I SAB/Lu 69/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zobowiązał Dyrektora Izby Skarbowej do rozpatrzenia odwołania spółki w sprawie opłaty skarbowej, stwierdzając jego bezczynność.
Spółka z o.o. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie opłaty skarbowej, zarzucając mu niezałatwienie odwołania w ustawowym terminie. Sąd uznał skargę za dopuszczalną, stwierdzając, że organ odwoławczy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące szybkości postępowania i terminów załatwiania spraw. W konsekwencji, sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia odwołania w terminie 14 dni.
Skarżąca spółka z o.o. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej, który nie rozpatrzył jej odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego w sprawie opłaty skarbowej. Spółka zarzuciła organowi naruszenie zasady szybkości postępowania oraz przepisów Ordynacji podatkowej nakładających obowiązek rozstrzygnięcia sprawy w określonym terminie. Organ odwoławczy kilkukrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy, powołując się na konieczność ustanowienia kuratora dla strony nieobecnej oraz oczekiwanie na rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w innych, podobnych sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za dopuszczalną, stwierdzając, że spółka wyczerpała środek zaskarżenia w postaci ponaglenia. Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczące terminów załatwiania spraw, a podane przez niego przyczyny przedłużenia postępowania nie były uzasadnione. Sąd podkreślił, że oczekiwanie na rozstrzygnięcia NSA w innych sprawach nie może stanowić podstawy do zwlekania z merytorycznym rozpatrzeniem odwołania. W związku z tym, sąd zobowiązał Dyrektora Izby Skarbowej do rozpatrzenia odwołania w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od organu na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność organu odwoławczego w rozpatrzeniu odwołania nie jest uzasadniona oczekiwaniem na rozstrzygnięcia NSA w innych sprawach, nawet jeśli dotyczą one podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustalenie treści i zakresu stosowania norm prawnych jest elementem procesu stosowania prawa w ramach konkretnego postępowania podatkowego. Oczekiwanie na rozstrzygnięcie w innej sprawie, nawet podobnej, nie może stanowić uzasadnionej przyczyny nierozpatrzenia odwołania w terminie. Organ powinien wydać decyzję lub zawiesić postępowanie, jeśli zachodzą ku temu podstawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (29)
Główne
p.p.s.a. art. 149
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 50 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 140 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 141 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 141 § 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 125
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 139 § 3
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 139 § 4
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 201 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 236 § 1
Ordynacja podatkowa
k.p.c. art. 357 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
rozp. MS art. 14 § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy naruszył zasadę szybkości postępowania i przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące terminów załatwiania spraw. Przedłużanie postępowania z powodu oczekiwania na rozstrzygnięcia NSA w innych sprawach jest nieuzasadnione. Opieszałość organu w wystąpieniu o ustanowienie kuratora stanowi przyczynę niezależną od strony. Ponaglenie do Ministra Finansów stanowi wyczerpanie środka zaskarżenia, co czyni skargę na bezczynność dopuszczalną.
Odrzucone argumenty
Skarga na bezczynność jest niedopuszczalna, ponieważ strona nie wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa (argument organu, odrzucony przez sąd). Przedłużenie terminu załatwienia sprawy było uzasadnione koniecznością ustanowienia kuratora i oczekiwaniem na rozstrzygnięcia NSA (argument organu, odrzucony przez sąd).
Godne uwagi sformułowania
przewlekłość postępowania jest zawsze zaprzeczeniem stabilności i pewności i podważa autorytet władzy określenie "miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie" jest tak enigmatyczne, że nie może w ogóle zostać uznane za wskazanie nowego terminu załatwienia sprawy
Skład orzekający
Danuta Małysz
przewodniczący
Ewa Gdulewicz
członek
Irena Szarewicz-Iwaniuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi na bezczynność po wniesieniu ponaglenia oraz interpretacja przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw przez organy administracji i podstaw do ich przedłużania."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania podatkowego i administracyjnego w kontekście Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowy problem przewlekłości postępowań administracyjnych i sądowych oraz sposób, w jaki strony mogą dochodzić swoich praw. Jest to istotne dla prawników procesowych i podatkowych.
“Przewlekłość organu skarbowego: Sąd zobowiązuje do działania po miesiącach oczekiwania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SAB/Lu 69/04 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2004-11-17 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2004-07-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Danuta Małysz /przewodniczący/ Ewa Gdulewicz Irena Szarewicz-Iwaniuk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty Hasła tematyczne Opłata skarbowa Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Zobowiązano organ do wydania aktu Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie NSA Ewa Gdulewicz,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2004 r. sprawy ze skargi "[...]" spółki z o.o. w T. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w opłacie skarbowej I. zobowiązuje Dyrektora Izby Skarbowej do rozpatrzenia odwołania "[...]" spółki z o.o. w T. od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] i wydania decyzji w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz "[...]" spółki z o.o. w T. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Uzasadnienie. Skarżąca "[...]" spółka z o.o. w T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w związku z niezałatwieniem we właściwym terminie odwołania strony z dnia [...] kwietnia 2003 roku od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2003 roku, Nr [...], w sprawie opłaty skarbowej. Wnosząc o zobowiązanie organu do rozpatrzenia odwołania i wydania decyzji w sprawie, w uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że ponieważ nie zgadza się ze stanowiskiem organu podatkowego wyrażonym w wymienionej wyżej decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 roku, określającej jej zobowiązanie podatkowe w opłacie skarbowej, wniosła w dniu 30 kwietnia 2003 roku odwołanie od tej decyzji do Izby Skarbowej– Ośrodek Zamiejscowy. Organ odwoławczy, postanowieniem wydanym w trybie art.140 § 1 Ordynacji podatkowej, zawiadomił stronę, że sprawa nie zostanie załatwiona w ustawowym terminie z powodu konieczności wyznaczenia przez sąd kuratora dla osób nieobecnych oraz wskazał "przewidywany termin załatwienia sprawy – miesiąc od otrzymania postanowienia sądu". Kurator dla drugiej strony postępowania podatkowego, w osobie P. J., ustanowiony został postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] grudnia 2003 roku /sygn. akt [...]/. W dniu 5 maja 2004 roku Spółka wniosła do Ministra Finansów, na podstawie art.141 § 2 Ordynacji podatkowej, ponaglenie na niezałatwienie odwołania strony w terminie. Dnia [...] czerwca 2004 roku Dyrektor Izby Skarbowej wydał kolejne postanowienie na podstawie art.140 § 1 Ordynacji podatkowej, Nr [...], [...], [...], [...], [...], w którym poinformował, że odwołania nie zostaną załatwione w terminie określonym w postanowieniach z dnia 28 maja, 30 czerwca, 9 i 14 lipca i 11 sierpnia 2003 roku, czego przyczynę stanowi wniesienie skarg kasacyjnych od wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie zapadłych w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnym, jak w przedmiotowych sprawach, a przewidywany termin załatwienia sprawy to miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zdaniem skarżącej, przedstawiony tok czynności organu odwoławczego ewidentnie narusza art.125 Ordynacji podatkowej, tj. zasadę szybkości postępowania, i art.233 tej ustawy, który nakłada na organ II instancji obowiązek rozstrzygnięcia co do istoty indywidualnej sprawy z zakresu właściwości przyznanej temu organowi przez wydanie decyzji. Naruszony też został art.139 § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. Uwzględniając okres opóźnienia z przyczyn niezależnych od organu /art.139 § 4 Ordynacji podatkowej; konieczność ustanowienia kuratora/ stan bezczynności organu II instancji istnieje od grudnia 2003 roku, a więc postępowanie podatkowe zostało przedłużone o ponad 6 miesięcy, przy czym podatnik w żaden sposób nie przyczynił się do niezałatwienia sprawy w terminie. W ocenie strony organ zmierza do uchylenia się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Powoływanie się na konieczność uprzedniego otrzymania rozstrzygnięcia skarg kasacyjnych od zapadłych wcześniej wyroków jest bezzasadne, gdyż bez związku ze sprawami zawisłymi przed organem odwoławczym z odwołań spółki "[...]" jest okoliczność, że w innych sprawach, niedotyczących tego podatnika i w nieznanych mu stanach faktycznych i prawnych, zostały wniesione skargi kasacyjne. W szczególności rozstrzygnięcia w tych innych sprawach nie mają charakteru prejudycjalnego, gdyby zaś nawet takie było ich znaczenie, to organ winien wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania /art.201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej/, na które stronie służyłoby zażalenie. Skarżąca zwróciła też uwagę, że w świetle art.140 § 1 Ordynacji podatkowej organ winien wskazać w postanowieniu przyczyny niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, a nie przyczyny, dla których jest mu niezbędny dłuższy niż ustawowy termin załatwienia sprawy, oraz że określenie przewidywanego terminu załatwienia sprawy jako "miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć NSA" nie spełnia wymogów powołanego przepisu, gdyż nie pozwala stronie nawet w przybliżeniu ustalić, kiedy sprawa zostanie załatwiona, a nadto strona nie ma możliwości stwierdzenia, czy wskazane przyszłe zdarzenie zaistniało. W skardze zauważono również, że sposób działania organu odwoławczego pozostaje w rażącej sprzeczności z art.6 ust.1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Prawa Człowieka i Podstawowych Wartości, który ustanawiając zasadę szybkości postępowania stanowi, iż przewlekłość postępowania jest zawsze zaprzeczeniem stabilności i pewności i podważa autorytet władzy. Także Europejski Kodeks Dobrej Administracji przyjmuje tzw. "zasadę stosownego terminu podjęcia decyzji", z tym że zgodnie z jego postanowieniami jest to okres do 2. miesięcy w postępowaniu przed organem I instancji i czas do 1. miesiąca dla organu odwoławczego. Wreszcie skarżąca wskazała, iż wyczerpała przysługujący jej w toku postępowania środek zaskarżenia, tj. wystąpiła ze stosownym ponagleniem do Ministra Finansów, który środka tego nie rozpatrzył, pomimo upływu okresu ponad miesiąca. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie zarzucając, że w stanie sprawy skarga na bezczynność jest niedopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem strona nie wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, jak tego wymaga art.52 § 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto organ zauważył, że wiadomość o wniesieniu ponaglenia powziął dopiero po otrzymaniu skargi. W piśmie procesowym z dnia 2 sierpnia 2004 roku, zawierającym ustosunkowanie się do twierdzeń odpowiedzi na skargę, skarżąca Spółka wskazała, że art.52 § 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie znajduje w sprawie zastosowania, przedmiotem skargi jest bowiem sprawa bezczynności organu odwoławczego, w takim zaś przypadku przysługuje stronie ponaglenie, który to środek został wykorzystany. Na poparcie tego stanowiska strona przywołała szereg orzeczeń zapadłych na tle art.34 § 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, którego regulacja była analogiczna do obecnie obowiązującej w tym przedmiocie. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269/ oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/, przy czym kontrola ta obejmuje – jak stanowi art.3 § 2 drugiej z wymienionych ustaw, zwanej dalej "ustawą procesową" – orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne /pkt 1/, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty /pkt 2/, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie /pkt 3/, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa /pkt 4/, akty wymienione w pkt 5-7, a także na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 /pkt 8/. W świetle powyższego, skoro skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na bezczynność organu podatkowego w postępowaniu odwoławczym w sprawie opłaty skarbowej, to stwierdzić należy, że sprawa wszczęta tą skargą jest sprawą należącą do właściwości sądu administracyjnego /por.: art.58 § 1 pkt 1 ustawy procesowej/. Zgodnie z art.50 § 1 ustawy procesowej uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny /także inne podmioty wymienione w powołanym przepisie oraz w § 2 art.50/, taki interes ma zaś niewątpliwie podmiot uczestniczący w postępowaniu podatkowym w charakterze strony /podatnika/, do którego została skierowana i doręczona mu decyzja podatkowa I instancji. "[...]" spółkę z o.o. w T. uznać zatem należy za uprawnioną do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Uprawniony może jednak wnieść skargę dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły mu one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie /chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich; art.52 § 1 ustawy procesowej/, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie /art.52 § 2 powołanej ustawy/. Jeżeli natomiast ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art.3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa /art.52 § 3 tej ustawy/. Również w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa; termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania /art.52 § 4 powołanej ustawy/. Przywołane przepisy nie dają podstaw do podzielenie poglądu Dyrektora Izby Skarbowej, że niedopuszczalne było wniesienie przez "[...]" spółkę z o.o. w T. skargi w niniejszej sprawie z tego powodu, że w sprawie miał zastosowanie art.52 § 4 ustawy procesowej, skarżąca zaś – wbrew zawartemu w nim wymogowi - nie zwróciła się do Ministra Finansów z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Ze względu na materię normowaną w całym art.52 ustawy procesowej nie może budzić wątpliwości, że § 4 tego artykułu i przewidziany w nim tryb postępowania odnoszą się tylko do spraw, w których można wnieść skargę do sądu administracyjnego. W sprawach zatem, w których nie jest dopuszczalne wniesienia skargi, a taką jest "sprawa" wszczęta ponagleniem wniesionym w trybie art.141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz.926 z późn. zm.; por.: art.3 § 2 pkt 2 ustawy procesowej w związku z art.141 i art.236 § 1 Ordynacji podatkowej/, korzystanie z instytucji uregulowanej we wskazanym przepisie byłoby co najmniej bezcelowe. Przedmiotem skargi skarżącej spółki "[...]" nie jest nadto niezałatwienie w terminie sprawy przez Ministra Finansów, w szczególności "sprawy ponaglenia" wniesionego przez stronę do tego organu, ale niezałatwienie odwołania przez Dyrektora Izby Skarbowej. W tym zaś przedmiocie przysługiwał stronie w toku postępowania środek zaskarżenia w rozumieniu art.52 § 1 i 2 ustawy procesowej, wobec czego nie zachodzi podstawa do stosowania § 4 tego artykułu. Środkiem zaskarżenia przewidzianym na wypadek niezałatwienia w terminie sprawy przez organ podatkowy jest ponaglenie, o którym mowa w art.141 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie ma przy tym znaczenia, że środek ten nosi nazwę niewymienioną w art.52 § 2 ustawy procesowej, skoro przepis ten przytacza środki zaskarżenia jedynie przykładowo, używając zwrotu "taki jak", istotne jest jedynie, jaką funkcję pełni wskazany instrument prawny. Na marginesie więc tylko zauważyć można, iż do 31 grudnia 2002 roku środek ten nazywany był skargą, a środek odpowiadający mu na gruncie kpa nosi nazwę zażalenia. Skarżąca Spółka w związku z niezałatwieniem w terminie odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2003 roku, Nr [...], wniosła w dniu 5 maja 2004 roku ponaglenie do Ministra Finansów, wyczerpała zatem przewidziany w ustawie /Ordynacji podatkowej/ środek zaskarżenia przysługujący jej w postępowaniu przed Dyrektorem Izby Skarbowej wobec jego bezczynności. Tym samym wymóg dopuszczalności skargi określony w art.52 § 1 ustawy procesowej uznać należy za spełniony. Okoliczność, że organ odwoławczy powziął wiadomość o wniesieniu ponaglenia dopiero po otrzymaniu skargi nie ma znaczenia. Ordynacja podatkowa nie przewiduje, aby środek ten miał być wnoszony za pośrednictwem organu, którego bezczynności dotyczy, natomiast niepowiadomienie Dyrektora Izby Skarbowej przez Ministra Finansów o wniesieniu ponaglenia jest wyłącznie kwestią między tymi organami. Termin do wniesienia skargi określa art.53 ustawy procesowej. W §§ 1 i 2 stanowi on, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a w przypadkach, o których mowa w art.52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jeżeli zaś organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Z przytoczonych przepisów nie wynika jakiekolwiek ograniczenie terminem wniesienia skargi na bezczynność organu, wobec czego przyjąć należy, że może ona być wniesiona w każdym czasie po wyczerpaniu przez stronę skarżącą środka zaskarżenia. Za zachowujące aktualność uznać – zdaniem Sądu - należy poglądy prawne wyrażone w tej materii w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 roku, sygn. akt IV SA 572/99 /publ.: ONSA nr 3 z 2002r., poz.116/, z dnia 21 czerwca 1996 roku, sygn. akt I SAB 28/96 /publ.: ONSA nr 2 z 1997r., poz.97/, z dnia 19 listopada 1990 roku, sygn. akt SAB/Wr 29/90 /publ.: "Wspólnota" nr 14 z 1991r., poz.22/, z dnia 17 maja 1999 roku, sygn. akt IV SAB 192/96, i z dnia 29 kwietnia 1998 roku, sygn. akt I SAB/Gd 8/97 /niepublikowane/. Powyższe przesądza o bezzasadności zarzutu odpowiedzi na skargę, iż skarga jest niedopuszczalna i winna być odrzucona, oraz o trafności poglądów przedstawionych w tym zakresie przez skarżącą "[...]" spółkę z o.o. w T. Stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzi żadna z przewidzianych w art.58 § 1 ustawy procesowej podstaw do odrzucenia skargi. Na podzielenie zasługują również poglądu strony co do samej istoty sprawy, tj. niezałatwienia w terminie przez Dyrektora Izby Skarbowej odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego dnia [...] kwietnia 2003 roku, Nr [...], bez uzasadnionej przyczyny. Stosownie do art.125 Ordynacji podatkowej, wyrażającego zasadę szybkości postępowania, organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. Za terminy, które są wystarczające do załatwienia sprawy, ustawodawca uznał przy tym – jak wynika z art.139 tej ustawy - 1 miesiąc, jeżeli sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, a w sprawie szczególnie skomplikowanej 2 miesiące od dnia wszczęcia postępowania /chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej; § 1/ oraz 2 miesiące od dnia otrzymania odwołania dla załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym /§ 3/; do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu /§ 4/. Jak wskazano wyżej, w stanie niniejszej sprawy odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2003 roku, Nr [...], zostało wniesione, co trafnie podano w uzasadnieniu skargi, a potwierdza datownik pieczęci wpływu organu I instancji, w dniu 30 kwietnia 2003 roku /data 28 kwietnia 2003 roku umieszczona na odwołaniu jest datą sporządzenia pisma i tylko w tym sensie można mówić o "odwołaniu z dnia 28 kwietnia 2003r."/. Organ odwoławczy, co nie jest kwestionowane, a wynika z datownika pieczęci wpływu tego organu, otrzymał przedmiotowe odwołanie w dniu 9 maja 2003 roku, wobec czego dwumiesięczny termin do jego załatwienia upływał z dniem 9 lipca 2003 roku. Nie ma sporu pomiędzy stronami co do zdarzeń zaistniałych po wniesieniu odwołania, a mianowicie: - w dniu 12 czerwca 2003 roku organ odwoławczy skierował do Sądu Rejonowego wniosek o ustanowienie kuratora dla strony nieobecnej; - w dniu [...] lipca 2003 roku wydano postanowienie, zgodnie z którym przedłużono termin załatwienia sprawy odwołania, określając nowy termin jako miesiąc od otrzymania postanowienia Sądu w przedmiocie ustanowienie kuratora dla strony nieobecnej; - postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 roku, wydanym na rozprawie, Sąd Rejonowy ustanowił kuratora dla osób nieobecnych w osobie radcy prawnego adwokata P. J.; - w dniu 21 kwietnia 2004 roku organ odwoławczy zwrócił się do Sądu o przesłanie odpisu wymienionego postanowienia; - w dniu 30 kwietnia 2004 roku Sąd doręczył wnioskodawcy odpis postanowienia; - w dniu [...] czerwca 2004 roku Dyrektor Izby Skarbowej wydał postanowienie, w którym wskazał, iż przewidywany termin załatwienia sprawy /odwołania/ określa na miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawach o identycznych stanach faktycznych i prawnych. W świetle przedstawionej chronologii zdarzeń nie może budzić - zdaniem Sądu - wątpliwości, że organ II instancji naruszył art.139 § 3 Ordynacji podatkowej, a podjęta w odpowiedzi na skargę próba wykazania przyczyn usprawiedliwiających zaistniałe przekroczenie terminu do rozpatrzenia odwołania nie może zakończyć się sukcesem. Podkreślenia wymaga, iż świadomość konieczności ustanowienia kuratora dla podmiotu nieobecnego organ II instancji winien mieć już z chwilą przesłania mu odwołania przez Urząd Skarbowy, albowiem już w postępowaniu przed organem I instancji zachodziła taka potrzeba. Tymczasem ze stosownym wnioskiem Izba Skarbowa wystąpiła dnia 12 czerwca 2003 roku. Ponadto nie sposób nie zauważyć, że skoro postanowienie o ustanowieniu kuratora dla osób nieobecnych zostało wydane przez Sąd Rejonowy w dniu [...] grudnia 2003 roku po przeprowadzeniu rozprawy, to oczywistym było, iż nie zostanie ono wnioskodawcy doręczone z urzędu /art.357 § 1 kpc/. Zwrócenie się zatem o doręczenie odpisu tego postanowienia dopiero w kwietniu 2004 roku, gdy było ono prawomocne najpóźniej w styczniu 2004 roku, nie tylko nie może zostać uznane za przyczynę niezależną od organu, ale przeciwnie - potwierdza fakt jego opieszałości. Stwierdzić w tym miejscu należy, że przewlekłość w postępowaniu organu odwoławczego dotyczy całego postępowania, gdy się zważy, iż pomiędzy poszczególnymi czynnościami występują przerwy sięgające kilkudziesięciu dni. Jeśli natomiast chodzi o wskazaną w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2004 roku przez Dyrektora Izby Skarbowej podstawę kolejnego przesunięcia terminu do rozpatrzenia odwołania, określoną jako "wniesienie skarg kasacyjnych na wyroki /.../ zapadłe w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnych jak w przedmiotowych sprawach", to wskazać należy, iż ustalenie treści i zakresu stosowania norm prawnych, pod które organ podatkowy dokonuje subsumpcji ustalonego stanu faktycznego sprawy jest elementem procesu stosowania prawa w ramach konkretnego postępowania podatkowego, a zatem niczym nieuzasadniony jest pogląd, że w konkretnej sprawie nie może zapaść rozstrzygnięcie bez uprzedniego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które ma zostać wydane w całkowicie innej sprawie, nawet jeśli w istocie w tej innej sprawie występowałby podobny stan faktyczny i prawnym. Oczekiwanie na takie rozstrzygniecie nie może zostać uznane za niezależną od organu przyczynę nierozpatrzenia w terminie odwołania wniesionego od decyzji organu I instancji, pomijając już nawet samą kwestię wadliwego oznaczenia nowego terminu. Określenie "miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie" jest tak enigmatyczne, że nie może w ogóle zostać uznane za wskazanie nowego terminu załatwienia sprawy w rozumieniu art.140 § 1 Ordynacji podatkowej – nie wiadomo, o jakie konkretnie sprawy chodzi, a nawet, gdyby sprawy te były określone w sposób zindywidualizowany, to skarżąca, która nie jest w nich stroną, ma bardzo ograniczone możliwości ustalenia, czy wskazane w postanowieniu zdarzenie zaistniało. Skoro, jak już wskazano wyżej, uzasadnieniem dla przekroczenia terminu zakreślonego w art.139 § 3 Ordynacji podatkowej dla załatwienia sprawy mogło być zawieszenie postępowania albo zaistnienie opóźnień spowodowanych z winy strony lub z przyczyn niezależnych od organu /art.139 § 4 tej ustawy/, a organ odwoławczy nie wykazał, a nawet nie twierdzi, że opóźnienie w rozpatrzeniu odwołania nastąpiło z winy strony, zaś, poza czynnościami związanymi z ustanowieniem kuratora, prawomocnie zakończonymi najpóźniej w styczniu 2004 roku, nie wystąpiły żadne inne okoliczności, które można byłoby uznać za usprawiedliwione, podzielić należało zarzuty skargi, że prowadząc postępowanie organ odwoławczy naruszył art.125, art.139 § 3 i art.140 Ordynacji podatkowej. Biorąc powyższe pod uwagę uwzględniono skargę i na podstawie art.149 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. 14. dniowy termin do wydania decyzji uznać należy za odpowiedni, biorąc pod uwagę występujące już znaczne przekroczenie terminu do załatwienia sprawy oraz fakt, że organ nawet nie twierdzi, iż przed wydaniem decyzji konieczne jest podjęcie jakichkolwiek czynności prawem przewidzianych. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art.200 i art.205 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust.2 pkt 1 lit.c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz.1349 z późn. zm./.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI