I SAB/OP 10/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2024-05-09
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organusądy administracyjnewokandyinformacja publicznaprawo administracyjnesąd rejonowyelektroniczne dokumenty

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu w sprawie udostępnienia skanów wokand, uznając, że organ udostępnił informacje w jedynej dostępnej formie elektronicznej.

Skarżący K. O. złożył skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu, zarzucając mu nieudostępnienie skanów oryginalnych dokumentów wokand z podpisami sędziego i protokolanta. Organ odpowiedział, że wokandy są prowadzone wyłącznie w formie elektronicznej i udostępnił skany wygenerowane z systemu. Sąd uznał, że organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ udostępnił informacje w jedynej dostępnej formie, a tryb skargi na bezczynność nie służy weryfikacji prawdziwości udostępnionych danych.

Skarżący K. O. wniósł skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, domagając się skanów oryginalnych dokumentów wokand z podpisami sędziego i protokolanta za określone okresy. Organ przesłał skarżącemu skany wokand ze wskazanych okresów, wyjaśniając, że od lat w sądzie nie funkcjonują już wokandy papierowe, a zostały one zastąpione wokandami elektronicznymi generowanymi przez program. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Konstytucji, twierdząc, że nie otrzymał skanów oryginałów i kwestionując prawdziwość informacji na jednej z wokand. Wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, wymierzenie grzywny i zasądzenie kosztów. Prezes Sądu Rejonowego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko, że wniosek został zrealizowany, a skarżący otrzymał dokumenty w jedynej dostępnej formie. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uznał, że Prezes Sądu Rejonowego nie dopuścił się bezczynności. Sąd podkreślił, że wokandy w Sądzie Rejonowym w Opolu sporządzane są wyłącznie w formie elektronicznej, a udostępnione skany wygenerowane z systemu informatycznego stanowią jedyną dostępną formę tych dokumentów. Sąd zaznaczył również, że tryb skargi na bezczynność nie jest właściwy do weryfikacji prawdziwości udostępnionych informacji ani do oceny prawidłowości stosowania regulaminów sądowych.

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Prezes Sądu Rejonowego nie dopuścił się bezczynności, ponieważ udostępnił skarżącemu skany wokand w jedynej dostępnej formie elektronicznej, wygenerowane z systemu informatycznego sądu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ prawidłowo zrealizował wniosek, udostępniając informacje w formie, w jakiej są one faktycznie sporządzane i przechowywane w sądzie (elektronicznie). Tryb skargi na bezczynność nie służy weryfikacji prawdziwości danych ani ocenie stosowania regulaminów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1 i pkt 3 oraz ust. 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

p.u.s.p. art. 21 § par. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ udostępnił informacje w jedynej dostępnej formie elektronicznej, co spełnia wymogi ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wokandy w Sądzie Rejonowym w Opolu są sporządzane wyłącznie w formie elektronicznej. Tryb skargi na bezczynność nie służy weryfikacji prawdziwości udostępnionych danych ani ocenie stosowania regulaminów sądowych.

Odrzucone argumenty

Organ dopuścił się bezczynności poprzez nieudostępnienie skanów oryginalnych dokumentów wokand z podpisami. Udostępnione informacje są fałszywe. Organ nie wezwał do wykazania szczególnej doniosłości żądanej informacji. Organ nie odmówił wydania informacji ani nie umorzył postępowania w drodze decyzji.

Godne uwagi sformułowania

wokandy są tworzone papierowo lub elektronicznie od wielu lat w praktyce nie funkcjonują już wokandy papierowe samo udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej sąd administracyjny co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego tryb skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest właściwy do weryfikacji udostępnionych informacji

Skład orzekający

Krzysztof Bogusz

przewodniczący sprawozdawca

Remigiusz Mazur

członek

Tomasz Judecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska sądu administracyjnego w sprawach dotyczących bezczynności organów w zakresie udostępniania informacji publicznej, zwłaszcza gdy informacje te istnieją wyłącznie w formie elektronicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy dokumenty istnieją tylko w formie elektronicznej i nie ma możliwości uzyskania ich w formie papierowej lub jako pliku źródłowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i praktycznych problemów z jego realizacją, zwłaszcza w kontekście cyfryzacji dokumentów sądowych. Pokazuje ograniczenia sądowej kontroli administracyjnej.

Czy sąd musi udostępnić 'oryginał' dokumentu, który istnieje tylko cyfrowo?

Lexedit Research — analiza prawna z AI

Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.

Analiza orzecznictwa

Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA

Aktualne przepisy

Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP

Komentarze doktrynalne

Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SAB/Op 10/24 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2024-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Krzysztof Bogusz /przewodniczący sprawozdawca/
Remigiusz Mazur
Tomasz Judecki
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OZ 57/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-11
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3 par. 2 pkt 8, art. 106 par. 3, art. 119 pkt 4, art. 120, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 oraz ust. 3, art. 13 ust. 1 i ust. 2, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 334
art. 21 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi K. O. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 22 listopada 2023 r. K. O. (zwany dalej też: skarżącym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu (zwanego dalej: organem, Prezesem SR) w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z dnia 25 października 2023 r., złożonym za pośrednictwem poczty e-mail, K. O. wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu o udostępnienie - w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) zwanej dalej ustawą, informacji publicznej w postaci "skanów oryginalnych dokumentów wokand z podpisem sędziego i protokolanta Sądu Rejonowego w Opolu, II Wydział Karny i VII Wydział Karny", za okresy: 22-26 sierpnia 2022 r., 10-18 września 2021 r., 10-18 września 2020 r., 10-18 września 2019 r., 10-18 września 2017 r., 20-26 sierpnia 2017 r. We wniosku skarżący wskazał, aby żądane informacje przesłać mu za pomocą poczty elektronicznej na wskazany przez niego adres e-mail.
Odpowiadając na powyższy wniosek, przy piśmie z dnia 2 listopada 2023 r. organ przesłał skarżącemu - na wskazany adres e-mail, skany wokand ze wskazanych we wniosku okresów.
W nawiązaniu do udzielonej odpowiedzi, w wiadomości e-mail z dnia 3 listopada 2023 r. zawierającej znieważające, obraźliwe i wulgarne treści skierowane pod adresem organu, skarżący zakwestionował informacje ujawnione na jednej z udostępnionych mu wokand i wskazał, że oczekuje skanów oryginałów dokumentów z podpisem sędziego i protokolanta. Zaznaczył, że mogą to być także pliki, z których można wyodrębnić metadane (zgodnie z rozdziałem 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 marca 2004 r. w sprawie przechowywania akt spraw sądowych oraz ich przekazywania do archiwów państwowych lub do zniszczenia).
Powyższe pismo, wobec treści znieważających, organ pozostawił bez nadawania mu biegu, o czym uczynił stosowną adnotację w dniu 3 listopada 2023 r.
W kolejnej wiadomości skarżący poinformował organ o złożeniu skargi na bezczynność i wskazał, że nadal czeka na prawdziwą informację.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący zarzucił organowi naruszenie:
- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej;
- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o:
- zobowiązanie Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu do załatwienia jego wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 25 października 2023 r. i udostępnienia skanów oryginalnych dokumentów wokand z podpisem sędziego i protokolanta Sądu Rejonowego w Opolu, II Wydział Karny i VII Wydział Karny, za okresy: 22-26 sierpnia 2022 r., 10-18 września 2021 r., 10-18 września 2020 r., 10-18 września 2019 r., 10-18 września 2017 r., 20-26 sierpnia 2017 r.;
- dopuszczenie dowodu uzupełniającego w postaci akt sprawy Sądu Rejonowego w Opolu, [...] Wydział Karny, sygn. [...], na okoliczność oceny braku legalności zachowania Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu, poprzez udzielenie fałszywej informacji publicznej;
- stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- wymierzenie organowi grzywny w kwocie 4.000 zł;
- przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w kwocie 2.000 zł;
- zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych w tym zwrotu opłaty sądowej w kwocie 100 zł.
Argumentując skargę podniósł, że wbrew żądaniu jego wniosku, przesłane przez organ skany wokand nie stanowią skanów oryginałów dokumentów lecz są skanem świeżych wydruków (brak śladów ich przechowywania, brak śladów archiwizacyjnych np. w postaci dziurkowania papieru, brak śladów przyklejenia ich na drzwiach sali posiedzeń od taśmy samoprzylepnej bądź pinezek) i brak jest na nich podpisów protokolanta oraz sędziego. Nawiązując do swojego pisma z dnia 3 listopada 2023 r. i kwestionując prawdziwość informacji na jednej z udostępnionych wokand (tj. z dnia [...] 2017 r.) skarżący wskazał, że organ nie wezwał go do wykazania szczególnej doniosłości żądanej informacji dla dobra interesu społecznego, ażeby przedmiotową informację wydać - a to w terminie 14 dni. Nie odmówił też wydania żądanej informacji publicznej, ani nie umorzył postępowania administracyjnego w drodze decyzji. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo jego upływu organ nie udzielił żądanej odpowiedzi we właściwym trybie i we właściwy sposób. Nie wskazał też, że informacja ta zostanie przygotowana w terminie późniejszym, nie dłuższym niż 2 miesiące. W konsekwencji całkowicie zbagatelizował złożony wniosek, co jest zachowaniem nagannym i nie zasługuje na społeczną akceptację. Powołując się na poglądy orzecznictwa skarżący wywodził bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania jego wniosku wskazując, że ma ona miejsce wówczas jeżeli w terminie, o którym mowa w art. 13 ustawy, adresat wniosku w ogóle nie zareagował na wniosek, gdy udziela informacji niebędącej przedmiotem wniosku lub informacji niepełnej, niejasnej czy niewiarygodnej, gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie oraz gdy nie informuje wnoszącego podanie, że nie posiada wnioskowanej informacji. Dalej zarzucając, że zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa skarżący akcentował, że organ nie przesłał skanów oryginałów wokand, a jego wiadomość z dnia 3 listopada 2023 r. pozostawił bez odpowiedzi. Ponadto, udzielona przez Prezesa SR informacja publiczna jest fałszywa, co jak wskazał, potwierdza choćby "wokanda" z dnia [...] 2017 r. na której miała orzekać A. L. W odniesieniu do wniosku o wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej skarżący zwrócił uwagę odpowiednio na konieczność przestrzegania przez sądy zasad transparentności oraz, że poświęcił swój prywatny czas na wnoszenie tak oczywistych skarg. Ponadto zasugerował chęć zatuszowania naruszeń prawa ustrojowego przez sędziów Sądu Rejonowego w Opolu w postaci de facto niewydawania "wyroków nakazowych" - co jak zaznaczył, w sposób znaczący osłabiło jego zaufanie do wymiaru sprawiedliwości oraz naruszyło jego podstawowe prawa konstytucyjne. W dalszej części uzasadnienia, powołując się na orzeczenia Sądu Najwyższego i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka skarżący odnosił się do kwestii wydawania wyroków karnych, ich ogłaszania i istnienia w obrocie prawnym akcentując za SN, że protokół posiedzenia/rozprawy jest dokumentem, na podstawie którego określa się czy do ogłoszenia wyroku doszło.
W odpowiedzi na skargę Prezes SR, reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego K. K. wskazał, że skarga jest w całości niezasadna. Wyjaśnił, że jak podaje sam skarżący, zostały mu doręczone dokumenty z całego okresu czy okresów jakie wskazał we wniosku. Odnośnie do zarzutu braku udostępnienia skanów oryginału wokand i udostępnienia tylko wydruków organ wyjaśnił, że od wielu lat w praktyce nie funkcjonują już wokandy papierowe. Zostały one zastąpione wokandami elektronicznymi i są układane przez program currenda. Stąd też twierdzenie, że winien funkcjonować plik źródłowy, na podstawie którego można dokonać ustaleń - o których pisze skarżący, jest chybione. W praktyce wygląda to tak, że sędzia wydaje zarządzenie o wyznaczeniu terminu rozprawy, a wpisu do programu dokonuje pracownik sekretariatu (kierownik). Zgodnie z § 92 ust. 1 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych wokandy są tworzone papierowo lub elektronicznie. W Sądzie Rejonowym w Opolu od wielu lat obowiązuje model elektroniczny. Stąd skarżący otrzymał komplet dokumentów w jedynej formie w jakiej funkcjonują. Jeśli natomiast twierdzi, że istnieje inna forma winien wskazać na czym opiera swoje twierdzenia. Samo przekonanie o funkcjonowaniu dokumentacji w formie papierowej jest tylko i wyłącznie jego subiektywną oceną. Dlatego, skoro wniosek został zrealizowany, nie sposób przyjąć, że po stronie organu miało miejsce rażące naruszenie prawa.
W replice na odpowiedź organu skarżący wniósł o zobowiązanie Prezesa SR do udostępnienia zbioru wokand w elektronicznym pliku źródłowym. Ponadto, podtrzymał wniosek o dopuszczenie dowodu z akt Sądu Rejonowego w Opolu, sygn. [...] na okoliczność wykazania, że udzielona informacja publiczna jest fałszywa, a na podstawie art. 232, art. 252 i art. 254 § 1 K.p.c. w zw. z art. 106 § 3 i § 5 P.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie i dopuszczenie dowodów z:
- oświadczenia autora oprogramowania używanego przez organ do biurowości sądowej w zakresie wskazania, czy z plików przechowywanych w tym programie możliwe jest wygenerowanie plików wokand, w pliku który zawiera metadane, a jeżeli tak to jakie są to pliki i o jakich rozszerzeniach oraz, czy można wygenerować pliki w formacie PDF na okoliczność wykazania, że udostępniona przez organ informacja publiczna jest fałszywa, niepełna i nie odpowiada złożonemu wnioskowi o udzielenie informacji publicznej;
- opinii biegłego, na okoliczność ustalenia prawdziwości i daty sporządzenia wokand oraz możliwości dat ich przerobienia;
- oświadczenia adwokata P. C. w zakresie tego, że w dniu [...] 2017 r. nie znał i nie był obrońcą skarżącego w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Opolu, [...] Wydział Karny, sygn. [...], na okoliczność wykazania, że udzielona przez organ informacja publiczna jest fałszywa.
Skarżący wskazał też, że dopuszcza stanowisko, iż wokandy mogą być sporządzane i przechowywane elektronicznie, jednak nie podziela twierdzeń, że zbioru wokand o które wnioskował nie można udostępnić w formie elektronicznych plików źródłowych. Jeśli można je wydrukować, to można też zapisać je w pliku i właśnie takiego pliku się domaga. Zarzucając organowi, że ten nie odniósł się do kwestii udzielenia fałszywej informacji skarżący zaznaczył, że na wokandzie z dnia [...] 2017 r. poświadczono nieprawdę, albowiem w tym dniu nie znał adwokata P. C., a Sąd Rejonowy w Opolu nie miał wiedzy o ustanowieniu go w sprawie o sygn. [...]. Wskazał, że przeprowadzenie wnioskowanych dowodów pozwoli na ustalenie stanu faktycznego sprawy i potwierdzi poświadczenie nieprawdy przez organ w urzędowych dokumentach.
W dniu 8 maja 2024 r. do akt sądowych wpłynęło pisemne oświadczenie adwokata P. C. (pismo z dnia 7 maja 2024 r.), że skarżący został jego klientem w styczniu 2018 r., że do sprawy o sygn. [...] wstąpił z chwilą złożenia pisma z dnia 29 stycznia 2018 r. oraz, że w dniu [...] 2017 r. nie był obrońcą skarżącego w tej sprawie.
Pismem procesowym z dnia 8 maja 2024 r. skarżący ponowił wniosek o przeprowadzenie i dopuszczenie dowodu z oświadczenia adwokata P. C. oraz z akt sprawy Sądu Rejonowego w Opolu, [...] Wydział Karny, sygn. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.) zwanej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 P.p.s.a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezesa SR w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wystąpił do organu z wnioskiem o udzielenie informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902) zwanej dalej ustawą, która jest rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji RP).
Na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności wykazała, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślić trzeba, że celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwieniu sprawy administracyjnej.
Dokonując kontroli legalności Sąd uwzględnił, że bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie - pomimo istniejącego w tym zakresie ustawowego obowiązku, organ nie podjął w sprawie żadnych czynności lub wtedy, gdy wprawdzie prowadził wymagane postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem odpowiedniego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla uznania bezczynności organu konieczne jest zatem ustalenie, że był on zobowiązany na podstawie przepisów prawa do podjęcia działania, tj. wydania decyzji lub innego aktu, bądź podjęcia czynności, którego to działania zaniechał. Ocena co do bezczynności organu musi być natomiast dokonana na gruncie przepisów prawa materialnego i procesowego właściwego dla załatwienia sprawy w określonym przedmiocie, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu do podjęcia działania i wynikających z niej uprawnieniach oraz obowiązkach organu.
W sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej stwierdzenie bezczynności wymaga w pierwszej kolejności potwierdzenia tego, że żądanie jej udzielenia zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej oraz że wniosek został skutecznie złożony, a w następnej kolejności, że informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, do której zastosowanie znajduje tryb jej udostępnienia określony w ustawie.
Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, który określa zakres podmiotowy realizacji obowiązku w granicach prawa do informacji publicznej, nie budzi wątpliwości to, że prezes sądu rejonowego, jako organ władzy publicznej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w trybie wskazanej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ustroju sądów powszechnych (na dzień złożenia wniosku: Dz. U. z 2023 r. poz. 217, ze zm.; aktualnie Dz. U. z 2024 r. poz. 334, ze zm.) organem sądu rejonowego jest prezes tego sądu. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi z kolei, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy prezes sądu rejonowego jest więc zobowiązany do udostępniania informacji publicznej będącej w jego posiadaniu.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, co do zasady, nie później niż w terminie czternastu dni od dnia złożenia wniosku. W myśl natomiast art. 13 ust. 2 ustawy jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Samo udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1 ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej, a także umorzenie przez organ postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy, następują w drodze decyzji. W sytuacji natomiast, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje albo żądana informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów ustawy, organ jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę.
Stan bezczynności w sprawie załatwienia wniosku złożonego w przedmiocie informacji publicznej oznacza tym samym sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów zobowiązany organ nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, gdy zachodzą podstawy do odmowy jej udostępnienia albo umorzenia postępowania lub, gdy nie informuje wnioskodawcy, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej i brak jest podstaw do rozpoznania wniosku w trybie ustawy.
W niniejszej sprawie wnioskiem, który zainicjował postępowanie w sprawie o udostępnienie informacji publicznej, skarżący wystąpił do Prezesa SR w Opolu o udostępnienie "skanów oryginalnych dokumentów wokand z podpisem sędziego i protokolanta Sądu Rejonowego w Opolu, II Wydział Karny i VII Wydział Karny" za określone we wniosku okresy. W dniu 2 listopada 2023 r. organ udostępnił skarżącemu skany wokand ze wskazanych okresów. Skarżący nie przeczy otrzymaniu tych informacji, ale podnosi, że organ nie zrealizował jego wniosku prawidłowo, tj. nie udostępnił skanów oryginałów dokumentów w wersji papierowej z podpisem sędziego i protokolanta, jak również kwestionuje prawdziwość informacji zawartych na udostępnionych dokumentach.
Ustosunkowując się do zastrzeżeń skarżącego, w odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że od wielu lat w praktyce Sądu Rejonowego w Opolu nie funkcjonują już wokandy papierowe. Zostały one zastąpione wokandami elektronicznymi i są układane przez program currenda. Stąd skarżący otrzymał komplet wokand w jedynej formie w jakiej funkcjonują.
W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do stwierdzenia bezczynności organu i uwzględnienia skargi. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Prezes SR w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, stosownie do w art. 13 ust. 1 ustawy, udzielił skarżącemu odpowiedzi udostępniając mu zbiór wokand w postaci skanów tych dokumentów wygenerowanych z systemu informatycznego Sądu. Skoro w sądzie wokandy sporządzane są wyłącznie w formie elektronicznej nie sposób przyjąć, że organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego.
Wyjaśnić przyjdzie, że zgodnie z § 92 obowiązującego obecnie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2514, ze zm.) zwanego dalej Regulaminem z 2019 r., a także zgodnie z § 69 ust. 1 wcześniej obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. poz. 2316, ze zm.) zwanego dalej Regulaminem z 2015 r., wokandy mogą być sporządzane w formie papierowej lub w postaci elektronicznej. Przepisy § 92 ust. 2 Regulaminu z 2019 r. i odpowiednio § 69 ust. 2 Regulaminu z 2015 r. stanowią z kolei, że przed salą, w której odbywa się posiedzenie jawne lub rozprawa, umieszcza się egzemplarz wokandy w formie papierowej, chyba że wokanda sporządzona jest w postaci elektronicznej i wyświetlana na monitorze umieszczonym przed salą.
Stosownie do tego zauważyć należy, że w przypadku, gdy wokandy mają postać elektroniczną nie sporządza się ich w wersji papierowej, która umieszczana jest przed salą rozpraw. Wokanda taka zostaje jedynie wyświetlona na monitorze. Zapis w postaci elektronicznej jest jedyną jej formą. Skoro zatem w Sądzie Rejonowym w Opolu wokandy funkcjonują w postaci elektronicznej, w ocenie Sądu uznać należało, że środki techniczne jakimi dysponuje Sąd Rejonowy w Opolu, w tym wykorzystywany system, uniemożliwiają sporządzenie informacji żądanej przez skarżącego w innej formie niż ta w jakiej zostały udostępnione, tj. innej, niż w postaci wokand wygenerowanych z systemu informatycznego.
Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy organ władzy publicznej zobowiązany jest do udostępnienia tych informacji publicznych, które znajdują się w jego posiadaniu. Skoro wykorzystywany przez Sąd Rejonowy w Opolu urzędowy system informatyczny, przeznaczony do sporządzania wokand, umożliwia wygenerowanie takich informacji, które zostały skarżącemu udostępnione to należy przyjąć, że odnoszą się one do informacji publicznych, w których posiadaniu jest organ i które podlegają udostępnianiu w trybie ustawy. Skoro natomiast ich treść odpowiada zakresowi przedmiotowemu informacji wskazanych we wniosku należy uznać, że wniosek został przez organ rozpoznany, a udostępnione informacje czynią mu zadość i nie można organowi postawić zarzutu bezczynności. Udostępnione informacje odpowiadają bowiem zakresowi przedmiotowemu wniosku, a ich udostępnienie w formie zestawienia danych wygenerowanych z systemu informatycznego uznać należy za spełniające wymogi realizacji przez organ obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Zauważyć przy tym trzeba, że wniosek skarżącego skierowany do organu nie dotyczył udostępnienia danych w formie elektronicznych plików źródłowych, o udostępnienie których skarżący wnosił w postępowaniu sądowoadministracyjnym, tj. w replice do odpowiedzi organu na skargę. Z tego względu również w tym zakresie nie można postawić organowi zarzutu bezczynności. Granice sprawy dotyczącej bezczynność organu określa bowiem treść wniosku złożonego przed wniesieniem skargi w tym zakresie. Nie jest natomiast rzeczą sądu administracyjnego dokonywanie oceny - w granicach sprawy dotyczącej bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, czy sąd rejonowy i jego organy prawidłowo stosują Regulamin. Ocena taka jest poza zakresem kontroli sądu administracyjnego i może być dokonywana ewentualnie w trybie nadzorczym wynikającym z uregulowań ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, ze zm.)
W kwestii zarzutu skarżącego dotyczącego zamieszczenia na udostępnionych wokandach nieprawdziwych informacji i związanego z tym żądania przeprowadzenia postępowania dowodowego wyjaśnić przyjdzie, że oceniając działanie organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, Sąd nie weryfikuje prawdziwości udostępnionych danych. Ponadto, stosownie do art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd administracyjny co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego. Jedynie dodatkowo może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oznacza to, że w zakresie swojej właściwości Sąd nie prowadzi postępowania wyjaśniającego i nie dokonuje ustaleń co do tego, czy udostępnione informacje odpowiadają rzeczywistym faktom. Ocena w tym zakresie jest niejako wtórna wobec udostępnionych informacji. Tym samym, tryb skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest właściwy do weryfikacji udostępnionych informacji w tym - tak jak tego domaga się skarżący w niniejszej sprawie - weryfikacji ustaleń sądu powszechnego w prowadzonym przez Sąd Rejonowy postępowaniu, co do reprezentowania skarżącego przez pełnomocnika.
W konsekwencji brak było podstaw i możliwości dopuszczenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów uzupełniających z dokumentów. Dla zrealizowania obowiązków z ustawy i udzielenia informacji publicznej organy administracji, a następnie sąd administracyjny w ramach sprawowanej kontroli, nie muszą bowiem prowadzić "dochodzenia" i konfrontować żądanych dokumentów z innymi dokumentami, czy wręcz prowadzić postępowania dowodowego mającego w założeniu sprawdzenie, czy dokumenty udostępnione w trybie ustawy są prawdziwe, czy też zostały sfałszowane. Takiemu celowi służą inne procedury prokuratorsko-sądowe, w tym postępowanie karne.
Mając na uwadze powyższe i uznając, że skarżony organ nie dopuścił się bezczynności, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.