I SAB/LU 159/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-12-15
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od czynności cywilnoprawnychbezczynność organupostępowanie odwoławczeterminyOrdynacja podatkowasąd administracyjnyskarżącyorgan podatkowy

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Dyrektora Izby Skarbowej do rozpatrzenia odwołania podatnika w terminie 30 dni, uznając jego bezczynność za naruszającą przepisy Ordynacji podatkowej.

Spółka z o.o. złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, wskazując na wielomiesięczne opóźnienie w rozpatrzeniu odwołania. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przez organ przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących szybkości postępowania i terminów załatwiania spraw. W konsekwencji, sąd zobowiązał organ do wydania decyzji w terminie 30 dni i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Skarżąca spółka z o.o. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej, który nie rozpatrzył jej odwołania od decyzji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych w ustawowym terminie. Organ wielokrotnie informował o przedłużeniu terminu, powołując się na konieczność ustanowienia kuratora dla nieobecnych oraz oczekiwanie na rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w innych, podobnych sprawach. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady szybkości postępowania oraz przepisów Ordynacji podatkowej regulujących terminy załatwiania spraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczące terminów załatwiania spraw. Sąd wskazał na opieszałość organu w działaniach związanych z ustanowieniem kuratora oraz bezzasadność oczekiwania na rozstrzygnięcia NSA w innych sprawach jako przyczynę usprawiedliwiającą przekroczenie terminu. Sąd zobowiązał Dyrektora Izby Skarbowej do rozpatrzenia odwołania w terminie 30 dni i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, bezczynność organu odwoławczego w rozpatrzeniu odwołania podatnika, spowodowana oczekiwaniem na rozstrzygnięcia w innych sprawach, stanowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących szybkości postępowania i terminów załatwiania spraw.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 139 § 3, poprzez niezałatwienie odwołania w ustawowym terminie. Opieszałość w działaniach związanych z ustanowieniem kuratora oraz oczekiwanie na rozstrzygnięcia w innych sprawach nie stanowiły usprawiedliwionej przyczyny przekroczenia terminu. Sąd podkreślił, że organ powinien działać szybko i wnikliwie, a oczekiwanie na orzeczenia w innych sprawach nie może być podstawą do zwlekania z rozpatrzeniem odwołania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (26)

Główne

p.p.s.a. art. 149

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2005 nr 8 poz 60

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 50 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 140 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 141 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 141 § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 125

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 233

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 139 § 3

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 139 § 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 201 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 236 § 1

Ordynacja podatkowa

Dz.U. Nr 163, poz.1349 art. 14 § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezczynność organu odwoławczego w rozpatrzeniu odwołania podatnika. Naruszenie przez organ przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących szybkości postępowania i terminów załatwiania spraw. Opieszałość organu w działaniach związanych z ustanowieniem kuratora. Bezzasadność oczekiwania na rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w innych sprawach jako przyczyny usprawiedliwiającej przekroczenie terminu. Dopuszczalność skargi na bezczynność organu po wniesieniu ponaglenia do Ministra Finansów.

Odrzucone argumenty

Argument organu o niedopuszczalności skargi z powodu braku wezwania Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 4 p.p.s.a.).

Godne uwagi sformułowania

przewlekłość postępowania jest zawsze zaprzeczeniem stabilności i pewności i podważa autorytet władzy nie załatwienie odwołania przez Dyrektora Izby Skarbowej w terminie organ odwoławczy naruszył art.125, art.139 § 3 i art.140 Ordynacji podatkowej

Skład orzekający

Anna Kwiatek

przewodniczący sprawozdawca

Halina Chitrosz

członek

Irena Szarewicz-Iwaniuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących bezczynności organów, terminów postępowania oraz dopuszczalności skargi na bezczynność po wniesieniu ponaglenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania podatkowego i administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowy problem przewlekłości postępowań administracyjnych i podatkowych oraz sposób, w jaki sądy administracyjne reagują na takie sytuacje, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców.

Przewlekłość w urzędzie: Sąd administracyjny zobowiązuje Dyrektora Izby Skarbowej do działania.

Lexedit Research — analiza prawna z AI

Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.

Analiza orzecznictwa

Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA

Aktualne przepisy

Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP

Komentarze doktrynalne

Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SAB/Lu 159/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-12-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-07-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Kwiatek /przewodniczący sprawozdawca/
Halina Chitrosz
Irena Szarewicz-Iwaniuk
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatek od czynności cywilnoprawnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Zobowiązano organ do wydania aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek /spr./, Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant sekr. sąd. Marta Ścibor, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółka z o.o.. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych I. zobowiązuje Dyrektora Izby Skarbowej do rozpatrzenia odwołania "[...]" spółki z o.o. od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Nr [...] i wydania decyzji w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt organowi, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz "[...]" spółki z o.o. kwotę 355,00 zł (trzysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Skarżąca "[...]" spółka z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w związku z nie załatwieniem we właściwym terminie odwołania strony z dnia 3 czerwca 2003 roku od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...]maja 2003 roku, w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych.
Wnosząc o zobowiązanie organu do rozpatrzenia odwołania i wydania decyzji w sprawie, w uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że ponieważ nie zgadza się ze stanowiskiem organu podatkowego wyrażonym w wymienionej wyżej decyzji z dnia [...]maja 2003 roku, określającej jej zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych, wniosła w dniu 3 czerwca 2003 roku odwołanie od tej decyzji do Izby Skarbowej– Ośrodek Zamiejscowy w Z.
Organ odwoławczy, postanowieniem wydanym w trybie art.140 § 1 Ordynacji podatkowej, zawiadomił stronę, że sprawa nie zostanie załatwiona w ustawowym terminie z powodu konieczności wyznaczenia przez sąd kuratora dla osób nieobecnych oraz wskazał "przewidywany termin załatwienia sprawy – miesiąc od otrzymania postanowienia sądu".
Kurator dla drugiej strony postępowania podatkowego, w osobie P.J., ustanowiony został postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] roku /sygn.[...]/.
W dniu 5 maja 2004 roku Spółka wniosła do Ministra Finansów, na podstawie art.141 § 2 Ordynacji podatkowej, ponaglenie na nie załatwienie odwołania strony w terminie.
Dnia [...] czerwca 2004 roku Dyrektor Izby Skarbowej wydał kolejne postanowienie na podstawie art.140 § 1 Ordynacji podatkowej, w którym poinformował, że odwołania nie zostaną załatwione w terminie określonym w postanowieniach z dnia [...] maja, [...] czerwca, [...] i [...]lipca i [...] sierpnia 2003 roku, czego przyczynę stanowi wniesienie skarg kasacyjnych od wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie zapadłych w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnym, jak w przedmiotowych sprawach, a przewidywany termin załatwienia sprawy to miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zdaniem skarżącej, przedstawiony tok czynności organu odwoławczego ewidentnie narusza art.125 Ordynacji podatkowej, tj. zasadę szybkości postępowania, i art.233 tej ustawy, który nakłada na organ II instancji obowiązek rozstrzygnięcia co do istoty indywidualnej sprawy z zakresu właściwości przyznanej temu organowi przez wydanie decyzji. Naruszony też został art.139 § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy.
Uwzględniając okres opóźnienia z przyczyn niezależnych od organu /art.139 § 4 Ordynacji podatkowej; konieczność ustanowienia kuratora/ stan bezczynności organu II instancji istnieje od grudnia 2003 roku, a więc postępowanie podatkowe zostało przedłużone o ponad 6 miesięcy, przy czym podatnik w żaden sposób nie przyczynił się do nie załatwienia sprawy w terminie.
W ocenie strony organ zmierza do uchylenia się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Powoływanie się na konieczność uprzedniego otrzymania rozstrzygnięcia skarg kasacyjnych od zapadłych wcześniej wyroków jest bezzasadne, gdyż bez związku ze sprawami zawisłymi przed organem odwoławczym z odwołań spółki "[...]" jest okoliczność, że w innych sprawach, nie dotyczących tego podatnika i w nieznanych mu stanach faktycznych i prawnych, zostały wniesione skargi kasacyjne. W szczególności rozstrzygnięcia w tych innych sprawach nie mają charakteru prejudycjalnego, gdyby zaś nawet takie było ich znaczenie, to organ winien wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania /art.201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej/, na które stronie służyłoby zażalenie.
Skarżąca zwróciła też uwagę, że w świetle art.140 § 1 Ordynacji podatkowej organ winien wskazać w postanowieniu przyczyny niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, a nie przyczyny, dla których jest mu niezbędny dłuższy niż ustawowy termin załatwienia sprawy, oraz że określenie przewidywanego terminu załatwienia sprawy jako "miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć NSA" nie spełnia wymogów powołanego przepisu, gdyż nie pozwala stronie nawet w przybliżeniu ustalić, kiedy sprawa zostanie załatwiona, a nadto strona nie ma możliwości stwierdzenia, czy wskazane przyszłe zdarzenie zaistniało.
W skardze zauważono również, że sposób działania organu odwoławczego pozostaje w rażącej sprzeczności z art.6 ust.1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Prawa Człowieka i Podstawowych Wartości, który ustanawiając zasadę szybkości postępowania stanowi, iż przewlekłość postępowania jest zawsze zaprzeczeniem stabilności i pewności i podważa autorytet władzy. Także Europejski Kodeks Dobrej Administracji przyjmuje tzw. "zasadę stosownego terminu podjęcia decyzji", z tym że stosownie do jego postanowień jest to okres do 2. miesięcy w postępowaniu przed organem I instancji i czas do 1. miesiąca dla organu odwoławczego.
Wreszcie skarżąca wskazała, iż wyczerpała przysługujący jej w toku postępowania środek zaskarżenia, tj. wystąpiła ze stosownym ponagleniem do Ministra Finansów, który środka tego nie rozpatrzył, pomimo upływu okresu ponad miesiąca.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie zarzucając, że w stanie sprawy skarga na bezczynność jest niedopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem strona nie wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, jak tego wymaga art.52 § 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto organ zauważył, że wiadomość o wniesieniu ponaglenia powziął dopiero po otrzymaniu skargi.
W piśmie procesowym z dnia 2 sierpnia 2004 roku, zawierającym ustosunkowanie się do twierdzeń odpowiedzi na skargę, skarżąca Spółka wskazała, że art.52 § 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie znajduje w sprawie zastosowania, przedmiotem skargi jest bowiem sprawa bezczynności organu odwoławczego, w takim zaś przypadku przysługuje stronie ponaglenie, który to środek został wykorzystany. Na poparcie tego stanowiska strona przywołała szereg orzeczeń zapadłych na tle art.34 § 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, którego regulacja była analogiczna do obecnie obowiązującej w tym przedmiocie.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/, przy czym kontrola ta obejmuje – jak stanowi art.3 § 2 drugiej z wymienionych ustaw, zwanej dalej "ustawą procesową" – orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne /pkt 1/, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty /pkt 2/, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie /pkt 3/, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa /pkt 4/, akt wymienione w pkt 5-7, a także na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 /pkt 8/.
W świetle powyższego, skoro skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na bezczynność organu podatkowego w postępowaniu odwoławczym w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, to stwierdzić należy, że sprawa wszczęta tą skargą jest sprawą należącą do właściwości sądu administracyjnego /por.: art.58 § 1 pkt 1 ustawy procesowej/.
Zgodnie z art.50 § 1 ustawy procesowej uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny /także inne podmioty wymienione w powołanym przepisie oraz w § 2 art.50/, taki interes ma zaś niewątpliwie podmiot uczestniczący w postępowaniu podatkowym w charakterze strony /podatnika/, do którego została skierowana i doręczona mu decyzja podatkowa I instancji. "[...]" spółkę z o.o. uznać zatem należy za uprawnioną do wniesienia skargi w niniejszej sprawie.
Uprawniony może jednak wnieść skargę dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły mu one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie /chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich, art.52 § 1 ustawy procesowej/, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie /art.52 § 2 powołanej ustawy/. Jeżeli natomiast ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art.3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa /art.52 § 3 tej ustawy/. Również w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa; termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania /art.52 § 4 powołanej ustawy/.
Przywołane przepisy nie dają podstaw do podzielenie poglądu Dyrektora Izby Skarbowej, że niedopuszczalne było wniesienie przez "[...]" spółkę z o.o. skargi w niniejszej sprawie z tego powodu, że w sprawie miał zastosowanie art.52 § 4 ustawy procesowej, skarżąca zaś – wbrew zawartemu w nim wymogowi - nie zwróciła się do Ministra Finansów z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
Ze względu na materię normowaną w całym art.52 ustawy procesowej nie może budzić wątpliwości, że § 4 tego artykułu i przewidziany w nim tryb postępowania odnoszą się tylko do spraw, w których można wnieść skargę do sądu administracyjnego. W sprawach zatem, w których nie jest dopuszczalne wniesienia skargi, a taką jest "sprawa" wszczęta ponagleniem wniesionym w trybie art.141 § 1 Ordynacji podatkowej /por.: art.3 § 2 pkt 2 ustawy procesowej w związku z art.141 i art.236 § 1 Ordynacji podatkowej/, korzystanie z instytucji uregulowanej we wskazanym przepisie byłoby co najmniej bezcelowe.
Przedmiotem skargi skarżącej spółki "[...]" nie jest nadto nie załatwienie w terminie sprawy przez Ministra Finansów, w szczególności "sprawy ponaglenia" wniesionego przez stronę do tego organu, ale nie załatwienie odwołania przez Dyrektora Izby Skarbowej. W tym zaś przedmiocie przysługiwał stronie w toku postępowania środek zaskarżenia w rozumieniu art.52 § 1 i 2 ustawy procesowej, wobec czego nie zachodzi podstawa do stosowania § 4 tego artykułu.
Środkiem zaskarżenia przewidzianym na wypadek nie załatwienia w terminie sprawy przez organ podatkowy jest ponaglenie, o którym mowa w art.141 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie ma przy tym znaczenia, że środek ten nosi nazwę nie wymienioną w art.52 § 2 ustawy procesowej, skoro przepis ten przytacza środki zaskarżenia jedynie przykładowo, używając zwrotu "taki jak", istotne jest jedynie, jaką funkcję pełni wskazany instrument prawny. Na marginesie więc tylko zauważyć można, iż do 31 grudnia 2002 roku środek ten nazywany był skargą, a środek odpowiadający mu na gruncie kpa nosi nazwę zażalenia.
Skarżąca Spółka w związku z nie załatwieniem w terminie odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2003 roku, wniosła w dniu 5 maja 2004 roku ponaglenie do Ministra Finansów, wyczerpała zatem przewidziany w ustawie /Ordynacji podatkowej/ środek zaskarżenia przysługujący jej w postępowaniu przed Dyrektorem Izby Skarbowej wobec jego bezczynności. Tym samym wymóg dopuszczalności skargi określony w art.52 § 1 ustawy procesowej uznać należy za spełniony.
Okoliczność, że organ odwoławczy powziął wiadomość o wniesieniu ponaglenia dopiero po otrzymaniu skargi nie ma znaczenia. Ordynacja podatkowa nie przewiduje, aby środek ten miał być wnoszony za pośrednictwem organu, którego bezczynności dotyczy, natomiast nie powiadomienie Dyrektora Izby Skarbowej przez Ministra Finansów o wniesieniu ponaglenia jest wyłącznie kwestią między tymi organami.
Termin do wniesienia skargi określa art.53 ustawy procesowej. W §§ 1 i 2 stanowi on, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a w przypadkach, o których mowa w art.52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jeżeli zaś organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Z przytoczonych przepisów nie wynika jakiekolwiek ograniczenie terminem wniesienia skargi na bezczynność organu, wobec czego przyjąć należy, że może ona być wniesiona w każdym czasie po wyczerpaniu przez stronę skarżącą środka zaskarżenia. Za zachowujące aktualność uznać – zdaniem Sądu - należy poglądy prawne wyrażone w tej materii w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 roku, sygn. akt IV SA 572/99 /publ.: ONSA nr 3 z 2002r., poz.116/, z dnia 21 czerwca 1996 roku, sygn. akt I SAB 28/96 /publ.: ONSA nr 2 z 1997r., poz.97/, z dnia 19 listopada 1990 roku, sygn.akt SAB/Wr 29/90 /publ.: "Wspólnota" nr 14 z 1991r., poz.22/, z dnia 17 maja 1999 roku, sygn.akt IV SAB 192/96, i z dnia 29 kwietnia 1998 roku, sygn.akt I SAB/Gd 8/97 /niepublikowane/.
Powyższe przesądza o bezzasadności zarzutu odpowiedzi na skargę, iż skarga jest niedopuszczalna i winna być odrzucona, oraz o trafności poglądów przedstawionych w tym zakresie przez skarżącą "[...]" spółkę z o.o..
Stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzi żadna z przewidzianych w art.58 § 1 ustawy procesowej podstaw do odrzucenia skargi.
Na podzielenie zasługują również poglądu strony co do samej istoty sprawy, tj. nie załatwienia w terminie przez Dyrektora Izby Skarbowej odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...]maja 2003 roku, bez uzasadnionej przyczyny.
Stosownie do art.125 Ordynacji podatkowej, wyrażającego zasadę szybkości postępowania, organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. Za terminy, które są wystarczające do załatwienia sprawy, ustawodawca uznał przy tym – jak wynika z art.139 tej ustawy - 1 miesiąc, jeżeli sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, a w sprawie szczególnie skomplikowanej 2 miesiące od dnia wszczęcia postępowania /chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej /§ 1/ oraz 2 miesiące od dnia otrzymania odwołania dla załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym /§ 3/; do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu /§ 4/.
Jak wskazano wyżej, w stanie niniejszej sprawy odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2003 roku, zostało wniesione, co trafnie podano w uzasadnieniu skargi, a potwierdza datownik pieczęci wpływu organu I instancji, w dniu 3 czerwca 2003 roku /data 29 maja 2003 roku umieszczona na odwołaniu jest datą sporządzenia pisma i tylko w tym sensie można mówić o "odwołaniu z dnia 29 maja 2003r."/.
Organ odwoławczy, co nie jest kwestionowane, a wynika z datownika pieczęci wpływu tego organu, otrzymał przedmiotowe odwołanie w dniu 12 czerwca 2003 roku, wobec czego dwumiesięczny termin do jego załatwienia upływał z dniem 12 sierpnia 2003 roku.
Nie ma sporu pomiędzy stronami co do zdarzeń zaistniałych po wniesieniu odwołania, a mianowicie:
- w dniu 21 lipca 2003 roku organ odwoławczy skierował do Sądu Rejonowego wniosek o ustanowienie kuratora dla strony nieobecnej;
- w dniu [...] sierpnia 2003 roku wydano postanowienie, zgodnie z którym przedłużono termin załatwienia sprawy odwołania, określając nowy termin jako miesiąc od otrzymania postanowienia Sądu w przedmiocie ustanowienie kuratora dla strony nieobecnej;
- postanowieniem z dnia grudnia 2003 roku, wydanym na rozprawie, Sąd Rejonowy ustanowił kuratora dla osób nieobecnych w osobie radcy prawnego adwokata P.J.;
- w dniu 21 kwietnia 2004 roku organ odwoławczy zwrócił się do Sądu o przesłanie odpisu wymienionego postanowienia;
- w dniu 30 kwietnia 2004 roku Sąd doręczył wnioskodawcy odpis postanowienia;
- w dniu [...] czerwca 2004 roku Dyrektor Izby Skarbowej wydał postanowienie, w którym wskazał, iż przewidywany termin załatwienia sprawy /odwołania/ określa na miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawach o identycznych stanach faktycznych i prawnych.
W świetle przedstawionej chronologii zdarzeń nie może budzić - zdaniem Sądu - wątpliwości, że organ II instancji naruszył art.139 § 3 Ordynacji podatkowej, a podjęta w odpowiedzi na skargę próba wykazania przyczyn usprawiedliwiających zaistniałe przekroczenie terminu do rozpatrzenia odwołania nie może zakończyć się sukcesem.
Podkreślenia wymaga, iż świadomość konieczności ustanowienia kuratora dla podmiotu nieobecnego organ II instancji winien mieć już z chwilą przesłania mu odwołania przez Urząd Skarbowy, albowiem już w postępowaniu przed organem I instancji zachodziła taka potrzeba. Tymczasem ze stosownym wnioskiem Izba Skarbowa wystąpiła dnia 21 lipca 2003 roku.
Ponadto nie sposób nie zauważyć, że skoro postanowienie o ustanowieniu kuratora dla osób nieobecnych zostało wydane przez Sąd Rejonowy w dniu [...]grudnia 2003 roku po przeprowadzeniu rozprawy, to oczywistym było, iż nie zostanie ono wnioskodawcy doręczone z urzędu /art.357 § 1 kpc/. Zwrócenie się zatem o doręczenie odpisu tego postanowienia dopiero w kwietniu 2004 roku, gdy było ono prawomocne najpóźniej w styczniu 2004 roku, nie tylko nie może zostać uznane za przyczynę niezależną od organu, ale przeciwnie - potwierdza fakt jego opieszałości.
Stwierdzić w tym miejscu należy, że przewlekłość w postępowaniu organu odwoławczego dotyczy całego postępowania, gdy się zważy, iż pomiędzy poszczególnymi czynnościami występują przerwy sięgające kilkudziesięciu dni.
Jeśli natomiast chodzi o wskazaną w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2004 roku przez Dyrektora Izby Skarbowej podstawę kolejnego przesunięcia terminu do rozpatrzenia odwołania, określoną jako "wniesienie skarg kasacyjnych na wyroki /.../ zapadłe w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnych jak w przedmiotowych sprawach", to wskazać należy, iż ustalenie treści i zakresu stosowania norm prawnych, pod które organ podatkowy dokonuje subsumpcji ustalonego stanu faktycznego sprawy jest elementem procesu stosowania prawa w ramach konkretnego postępowania podatkowego, a zatem niczym nieuzasadniony jest pogląd, że w konkretnej sprawie nie może zapaść rozstrzygnięcie bez uprzedniego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które ma zostać wydane w całkowicie innej sprawie, nawet jeśli w istocie w tej innej sprawie występowałby podobny stan faktyczny i prawnym.
Oczekiwanie na takie rozstrzygniecie nie może zostać uznane za niezależną od organu przyczynę nie rozpatrzenia w terminie odwołania wniesionego od decyzji organu I instancji, pomijając już nawet samą kwestię wadliwego oznaczenia nowego terminu. Określenie "miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie" jest tak enigmatyczne, że nie może w ogóle zostać uznane za wskazanie nowego terminu załatwienia sprawy w rozumieniu art.140 § 1 Ordynacji podatkowej – nie wiadomo, o jakie konkretnie sprawy chodzi, a nawet, gdyby sprawy te były określone w sposób zindywidualizowany, to skarżąca, która nie jest w nich stroną, ma bardzo ograniczone możliwości ustalenia, czy wskazane w postanowieniu zdarzenie zaistniało.
Skoro, jak już wskazano wyżej, uzasadnieniem dla przekroczenia terminu zakreślonego w art.139 § 3 Ordynacji podatkowej dla załatwienia sprawy mogło być zawieszenie postępowania albo zaistnienie opóźnień spowodowanych z winy strony lub z przyczyn niezależnych od organu /art.139 § 4 tej ustawy/, a organ odwoławczy nie wykazał, a nawet nie twierdzi, że opóźnienie w rozpatrzeniu odwołania nastąpiło z winy strony, zaś, poza czynnościami związanymi z ustanowieniem kuratora, prawomocnie zakończonymi najpóźniej w styczniu 2004 roku, nie wystąpiły żadne inne okoliczności, które można byłoby uznać za usprawiedliwione, podzielić należało zarzuty skargi, że prowadząc postępowanie organ odwoławczy naruszył art.125, art.139 § 3 i art.140 Ordynacji podatkowej.
Orzekając o terminie, w którym ma być rozpatrzone odwołanie strony skarżącej Sąd miał na uwadze, iż termin 30 dni jest wystarczający do dokonania tej czynności.
Biorąc powyższe pod uwagę uwzględniono skargę i na podstawie art.149 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art.200 i art.205 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust.2 pkt 1 lit.c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. Nr 163, poz.1349 z późn.zm./.