I SAB/KR 1/25

I SAB/Kr 1/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-02-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jarosław Wiśniewski
Piotr Głowacki /sprawozdawca/
Urszula Zięba /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
658
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
II FSK 1044/25 - Wyrok NSA z 2025-11-28
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
Treść wyniku
stwierdzono bezczynność organu, bez rażącego naruszenia prawa, zobowiązano organ do zakończenia postępowania podatkowego, w pozostałej części skargę oddalono
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 149 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Sygn. akt I SAB/Kr 1/25. [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lutego 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Urszula Zięba Sędziowie: sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2025 r. sprawy ze skargi V. sp. z o.o. z siedzibą w N. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno – Skarbowego w Krakowie; I. zobowiązuje Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno – Skarbowego w Krakowie do zakończenia w terminie jednego miesiąca od zwrotu akt przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postępowania podatkowego prowadzonego wobec V. sp. z o.o. z siedzibą w N. w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2012r. ; II. stwierdza, że Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno – Skarbowego w Krakowie dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno – Skarbowego w Krakowie nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. w pozostałej części skargę oddala; V. zasądza od Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno – Skarbowego w Krakowie na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Sygn. akt I SAB/Kr 1/25.
UZASADNIENIE
V. sp. z o.o. z siedzibą w N. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego przez Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie (dalej "organ" lub "Naczelnik MUCS"), znak sprawy 358000-CKK3-1.4100.1.2024, dotyczącego decyzji określającej wysokość straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r.
Wniesiono o: 1) zobowiązanie organu do załatwienia sprawy i wydania decyzji w wyznaczonym przez Sąd terminie; 2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania; 3) stwierdzenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) zasądzenie sumy pieniężnej oraz wymierzenie grzywny.
W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu 19 czerwca 2015 r. Naczelnik MUCS wszczął wobec Spółki postępowanie, którego przedmiotem była kontrola rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r. W zeznaniu CIT-8 za 2012 r. Spółka wykazała stratę podatkową. W dniu 30 czerwca 2017 r. Naczelnik MUCS (a więc po prowadzeniu Postępowania CIT przez ponad dwa lata), działając jako organ I instancji, wydał decyzję nr 358000-CKK3-1.4100.1.2017.1, w której uznał, że Spółka zasadnie wykazała stratę podatkową, ale określił jej wysokość w kwocie o 1.268.955,01 zł niższej od kwoty straty wykazanej przez Spółkę.
W wyniku wniesionego przez Spółkę odwołania, w dniu 29 grudnia 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wydał decyzję, znak 1201-IOD-1.4100.39.2017.10, na mocy której uchylił wydaną w dniu 30 czerwca 2017 r. decyzję Naczelnika MUCS dotyczącą CIT i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Przeprowadzone ponownie w I instancji postępowanie kontrolne zakończyło się wydaniem przez Naczelnika MUCS decyzji z dnia 24 października 2019 r., znak 358000-CKK3-1.4100.1.2017.138, w której ponownie potwierdzono zasadność wykazania przez Spółkę straty podatkowej. Określono jednak stratę w innej wysokości niż w decyzji wydanej w 2017 r. uwzględniając część zarzutów Spółki. W konsekwencji doszło do wydania decyzji I Instancji określającej stratę Spółki w kwocie 252.977,21 zł, tj. o 1.060.957,98 zł niższej niż strata wykazana w CIT-8 Spółki.
Pismem z dnia 19 listopada 2019 r. Spółka wniosła odwołanie. Na skutek odwołania w dniu 24 lipca 2020 r. doszło do wydania przez Dyrektora lAS decyzji z dnia 24 lipca 2020 r., znak 1201-IOD.1.4100.23.2019.24, którą utrzymano w mocy decyzję I instancji.
Spółka wniosła skargę. W dniu 24 listopada 2020 r. WSA w Krakowie oddalił skargę Spółki (sygn. I SA/Kr 928/20). Spółka wniosła skargę kasacyjną na przedmiotowy wyrok WSA w Krakowie. W dniu 8 grudnia 2023 r. NSA wydał wyrok (sygn. II FSK 401/21), którym uchylił w całości zarówno wyrok WSA w Krakowie, jak i poprzedzającą go decyzję Dyrektora lAS.
W dniu 21 maja 2024 r. Dyrektor lAS wydał decyzję w sprawie 1201-IOP1-1.4100.5.2024, którą uchylił decyzję I instancji i przekazał sprawę Naczelnikowi MUCS do ponownego rozpatrzenia. Spółka nie wniosła skargi na tę decyzję, gdyż organy podatkowe nie powinny już analizować sprawy z uwagi na przedawnienie. Organy podatkowe są jednak innego zdania.
Następnie opisano przebieg postępowania przed Naczelnikiem MUCS
Akta sprawy wpłynęły do MUCS w dniu 10 lipca 2024 r. W dniu 10 września 2024 r. Naczelnik MUCS wydał postanowienie o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania, znak 358000-CKK3-1.4100.1.2024.4, UNP: 358000-24-129733. W postanowieniu Naczelnik MUCS wskazał, że postępowanie nie zostanie zakończone do dnia 10 września 2024 roku i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 12 listopada 2024 r. Potrzebę przedłużenia postępowania motywowano koniecznością realizacji zaleceń zawartych w decyzji organu II instancji nie wskazując jednocześnie, jakie konkretne czynności uzasadniające przedłużenie terminu muszą zostać podjęte. W dniu 2 października 2024 r. miało miejsce zapoznanie się przez Spółkę z aktami sprawy. W jego trakcie okazało się, że Naczelnik MUCS nie zajmował się sprawą. Na etapie postępowania przed Naczelnikiem MUCS, poza decyzją, do akt dołączone zostały wyłącznie dwa dokumenty, co potwierdza fotokopia znajdującego się w aktach sprawy pisma Dyrektora lAS do Naczelnika MUCS z dnia 9 lipca 2024 r., znak sprawy 1201-IOP1-1.4100.5.2024, opatrzonego pieczęcią z datą wpływu pisma do Naczelnika MUCS, stanowiąca załącznik do niniejszego pisma.
Po tym dniu, w prowadzonym przez Naczelnika MUCS postępowaniu podjęto następujące czynności:
1) w dniu 4 listopada 2024 r. Naczelnik MUCS doręczył Spółce wezwanie do przedłożenia materiałów i okoliczności dotyczących znajdujących się w aktach sprawy dokumentacji cen transferowych - jednocześnie organ poprosił Spółkę o informację zwrotną, jeżeli "przekazała już do tutejszego Urzędu wszelkie materiały i wyjaśnienia w żądanym przez organ zakresie - Naczelnik MUCS nie wie zatem, co znajduje się w aktach sprawy;
2) również w dniu 4 listopada 2024 r. Spółka złożyła odpowiedź na ww, wezwanie, w którym wyjaśniła, że wszystkie wyjaśnienia dotyczące wskazanego przez Naczelnika MUCS zagadnienia były już przedstawione na wcześniejszych etapach postępowania;
3) w dniu 7 listopada 2024 r. Naczelnik MUCS ponownie doręczył Spółce wezwanie, raz jeszcze wnosząc o przekazanie "wszelkich danych w zakresie przeprowadzonej przez Spółkę analizy porównywalności transakcji";
4) tego samego dnia (7 listopada 2024 r.) Spółka przesłała Naczelnikowi MUCS odpowiedź na ww. wezwanie, w której raz jeszcze podniosła, że wszystkie wyjaśnienia i informacje zostały już przekazane organom na wcześniejszych etapach postępowania, a wyjaśnienia te i informacje były przez organy uznawane za wystarczające;
5) w dniu 7 listopada 2024 r. Spółce doręczono postanowienie o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania kontrolnego na dzień 10 stycznia 2025 r. Postanowienie uzasadniono stwierdzając, że postępowanie "nie zostanie zakończone w wyznaczonym terminie z uwagi na konieczność uzyskania od Spółki wszelkich danych dotyczących przeprowadzonej przez nią analizy porównywalności transakcji, o które ponownie wezwano za pismem z 5 listopada 2024 r. Szczegółowe informacje w tym zakresie (np. analizy benchmarkingowe) są niezbędne do przeprowadzenia - zgodnie z zaleceniami organu II instancji oraz NSA - oceny zastosowania odpowiednich regulacji w zakresie cen transferowych,
6) w dniu 21 listopada 2024 r. Spółce doręczono wezwanie z prośbą o wskazanie:
a) na jakiej podstawie Spółka przyjęła w transakcjach z podmiotami niepowiązanymi marżę na poziomie 5-6 % względem ceny zakupu towarów nabywanych od spółki córki (V. GmbH), która miała sprzedawać te towary do kontrolowanej Spółki z marżą ok. 5% (pytanie to odnosiło się do danych zawartych w znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji podatkowej dotyczącej transakcji pomiędzy V. sp. z o.o. oraz V. GmbH za 2012 r.),
b) czy Spółka rozważała zakup towarów będących przedmiotem obrotu w kontrolowanym okresie bezpośrednio od producentów takich jak [...]; a jeśli tak, to dlaczego nie zdecydowano się na współpracę z tymi podmiotami tylko dokonywano nabycia tych produktów od pośrednika jakim była V. GmbH;
7) tego samego dnia (w dniu 21 listopada 2024 r.) Spółka odpowiedziała na przedmiotowe wezwanie, wyjaśniając, że wszystkie przyjęte przez Spółkę w 2012 r. marże ustalane były na podstawie przeprowadzanych na bieżąco, tj. w 2012 r., analiz rynkowych i znajomości cen stosowanych w branży, w której Spółka działała, a dokumenty i wyjaśnienia w tym zakresie znajdują się już w aktach sprawy. Spółka wyjaśniła też, że - co prawdopodobnie umknęło uwadze Naczelnika MUCS, który pytał ją o to, czy "rozważała zakup towarów" od [...] - że jej podstawowym przedmiotem działalności jest działalność polegająca na nabywaniu towarów handlowych i ich dystrybuowanie, co oznacza, że Spółka dokonywała wskazanych przez organ zakupów. W opinii Spółki zadawane przez Naczelnika MUCS pytania jednoznacznie świadczą o niezapoznaniu się z aktami sprawy, która jest przedmiotem analizy organów podatkowych od prawie 10 lat.
Wedle skarżącej Naczelnik MUCS co do 2024r. pozostawał w stanie bezczynności, a czynności, które organ podjął ostatecznie po wniesieniu przez Spółkę ponaglenia, charakteryzują się pozornością i mają tuszować brak dotychczasowych działań w sprawie. O pozorności działań organu świadczy zarówno ich treść, jak i okres ich podjęcia. Naczelnik MUCS ograniczył się do skierowania do Spółki wezwań do przedłożenia wyjaśnień i dokumentów, które już znajdowały się w aktach sprawy oraz do wydania postanowień o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Przez cały okres prowadzenia postępowania Naczelnik MUCS nie zgromadził żadnego dodatkowego materiału dowodowego, który mógłby przybliżyć go do wydania decyzji w sprawie. Co istotne Naczelnik MUCS nie musiał takiego materiału gromadzić, ponieważ okoliczności faktyczne sprawy zostały już dawno ustalone.
Niezwykle istotne jest także to, że pierwsze czynności w sprawie zostały podjęte dopiero po tym, jak Spółka złożyła ponaglenie. Wcześniej organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie, w szczególności zaś nie zapoznał się z aktami sprawy, nawet w części dotyczącej bezpośrednio badanego przez niego zakresu (dotyczącego przepisów o cenach transferowych). Świadczy o tym w szczególności treść kierowanych do Spółki wezwań. Kierowane do Spółki postanowienia o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy nie odpowiadają ponadto wymogom stawianym przez prawo. Naczelnik MUCS nie wskazuje rzeczywistych podstaw przedłużenia terminu załatwienia sprawy stosując bardzo ogólnikowe określenia. Prowadzenie postępowania w opisany sposób nie może zostać zaakceptowane. Spółka oczekuje na rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej rozliczeń za 2012 r. od 2015 r. Spółka nie chce w dalszym ciągu być ofiarą niekompetencji organów podatkowych, które od prawie 10 lat nie są w stanie wydać nieobarczonej wadami prawnymi decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przedstawiając przebieg postępowania, w tym podjęte czynności i podkreślając, iż o ile w skardze słusznie wskazano, iż V. sp. z o.o. w 2012 r. nie miała obowiązku sporządzania analiz benchmarkingowych, o które wezwano pismem z 5 listopada 2024 r. a w aktach sprawy znajdują się również dokumenty dotyczące upustów i marż stosowanych przez V. sp. z o.o. zarówno wobec podmiotów powiązanych - pozostałych spółek z Grupy V. oraz wobec podmiotów niepowiązanych - działających na rynku krajowym składów budowlanych, dekarzy i odbiorców prywatnych, to jednak przekazane dotychczas ww. dokumenty nie są wystarczające dla realizacji zaleceń Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie zawartych w decyzji z dnia 21 maja 2024 r. i poprzedzającego tą decyzję wyroku NSA o sygn. II FSK 401/21 z 8 grudnia 2023 r. Nie można w oparciu o nie wyjaśnić czy w wyniku powiązań istniejących w grupie spółek V. ustalono lub narzucono warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty i czy w wyniku tego V. sp. o.o. w 2012 r. nie wykazała dochodów albo wykazała dochody niższe od tych jakich należałoby oczekiwać gdyby wymienione powiązania nie istniały. Tymczasem w przedmiotowej sprawie koniecznym jest odniesienie wyników V. sp. z o.o. do wyników podmiotów porównywalnych działających w tej samej branży tj. będących dystrybutorami m.in. okien, w tym okien dachowych, schodów strychowych i akcesoriów do nich producentów czołowych marek: [...] . Tym samym na obecnym etapie postępowania bez pozyskania analiz, o które wzywano skarżącą nie jest możliwe stwierdzenie czy wybrana przez V. sp. z o.o. metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej - w odniesieniu do transakcji z podmiotami powiązanymi była prawidłowa. Obowiązujący w kontrolowanym okresie art. 11 ust. 1- 3 ustawy o podatku dochodowym od osób i prawnych określa przesłanki i możliwe metody oszacowania dochodu tzw. podmiotów powiązanych. Ocena stanu faktycznego przez pryzmat art. 11 ust. 1-3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie była przedmiotem rozważań na wcześniejszych etapach sprawy (ani przez organ II instancji ani przez WSA w Krakowie) i została wskazana dopiero w wymienionym orzeczeniu NSA z 8 grudnia 2023 r.; jest zatem w gruncie rzeczy pierwszą w sprawie oceną materiału dowodowego pod tym kątem. Wynika stąd konieczność przeprowadzenia analizy akt sprawy w kontekście badania powiązań pomiędzy V. sp. z o. o. i podmiotami z Grupy V., wpływu tych powiązań na ceny, warunki i charakter zawieranych transakcji. Dotychczasowa analiza zgromadzonego materiału dowodowego znalazła swoje odzwierciedlenie w adnotacji z 24 października 2024 r., w której wyznaczono także kierunki działań organu. Skutkiem tej analizy było wezwanie z 25 października 2024 r. oraz kolejne z 5 i 18 listopada 2024 r. skierowane do skarżącej. To właśnie z uwagi na potrzebę weryfikacji dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego i ustaleń w zakresie stanu faktycznego pod kątem art. 11 ust. 1-3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a nie jak dotychczas jedynie pod kątem prawidłowości zastosowania art. 15 ust. 1 przywołanej ustawy Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie w pierwszej kolejności zwrócił się o przekazanie ww. informacji. Konsekwencją decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie nr 1201-IOP1-4100.5.2024 z dnia 21 maja 2024 r. uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia jest wymóg przeprowadzenia postępowania kontrolnego przez Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie przy zachowaniu wszystkich właściwych dla postępowania procedur, w tym dotyczących zebrania materiału dowodowego oraz jego analizy i oceny, w odmiennym od dotychczasowego kontekście przepisów regulujących problematykę cen transferowych. W toku postępowania Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Krakowie podejmował uzasadnione czynności - po ponownej analizie akt sprawy wezwał V. sp. z o.o. o przekazanie dokumentów, które mają przyczynić się do jej wyjaśnienia. To właśnie z uwagi na konieczność przeprowadzenia dodatkowych czynności dowodowych pismami z 25 października 2024 r. ora z 5 i 18 listopada 2024 r. skierowano do V. sp. z o.o. wezwania o przekazanie wszelkich danych w zakresie przeprowadzonej przez Spółkę analizy porównywalności transakcji w odniesieniu do znajdującej się już w aktach sprawy dokumentacji cen transferowych.
W przypadku postępowania kontrolnego nr 358000-CKK3-1.4100,1.2024 r. pomiędzy zwrotem (po upływie 5 lat) akt do organu -10 lipca 2024 r. a przekazaniem akt sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie tj. okresem 5 miesięcy: na nowo przeanalizowano akta sprawy liczące 2 700 kart, zaplanowano czynności niezbędne do podjęcia w celu wdania rozstrzygnięcia w sprawie uwzględniającego zalecenia zawarte w decyzji organu II instancji z dnia 21 maja 2024 r. nr 1201-IOP1-1.4100.5.2024 oraz trzykrotnie wezwano skarżącą o przedłożenie niezbędnych pod względem dowodowym dokumentów i wyjaśnień.
Wszystkie czynności podejmowane przez organ podatkowy w tym zarówno, te które w ocenie skarżącej miały charakter "merytoryczny" (tj. wezwania wysyłane w celu pozyskania wyjaśnień i dokumentów mających znaczenie dla sprawy), jak i te które w ocenie skarżącej mały charakter "techniczny" (postanowienia o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania kontrolnego jak również protokół z przyjęcia pełnomocnika strony - wynikające z przepisów proceduralnych jak i zasad ogólnych postępowania podatkowego - m.in. zapewnienia prawa do czynnego udziału strony na każdym etapie postępowania) podejmowane były w celowo stanowiąc logiczną konsekwencję wcześniejszych działań i zmierzały do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem w ocenie Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie w przedmiotowej sprawnie nie zaistniała bezczynność; jak również przewlekłe prowadzenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2021r., poz. 1540 ze zm., dalej, jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Organów, w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Skarga na bezczynność organu jest uzasadniona.
W związku z przedmiotem skargi – zarzucaną organowi bezczynnością i przewlekłością prowadzenia postępowania wskazać należy, iż ustawodawca określił w ustawie Ordynacja podatkowa ("O.p.") terminy, w których zasadniczo sprawy podatkowe powinny być załatwione. W świetle art. 139 § 1 – 4 O.p. załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Powyższy przepis nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego, a wyznaczone w nim terminy załatwienia sprawy mogą być przedłużane, gdy załatwienie sprawy w terminie podstawowym nie było możliwe, z tym że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie podatkowym również w przypadku, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu, co wynika z art. 140 § 1 i 2 O.p.
O przewlekłości postępowania natomiast można mówić wtedy, gdy organ nie załatwia sprawy, nie pozostając jednocześnie w bezczynności (termin załatwienia sprawy nie zostaje przekroczony), ale podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 19 stycznia 2017 r., sygn. akt I SAB/Sz 12/16).
Oceniając zatem postępowanie zaskarżonego organu sąd uznał, że tenże organ dopuścił się bezczynności z powodu naruszenia wyżej wskazane przepisów. Organ pozostawał w bezczynności, gdyż jak wprost wynika z akt sprawy i czynności podejmowanych w sprawie, a opisanych w skardze, oraz w odpowiedzi na skargę, pomimo, iż akta sprawy wpłynęły do skarżonego organu 10 lipca 2024r. (po uchyleniu poprzednio wydanej decyzji organu odwoławczego przez NSA i wydaniu decyzji przez organ odwoławczy o uchyleniu decyzji I instancji), organ przez 3 miesiące nie uczynił nic w sprawie i dopiero 10 września 2024r. wydał postanowienie o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy – 12 listopada 2024r. Następnie dopiero po skierowaniu przez stronę skarżącą ponaglenia – 10 października 2024r. skarżony organ po kolejnych 14 dniach tj. w dniu 24 października 2024r. sporządził notatkę z której wynika, iż dopiero wówczas zaczął analizę sprawy i 25 października 2024r. podjął pierwsze czynności w postaci wezwania strony o stosowną dokumentację. Zatem wyznaczony termin 12 listopada 2024r. niejako z góry był nie do zachowania, skoro organ przedłużył termin o 2 miesiące, z czego przez miesiąc i 15 dni nadal pozostawał w bezczynności, nie podejmując żadnych czynności w celu załatwienia sprawy.
Powyższe okoliczności, bez konieczności merytorycznej oceny dalszych wezwań w sprawie, które nie doprowadziły dotychczas do wydania decyzji, wskazują w sposób niewątpliwy, iż organ dopuścił się bezczynności; sąd podziela szczegółowo podnoszone w skardze okoliczności potwierdzające przekroczenie terminu do załatwienia sprawy. Stąd orzeczono jak w pkt II wyroku. Zobowiązano też organ, jak w pkt I wyroku, do wydania aktu w terminie 1 miesiąca (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Co do zarzucanej przewlekłości wyjaśnić należy, że przewlekłe prowadzenie postępowania to stan, w którym wprawdzie organ administracji nie przekroczył terminów określonych wyżej, a zatem nie ma podstaw do stwierdzenia jego bezczynności, ale prowadzi to postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Aby zatem stwierdzić, że organ administracji publicznej prowadzi postępowanie przewlekle, należy wykazać, iż w okolicznościach konkretnej sprawy administracyjnej organ administracji publicznej miał możliwość załatwić sprawę jeszcze przed upływem terminu do jej załatwienia, a mimo to prowadził je opieszale, niesprawnie i nieskutecznie, a to doprowadziło do naruszenia przepisów o szybkości postępowania. W takim postępowaniu ocenie podlega również zasadność wyznaczenia nowego terminu do rozpoznania sprawy. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że o przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu ustawy można mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 139 O.p., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów. Po ich upływie ocenie może podlegać jedynie stan bezczynności organu (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2017 r., II SAB/Gd 72/17).
Oceniając przez pryzmat powyższego postępowanie zaskarżonego organu sąd uznał, jak wyżej wyjaśniono, że organ dopuścił się bezczynności. Bezczynność stanowi większe uchybienie względem przewlekłości, stąd niejako ją konsumuje, zatem w jednej sprawie orzeka się albo o bezczynności albo o przewlekłości Jeśli zatem bezczynność to niezałatwienie sprawy w terminach określonych w art. 139 O.p., a przewlekłe prowadzenie postępowania to stan, w którym wprawdzie organ administracji nie przekroczył terminów określonych wyżej, ale miał możliwość załatwić sprawę jeszcze przed upływem terminu do jej załatwienia, to jeśli nastąpiła bezczynność, jak w niniejszej sprawie, nie można równocześnie stwierdzać przewlekłości, skoro stwierdzono coś więcej niż przewlekłość.
Skoro organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu sprawy podatkowej, jego działania należy więc oceniać nie w kategorii przewlekłości, a tego czy w konsekwencji, bezczynność jest rażąca. W ocenie sądu nie nastąpił jednak skutek rażącego naruszenia - ze względu na upływ terminu – postępowanie trwa około pół roku od zwrotu akt sprawy do organu I instancji, a zatem nie jest to okres nadzwyczajnie wydłużony. Jednocześnie w tym czasie organ podejmował pewne czynności związane z wykonaniem zaleceń NSA co do przesłanek z art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz wyznaczał w związku z tym nowe terminy załatwienia sprawy. Stosownie zaś do art. 149 § 1a p.p.s.a. ze względu na w/w okoliczności, sąd stwierdził, że opisana bezczynność skarżonego organu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jako że de facto nie jest to wynik złej woli i zlekceważenia strony skarżącej, ale skomplikowania sprawy. (pkt III wyroku)
Skargę oddalono w pozostałym zakresie, a to w jakim formułuje ona pozostałe żądania, w tym co do grzywny i zasądzenia od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w żądanej wysokości połowy maksymalnej kwoty ustawowej, gdyż strona skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że zaistniała bezczynność miała wprost tak wymierny, w podanej w skardze kwocie, wpływ na sytuację prawną i finansową strony, co wymagałoby kompensaty pieniężnej. Własne subiektywne odczucia ze względu na upływ terminu i funkcja dyscyplinująca, którą wskazano w skardze, nie jest w ocenie sądu, wystarczająca, bez wykazania obiektywnych i możliwych do zweryfikowania szkód, jakie strona skarżąca doznała. Stąd niezasadnym jest zasądzenie od organu sumy pieniężnej.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.