I SAB/Ol 7/24

I SAB/Ol 7/24 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Brzuzy
Jolanta Strumiłło /przewodniczący sprawozdawca/
Przemysław Krzykowski
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
658
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 1568/24 - Wyrok NSA z 2025-02-07
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 75 par. 4, art. 125 par. 1 i 2, art. 139 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Przemysław Krzykowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. L. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
Uzasadnienie
E. L. (dalej jako, strona, podatnik, skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej jako WSA) w Olsztynie skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej jako organ, organ podatkowy) w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Z akt sprawy nadesłanych wraz ze skargą przez organ podatkowy wynika, że wobec strony w 2023 i 2024 roku prowadzone były czynności sprawdzające w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych a 2020 rok. W związku z tymi czynnościami strona wezwana została do wyjaśnienia źródła pochodzenia środków pieniężnych na litewskim rachunku bankowym (wezwania z 21 listopada i 12 grudnia 2023 r. k: 25 i 28 akt admin.). W piśmie z 5 stycznia 2024 roku strona wyjaśniła, że są to pieniądze pochodzące z zasiłku macierzyńskiego, otrzymywane z litewskiego systemu zabezpieczeń socjalnych, podlegające opodatkowaniu jedynie w państwie wypłaty na podstawie art. 18 ust. 2 umowy między Rządem Republiki Litewskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (k. 31). Organ zwrócił się do strony o przedłożenie dokumentów potwierdzających otrzymywany zasiłek macierzyński (k. 34 akt admin.). W piśmie złożonym 26 stycznia 2024 roku strona przesłał wyciąg z banku [...] -Litwa przedstawiający potwierdzenie wypłat zasiłku macierzyńskiego otrzymywanego z litewskiego systemu zabezpieczeń socjalnych (k. 38 akt admin.). 19 lutego 2024 roku, w trakcie rozmowy telefonicznej, pracownik Urzędu Skarbowego zwrócił uwagę podatniczce, że w jej sprawie została wydana interpretacja indywidualna z 24 maja 2022 roku dotycząca zasiłku macierzyńskiego pobieranego w 2021 roku oraz że z uwagi na zmianę rezydencji podatkowej z litewskiej na polską podlega obowiązkowi podatkowemu od wszystkich przychodów w Polsce, a zatem powinna wykazać i opodatkować w zeznaniu rocznym PIT-36 za 2020 rok dochód z tytułu zasiłku macierzyńskiego z Litwy otrzymany w 2020 roku (adnotacja służbowa z rozmowy telefonicznej k. 39 akt admin.).
Korektę deklaracji PIT-36 za 2021 rok wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty strona złożyła 14 marca 2024 r. w Urzędzie Skarbowym. W korekcie tej nie został uwzględniony zasiłek macierzyński otrzymywany z litewskiego systemu zabezpieczeń socjalnych. Była to druga korekta PIT-36 za 2021 rok, pierwsza złożona została 12 lipca 2022 roku, w której zasiłek macierzyński z Litwy wykazany został do opodatkowania, zgodnie z wydaną w jej sprawie interpretacją indywidualną z 24 maja 2022 roku, nr: [...]. Organ uznał, że w podaniu o stwierdzenie nadpłaty z 14 marca 2024 roku nie wskazano, że zmienił się stan faktyczny przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. W związku z tym, że stan faktyczny opisany przez stronę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z 2022 roku był zbieżny z dokumentami dotyczącymi zasiłku macierzyńskiego z Litwy, przedłożonymi w toku czynności sprawdzających za 2020 rok, organ podatkowy pismem z 30 kwietnia 2024 roku, wezwał pełnomocnika strony do złożenia korekty zeznania PIT-36 za 2021 rok i stosownie do art. 121 O.p. wyjaśnił, że zasiłek macierzyński nie podlega zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 18 ust. 2 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku. Organ wskazał również, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej 24 maja 2022 roku wydał interpretację indywidualną, znak: [...], w której wskazał, że zasiłek macierzyński z Litwy podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w Polsce i powinien zostać wykazany w zeznaniu podatkowym składanym za 2021 rok. Pełnomocnik strony w żaden sposób nie zareagował na powyższe wezwanie, nie kwestionował też informacji zawartej w wezwaniu z 30 kwietnia 2024 roku dotyczącej braku możliwości zwolnienia z opodatkowania dochodu z tytułu zasiłku macierzyńskiego i nie wskazał ewentualnej zmiany stanu faktycznego opisanego przez podatniczkę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
W tych okolicznościach strona wywiodła skargę do WSA w Olsztynie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego żądając zobowiązania Naczelnika Urzędu Skarbowego do zakończenia postępowania podatkowego w wyznaczonym przez Sąd terminie oraz zasądzenia na rzecz strony kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że postępowanie wszczęte poprzez skorygowanie zeznania PIT-36 za 2021 rok i złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie zostało zakończone pomimo nieskomplikowanego charakteru sprawy i upływu ustawowego terminu do jego załatwienia. Poinformowano, że w związku z powyższym, 13 maja 2024 roku pełnomocnik strony wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że organ nie pozostaje w bezczynności - postępowanie podatkowe zainicjowane wnioskiem strony z 14 marca 2024 roku o stwierdzenie nadpłaty podatku jest w toku. Podejmowane są liczne czynności niektóre wymagające współdziałania strony. Organ wskazał, że wezwał podatniczkę do złożenia korekty deklaracji PIT-36 za 2021 rok, a wezwanie pozostało bez żadnej odpowiedzi ze strony podatniczki i jej pełnomocnika, natomiast 13 maja 2024 roku pełnomocnik wniósł ponaglenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie, a następnie (tj. 14 maja 2024 roku) złożył skargę na bezczynność organu. Postanowieniem z 21 maja 2024 roku, organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na 15 lipca 2024 roku (k. 55 akt admin.). Organ podkreślił, że w art. 75 O.p. uregulowana jest kwestia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Postępowanie to może być wszczęte tylko na wniosek podatnika, płatnika, inkasenta, osoby, która była wspólnikiem spółki cywilnej w chwili rozwiązania spółki, oraz spółek, które tworzyły podatkową grupę kapitałową. Najprostszy tryb załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem podatnika o zwrot nadpłaty reguluje art. 75 § 4 O.p. Zgodnie z nim, w przypadku gdy podatnik składa wniosek o stwierdzenie nadpłaty i koryguje deklarację, a organ podatkowy nie ma zastrzeżeń co do zasadności korekty i wysokości nadpłaty, to zwraca on nadpłatę bez wydawania decyzji. W ten sposób podatnik odzyskuje szybko nadpłacony podatek, nie ma bowiem potrzeby wydawania decyzji i jej uzasadniania. Jednak gdy złożony przez podatnika wniosek i skorygowana deklaracja budzą wątpliwości, organ nie zwraca bezdecyzyjnie nadpłaty na podstawie art. 75 § 4 O.p., tylko prowadzi postępowanie, w którym te wątpliwości wyjaśnia. Z uwagi na brak reakcji na wezwanie z 30 kwietnia 2024 roku i prowadzone wobec strony czynności sprawdzające w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2020 rok złożoną 14 marca 2024 roku korektę deklaracji PIT-36 za 2021 rok wraz z wnioskiem o stwierdzenia nadpłaty przekazano do działu postępowań podatkowych celem przeprowadzania postępowania podatkowego za lata 2020-2021 i aktualnie trwa postępowanie podatkowe w powyższym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że wniesiona jednym pismem skarga strony została rozpoznana odrębnie jako skarga na bezczynność i odrębnie jako skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania. Było to też zgodne z oczekiwaniami strony przedstawionymi w treści skargi.
Z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012, s. 92 i nast.). W orzecznictwie i w doktrynie prawa wskazuje się, że dokonując rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania, pojęcie "bezczynności" należy rozumieć jako niewydanie w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub niepodjęcie czynności wskazanych w ustawie Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.), przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy nie jest w żaden sposób uzasadniona.
Uwzględniając zasady ogólne postępowania podatkowego i przepisy regulujące terminy załatwiania spraw podatkowych zauważyć należy, że stosownie do art. 125 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.), dalej jako O.p., organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie (§ 2). Na podstawie art. 139 § 1 O.p. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawianych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych z urzędu organowi prowadzącemu postępowanie (§ 2).
Z analizy akt sprawy wynika, że skarga strony nie może być uznana za skuteczną. Podkreślić należy, że w skardze strona nie odnosi się do żadnych okoliczności sprawy, a wręcz je pomija.
Tymczasem należy zgodzić się z argumentacją organu, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy wobec prowadzonego postępowania i konieczności wyjaśnienia wątpliwości związanych chociażby ze złożeniem drugiej korekty PIT-36 za 2021 rok pomimo wydania w sprawie skarżącej interpretacji indywidualnej oraz z brakiem informacji o zmianie stanu faktycznego w stosunku do przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej konieczne było wezwanie strony do złożenia korekty deklaracji PIT- 36 za 2021 rok. Mimo wezwania strona nie zareagowała w żaden sposób.
Organ podatkowy w ramach postępowania w sprawie nadpłaty - jeżeli jego zdaniem zasadność wysokości nadpłaty budzi wątpliwości - jest uprawniony do wypowiedzenia się co do wysokości zobowiązania podatkowego. Przypomnieć należy, iż przedmiotem postępowania o stwierdzenie nadpłaty jest ustalenie właściwej wysokości zobowiązania podatkowego. W realiach niniejszej sprawy istotne znaczenie ma to, iż dysponentem postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty jest strona, a celem jest weryfikacja wysokości podatku.
Postępowanie o stwierdzenie nadpłaty toczy się w oparciu o wniosek podatnika, treść tego wniosku wyznacza zakres postępowania. Zgodnie z art.75 § 4 O.p., gdy prawidłowość skorygowanego zeznania (deklaracji) nie budzi wątpliwości, organ podatkowy zwraca nadpłatę bez wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę. Natomiast w sytuacji, gdy weryfikacja wniosku i korekty deklaracji wykaże, że określenie wysokości nadpłaty przez podatnika jest nieprawidłowe - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, organ podatkowy powinien wydać decyzję odnoszącą się do wszystkich elementów wniosku podatnika i zakresu wszczętego nim postępowania. W tym kontekście działania organu były podejmowane i były prawidłowe.
Niezadowolenie strony z prowadzonego przez organ postępowania nie może skutkować stwierdzeniem zasadności zarzutów. Z kontekstu sprawy wynika bowiem, że mimo podejmowanych przez organ czynności to strona nie działa w sprawie i nie dąży do wyjaśnienia okoliczności.
Mając na uwadze opisane powyżej okoliczności faktyczne i prawne oraz brak przesłanek świadczących o tym, że organ podatkowy dopuścił się bezczynności, Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.