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej (pkt 4 sentencji wyroku). Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Z użytego przez ustawodawcę w art. 149 § 2 P.p.s.a. sformułowania "może orzec" wynika, że sąd administracyjny jest uprawniony, a nie zobowiązany do wymierzenia organowi grzywny oraz przyznania stronie sumy pieniężnej w razie stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności. Ustawodawca nie przewidział ściśle określonych przypadków, jak też nie wskazał kryteriów, którymi powinien się kierować sąd podejmując decyzję w tej kwestii.
Co do żądania organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wyjaśnić należy, że wniosek ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku nie tylko z powodu uwzględnienia skargi. Na etapie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym koszty takie w ogóle nie są bowiem zasądzane na rzecz organu, którego rozstrzygnięcie, czy bezczynność zostało zaskarżone - niezależnie od wyniku sprawy. Zgodnie bowiem z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Nie istnieje natomiast przepis, który zobowiązywałby sąd administracyjny do zasądzenia od skarżącego na rzecz organu, w przypadku oddalenia skargi, zwrotu kosztów postępowania
Z kolei na podstawie art. 200 P.p.s.a. i art. 205 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł w punkcie 5 sentencji wyroku o kosztach postępowania, które obejmują wpis od skargi w kwocie 100 zł (k. 34 akt sądowych) oraz wpis od zażalenia w kwocie 100 zł (k. 280 akt sądowych).
W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy.
Wyżej powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl.