I SAB/LU 2/23

I SAB/Lu 2/23 - Postanowienie WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Andrzej Niezgoda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na bezczynność i przewlekłość Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie nieprzekazania wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a - odrzucić skargę.
Uzasadnienie
A. B. dalej "Skarżący" lub "Strona" złożył skargę na bezczynność i przewlekłość Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dalej "ZUS" lub "organ administracji", poprzez nie rozpatrzenie niezwłocznie wniosku z 8 listopada 2022 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego. W skardze strona wskazała, że wniosek z 8 listopada 2022 r. dotyczy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 135 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w celu stwierdzenia, że w postępowaniu prowadzonym przez ZUS Oddział w Biłgoraju zakończonym wydaniem decyzji z 11 września 2019 roku o wstrzymaniu wypłaty świadczenia (renta)od dnia 1 lipca 2019 r. doszło do rażących błędów organu rentowego.
ZUS wniósł o odrzuceniem skargi, podnosząc, że skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Zwrócił uwagę, że wniosek skarżącego nie wszczyna żadnej sprawy administracyjnej, ponadto wniosek z 8 listopada 2022 r. został przez Oddział ZUS w Biłgoraju przesłany do Departamentu Świadczeń Emerytalno-Rentowych ZUS.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozważył, co następuje.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności jest zobowiązany do zbadania, czy w przedmiotowej sprawie skarga jest dopuszczalna. Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych określona została w art. 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej "p.p.s.a."
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie, bo obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a stosownie do § 3 p.p.s.a. orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Podkreślić należy, że nie każdy przejaw braku działalności organów administracji podlega jurysdykcji sądu administracyjnego. Bezczynność organu dotyczy sytuacji, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Skarga na bezczynność ma w tej sytuacji na celu zobligowanie organu administracji publicznej do rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Taka skarga jest w rzeczywistości pochodną skargi na określone formy działania organu, czyli jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1324/12; z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1620/12 oraz z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II GSK 737/10).
W niniejszej sprawie skarżona jest bezczynność organu polegająca na nieprzekazaniu do Centrali Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosku z 8 listopada 2022 r. w którym strona sugeruje rażące wydanie decyzji o wstrzymaniu świadczenia rentowego. Zatem niniejsza sprawa jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych; w skardze strona wskazuje na zaistnienie błędów w procedowaniu organu w sprawie rentowej. W rzeczywistości żąda od organu rentowego wznowienia wypłaty świadczeń. Jak wskazywał organ wniosek został zresztą przekazany według właściwości do Departamentu Świadczeń Emerytalno-Rentowych ZUS.
Decyzje ZUS w indywidualnych sprawach, co do zasady podlegają kontroli sądów powszechnych na zasadach określonych w Kodeksie postępowania cywilnego. Od takiej decyzji przysługuje bowiem odwołanie do sądu powszechnego w terminie i na zasadach określonych w przepisach tego kodeksu.
Istnieje natomiast wyjątek wynikający z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Zgodnie z tym przepisem, od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Następnie decyzja taka jako ostateczna podlega kontroli sądu administracyjnego. Tak więc sąd administracyjny - na zasadzie wyjątku wynikającego z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. - uprawniony jest do kontroli decyzji tylko we wskazanym powyżej zakresie. Nie jest natomiast uprawniony do kontroli decyzji w przedmiocie przyznania prawa i wypłaty renty socjalnej. W tym zakresie bowiem zgodnie z art. 83 ust. 2 u.s.u.s. od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu powszechnego (nie zaś administracyjnego) w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, nie zaś p.p.s.a.
Z powyżej wskazanych względów należało uznać, że wniesienie skargi na bezczynność i przewlekłe postepowanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie przytoczonym powyżej jest niedopuszczalne. Skarga ze wskazanych wyżej powodów nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego, co skutkuje jej odrzuceniem.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę, jako niedopuszczalną.