I SAB/LU 120/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-12-01
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od czynności cywilnoprawnychopłata skarbowabezczynność organupostępowanie odwoławczeOrdynacja podatkowaterminysądownictwo administracyjneskarga na bezczynność

Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Dyrektora Izby Skarbowej do rozpatrzenia odwołania podatnika w terminie 30 dni, uznając jego bezczynność za naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.

Skarżąca spółka z o.o. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych. Organ odwoławczy wielokrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy, powołując się na konieczność ustanowienia kuratora oraz oczekiwanie na rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w innych sprawach. Sąd uznał te argumenty za nieuzasadnione i stwierdził naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, zobowiązując organ do wydania decyzji w terminie 30 dni.

Spółka z o.o. złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej, który nie rozpatrzył jej odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych w ustawowym terminie. Organ odwoławczy kilkukrotnie wydawał postanowienia o przedłużeniu terminu, wskazując jako przyczyny konieczność ustanowienia kuratora dla strony nieobecnej oraz oczekiwanie na rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady szybkości postępowania oraz przepisów Ordynacji podatkowej regulujących terminy załatwiania spraw. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o odrzucenie skargi, argumentując niedopuszczalność skargi z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia, co miało polegać na braku wezwania Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za dopuszczalną, stwierdzając, że środek zaskarżenia w postaci ponaglenia został skutecznie wykorzystany. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności zasadę szybkości postępowania i terminy załatwiania spraw. Opieszałość organu w ustanowieniu kuratora oraz oczekiwanie na rozstrzygnięcia NSA w innych sprawach zostały uznane za nieuzasadnione przyczyny przedłużania postępowania. W konsekwencji, sąd zobowiązał Dyrektora Izby Skarbowej do rozpatrzenia odwołania w terminie 30 dni oraz zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, bezczynność organu odwoławczego stanowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności zasady szybkości postępowania i terminów załatwiania spraw.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej poprzez przedłużanie postępowania bez uzasadnionej przyczyny. Oczekiwanie na rozstrzygnięcia NSA w innych sprawach, nawet o podobnym stanie faktycznym, nie może stanowić podstawy do niezałatwienia sprawy w terminie. Opieszałość organu w czynnościach proceduralnych, takich jak ustanowienie kuratora, również potwierdza przewlekłość postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (23)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 50 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 125

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 139 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 139 § 3

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 139 § 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 140 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 141 § 1

Ordynacja podatkowa

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

rozp. MS art. 14 § 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 52 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 201 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 233

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezczynność organu odwoławczego narusza przepisy Ordynacji podatkowej. Oczekiwanie na rozstrzygnięcia NSA w innych sprawach nie usprawiedliwia przedłużania postępowania. Opieszałość organu w czynnościach proceduralnych (np. ustanowienie kuratora) potwierdza przewlekłość postępowania. Ponaglenie do Ministra Finansów jest skutecznym wyczerpaniem środka zaskarżenia, co czyni skargę dopuszczalną.

Odrzucone argumenty

Skarga na bezczynność jest niedopuszczalna z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia (brak wezwania Ministra Finansów). Przedłużenie terminu załatwienia sprawy było uzasadnione koniecznością ustanowienia kuratora i oczekiwaniem na rozstrzygnięcia NSA.

Godne uwagi sformułowania

przewlekłość postępowania jest zawsze zaprzeczeniem stabilności i pewności i podważa autorytet władzy określenie "miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie" jest tak enigmatyczne, że nie może w ogóle zostać uznane za wskazanie nowego terminu załatwienia sprawy

Skład orzekający

Irena Szarewicz-Iwaniuk

przewodniczący

Danuta Małysz

sprawozdawca

Halina Chitrosz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów administracji, terminów postępowania, dopuszczalności skargi na bezczynność oraz zasad prowadzenia postępowania odwoławczego w sprawach podatkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego i podatkowego, a jego bezpośrednie zastosowanie w innych dziedzinach prawa może być ograniczone.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje typowe problemy z przewlekłością postępowań administracyjnych i interpretacją przepisów proceduralnych, co jest częstym problemem dla prawników i przedsiębiorców.

Organ podatkowy zwlekał z decyzją ponad rok. Sąd administracyjny wskazuje, kiedy to jest niedopuszczalne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Lu 120/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-12-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-07-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Danuta Małysz /sprawozdawca/
Halina Chitrosz
Irena Szarewicz-Iwaniuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatek od czynności cywilnoprawnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Zobowiązano organ do wydania aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Halina Chitrosz ,, NSA Danuta Małysz (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Iwona Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółki z o.o. w T. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie nie wydania decyzji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych I. zobowiązuje Dyrektora Izby Skarbowej do rozpatrzenia odwołania "[...]" Spółki z o.o. w T. od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] i wydania decyzji w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt organowi, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz "[...]" Spółki z o.o. w T. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania .
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Skarżąca "[...]" spółka z o.o. w T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w związku z niezałatwieniem we właściwym terminie odwołania strony z dnia [...] kwietnia 2003 roku od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2003 roku, Nr [...], w sprawie opłaty skarbowej.
Wnosząc o zobowiązanie organu do rozpatrzenia odwołania i wydania decyzji w sprawie, w uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że ponieważ nie zgadza się ze stanowiskiem organu podatkowego wyrażonym w wymienionej wyżej decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 roku, określającej jej zobowiązanie podatkowe w opłacie skarbowej, wniosła w dniu 30 kwietnia 2003 roku odwołanie od tej decyzji do Izby Skarbowej– Ośrodek Zamiejscowy.
Organ odwoławczy, postanowieniem wydanym w trybie art.140 § 1 Ordynacji podatkowej, zawiadomił stronę, że sprawa nie zostanie załatwiona w ustawowym terminie z powodu konieczności wyznaczenia przez sąd kuratora dla osób nieobecnych oraz wskazał "przewidywany termin załatwienia sprawy – miesiąc od otrzymania postanowienia sądu".
Kurator dla drugiej strony postępowania podatkowego, w osobie P. J., ustanowiony został postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] grudnia 2003 roku /sygn. akt [...]/.
W dniu 5 maja 2004 roku Spółka wniosła do Ministra Finansów, na podstawie art.141 § 2 Ordynacji podatkowej, ponaglenie na niezałatwienie odwołania strony w terminie.
Dnia [...] czerwca 2004 roku Dyrektor Izby Skarbowej wydał kolejne postanowienie na podstawie art.140 § 1 Ordynacji podatkowej, Nr [...], [...], [...], [...], [...], w którym poinformował, że odwołania nie zostaną załatwione w terminie określonym w postanowieniach z dnia 28 maja, 30 czerwca, 9 i 14 lipca i 11 sierpnia 2003 roku, czego przyczynę stanowi wniesienie skarg kasacyjnych od wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie zapadłych w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnym, jak w przedmiotowych sprawach, a przewidywany termin załatwienia sprawy to miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zdaniem skarżącej, przedstawiony tok czynności organu odwoławczego ewidentnie narusza art.125 Ordynacji podatkowej, tj. zasadę szybkości postępowania, i art.233 tej ustawy, który nakłada na organ II instancji obowiązek rozstrzygnięcia co do istoty indywidualnej sprawy z zakresu właściwości przyznanej temu organowi przez wydanie decyzji. Naruszony też został art.139 § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy.
Uwzględniając okres opóźnienia z przyczyn niezależnych od organu /art.139 § 4 Ordynacji podatkowej; konieczność ustanowienia kuratora/ stan bezczynności organu II instancji istnieje od grudnia 2003 roku, a więc postępowanie podatkowe zostało przedłużone o ponad 6 miesięcy, przy czym podatnik w żaden sposób nie przyczynił się do niezałatwienia sprawy w terminie.
W ocenie strony organ zmierza do uchylenia się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Powoływanie się na konieczność uprzedniego otrzymania rozstrzygnięcia skarg kasacyjnych od zapadłych wcześniej wyroków jest bezzasadne, gdyż bez związku ze sprawami zawisłymi przed organem odwoławczym z odwołań spółki "[...]" jest okoliczność, że w innych sprawach, niedotyczących tego podatnika i w nieznanych mu stanach faktycznych i prawnych, zostały wniesione skargi kasacyjne. W szczególności rozstrzygnięcia w tych innych sprawach nie mają charakteru prejudycjalnego, gdyby zaś nawet takie było ich znaczenie, to organ winien wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania /art.201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej/, na które stronie służyłoby zażalenie.
Skarżąca zwróciła też uwagę, że w świetle art.140 § 1 Ordynacji podatkowej organ winien wskazać w postanowieniu przyczyny niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, a nie przyczyny, dla których jest mu niezbędny dłuższy niż ustawowy termin załatwienia sprawy, oraz że określenie przewidywanego terminu załatwienia sprawy jako "miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć NSA" nie spełnia wymogów powołanego przepisu, gdyż nie pozwala stronie nawet w przybliżeniu ustalić, kiedy sprawa zostanie załatwiona, a nadto strona nie ma możliwości stwierdzenia, czy wskazane przyszłe zdarzenie zaistniało.
W skardze zauważono również, że sposób działania organu odwoławczego pozostaje w rażącej sprzeczności z art.6 ust.1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Prawa Człowieka i Podstawowych Wartości, który ustanawiając zasadę szybkości postępowania stanowi, iż przewlekłość postępowania jest zawsze zaprzeczeniem stabilności i pewności i podważa autorytet władzy. Także Europejski Kodeks Dobrej Administracji przyjmuje tzw. "zasadę stosownego terminu podjęcia decyzji", z tym że zgodnie z jego postanowieniami jest to okres do 2. miesięcy w postępowaniu przed organem I instancji i czas do 1. miesiąca dla organu odwoławczego.
Wreszcie skarżąca wskazała, iż wyczerpała przysługujący jej w toku postępowania środek zaskarżenia, tj. wystąpiła ze stosownym ponagleniem do Ministra Finansów, który środka tego nie rozpatrzył, pomimo upływu okresu ponad miesiąca.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie zarzucając, że w stanie sprawy skarga na bezczynność jest niedopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem strona nie wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, jak tego wymaga art.52 § 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto organ zauważył, że wiadomość o wniesieniu ponaglenia powziął dopiero po otrzymaniu skargi.
W piśmie procesowym z dnia 2 sierpnia 2004 roku, zawierającym ustosunkowanie się do twierdzeń odpowiedzi na skargę, skarżąca Spółka wskazała, że art.52 § 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie znajduje w sprawie zastosowania, przedmiotem skargi jest bowiem sprawa bezczynności organu odwoławczego, w takim zaś przypadku przysługuje stronie ponaglenie, który to środek został wykorzystany. Na poparcie tego stanowiska strona przywołała szereg orzeczeń zapadłych na tle art.34 § 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, którego regulacja była analogiczna do obecnie obowiązującej w tym przedmiocie.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Stosownie do art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269/ oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/, przy czym kontrola ta obejmuje – jak stanowi art.3 § 2 drugiej z wymienionych ustaw, zwanej dalej "ustawą procesową" – orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne /pkt 1/, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty /pkt 2/, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie /pkt 3/, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa /pkt 4/, akty wymienione w pkt 5-7, a także na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 /pkt 8/.
W świetle powyższego, skoro skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na bezczynność organu podatkowego w postępowaniu odwoławczym w sprawie opłaty skarbowej, to stwierdzić należy, że sprawa wszczęta tą skargą jest sprawą należącą do właściwości sądu administracyjnego /por.: art.58 § 1 pkt 1 ustawy procesowej/.
