I SAB/Lu 4/16

I SAB/Lu 4/16 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2016-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Małgorzata Fita /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
658
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 1752/16 - Wyrok NSA z 2018-04-12
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Sygn. [...] I SAB/Lu 4/16 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 kwietnia 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2016r. sprawy ze skargi I. Ł. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Uzasadnienie
I SAB/Lu 4/16
UZASADNIENIE
W skardze z dnia 13 stycznia 2015 r., wysłanej w tym samym dniu do Urzędu Skarbowego w, pełnomocnik I. Ł. wskazując na art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – p.p.s.a.) zarzucił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego bezczynność w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług w kwocie 4.520,00 zł za październik 2014 r. Pełnomocnik zarzucając, że bezczynność w tym zakresie ma miejsce od zakończenia w dniu 2 czerwca 2015 r. kontroli podatkowej u skarżącej do dnia złożenia skargi, wniósł o: uwzględnienie skargi; stwierdzenie, że bezczynność lub przewlekłe działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego do dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za
okres październik 2014 roku na rachunek skarżącej w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego do zwrotu podatku od towarów i usług za październik 2014 r., o wymierzenie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego grzywny w wysokości dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, o przyznanie od Naczelnika Urzędu Skarbowego sumy pieniężnej na rzecz I. Ł. w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim oraz o zasądzenie od Naczelnika Urzędu Skarbowego na rzecz I. Ł. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że prowadzi ona działalność rolniczą, w związku z którą dokonywała transakcji opodatkowanych podatkiem VAT. W ramach prowadzonej działalności rolniczej zawarła ze spółką "A" sp. z o.o. umowę, na podstawie której, na jej na rzecz zostały wykonane usługi koszenia łąk oraz budowy wiaty, skutkujące powstaniem nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. W dniu 24 listopada 2014 r. skarżąca złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego deklarację VAT-7 za październik 2014 r., z której wynikała kwota do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, zaś w dniu 2 stycznia 2015 r. korektę deklaracji, zgodnie z którą wykazała nadwyżkę VAT naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 4.520,00 zł.
Na mocy upoważnień z dnia 27 lutego 2015 r. oraz z dnia 4 marca 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego rozpoczął kontrolę podatkową u skarżącej w celu zbadania zasadności zwrotu różnicy podatku VAT naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji VAT-7 za październik 2014 r. i styczeń 2015 r.
W dniu 3 czerwca 2015 r. skarżącej doręczono protokół kontroli, do którego pismem z dnia 17 czerwca 2015 r. wniosła ona pisemne zastrzeżenia i wyjaśnienia. W piśmie z dnia 6 lipca 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że "w wyniku przeprowadzonej kontroli za miesiąc styczeń 2015 r. nieprawidłowości nie stwierdzono". Jednak pomimo, że organ ten w powołanym piśmie nie zakwestionował zasadności żądania zwrotu podatku VAT za okres październik 2014 r. takiego zwrotu nie dokonał.
W dniu 20 lipca 2015 r. skarżąca złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego pismo, w którym wniosła o niezwłoczny zwrot VAT za październik 2014 r. W odpowiedzi z dnia 18 sierpnia 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w wskazał, że żądanie to jest bezzasadne.
W dniu 26 października 2015 r. skarżąca wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej ponaglenie na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w zakresie zwrotu nadwyżki VAT za październik 2014 r. Po jego wniesieniu, Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia i wymiaru podatku od towarów i usług za październik 2014 r., a Dyrektor Izby Skarbowej w wydanym w dniu [...] listopada 2015 r. postanowieniu uznał ponaglenie za nieuzasadnione. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy termin przewidziany w art. 165b O.p. nie został naruszony, zaś działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego nie było przewlekłe, czy też opieszałe, albowiem postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego wydane zostało w przewidzianym ustawowo terminie.
W ocenie pełnomocnika skarżącej, działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego polegające na wydaniu dopiero w dniu [...] października 2015 r. postanowienia w przedmiocie wszczęcia postępowania podatkowego w sprawę rozliczenia i wymiaru podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2014 r. niezgodne jest z zasadą szybkości postępowania i działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, której to zasady nie można odczytywać w oderwaniu od zasady legalizmu i praworządności.
W ocenie pełnomocnika strony, ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby w tej sprawie zasadne było wszczęcie postępowania kontrolnego. Pełnomocnik skarżącej zwrócił uwagę, że pomiędzy kontrolą prowadzoną na gruncie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej a kontrolą prowadzoną na podstawie Ordynacji podatkowej nie zachodzi równowaga. Są to niewątpliwie dwa odrębne postępowania, których cele są zasadniczo odmienne, zaś ustalenia w nich poczynione nie są równoważne.
W ocenie strony, Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostaje w bezczynności, a co najmniej działa w sposób przewlekły i opieszale podejmuje czynności. W tym miejscu pełnomocnik strony wyjaśnił, co oznacza "bezczynność" i "przewlekłość" oraz rażące naruszenie prawa. Podniósł też, że organ podatkowy, informując stronę o niezałatwieniu sprawy w ustawowym (właściwym) terminie, powinien również poinformować o tym jakie konkretnie okoliczności wymagają wyjaśnienia i jakie konkretnie dowody organ zamierza przeprowadzić. Jeśli podatnik uzyska taką wiedzę, to wówczas ma możliwość przedstawienia ze swej strony dodatkowych informacji, dowodów czy źródeł dowodowych, co w sposób oczywisty przyczyni się do szybszego i pełniejszego zakończenia postępowania i wydania decyzji. Pełnomocnik odniósł się także do problemu zwalczanie oszustw podatkowych i regulacji z nimi związanych, z których również wynika zasada szybkości postępowania. W obszerny sposób opisał zasady prowadzenia w tym przedmiocie postępowań przez Państwa Członkowskie UE.
Kończąc stwierdził, że w sprawie tej organ podatkowy od zakończenia kontroli do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania kontrolnego nie podjął żadnych czynności zamierzających do załatwienia sprawy oraz nie planuje podjąć takich czynności, a poprzez dokonaną w okresie od czerwca 2015 r. do października 2015 r. bezczynność, a także poprzez wszczęcie postępowania kontrolnego, które nie zmierzało bezpośrednio do załatwienia sprawy w sposób rażący naruszył prawo.
W odpowiedzi na skargę, Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o jej odrzucenie w związku z tym, że w dniu 30 grudnia 2015 r. wydał w tej sprawie decyzję, którą w związku z nieodebraniem przez adresatką uznano za doręczoną z dniem 18 stycznia 2016 r., tj. z upływem 14 dnia od daty złożenia przesyłki w urzędzie pocztowym (po dwukrotnym awizowaniu).
W uzasadnieniu przywołał stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że I. Ł. złożyła za miesiąc październik 2014 r. deklarację VAT-7, w której wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na jej rachunek bankowy w kwocie 4.520 zł. Wobec utrudnionego kontaktu z podatniczką organ podatkowy nie mógł przeprowadzić czynności sprawdzających w zakresie zasadności tego zwrotu. Dlatego też postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. poinformował ją o przedłużeniu terminu zwrotu do czasu zakończenia weryfikacji jej rozliczeń. Następnie na podstawie upoważnienia z dnia 27 lutego 2015 r. wszczął wobec niej kontrolę podatkową w zakresie zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozliczeniu podatku od towarów i usług za miesiące październik 2014 r., a później również styczeń 2015 r. Kontrola zakończona została protokołem doręczonym pełnomocnikowi skarżącej w dniu 3 czerwca 2015 r. W postępowaniu kontrolnym zakwestionowano zasadność zwrotu nadwyżki podatku za październik 2014 r. w kwocie 4.520 zł, w związku z czym zwrotu tego nie dokonano. Rozliczenia za styczeń 2015 r. organ kontroli nie kwestionował. W dniu 23 czerwca 2015 r. do organu podatkowego wpłynęły wyjaśnienia i zastrzeżenia do protokołu kontroli podatkowej, na które udzielono odpowiedzi w dniu 6 lipca 2015 r.
W związku z faktem, że sprawa była skomplikowana pod względem prawnym organ podatkowy dokonał przed wszczęciem postępowania jej szczegółowej analizy.
Pismem z dnia 20 lipca 2015 r. pełnomocnik skarżącej żądał wszczęcia postępowania bądź zwrotu wykazanej przez stronę w deklaracjach VAT-7 nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Organ podatkowy odpowiedział pełnomocnikowi strony pismem z dnia 18 sierpnia 2015 r.
Następnie pismem z dnia 26 października 2015 r. pełnomocnik strony złożył do Dyrektora Izby Skarbowej ponaglenie na "działanie" Naczelnika Urzędu Skarbowego. Ponaglenie to zostało załatwione postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2015 r., w którym uznano je za niezasadne.
Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. wszczęto postępowanie wymiarowe w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2014 r. Postanowienie to zostało odebrane przez skarżącą w dniu 2 grudnia 2015 r. W dniu [...] grudnia 2015 r. postępowanie zostało zakończone wydaniem decyzji. Jako, że nie została ona odebrana przez skarżącą, uznano ją za doręczoną z dniem 18 stycznia 2016 r., tj. z upływem 14 dnia od daty złożenia przesyłki w urzędzie pocztowym (po dwukrotnym awizowaniu).
Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie ponieważ są bezpodstawne. Organ podatkowy nie przekroczył bowiem w przedmiotowej sprawie jakichkolwiek terminów w sposób dający podstawy do twierdzenia o naruszeniu prawa, a tym bardziej o rażącym naruszeniu prawa. Postępowanie kontrolne prowadzone wobec skarżącej w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za m.in. miesiąc październik 2014 r. zostało zakończone doręczeniem protokołu kontroli w dniu 3 czerwca 2015 r. Przepisy O.p. wyraźnie wskazują, że organ podatkowy może wszcząć postępowanie podatkowe w ciągu 6 miesięcy od zakończenia kontroli (art. 165b § 1). W sprawie tej postanowienie o wszczęciu postępowania wymiarowego doręczono stronie w dniu 2 grudnia 2015 r, a więc przed upływem tego okresu. W związku z taką datą doręczenia termin załatwienia sprawy wymiarowej upływał w dniu 4 stycznia 2016 r. Przed upływem tego terminu organ wydał decyzję (w dniu 30 grudnia 2015 r.)
Mając na uwadze, że organ pierwszej instancji wydał decyzję w tej sprawie, w jego ocenie skarga jest bezprzedmiotowa i jako taka niedopuszczalna. Dlatego uzasadniony jest sformułowany na wstępie wniosek o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 149 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1 b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2) p.p.s.a.
Orzekając w tej kategorii spraw, Sąd kieruje się stanem faktycznym i prawnym obowiązującym w chwili rozpoznawania skargi.
W pierwszej kolejności, odnosząc się do wniosku organu podatkowego o odrzucenie skargi, zauważyć należy, że skarga została złożona przez pełnomocnika skarżącej w dniu 13 stycznia 2016 r., a zatem przed doręczeniem stronie decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. (w dniu 18 stycznia 2016 r.).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd, że jeżeli organ wydał decyzję przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, to nie ma podstaw do przyjęcia, że organ ten pozostaje w bezczynności, nawet wtedy, gdy daną decyzję doręczono stronie lub jej pełnomocnikowi po dacie wniesienia skargi na bezczynność (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 538). Usunięcie jednak stanu bezczynności nie zwalnia sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie oceny, czy ewentualna bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nadal zobligowany jest także do rozważenia ewentualnej zasadności wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a.
Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.
W ocenie sądu organ podatkowy nie pozostawał w bezczynności, a tym samym nie można w tej sprawie mówić o jego rażącej bezczynności. Wszelkie bowiem czynności od wszczęcia postępowania kontrolnego a potem podatkowego, po wydanie decyzji w tej sprawie przeprowadzane były w terminach określonych w przepisach O.p.
Jak wynika z odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych sprawy, w deklaracji VAT-7 za październik 2014 r. skarżąca wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na jej rachunek bankowy w kwocie 4.520 zł. Wobec utrudnionego kontaktu z podatniczką organ podatkowy nie mógł przeprowadzić czynności sprawdzających w zakresie zasadności tego zwrotu. Dlatego też postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. poinformował ją o przedłużeniu terminu zwrotu do czasu zakończenia weryfikacji jej rozliczeń. Następnie na podstawie upoważnienia z dnia 27 lutego 2015 r. wszczął wobec niej kontrolę podatkową w zakresie zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozliczeniu podatku od towarów i usług m.in. za październik 2014 r. Kontrola zakończona została protokołem doręczonym pełnomocnikowi skarżącej w dniu 3 czerwca 2015 r., w którym zakwestionowano zasadność zwrotu wskazanej przez stronę nadwyżki podatku. W dniu 23 czerwca 2015 r. do organu podatkowego wpłynęły wyjaśnienia i zastrzeżenia do protokołu kontroli podatkowej, na które udzielono odpowiedzi w dniu 6 lipca 2015 r. Postanowieniem z dnia 29 października 2015 r. organ podatkowy wszczął postępowanie wymiarowe w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za październik 2014 r. Postanowienie to zostało odebrane przez skarżącą w dniu 2 grudnia 2015 r. W dniu [...] grudnia 2015 r. postępowanie zostało zakończone wydaniem decyzji. Jako, że nie została ona odebrana przez skarżącą, uznano ją za doręczoną z dniem 18 stycznia 2016 r., tj. z upływem 14 dnia od daty złożenia przesyłki w urzędzie pocztowym (po dwukrotnym awizowaniu).
Zgodzić się należy z organem podatkowym, że nie przekroczył on żadnych terminów, o których mowa w O.p. Postępowanie kontrolne prowadzone wobec skarżącej w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za m.in. październik 2014 r. zostało zakończone doręczeniem protokołu kontroli w dniu 3 czerwca 2015 r. Przepisy O.p. wyraźnie wskazują, że organ podatkowy może wszcząć postępowanie podatkowe w ciągu 6 miesięcy od zakończenia kontroli. Zgodnie bowiem z art. 165b § 1 O.p., w przypadku ujawnienia przez kontrolę podatkową nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości, organ podatkowy wszczyna postępowanie podatkowe w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej, nie później niż w terminie 6 miesięcy od zakończenia kontroli. W sprawie tej postanowienie o wszczęciu postępowania wymiarowego doręczono stronie w dniu 2 grudnia 2015 r, a więc przed upływem tego okresu. W związku z taką datą doręczenia termin załatwienia sprawy wymiarowej upływał w dniu 4 stycznia 2016 r. Przed upływem tego terminu organ wydał decyzję (w dniu [...] grudnia 2015 r.).
Mając na uwadze powyższe, jako że w tej sprawie nie doszło do bezczynności organu podatkowego, a tym bardziej rażącej, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.