I SAB/Ol 7/25

I SAB/Ol 7/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Brzuzy
Anna Janowska /sprawozdawca/
Jolanta Strumiłło /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 111
art. 125, art. 139
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Anna Janowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. H. na bezczynność Prezydenta Olsztyna w przedmiocie postępowania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2025r. oddala skargę.
Uzasadnienie
S. H. (dalej jako: "strona", "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Prezydenta O. (dalej jako: "Prezydent", "organ") w przedmiocie postępowania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2025 r., wnosząc o zastosowanie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.").
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że 4 stycznia 2025 r. organ wydał decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości. Niezwłocznie po doręczeniu decyzji skarżący wniósł odwołanie. Organ, po otrzymaniu odwołania, dopuścił się do pierwszej w tym postępowaniu bezczynności, gdyż nie wykonał niczego poza przesłaniem akt do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie (dalej jako: "SKO", "Kolegium") i nastąpiło to w ostatnim dniu terminu do przesłania akt. W dniu 19 maja 2025 r. SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i wskazało czynności do wykonania w toku postępowania, które należy podjąć, aby wyjaśnić sprawę. Po decyzji SKO organ podatkowy także nie wykonał żadnej czynności w sprawie i nie poinformował o przyczynie braku postępu w postępowaniu.
W ocenie skarżącego, w związku bezczynnością organu nie zostało zakończone postępowanie w sprawie wymiaru podatku i przekroczone zostały terminy procesowe. Skarżący podał, że skorzystał z instytucji ponaglenia. Wskazał, że w dniu 7 lipca 2025 r. otrzymał dwie przesyłki polecone od organu, tj.: postanowienie w sprawie wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2025, oraz wezwanie do wyjaśnienia, czy budynek zajęty jest na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej i czy jest on przeznaczony do przechowywania pojazdów.
W ocenie skarżącego, obecnie prowadzone są dwa postępowania w tej samej sprawie, w pierwszym nie wykonano żadnych czynności, a drugie znajduje się początkowej fazie. Postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości nie posunęło się w kierunku rozstrzygnięcia, ale wręcz doszło do regresu, bo jeszcze w styczniu 2025 r. była, co prawda wadliwa, decyzja podatkowa, a obecnie merytorycznie i proceduralnie nic się nie dzieje.
W odpowiedzi na powyższą skargę Prezydent O. poinformował, że SKO decyzją z 19 maja 2025 r. uchyliło decyzję będącą przedmiotem odwołania w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Uchylona decyzja wydana została na podstawie art. 165 § 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 11 ze zm., dalej jako: "O.p."). Z uwagi na powyższe koniecznym było formalne wszczęcie postępowania w celu ustalenia zobowiązania podatkowego, co nastąpiło postanowieniem z 2 lipca 2025 r.
Organ poinformował, że wniesione przez skarżącego ponaglenie zostało postanowieniem z 23 lipca 2025 r. uznane przez Kolegium za nieuzasadnione. Kolegium wskazało, że w Ordynacji podatkowej nie ma określonego terminu, w którym organ podatkowy zobowiązany jest wszcząć postępowanie po uchyleniu jego
decyzji przez organ odwoławczy.
Prezydent wyjaśnił także, że w przedmiotowej sprawie toczy się jedno postępowanie w celu ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2025 r., a nie - jak wskazuje skarżący - dwa postępowania, ponieważ po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy postępowanie nie toczyło się.
Ponadto w uzasadnieniu decyzji uchylającej pierwotną decyzję Prezydenta Kolegium wskazało, że w toku postępowania wyjaśnienia wymaga, czy budynek pozostały jest przeznaczony do przechowywania pojazdów, czy jest częścią budynku mieszkalnego oraz czy nie jest zajęty na działalność gospodarczą. W związku z powyższym organ, wszczynając postępowanie, wezwał strony do wskazania, czy sporny budynek jest lub był w całości lub w części zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej oraz czy przeznaczony jest do przechowywania pojazdów. W dniu 11 lipca 2025 r. do organu wpłynęło pismo strony. Z uwagi na powyższe organ niezwłocznie, tj. w dniu 18 lipca 2025 r., wyznaczył 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego (art. 200 § 1 O.p.). Organ wskazał, że w niniejszej sprawie postępowanie się toczy, wyznaczono stronom termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału, a po jego upływie organ podatkowy wyda decyzję ustalającą podatek od nieruchomości na rok 2025. W ocenie organu nie doszło zatem do bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ organ nie dopuścił się bezczynności w postępowaniu podatkowym w podatku od nieruchomości za 2025 r.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z przepisem art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a."), który taką możliwość pozostawia uznaniu Sądu, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. obejmuje ona orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że w sprawie został spełniony wymóg wyczerpania środka zaskarżenia w postaci wniesienia ponaglenia na bezczynność organu (art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 141 pkt 1 O.p., na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. Stosownie do art. 13 § 3 O.p. organami wyższego stopnia są organy odwoławcze. W niniejszej sprawie jest nim zatem samorządowe kolegium odwoławcze (art. 13 § 1 pkt 3 O.p.).
W związku z powyższym Sąd uwzględnił, że skarżący wniósł ponaglenie, które zostało uznane przez SKO za niezasadne postanowieniem z 23 lipca 2025 r.
Przechodząc następnie do oceny zasadności skargi, wskazać należy, że podstawowe terminy i sposoby dokonywania czynności przez organy podatkowe zostały określone w art. 125 i art. 139 O.p. Nakazuje się w nich organom podatkowym wnikliwość, szybkość, sięganie po najprostsze środki, o ile to możliwe niezwłoczne załatwienie sprawy, a jeśli wymagane jest postępowanie dowodowe załatwienie sprawy zasadniczo w terminie jednego lub dwóch miesięcy. Zgodnie bowiem z art. 139 § 1 O.p. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Stosownie do art. 139 § 2 O.p., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawianych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych z urzędu organowi prowadzącemu postępowanie. Przy czym stosownie do art. 139 § 4 O.p. do terminów określonych w § 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
Zgodnie zaś z art. 140 § 1 O.p., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie podatkowym również w przypadku, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu (art. 140 § 2 O.p.).
Stosownie natomiast do art. 165 § 1 O.p. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia (§ 2). Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania (§ 4). Przepisów § 2 i § 4 nie stosuje się do postępowania w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie, o czym stanowi art. 165 § 5 pkt 1 O.p. Zgodnie art. 165 § 7 pkt 2 O.p., organ podatkowy nie wydaje postanowienia o wszczęciu postępowania w przypadku złożenia informacji przez podatników podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego. W przypadkach wymienionych w § 7 za datę wszczęcia postępowania przyjmuje się odpowiednio datę złożenia zeznania, deklaracji lub informacji (art. 165 § 8 O.p.).
Bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy w ustawowym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub postępowanie wprawdzie prowadził, ale nie zakończył go - mimo istnienia ustawowego obowiązku - wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, bądź nie podjął stosownej czynności. Skarga na bezczynność dopuszczalna jest niezależnie od powodów, dla których dany akt lub czynność nie zostały podjęte, w szczególności bez względu na to, czy przyczyna tej opieszałości jest zawiniona, czy też nie (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 86). Ocena tego, czy skarga na bezczynność jest zasadna, wymaga więc ustalenia, że organ miał prawny obowiązek dokonania czynności i obowiązku tego nie wykonał w terminie.
Zatem dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz brak jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. Podkreślić przy tym należy, że w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność nie jest możliwe badanie innych kwestii, aniżeli obiektywny fakt pozostawania organu w zwłoce. Sąd administracyjny, w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność, nie jest więc uprawniony do merytorycznej oceny działań i rozstrzygnięć organu podejmowanych w sprawie.
Odnosząc powyższą definicję do rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że okoliczności sprawy nie dają najmniejszych podstaw do przyjęcia, że organ dopuścił się zarzucanej mu w skardze bezczynności. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ pierwszej instancji wydał w dniu 4 stycznia 2025 r. decyzję w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2025 r. Decyzja ta została doręczona skarżącemu 27 lutego 2025 r. W wyniku zainicjowanej przez skarżącego kontroli instancyjnej decyzja ta została uchylona przez SKO, a sprawa została przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia (decyzja SKO z 19 maja 2025 r.). Wprawdzie z przedłożonych Sądowi akt sprawy nie wynika, kiedy doręczono skarżącemu decyzję SKO z 19 maja 2025 r., ani też kiedy akta sprawy zostały zwrócone organowi pierwszej instancji przez organ odwoławczy, niemniej zauważenia wymaga, że organ pierwszej instancji nie mógł podjąć czynności w sprawie przed upływem 30-dniowego terminu do zaskarżenia decyzji organu odwoławczego do sądu administracyjnego. W tej sytuacji podjęcie przez organ pierwszej czynności w toku ponownego rozpatrzenia sprawy w dniu 2 lipca 2025 r. (postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na rok 2025 i jednocześnie wezwanie strony na podstawie art. 155 § O.p. do złożenia wyjaśnień) nie mogło być uznane za działanie w zwłoce. Skarga na bezczynność organu została wniesiona 11 lipca 2025 r., przy czym w dniu 18 lipca 2025 r. organ wyznaczył stronie na podstawie art. 200 § 1 O.p. termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie skarżący w piśmie z 29 lipca 2025 r. zgłosił wniosek dowodowy (oględziny nieruchomości), w związku z czym organ postanowieniem z 5 sierpnia 2025 r. wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 3 października 2025 r.
W opisanym wyżej stanie faktycznym nie sposób zatem zarzucić organowi podatkowemu zwłoki przy wymiarze podatku od nieruchomości na 2025 r., a skoro tak, to nie ma też możliwości podejmowania środków dyscyplinujących organ. Organ podatkowy pierwszej instancji, po otrzymaniu akt sprawy z SKO w związku z wydaną przez ten organ decyzją z 19 maja 2025 r., podjął niezwłoczne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Sprawa ta nadal jest w toku, organ prowadzi ją aktywnie, realizując inicjatywę dowodową zgłaszaną przez skarżącego. W takich okolicznościach nie sposób twierdzić, że organ pozostaje w bezczynności. To zaś, że w ocenie skarżącego, postępowanie nie wygląda na prowadzone w sposób profesjonalny, nie oznacza, że prowadząc to postępowanie, organ pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy. Jeśli podatnik ma jakiekolwiek zastrzeżenia odnośnie prowadzonego postępowania podatkowego, to może je zgłaszać w postępowaniu zarówno przed organem pierwszej instancji, jak i organem odwoławczym, a następnie przed sądami administracyjnymi. Organ podatkowy pozostawałby bezczynny w sprawie, gdyby w ustawowym terminie nie wydał decyzji ustalającej podatek od nieruchomości należącej do skarżącego. Taka zaś sytuacja nie miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ramach skargi na bezczynność organu Sąd nie może wypowiadać się co do prawidłowości działań organu w toku postępowania. Może jedynie zbadać, czy obiektywnie doszło do stanu bezczynności, co w tej sprawie, w ocenie Sądu, nie miało miejsca.
Mając na uwadze powyższe, skargę, jako całkowicie niezasadną, oddalono po myśli art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.