Zgodnie z art.50 § 1 ustawy procesowej uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny /także inne podmioty wymienione w powołanym przepisie oraz w § 2 art.50/, taki interes ma zaś niewątpliwie podmiot uczestniczący w postępowaniu podatkowym w charakterze strony /podatnika/, do którego została skierowana i doręczona mu decyzja podatkowa I instancji. "[...]" spółkę z o.o. w T. uznać zatem należy za uprawnioną do wniesienia skargi w niniejszej sprawie.
Uprawniony może jednak wnieść skargę dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły mu one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie /chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich; art.52 § 1 ustawy procesowej/, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie /art.52 § 2 powołanej ustawy/. Jeżeli natomiast ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art.3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa /art.52 § 3 tej ustawy/. Również w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa; termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania /art.52 § 4 powołanej ustawy/.
Przywołane przepisy nie dają podstaw do podzielenie poglądu Dyrektora Izby Skarbowej, że niedopuszczalne było wniesienie przez "[...]" spółkę z o.o. w T. skargi w niniejszej sprawie z tego powodu, że w sprawie miał zastosowanie art.52 § 4 ustawy procesowej, skarżąca zaś – wbrew zawartemu w nim wymogowi - nie zwróciła się do Ministra Finansów z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
Ze względu na materię normowaną w całym art.52 ustawy procesowej nie może budzić wątpliwości, że § 4 tego artykułu i przewidziany w nim tryb postępowania odnoszą się tylko do spraw, w których można wnieść skargę do sądu administracyjnego. W sprawach zatem, w których nie jest dopuszczalne wniesienia skargi, a taką jest "sprawa" wszczęta ponagleniem wniesionym w trybie art.141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz.926 z późn. zm.; por.: art.3 § 2 pkt 2 ustawy procesowej w związku z art.141 i art.236 § 1 Ordynacji podatkowej/, korzystanie z instytucji uregulowanej we wskazanym przepisie byłoby co najmniej bezcelowe.
Przedmiotem skargi skarżącej spółki "[...]" nie jest nadto niezałatwienie w terminie sprawy przez Ministra Finansów, w szczególności "sprawy ponaglenia" wniesionego przez stronę do tego organu, ale niezałatwienie odwołania przez Dyrektora Izby Skarbowej. W tym zaś przedmiocie przysługiwał stronie w toku postępowania środek zaskarżenia w rozumieniu art.52 § 1 i 2 ustawy procesowej, wobec czego nie zachodzi podstawa do stosowania § 4 tego artykułu.
Środkiem zaskarżenia przewidzianym na wypadek niezałatwienia w terminie sprawy przez organ podatkowy jest ponaglenie, o którym mowa w art.141 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie ma przy tym znaczenia, że środek ten nosi nazwę niewymienioną w art.52 § 2 ustawy procesowej, skoro przepis ten przytacza środki zaskarżenia jedynie przykładowo, używając zwrotu "taki jak", istotne jest jedynie, jaką funkcję pełni wskazany instrument prawny. Na marginesie więc tylko zauważyć można, iż do 31 grudnia 2002 roku środek ten nazywany był skargą, a środek odpowiadający mu na gruncie kpa nosi nazwę zażalenia.
Skarżąca Spółka w związku z niezałatwieniem w terminie odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2003 roku, Nr [...], wniosła w dniu 5 maja 2004 roku ponaglenie do Ministra Finansów, wyczerpała zatem przewidziany w ustawie /Ordynacji podatkowej/ środek zaskarżenia przysługujący jej w postępowaniu przed Dyrektorem Izby Skarbowej wobec jego bezczynności. Tym samym wymóg dopuszczalności skargi określony w art.52 § 1 ustawy procesowej uznać należy za spełniony.
Okoliczność, że organ odwoławczy powziął wiadomość o wniesieniu ponaglenia dopiero po otrzymaniu skargi nie ma znaczenia. Ordynacja podatkowa nie przewiduje, aby środek ten miał być wnoszony za pośrednictwem organu, którego bezczynności dotyczy, natomiast niepowiadomienie Dyrektora Izby Skarbowej przez Ministra Finansów o wniesieniu ponaglenia jest wyłącznie kwestią między tymi organami.
Termin do wniesienia skargi określa art.53 ustawy procesowej. W §§ 1 i 2 stanowi on, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a w przypadkach, o których mowa w art.52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jeżeli zaś organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Z przytoczonych przepisów nie wynika jakiekolwiek ograniczenie terminem wniesienia skargi na bezczynność organu, wobec czego przyjąć należy, że może ona być wniesiona w każdym czasie po wyczerpaniu przez stronę skarżącą środka zaskarżenia. Za zachowujące aktualność uznać – zdaniem Sądu - należy poglądy prawne wyrażone w tej materii w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 roku, sygn. akt IV SA 572/99 /publ.: ONSA nr 3 z 2002r., poz.116/, z dnia 21 czerwca 1996 roku, sygn. akt I SAB 28/96 /publ.: ONSA nr 2 z 1997r., poz.97/, z dnia 19 listopada 1990 roku, sygn. akt SAB/Wr 29/90 /publ.: "Wspólnota" nr 14 z 1991r., poz.22/, z dnia 17 maja 1999 roku, sygn. akt IV SAB 192/96, i z dnia 29 kwietnia 1998 roku, sygn. akt I SAB/Gd 8/97 /niepublikowane/.
Powyższe przesądza o bezzasadności zarzutu odpowiedzi na skargę, iż skarga jest niedopuszczalna i winna być odrzucona, oraz o trafności poglądów przedstawionych w tym zakresie przez skarżącą "[...]" spółkę z o.o. w T.
Stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzi żadna z przewidzianych w art.58 § 1 ustawy procesowej podstaw do odrzucenia skargi.
Na podzielenie zasługują również poglądu strony co do samej istoty sprawy, tj. niezałatwienia w terminie przez Dyrektora Izby Skarbowej odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego dnia [...] kwietnia 2003 roku, Nr [...], bez uzasadnionej przyczyny.
Stosownie do art.125 Ordynacji podatkowej, wyrażającego zasadę szybkości postępowania, organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. Za terminy, które są wystarczające do załatwienia sprawy, ustawodawca uznał przy tym – jak wynika z art.139 tej ustawy - 1 miesiąc, jeżeli sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, a w sprawie szczególnie skomplikowanej 2 miesiące od dnia wszczęcia postępowania /chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej; § 1/ oraz 2 miesiące od dnia otrzymania odwołania dla załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym /§ 3/; do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu /§ 4/.
Jak wskazano wyżej, w stanie niniejszej sprawy odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2003 roku, Nr [...], zostało wniesione, co trafnie podano w uzasadnieniu skargi, a potwierdza datownik pieczęci wpływu organu I instancji, w dniu 30 kwietnia 2003 roku /data 28 kwietnia 2003 roku umieszczona na odwołaniu jest datą sporządzenia pisma i tylko w tym sensie można mówić o "odwołaniu z dnia 28 kwietnia 2003r."/.
Organ odwoławczy, co nie jest kwestionowane, a wynika z datownika pieczęci wpływu tego organu, otrzymał przedmiotowe odwołanie w dniu 9 maja 2003 roku, wobec czego dwumiesięczny termin do jego załatwienia upływał z dniem 9 lipca 2003 roku.
Nie ma sporu pomiędzy stronami co do zdarzeń zaistniałych po wniesieniu odwołania, a mianowicie:
- w dniu 12 czerwca 2003 roku organ odwoławczy skierował do Sądu Rejonowego wniosek o ustanowienie kuratora dla strony nieobecnej;
- w dniu [...] lipca 2003 roku wydano postanowienie, zgodnie z którym przedłużono termin załatwienia sprawy odwołania, określając nowy termin jako miesiąc od otrzymania postanowienia Sądu w przedmiocie ustanowienie kuratora dla strony nieobecnej;
- postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 roku, wydanym na rozprawie, Sąd Rejonowy ustanowił kuratora dla osób nieobecnych w osobie radcy prawnego adwokata P. J.;
- w dniu 21 kwietnia 2004 roku organ odwoławczy zwrócił się do Sądu o przesłanie odpisu wymienionego postanowienia;
- w dniu 30 kwietnia 2004 roku Sąd doręczył wnioskodawcy odpis postanowienia;
- w dniu [...] czerwca 2004 roku Dyrektor Izby Skarbowej wydał postanowienie, w którym wskazał, iż przewidywany termin załatwienia sprawy /odwołania/ określa na miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawach o identycznych stanach faktycznych i prawnych.
W świetle przedstawionej chronologii zdarzeń nie może budzić - zdaniem Sądu - wątpliwości, że organ II instancji naruszył art.139 § 3 Ordynacji podatkowej, a podjęta w odpowiedzi na skargę próba wykazania przyczyn usprawiedliwiających zaistniałe przekroczenie terminu do rozpatrzenia odwołania nie może zakończyć się sukcesem.
Podkreślenia wymaga, iż świadomość konieczności ustanowienia kuratora dla podmiotu nieobecnego organ II instancji winien mieć już z chwilą przesłania mu odwołania przez Urząd Skarbowy, albowiem już w postępowaniu przed organem I instancji zachodziła taka potrzeba. Tymczasem ze stosownym wnioskiem Izba Skarbowa wystąpiła dnia 12 czerwca 2003 roku.
Ponadto nie sposób nie zauważyć, że skoro postanowienie o ustanowieniu kuratora dla osób nieobecnych zostało wydane przez Sąd Rejonowy w dniu [...] grudnia 2003 roku po przeprowadzeniu rozprawy, to oczywistym było, iż nie zostanie ono wnioskodawcy doręczone z urzędu /art.357 § 1 kpc/. Zwrócenie się zatem o doręczenie odpisu tego postanowienia dopiero w kwietniu 2004 roku, gdy było ono prawomocne najpóźniej w styczniu 2004 roku, nie tylko nie może zostać uznane za przyczynę niezależną od organu, ale przeciwnie - potwierdza fakt jego opieszałości.
Stwierdzić w tym miejscu należy, że przewlekłość w postępowaniu organu odwoławczego dotyczy całego postępowania, gdy się zważy, iż pomiędzy poszczególnymi czynnościami występują przerwy sięgające kilkudziesięciu dni.
Jeśli natomiast chodzi o wskazaną w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2004 roku przez Dyrektora Izby Skarbowej podstawę kolejnego przesunięcia terminu do rozpatrzenia odwołania, określoną jako "wniesienie skarg kasacyjnych na wyroki /.../ zapadłe w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnych jak w przedmiotowych sprawach", to wskazać należy, iż ustalenie treści i zakresu stosowania norm prawnych, pod które organ podatkowy dokonuje subsumpcji ustalonego stanu faktycznego sprawy jest elementem procesu stosowania prawa w ramach konkretnego postępowania podatkowego, a zatem niczym nieuzasadniony jest pogląd, że w konkretnej sprawie nie może zapaść rozstrzygnięcie bez uprzedniego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które ma zostać wydane w całkowicie innej sprawie, nawet jeśli w istocie w tej innej sprawie występowałby podobny stan faktyczny i prawnym.
Oczekiwanie na takie rozstrzygniecie nie może zostać uznane za niezależną od organu przyczynę nierozpatrzenia w terminie odwołania wniesionego od decyzji organu I instancji, pomijając już nawet samą kwestię wadliwego oznaczenia nowego terminu. Określenie "miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie" jest tak enigmatyczne, że nie może w ogóle zostać uznane za wskazanie nowego terminu załatwienia sprawy w rozumieniu art.140 § 1 Ordynacji podatkowej – nie wiadomo, o jakie konkretnie sprawy chodzi, a nawet, gdyby sprawy te były określone w sposób zindywidualizowany, to skarżąca, która nie jest w nich stroną, ma bardzo ograniczone możliwości ustalenia, czy wskazane w postanowieniu zdarzenie zaistniało.
Skoro, jak już wskazano wyżej, uzasadnieniem dla przekroczenia terminu zakreślonego w art.139 § 3 Ordynacji podatkowej dla załatwienia sprawy mogło być zawieszenie postępowania albo zaistnienie opóźnień spowodowanych z winy strony lub z przyczyn niezależnych od organu /art.139 § 4 tej ustawy/, a organ odwoławczy nie wykazał, a nawet nie twierdzi, że opóźnienie w rozpatrzeniu odwołania nastąpiło z winy strony, zaś, poza czynnościami związanymi z ustanowieniem kuratora, prawomocnie zakończonymi najpóźniej w styczniu 2004 roku, nie wystąpiły żadne inne okoliczności, które można byłoby uznać za usprawiedliwione, podzielić należało zarzuty skargi, że prowadząc postępowanie organ odwoławczy naruszył art.125, art.139 § 3 i art.140 Ordynacji podatkowej.
Biorąc powyższe pod uwagę uwzględniono skargę i na podstawie art.149 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
14. dniowy termin do wydania decyzji uznać należy za odpowiedni, biorąc pod uwagę występujące już znaczne przekroczenie terminu do załatwienia sprawy oraz fakt, że organ nawet nie twierdzi, iż przed wydaniem decyzji konieczne jest podjęcie jakichkolwiek czynności prawem przewidzianych.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art.200 i art.205 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust.2 pkt 1 lit.c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz.1349 z późn. zm./.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI