I SAB/Lu 173/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zobowiązał Dyrektora Izby Skarbowej do rozpatrzenia odwołania spółki A w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, uznając jego bezczynność za naruszającą przepisy Ordynacji podatkowej.
Spółka A złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej, który nie rozpatrzył jej odwołania od decyzji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych. Organ odwoławczy wielokrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy, powołując się na konieczność ustanowienia kuratora oraz oczekiwanie na rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w innych sprawach. Sąd uznał te argumenty za nieuzasadnione, stwierdzając naruszenie zasady szybkości postępowania i zobowiązał organ do wydania decyzji w terminie 30 dni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę spółki A na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych. Skarżąca spółka zarzuciła organowi naruszenie zasady szybkości postępowania i uchybienie terminom określonym w Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej kilkukrotnie wydawał postanowienia o przedłużeniu terminu, wskazując jako przyczyny konieczność ustanowienia kuratora dla nieobecnej strony oraz oczekiwanie na rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym. Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 139 § 3, poprzez przedłużanie postępowania bez uzasadnionej przyczyny. Sąd podkreślił, że opieszałość organu w wystąpieniu z wnioskiem o ustanowienie kuratora oraz oczekiwanie na inne orzeczenia NSA nie stanowiły przyczyn niezależnych od organu. W konsekwencji, Sąd uwzględnił skargę, zobowiązując Dyrektora Izby Skarbowej do rozpatrzenia odwołania w terminie 30 dni i zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność organu odwoławczego w rozpatrzeniu odwołania, nawet jeśli wynika z konieczności ustanowienia kuratora lub oczekiwania na inne orzeczenia sądowe, nie jest usprawiedliwiona, jeśli organ nie działał z należytą starannością i nie wykazał, że opóźnienie nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego lub z winy strony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opieszałość organu w wystąpieniu z wnioskiem o ustanowienie kuratora oraz oczekiwanie na rozstrzygnięcia NSA w innych sprawach nie stanowiły przyczyn niezależnych od organu, które usprawiedliwiałyby przekroczenie ustawowych terminów do rozpatrzenia odwołania. Organ naruszył zasadę szybkości postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 125
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 139 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 139 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 139 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 140 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 141 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 141 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 201 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 236 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
rozp. MS art. 14 § 2 pkt 1 lit.c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu odwoławczego narusza zasadę szybkości postępowania i terminy określone w Ordynacji podatkowej. Opieszałość organu w wystąpieniu o kuratora i oczekiwanie na inne orzeczenia NSA nie usprawiedliwiają przekroczenia terminów. Ponaglenie do Ministra Finansów jest środkiem zaskarżenia, którego wykorzystanie czyni skargę na bezczynność dopuszczalną.
Odrzucone argumenty
Skarga na bezczynność jest niedopuszczalna, ponieważ strona nie wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa zgodnie z art. 52 § 4 p.p.s.a. Opóźnienie w rozpatrzeniu odwołania było spowodowane przyczynami niezależnymi od organu (konieczność ustanowienia kuratora, oczekiwanie na orzeczenia NSA).
Godne uwagi sformułowania
przewlekłość postępowania jest zawsze zaprzeczeniem stabilności i pewności i podważa autorytet władzy organ odwoławczy zmierza do uchylenia się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia, że środek ten /ponaglenie/ nosi nazwę niewymienioną w art. 52 § 2 ustawy procesowej, skoro przepis ten przytacza środki zaskarżenia jedynie przykładowo, używając zwrotu "taki jak", istotne jest jedynie, jaką funkcję pełni wskazany instrument prawny.
Skład orzekający
Edward Oworuszko
przewodniczący-sprawozdawca
Ewa Gdulewicz
członek
Irena Szarewicz-Iwaniuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi na bezczynność po wniesieniu ponaglenia oraz interpretacja przyczyn usprawiedliwiających przekroczenie terminów postępowania przez organy administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu odwoławczego w postępowaniu podatkowym, ale zasady dotyczące terminów i dopuszczalności skargi mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje typowe problemy z przewlekłością postępowań administracyjnych i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące terminów i dopuszczalności skarg. Jest to praktyczny przykład dla prawników procesowych.
“Przewlekłość w urzędzie: kiedy sąd zmusza do działania?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SAB/Lu 173/04 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2004-12-17 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2004-07-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Edward Oworuszko /przewodniczący sprawozdawca/ Ewa Gdulewicz Irena Szarewicz-Iwaniuk Symbol z opisem 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty Hasła tematyczne Podatek od czynności cywilnoprawnych Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Zobowiązano organ do wydania aktu Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Oworuszko (spr), Sędziowie NSA Ewa Gdulewicz,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant asyst. Anna Strzelec, po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A spółki z o.o. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych I. zobowiązuje Dyrektora Izby Skarbowej do rozpatrzenia odwołania A spółki z o.o. od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. Nr [...] i wydania decyzji w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt organowi; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A spółki z o.o. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Strona skarżąca A spółka z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w związku z nie załatwieniem we właściwym terminie jej odwołania z dnia [...] roku (data wpływu do Urzędu Skarbowego [...] roku) od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] roku, Nr [...], określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych. Zażądała zobowiązania Dyrektora Izby do rozpatrzenia odwołania i wydania decyzji w sprawie oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowanie według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że decyzją z dnia [...] roku Urząd Skarbowy określił dla skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umów sprzedaży dokonanych w składzie celnym [...]. Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu podatkowego wyrażonym w powyższej decyzji Spółka wniosła w dniu [...] roku od niej odwołanie do Izby Skarbowej . Postanowieniem wydanym w trybie art.140 § 1 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy zawiadomił stronę, że sprawa nie zostanie załatwiona w ustawowym terminie z powodu konieczności wyznaczenia przez sąd kuratora dla osób nieobecnych, wskazując jednocześnie "przewidywany termin załatwienia sprawy – miesiąc od otrzymania postanowienia sądu". Kurator dla drugiej strony postępowania podatkowego, w osobie P. J., ustanowiony został postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] roku, sygn.akt [...]. W dniu [...] roku Spółka wniosła do Ministra Finansów, na podstawie art.141 § 2 Ordynacji podatkowej, ponaglenie na nie załatwienie odwołania strony w terminie. Dyrektor Izby Skarbowej w dniu [...] roku wydał kolejne postanowienie na podstawie art.140 § 1 Ordynacji podatkowej, Nr [...], w którym poinformował, że odwołania nie zostaną załatwione w terminie określonym w postanowieniach z dnia [...], [...], [...] i [...] roku, czego przyczynę stanowi wniesienie skarg kasacyjnych od wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie zapadłych w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnym, jak w przedmiotowych sprawach, a przewidywany termin załatwienia sprawy to "miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie". Zdaniem skarżącej, tak przedstawione działanie organu odwoławczego ewidentnie narusza zasadę szybkości postępowania, wyrażoną w art.125 Ordynacji podatkowej, oraz uchybia terminowi z art. 139 § 3 tej ustawy, który nakazuje załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. W ocenie Spółki organ odwoławczy zmierza do uchylenia się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, należącej do jego kompetencji, czym narusza art. 233 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ II instancji ma obowiązek rozstrzygnięcia co do istoty indywidualnej sprawy z zakresu właściwości przyznanej temu organowi przez wydanie decyzji. Uwzględniając okres opóźnienia z przyczyn niezależnych od organu /art.139 § 4 Ordynacji podatkowej w związku z koniecznością ustanowienia kuratora/ stan bezczynności organu II instancji istnieje od [...] roku, a więc postępowanie podatkowe zostało przedłużone o ponad 6 miesięcy, przy czym podatnik w żaden sposób nie opóźnił z własnej winy tego postępowania. Powoływanie się na konieczność uprzedniego otrzymania rozstrzygnięcia skarg kasacyjnych od zapadłych wcześniej wyroków, w ocenie strony, jest bezzasadne, gdyż okoliczność, że w innych sprawach, niedotyczących tego podatnika i w nieznanych mu stanach faktycznych i prawnych, zostały wniesione skargi kasacyjne pozostaje bez związku ze sprawami zawisłymi przed organem odwoławczym z odwołań spółki A. Skarżąca podniosła, że rozstrzygnięcia w tych innych sprawach, na które oczekuje organ podatkowy, nie mają charakteru prejudycjalnego, a nawet gdyby takie było ich znaczenie, to organ winien wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania /art.201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej/, na które stronie służyłoby zażalenie. Zwróciła też uwagę, że w świetle art.140 § 1 Ordynacji podatkowej organ winien wskazać w postanowieniu przyczyny nie dotrzymania terminu załatwienia sprawy, a nie przyczyny, dla których jest mu niezbędny dłuższy niż ustawowy termin załatwienia sprawy. Wskazała, że określenie przewidywanego terminu załatwienia sprawy jako "miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć NSA", jest wadliwe i nie spełnia wymogów powołanego przepisu. Nie pozwala bowiem stronie, nawet w przybliżeniu ustalić, kiedy sprawa zostanie załatwiona, a nadto strona nie ma możliwości stwierdzenia, czy wskazane przyszłe zdarzenie zaistniało. W skardze zauważono również, że sposób działania organu odwoławczego pozostaje w rażącej sprzeczności z art. 6 ust.1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Prawa Człowieka i Podstawowych Wartości, który ustanawiając zasadę szybkości postępowania stanowi, iż przewlekłość postępowania jest zawsze zaprzeczeniem stabilności i pewności i podważa autorytet władzy. Także Europejski Kodeks Dobrej Administracji przyjmuje tzw. "zasadę stosownego terminu podjęcia decyzji", z tym że stosownie do jego postanowień jest to okres do 2 miesięcy w postępowaniu przed organem I instancji i czas do 1 miesiąca dla organu odwoławczego. Wreszcie skarżąca wskazała, iż wyczerpała przysługujący jej w toku postępowania środek zaskarżenia, tj. wystąpiła ze stosownym ponagleniem do Ministra Finansów, który środka tego nie rozpatrzył, pomimo upływu okresu ponad miesiąca. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie zarzucając, że w stanie sprawy skarga na bezczynność jest niedopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem strona nie wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, jak tego wymaga art. 52 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto organ zauważył, że wiadomość o wniesieniu ponaglenia powziął dopiero po otrzymaniu skargi. W piśmie procesowym z dnia [...] roku, zawierającym ustosunkowanie się do twierdzeń odpowiedzi na skargę, Spółka wskazała, że art.52 § 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie znajduje w sprawie zastosowania. Przedmiotem skargi jest bowiem sprawa bezczynności organu odwoławczego, w takim zaś przypadku przysługuje stronie ponaglenie, który to środek został wykorzystany. Na poparcie tego stanowiska strona przywołała szereg orzeczeń zapadłych na tle art.34 § 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, którego regulacja była analogiczna do obecnie obowiązującej w tym przedmiocie. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art.3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. - zwanej dalej "ustawą procesową" / sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie m.in. w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; oraz na inne niż określone powyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - art 3 ( 2 pkt 1-4 w/w ustawy, a także na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 /art. 3 ( 2 pkt 8/. Zgodnie natomiast z art.50 § 1 ustawy procesowej uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny /także inne podmioty wymienione w powołanym przepisie oraz w § 2 art.50/. Taki interes ma zaś niewątpliwie podmiot uczestniczący w postępowaniu podatkowym w charakterze strony /podatnika/, do którego została skierowana i doręczona mu decyzja podatkowa I instancji. W świetle powyższego, zważyć należy, iż złożenie skargi na bezczynność organu podatkowego jest niepodważalnym prawem strony, a A spółka z o.o. jest niewątpliwie podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Uprawniony może jednak wnieść skargę dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły mu one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich - art.52 § 1 ustawy procesowej. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie /art.52 § 2 powołanej ustawy/. Jeżeli natomiast ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art.3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa /art.52 § 3 tej ustawy/. Również w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa; termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania /art.52 § 4 powołanej ustawy/. Przywołane przepisy nie dają podstaw do podzielenie poglądu Dyrektora Izby Skarbowej, że niedopuszczalne było wniesienie przez A spółkę z o.o. skargi w niniejszej sprawie, z tego powodu, że w sprawie miał zastosowanie art. 52 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a skarżąca zaś – wbrew zawartemu w nim wymogowi - nie zwróciła się do Ministra Finansów z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Ze względu na materię normowaną w całym art. 52 ustawy procesowej nie może budzić wątpliwości, że § 4 tego artykułu i przewidziany w nim tryb postępowania odnoszą się tylko do spraw, w których można wnieść skargę do sądu administracyjnego. W sprawach zatem, w których nie jest dopuszczalne wniesienia skargi, a taką jest "sprawa" wszczęta ponagleniem wniesionym w trybie art.141 § 1 Ordynacji podatkowej /por.: art. 3 § 2 pkt 2 ustawy procesowej w związku z art.141 i art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej/, korzystanie z instytucji uregulowanej we wskazanym przepisie byłoby co najmniej bezcelowe. Przedmiotem skargi skarżącej spółki A nie jest nadto nie załatwienie w terminie sprawy przez Ministra Finansów, w szczególności "sprawy ponaglenia" wniesionego przez stronę do tego organu, ale nie załatwienie odwołania przez Dyrektora Izby Skarbowej. W tym zaś przedmiocie przysługiwał stronie w toku postępowania środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 ustawy procesowej /ponaglenie/, wobec czego nie zachodzi podstawa do stosowania § 4 tego artykułu. Nie ma przy tym znaczenia, że środek ten /ponaglenie/ nosi nazwę niewymienioną w art. 52 § 2 ustawy procesowej, skoro przepis ten przytacza środki zaskarżenia jedynie przykładowo, używając zwrotu "taki jak", istotne jest jedynie, jaką funkcję pełni wskazany instrument prawny. Na marginesie więc tylko zauważyć można, iż do 31 grudnia 2002 roku środek ten nazywany był skargą, a środek odpowiadający mu na gruncie kpa nosi nazwę zażalenia. Bezspornym jest, iż skarżąca Spółka, w związku z nie załatwieniem w terminie odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] roku, Nr [...], wniosła w dniu [...] roku ponaglenie do Ministra Finansów. Wyczerpała tym samym przewidziany w ustawie /Ordynacji podatkowej/ środek zaskarżenia przysługujący jej w postępowaniu przed Dyrektorem Izby Skarbowej, wobec jego bezczynności. W tym stanie rzeczy wymóg dopuszczalności skargi określony w art. 52 § 1 ustawy procesowej, w ocenie Sądu, uznać należy za spełniony. Okoliczność, że organ odwoławczy powziął wiadomość o wniesieniu ponaglenia dopiero po otrzymaniu skargi nie ma żadnego znaczenia. Ordynacja podatkowa nie przewiduje bowiem, aby środek ten miał być wnoszony za pośrednictwem organu, którego bezczynności dotyczy, ani tym bardziej aby strona miała obowiązek powiadomienia go o złożonym ponagleniu. Termin do wniesienia skargi określa art. 53 ustawy procesowej. W § 1 i 2 stanowi on, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a w przypadkach, o których mowa w art.52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jeżeli zaś organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Z przytoczonych przepisów nie wynika natomiast jakiekolwiek ograniczenie terminem wniesienia skargi na bezczynność organu, wobec czego przyjąć należy, że może ona być wniesiona w każdym czasie po wyczerpaniu przez stronę skarżącą środka zaskarżenia. Za zachowujące aktualność uznać – zdaniem Sądu - należy poglądy prawne wyrażone w tej materii w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 roku, sygn. akt IV SA 572/99 /publ.: ONSA nr 3 z 2002r., poz.116/, z dnia 21 czerwca 1996 roku, sygn. akt I SAB 28/96 /publ.: ONSA nr 2 z 1997r., poz.97/, z dnia 19 listopada 1990 roku, sygn.akt SAB/Wr 29/90 /publ.: "Wspólnota" nr 14 z 1991r., poz.22/, z dnia 17 maja 1999 roku, sygn.akt IV SAB 192/96, i z dnia 29 kwietnia 1998 roku, sygn.akt I SAB/Gd 8/97 /niepublikowane/. Warto też nadmienić, iż dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określony akt nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została przyczynami zawinionymi czy też niezawinionymi. Powyższe przesądza o bezzasadności zarzutu odpowiedzi na skargę, iż skarga jest niedopuszczalna i winna być odrzucona, oraz o trafności poglądów przedstawionych w tym zakresie przez skarżącą A spółkę z o.o. Na podzielenie zasługują również poglądu strony co do samej istoty sprawy, tj. niezałatwienia w terminie przez Dyrektora Izby Skarbowej odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] roku, Nr [...], bez uzasadnionej przyczyny. Stosownie do art.125 Ordynacji podatkowej, wyrażającego zasadę szybkości postępowania, organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. Za terminy, które są wystarczające do załatwienia sprawy, ustawodawca uznał przy tym – jak wynika z art.139 tej ustawy - 1 miesiąc, jeżeli sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, a w sprawie szczególnie skomplikowanej 2 miesiące od dnia wszczęcia postępowania /chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej - § 1/ oraz 2 miesiące od dnia otrzymania odwołania dla załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym /§ 3/. Do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu /art. 139 § 4/. Jak wskazano wyżej, w stanie niniejszej sprawy odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...]roku, Nr [...], zostało wniesione, co trafnie podano w uzasadnieniu skargi, a potwierdza data uwidoczniona na prezentacie wpływu do organu I instancji w dniu [...] roku /data [...] roku umieszczona na odwołaniu jest datą sporządzenia pisma i tylko w tym sensie można mówić o "odwołaniu z dnia [...]r."/. Organ odwoławczy, co nie jest kwestionowane, a wynika z datownika pieczęci wpływu tego organu, otrzymał przedmiotowe odwołanie w dniu [...] roku, wobec czego dwumiesięczny termin do jego załatwienia upływał z dniem [...] roku. Nie ma sporu pomiędzy stronami co do zdarzeń zaistniałych po wniesieniu odwołania, a mianowicie: - w dniu [...] roku organ odwoławczy skierował do Sądu Rejonowego wniosek o ustanowienie kuratora dla strony nieobecnej; - w dniu [...] roku wydano postanowienie, zgodnie z którym przedłużono termin załatwienia sprawy odwołania, określając nowy termin jako miesiąc od otrzymania postanowienia Sądu w przedmiocie ustanowienie kuratora dla strony nieobecnej; - postanowieniem z dnia [...] roku, wydanym na rozprawie, Sąd Rejonowy ustanowił kuratora dla osób nieobecnych w osobie radcy prawnego adwokata P. J.; - w dniu [...] roku organ odwoławczy zwrócił się do Sądu o przesłanie odpisu wymienionego postanowienia; - w dniu [...] roku Sąd doręczył wnioskodawcy odpis postanowienia; - w dniu [...] roku Dyrektor Izby Skarbowej wydał postanowienie, w którym wskazał, iż przewidywany termin załatwienia sprawy /odwołania/ określa na miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawach o identycznych stanach faktycznych i prawnych. W świetle przedstawionej chronologii zdarzeń nie może budzić - zdaniem Sądu - wątpliwości, że organ II instancji naruszył art.139 § 3 Ordynacji podatkowej, a podjęta w odpowiedzi na skargę próba wykazania przyczyn usprawiedliwiających zaistniałe przekroczenie terminu do rozpatrzenia odwołania nie może zakończyć się sukcesem. Podkreślenia wymaga okoliczność, iż o konieczności ustanowienia kuratora dla podmiotu nieobecnego organ II instancji wiedział już z chwilą przesłania mu odwołania przez Urząd Skarbowy, albowiem już w postępowaniu przed organem I instancji zachodziła taka potrzeba. Tymczasem ze stosownym wnioskiem Izba Skarbowa wystąpiła dopiero w dniu [...] roku. Nie sposób również nie zauważyć, że skoro postanowienie o ustanowieniu kuratora dla osób nieobecnych zostało wydane przez Sąd Rejonowy w dniu [...]roku po przeprowadzeniu rozprawy, to oczywistym było, iż nie zostanie ono wnioskodawcy doręczone z urzędu /art.357 § 1 kpc/. Zwrócenie się zatem o doręczenie odpisu tego postanowienia dopiero w [...] roku, gdy było ono prawomocne najpóźniej w [...]roku, nie tylko nie może zostać uznane za przyczynę niezależną od organu, ale przeciwnie potwierdza fakt jego opieszałości. Stwierdzić w tym miejscu należy, że przewlekłość w postępowaniu organu odwoławczego dotyczy całego postępowania, gdy się zważy, iż pomiędzy poszczególnymi czynnościami występują przerwy sięgające kilkudziesięciu dni. Odnosząc się do wskazanej w postanowieniu z dnia[...] roku przez Dyrektora Izby Skarbowej podstawy kolejnego przesunięcia terminu do rozpatrzenia odwołania, określonej jako "wniesienie skarg kasacyjnych na wyroki /.../ zapadłe w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnych jak w przedmiotowych sprawach", to wskazać należy, iż ustalenie treści i zakresu stosowania norm prawnych, pod które organ podatkowy dokonuje subsumpcji ustalonego stanu faktycznego sprawy jest elementem procesu stosowania prawa w ramach konkretnego postępowania podatkowego, a zatem niczym nieuzasadniony jest pogląd, że w konkretnej sprawie nie może zapaść rozstrzygnięcie bez uprzedniego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które ma zostać wydane w całkowicie innej sprawie, nawet jeśli w istocie mielibyśmy do czynienia z podobnym stanem faktycznym i prawnym. Oczekiwanie na takie rozstrzygniecie nie może zostać uznane za niezależną od organu przyczynę nie rozpatrzenia w terminie odwołania wniesionego od decyzji organu I instancji, pomijając już nawet samą kwestię wadliwego oznaczenia nowego terminu. Określenie "miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie" jest tak enigmatyczne, że nie może w ogóle zostać uznane za wskazanie nowego terminu załatwienia sprawy w rozumieniu art.140 § 1 Ordynacji podatkowej. Skoro, jak już wskazano wyżej, uzasadnieniem dla przekroczenia terminu zakreślonego w art.139 § 3 Ordynacji podatkowej dla załatwienia sprawy mogło być zawieszenie postępowania albo zaistnienie opóźnień spowodowanych z winy strony lub z przyczyn niezależnych od organu /art.139 § 4 tej ustawy/, a organ odwoławczy nie wykazał, a nawet nie twierdzi, że opóźnienie w rozpatrzeniu odwołania nastąpiło z winy strony, zaś poza czynnościami związanymi z ustanowieniem kuratora, prawomocnie zakończonymi najpóźniej w [...] roku, nie wystąpiły żadne inne okoliczności, które można byłoby uznać za usprawiedliwione, podzielić należało zarzuty skargi, że prowadząc postępowanie organ odwoławczy naruszył art.125, art.139 § 3 i art.140 Ordynacji podatkowej. Biorąc powyższe pod uwagę uwzględniono skargę i na podstawie art.149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Orzekając o terminie, w którym ma być rozpatrzone odwołanie strony skarżącej Sąd miał na uwadze, iż termin 30 dni jest wystarczający do dokonania tej czynności, zwłaszcza że organ nawet nie twierdzi, iż przed wydaniem decyzji konieczne jest podjęcie jakichkolwiek czynności prawem przewidzianych. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art.200 i art.205 § 2 w/w ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. Nr 163, poz.1349 z późn.zm./.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI