I SAB/Lu 10/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zobowiązał Dyrektora Izby Skarbowej do rozpatrzenia odwołania spółki w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych z powodu jego bezczynności.
Spółka z o.o. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, wskazując na niezałatwienie odwołania w ustawowym terminie. Organ odwoławczy wielokrotnie przedłużał termin, powołując się na konieczność ustanowienia kuratora i oczekiwanie na rozstrzygnięcia NSA w innych sprawach. Sąd uznał te argumenty za nieuzasadnione, stwierdzając naruszenie zasad szybkości postępowania i terminów określonych w Ordynacji podatkowej.
Skarżąca spółka z o.o. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych, zarzucając niezałatwienie odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego w ustawowym terminie. Organ odwoławczy kilkukrotnie wydawał postanowienia o przedłużeniu terminu, wskazując jako przyczyny konieczność ustanowienia kuratora dla strony nieobecnej oraz oczekiwanie na rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym. Spółka argumentowała, że działania organu naruszają zasady szybkości postępowania i terminy określone w Ordynacji podatkowej, a powoływanie się na inne sprawy jest bezzasadne. Sąd administracyjny uznał skargę za dopuszczalną, stwierdzając, że spółka wyczerpała środek zaskarżenia w postaci ponaglenia. Analizując stan faktyczny, sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące terminów załatwiania spraw. Opóźnienia związane z ustanowieniem kuratora zostały uznane za wynikające z opieszałości organu, a oczekiwanie na rozstrzygnięcia NSA w innych sprawach nie stanowiło uzasadnionej przyczyny przedłużenia postępowania. W konsekwencji, sąd zobowiązał Dyrektora Izby Skarbowej do rozpatrzenia odwołania w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, oczekiwanie na rozstrzygnięcia NSA w innych sprawach, nawet o podobnym stanie faktycznym i prawnym, nie stanowi uzasadnionej przyczyny przedłużenia terminu do rozpatrzenia odwołania w danej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustalenie treści i zakresu stosowania norm prawnych jest elementem procesu stosowania prawa w ramach konkretnego postępowania podatkowego i nie można uzależniać rozstrzygnięcia od orzeczeń w innych sprawach, które nie mają charakteru prejudycjalnego. Organ powinien wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania, jeśli zachodzi taka potrzeba.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (26)
Główne
p.p.s.a. art. 149
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 50 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 52 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 140 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 141 § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 141 § 2
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 125
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 233
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 139 § 3
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 139 § 4
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 201 § 1
Ordynacja podatkowa
k.p.c. art. 357 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu odwoławczego w rozpatrzeniu odwołania. Naruszenie przez organ zasad szybkości postępowania i terminów określonych w Ordynacji podatkowej. Nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy przez organ odwoławczy. Niewłaściwe powoływanie się na rozstrzygnięcia NSA w innych sprawach jako podstawę do przedłużenia terminu. Opieszałość organu w czynnościach związanych z ustanowieniem kuratora.
Odrzucone argumenty
Argument organu o niedopuszczalności skargi z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia (art. 52 § 4 p.p.s.a.). Argument organu, że wiadomość o ponagleniu powziął dopiero po otrzymaniu skargi.
Godne uwagi sformułowania
przewlekłość postępowania jest zawsze zaprzeczeniem stabilności i pewności i podważa autorytet władzy określenie "miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie" jest tak enigmatyczne, że nie może w ogóle zostać uznane za wskazanie nowego terminu załatwienia sprawy
Skład orzekający
Danuta Małysz
przewodniczący
Halina Chitrosz
członek
Irena Szarewicz-Iwaniuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów administracji, terminów postępowania, wyczerpania środków zaskarżenia oraz dopuszczalności skargi na bezczynność."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji bezczynności organu odwoławczego w postępowaniu podatkowym, ale zasady ogólne dotyczące bezczynności i terminów mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie terminów przez organy administracji i jakie konsekwencje może mieć ich bezczynność. Pokazuje również, jak sąd administracyjny egzekwuje te zasady.
“Organ milczy, sąd działa: jak wygrać z bezczynnością urzędu?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SAB/Lu 10/04 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2004-09-29 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2004-07-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Danuta Małysz /przewodniczący/ Halina Chitrosz Irena Szarewicz-Iwaniuk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty Hasła tematyczne Podatek od czynności cywilnoprawnych Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Zobowiązano organ do wydania aktu Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Protokolant st.sekr. sąd. Iwona Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2004 r. sprawy ze skargi "[...]" spółki z o.o. w T. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych I. zobowiązuje Dyrektora Izby Skarbowej do rozpatrzenia odwołania "[...]" spółki z o.o. w T. od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] i wydania decyzji w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz "[...]" spółki z o.o. w T. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Skarżąca "[...]" spółka z o.o. w T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w związku z niezałatwieniem we właściwym terminie odwołania strony z dnia 19 marca 2003r. od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2003 r., Nr [...], w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych. Wnosząc o zobowiązanie organu do rozpatrzenia odwołania i wydania decyzji w sprawie, w uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że ponieważ nie zgadza się ze stanowiskiem organu podatkowego wyrażonym w wymienionej wyżej decyzji z dnia [...] marca 2003r., określającej jej zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych wniosła w dniu 19 marca 2003 r. odwołanie od tej decyzji do Izby Skarbowej – Ośrodek Zamiejscowy. Organ odwoławczy, postanowieniem wydanym w trybie art.140 § 1 Ordynacji podatkowej, zawiadomił stronę, że sprawa nie zostanie załatwiona w ustawowym terminie z powodu konieczności wyznaczenia przez sąd kuratora dla osób nieobecnych oraz wskazał "przewidywany termin załatwienia sprawy – miesiąc od otrzymania postanowienia sądu". Kurator dla drugiej strony postępowania podatkowego, w osobie P. J., ustanowiony został postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] grudnia 2003 roku /sygn. akt III [...]/. W dniu 5 maja 2004 roku Spółka wniosła do Ministra Finansów, na podstawie art.141 § 2 Ordynacji podatkowej, ponaglenie na niezałatwienie odwołania strony w terminie. Dnia [...] czerwca 2004 roku Dyrektor Izby Skarbowej wydał kolejne postanowienie na podstawie art.140 § 1 Ordynacji podatkowej, w którym poinformował, że odwołania nie zostaną załatwione w terminie określonym w postanowieniach z dnia 28 maja, 30 czerwca, 9 i 14 lipca i 11 sierpnia 2003 roku, czego przyczynę stanowi wniesienie skarg kasacyjnych od wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie zapadłych w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnym, jak w przedmiotowych sprawach, a przewidywany termin załatwienia sprawy to miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zdaniem skarżącej, przedstawiony tok czynności organu odwoławczego ewidentnie narusza art.125 Ordynacji podatkowej, tj. zasadę szybkości postępowania, i art.233 tej ustawy, który nakłada na organ II instancji obowiązek rozstrzygnięcia co do istoty indywidualnej sprawy z zakresu właściwości przyznanej temu organowi przez wydanie decyzji. Naruszony też został art.139 § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. Uwzględniając okres opóźnienia z przyczyn niezależnych od organu /art.139 § 4 Ordynacji podatkowej; konieczność ustanowienia kuratora/ stan bezczynności organu II instancji istnieje od grudnia 2003 roku, a więc postępowanie podatkowe zostało przedłużone o ponad 6 miesięcy, przy czym podatnik w żaden sposób nie przyczynił się do niezałatwienia sprawy w terminie. W ocenie strony organ zmierza do uchylenia się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Powoływanie się na konieczność uprzedniego otrzymania rozstrzygnięcia skarg kasacyjnych od zapadłych wcześniej wyroków jest bezzasadne, gdyż bez związku ze sprawami zawisłymi przed organem odwoławczym z odwołań spółki "[...]" jest okoliczność, że w innych sprawach, niedotyczących tego podatnika i w nieznanych mu stanach faktycznych i prawnych, zostały wniesione skargi kasacyjne. W szczególności rozstrzygnięcia w tych innych sprawach nie mają charakteru prejudycjalnego, gdyby zaś nawet takie było ich znaczenie, to organ winien wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania /art.201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej/, na które stronie służyłoby zażalenie. Skarżąca zwróciła też uwagę, że w świetle art.140 § 1 Ordynacji podatkowej organ winien wskazać w postanowieniu przyczyny niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, a nie przyczyny, dla których jest mu niezbędny dłuższy niż ustawowy termin załatwienia sprawy, oraz że określenie przewidywanego terminu załatwienia sprawy jako "miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć NSA" nie spełnia wymogów powołanego przepisu, gdyż nie pozwala stronie nawet w przybliżeniu ustalić, kiedy sprawa zostanie załatwiona, a nadto strona nie ma możliwości stwierdzenia, czy wskazane przyszłe zdarzenie zaistniało. W skardze zauważono również, że sposób działania organu odwoławczego pozostaje w sprzeczności z art.6 ust.1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Prawa Człowieka i Podstawowych Wartości, który ustanawiając zasadę szybkości postępowania stanowi, iż przewlekłość postępowania jest zawsze zaprzeczeniem stabilności i pewności i podważa autorytet władzy. Także Europejski Kodeks Dobrej Administracji przyjmuje tzw. "zasadę stosownego terminu podjęcia decyzji", z tym że stosownie do jego postanowień jest to okres do 2. miesięcy w postępowaniu przed organem I instancji i czas do 1. miesiąca dla organu odwoławczego. Wreszcie skarżąca wskazała, iż wyczerpała przysługujący jej w toku postępowania środek zaskarżenia, tj. wystąpiła ze stosownym ponagleniem do Ministra Finansów, który środka tego nie rozpatrzył, pomimo upływu okresu ponad miesiąca. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie zarzucając, że w stanie sprawy skarga na bezczynność jest niedopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem strona nie wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, jak tego wymaga art.52 § 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto organ zauważył, że wiadomość o wniesieniu ponaglenia powziął dopiero po otrzymaniu skargi. W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2004 roku, zawierającym ustosunkowanie się do twierdzeń odpowiedzi na skargę, skarżąca Spółka wskazała, że art.52 § 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie znajduje w sprawie zastosowania, przedmiotem skargi jest bowiem sprawa bezczynności organu odwoławczego, w takim zaś przypadku przysługuje stronie ponaglenie, który to środek został wykorzystany. Na poparcie tego stanowiska strona przywołała szereg orzeczeń zapadłych na tle art.34 § 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, którego regulacja była analogiczna do obecnie obowiązującej w tym przedmiocie. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269/ oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/, przy czym kontrola ta obejmuje – jak stanowi art.3 § 2 drugiej z wymienionych ustaw, zwanej dalej "ustawą procesową" – orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne /pkt 1/, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty /pkt 2/, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie /pkt 3/, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa /pkt 4/, akt wymienione w pkt 5-7, a także na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 /pkt 8/. W świetle powyższego, skoro skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na bezczynność organu podatkowego w postępowaniu odwoławczym w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych, to stwierdzić należy, że sprawa wszczęta tą skargą jest sprawą należącą do właściwości sądu administracyjnego /por.: art.58 § 1 pkt 1 ustawy procesowej/. Zgodnie z art.50 § 1 ustawy procesowej uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny /także inne podmioty wymienione w powołanym przepisie oraz w § 2 art.50/, taki interes ma zaś niewątpliwie podmiot uczestniczący w postępowaniu podatkowym w charakterze strony /podatnika/, do którego została skierowana i doręczona mu decyzja podatkowa I instancji. "[...]" spółkę z o.o. w T. uznać zatem należy za uprawnioną do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Uprawniony może jednak wnieść skargę dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły mu one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie /chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich; art.52 § 1 ustawy procesowej/. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie /art.52 § 2 powołanej ustawy/. Jeżeli natomiast ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art.3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa /art.52 § 3 tej ustawy/. Również w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa; termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania /art.52 § 4 powołanej ustawy/. Przywołane przepisy nie dają podstaw do podzielenie poglądu Dyrektora Izby Skarbowej, że niedopuszczalne było wniesienie przez "[...]" spółkę z o.o. w T. skargi w niniejszej sprawie z tego powodu, że w sprawie miał zastosowanie art.52 § 4 ustawy procesowej, skarżąca zaś – wbrew zawartemu w nim wymogowi - nie zwróciła się do Ministra Finansów z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Ze względu na materię normowaną w całym art.52 ustawy procesowej nie może budzić wątpliwości, że § 4 tego artykułu i przewidziany w nim tryb postępowania odnoszą się tylko do spraw, w których można wnieść skargę do sądu administracyjnego. W sprawach zatem, w których nie jest dopuszczalne wniesienie skargi, a taką jest "sprawa" wszczęta ponagleniem wniesionym w trybie art.141 § 1 Ordynacji podatkowej /por.: art.3 § 2 pkt 2 ustawy procesowej w związku z art.141 i art.236 § 1 Ordynacji podatkowej/, korzystanie z instytucji uregulowanej we wskazanym przepisie byłoby co najmniej bezcelowe. Przedmiotem skargi skarżącej spółki "[...]" nie jest nadto niezałatwienie w terminie sprawy przez Ministra Finansów, w szczególności "sprawy ponaglenia" wniesionego przez stronę do tego organu, ale niezałatwienie odwołania przez Dyrektora Izby Skarbowej. W tym zaś przedmiocie przysługiwał stronie w toku postępowania środek zaskarżenia w rozumieniu art.52 § 1 i 2 ustawy procesowej, wobec czego nie zachodzi podstawa do stosowania § 4 tego artykułu. Środkiem zaskarżenia przewidzianym na wypadek niezałatwienia w terminie sprawy przez organ podatkowy jest ponaglenie, o którym mowa w art.141 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie ma przy tym znaczenia, że środek ten nosi nazwę niewymienioną w art.52 § 2 ustawy procesowej, skoro przepis ten przytacza środki zaskarżenia jedynie przykładowo, używając zwrotu "taki jak". Skarżąca Spółka w związku z niezałatwieniem w terminie odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2003 r. , Nr [...], wniosła w dniu 5 maja 2004 roku ponaglenie do Ministra Finansów, wyczerpała zatem przewidziany w ustawie /Ordynacji podatkowej/ środek zaskarżenia przysługujący jej w postępowaniu przed Dyrektorem Izby Skarbowej wobec jego bezczynności. Tym samym wymóg dopuszczalności skargi określony w art.52 § 1 ustawy procesowej uznać należy za spełniony. Okoliczność, że organ odwoławczy powziął wiadomość o wniesieniu ponaglenia dopiero po otrzymaniu skargi nie ma znaczenia. Ordynacja podatkowa nie przewiduje, aby środek ten miał być wnoszony za pośrednictwem organu, którego bezczynności dotyczy, natomiast niepowiadomienie Dyrektora Izby Skarbowej przez Ministra Finansów o wniesieniu ponaglenia jest wyłącznie kwestią między tymi organami. Termin do wniesienia skargi określa art.53 ustawy procesowej. W §§ 1 i 2 stanowi on, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a w przypadkach, o których mowa w art.52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jeżeli zaś organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Z przytoczonych przepisów nie wynika jakiekolwiek ograniczenie terminem wniesienia skargi na bezczynność organu, wobec czego przyjąć należy, że może ona być wniesiona w każdym czasie po wyczerpaniu przez stronę skarżącą środka zaskarżenia. Za zachowujące aktualność uznać – zdaniem Sądu - należy poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 roku, sygn. akt IV SA 572/99 /publ.: ONSA nr 3 z 2002r., poz.116/, z dnia 21 czerwca 1996 roku, sygn. akt I SAB 28/96 /publ.: ONSA nr 2 z 1997r., poz.97/, z dnia 19 listopada 1990 roku, sygn.akt SAB/Wr 29/90 /publ.: "Wspólnota" nr 14 z 1991r., poz.22/, z dnia 17 maja 1999 roku, sygn.akt IV SAB 192/96, i z dnia 29 kwietnia 1998 roku, sygn.akt I SAB/Gd 8/97 /niepublikowane/. Powyższe przesądza o bezzasadności zarzutu odpowiedzi na skargę, iż skarga jest niedopuszczalna i winna być odrzucona, oraz o trafności poglądów przedstawionych w tym zakresie przez skarżącą "[...]" spółkę z o.o. w T. Stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzi żadna z przewidzianych w art.58 § 1 ustawy procesowej podstaw do odrzucenia skargi. Na podzielenie zasługują również poglądy strony co do samej istoty sprawy, tj. niezałatwienia w terminie przez Dyrektora Izby Skarbowej odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...], bez uzasadnionej przyczyny. Stosownie do art.125 Ordynacji podatkowej, wyrażającego zasadę szybkości postępowania, organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. Za terminy, które są wystarczające do załatwienia sprawy, ustawodawca uznał przy tym – jak wynika z art.139 tej ustawy - 1 miesiąc, jeżeli sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, a w sprawie szczególnie skomplikowanej 2 miesiące od dnia wszczęcia postępowania /chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej; § 1/ oraz 2 miesiące od dnia otrzymania odwołania dla załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym /§ 3/; do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu /§ 4/. W stanie niniejszej sprawy odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2003r., Nr [...], zostało wniesione, co trafnie podano w uzasadnieniu skargi, a potwierdza datownik pieczęci wpływu organu I instancji, w dniu [...] marca 2003r., co nie jest sporne. Organ odwoławczy, co wynika z datownika pieczęci wpływu tego organu, otrzymał przedmiotowe odwołanie w dniu 28 marca 2003 r., wobec czego dwumiesięczny termin do jego załatwienia upływał z dniem 28 maja 2003 r. Nie ma sporu pomiędzy stronami co do zdarzeń zaistniałych po wniesieniu odwołania, a mianowicie: - w dniu [...] czerwca 2003 roku organ odwoławczy skierował do Sądu Rejonowego wniosek o ustanowienie kuratora dla strony nieobecnej; - w dniu 9 lipca 2003 roku wydano postanowienie, zgodnie z którym przedłużono termin załatwienia sprawy odwołania, określając nowy termin jako miesiąc od otrzymania postanowienia Sądu w przedmiocie ustanowienie kuratora dla strony nieobecnej; - postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 roku, wydanym na rozprawie, Sąd Rejonowy ustanowił kuratora dla osób nieobecnych w osobie radcy prawnego adwokata P. J.; - w dniu 21 kwietnia 2004 roku organ odwoławczy zwrócił się do Sądu o przesłanie odpisu wymienionego postanowienia, które doręczone zostało wnioskodawcy w dniu 30 kwietnia 2004 roku; - w dniu [...] czerwca 2004 roku Dyrektor Izby Skarbowej wydał postanowienie, w którym wskazał, iż przewidywany termin załatwienia sprawy /odwołania/ określa na miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawach o identycznych stanach faktycznych i prawnych. W świetle przedstawionej chronologii zdarzeń nie może budzić wątpliwości, że organ II instancji naruszył art.139 § 3 Ordynacji podatkowej, a podjęta próba wykazania przyczyn usprawiedliwiających zaistniałe przekroczenie terminu do rozpatrzenia odwołania nie może być zaakceptowana. Świadomość konieczności ustanowienia kuratora dla podmiotu nieobecnego organ II instancji winien mieć już z chwilą przesłania mu odwołania przez Urząd Skarbowy, bowiem już w postępowaniu przed organem I instancji zachodziła taka potrzeba. Tymczasem ze stosownym wnioskiem Izba Skarbowa wystąpiła dnia 12 czerwca 2003 roku. Ponadto nie sposób nie zauważyć, że skoro postanowienie o ustanowieniu kuratora dla osób nieobecnych zostało wydane przez Sąd Rejonowy w dniu [...] grudnia 2003 roku po przeprowadzeniu rozprawy, to oczywistym było, iż nie zostanie ono wnioskodawcy doręczone z urzędu /art.357 § 1 kpc/. Zwrócenie się zatem o doręczenie odpisu tego postanowienia dopiero w kwietniu 2004 roku, gdy było ono prawomocne najpóźniej w styczniu 2004 roku, nie tylko nie może zostać uznane za przyczynę niezależną od organu, ale przeciwnie - potwierdza fakt jego opieszałości. Stwierdzić w tym miejscu należy, że przewlekłość w postępowaniu organu odwoławczego dotyczy całego postępowania, gdy się zważy, iż pomiędzy poszczególnymi czynnościami występują przerwy sięgające kilkudziesięciu dni. Jeśli natomiast chodzi o wskazaną w postanowieniu z dnia 4 czerwca 2004 roku przez Dyrektora Izby Skarbowej podstawę kolejnego przesunięcia terminu do rozpatrzenia odwołania, określoną jako "wniesienie skarg kasacyjnych na wyroki /.../ zapadłe w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnych jak w przedmiotowych sprawach", to wskazać należy, iż ustalenie treści i zakresu stosowania norm prawnych, pod które organ podatkowy dokonuje subsumpcji ustalonego stanu faktycznego sprawy jest elementem procesu stosowania prawa w ramach konkretnego postępowania podatkowego, a zatem niczym nieuzasadniony jest pogląd, że w konkretnej sprawie nie może zapaść rozstrzygnięcie bez uprzedniego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które ma zostać wydane w całkowicie innej sprawie, nawet jeśli w istocie w tej innej sprawie występowałby podobny stan faktyczny i prawnym. Oczekiwanie na takie rozstrzygniecie nie może zostać uznane za niezależną od organu przyczynę nierozpatrzenia w terminie odwołania wniesionego od decyzji organu I instancji, pomijając już nawet samą kwestię wadliwego oznaczenia nowego terminu. Określenie "miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie" jest tak enigmatyczne, że nie może w ogóle zostać uznane za wskazanie nowego terminu załatwienia sprawy w rozumieniu art.140 § 1 Ordynacji podatkowej – nie wiadomo, o jakie konkretnie sprawy chodzi, a nawet, gdyby sprawy te były określone w sposób zindywidualizowany, to skarżąca, która nie jest w nich stroną, ma bardzo ograniczone możliwości ustalenia, czy wskazane w postanowieniu zdarzenie zaistniało. Skoro, jak już wskazano wyżej, uzasadnieniem dla przekroczenia terminu zakreślonego w art.139 § 3 Ordynacji podatkowej dla załatwienia sprawy mogło być zawieszenie postępowania albo zaistnienie opóźnień spowodowanych z winy strony lub z przyczyn niezależnych od organu /art.139 § 4 tej ustawy/, a organ odwoławczy nie wykazał, a nawet nie twierdzi, że opóźnienie w rozpatrzeniu odwołania nastąpiło z winy strony, zaś, poza czynnościami związanymi z ustanowieniem kuratora, prawomocnie zakończonymi najpóźniej w styczniu 2004 roku, nie wystąpiły żadne inne okoliczności, które można byłoby uznać za usprawiedliwione, podzielić należało zarzuty skargi, że prowadząc postępowanie organ odwoławczy naruszył art.125, art.139 § 3 i art.140 Ordynacji podatkowej. Biorąc powyższe pod uwagę uwzględniono skargę i na podstawie art.149 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art.200 i art.205 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI