I SAB/Ke 3/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2022-10-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
drogi publicznepas drogowybezczynność organuprzewlekłość postępowaniawłaściwość organuodmowa wszczęcia postępowaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnegodroga powiatowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na bezczynność Wójta Gminy w sprawie zawężenia pasa drogowego, uznając, że postępowanie zostało zakończone postanowieniem o odmowie wszczęcia, a kwestia ta była już prawomocnie rozstrzygnięta.

Skarżący R. M. złożył skargę na bezczynność Wójta Gminy w sprawie zawężenia pasa drogowego, zarzucając organowi niewłaściwe zastosowanie przepisów i brak wyjaśnienia sprawy. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym i oddalił skargę. Sąd uznał, że postępowanie zostało zakończone postanowieniem o odmowie wszczęcia, które było przedmiotem wcześniejszego postępowania zażaleniowego i skargi do WSA, a następnie prawomocnie rozstrzygnięte.

Skarżący R. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w sprawie zawężenia pasa drogowego. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niewłaściwe zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. oraz zignorowanie przedmiotu sprawy. Wójt Gminy wyjaśnił, że sprawa dotycząca zawężenia pasa drogowego drogi powiatowej należy do właściwości Zarządu Dróg Powiatowych w S., do którego została przekazana. W związku z ponagleniem skarżącego, Wójt Gminy wydał postanowienie z 14 lutego 2020 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. i następnie oddalone w skardze do WSA. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę na bezczynność, stwierdził, że postępowanie zostało zakończone postanowieniem o odmowie wszczęcia, a kwestia ta była już prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednich postępowaniach. Zgodnie z art. 170 i 171 p.p.s.a., prawomocne orzeczenie wiąże inne sądy i organy, a wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako niedopuszczalną w tej części.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może rozpoznać skargi na bezczynność, jeśli postępowanie zostało zakończone postanowieniem o odmowie wszczęcia, które było już przedmiotem kontroli sądowej i zostało prawomocnie rozstrzygnięte.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny rozpoznał skargę na bezczynność, ale stwierdził, że postępowanie zakończyło się postanowieniem o odmowie wszczęcia, które było już przedmiotem oceny prawnej przez SKO i WSA, a następnie stało się prawomocne. Zgodnie z art. 170 i 171 p.p.s.a., prawomocne orzeczenie ma moc wiążącą i powagę rzeczy osądzonej, co stanowi przeszkodę w ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (28)

Główne

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli nie ma uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia.

p.p.s.a. art. 171

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, w tym orzekają w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 52 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę, która nie jest stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 19

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 2 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 22

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 58 § ust. 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 60

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

k.w. art. 100

Kodeks wykroczeń

k.p.a. art. 35 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

k.p.a. art. 35 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

k.p.a. art. 36 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 36 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Bezczynność to niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1.

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przewlekłość to prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie administracyjne zostało zakończone postanowieniem o odmowie wszczęcia. Kwestia rozstrzygnięta postanowieniem o odmowie wszczęcia była już przedmiotem kontroli sądowej i stała się prawomocna. Prawomocne orzeczenie sądu wiąże inne sądy i organy oraz ma powagę rzeczy osądzonej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w pierwotnym postępowaniu. Zarzut bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wójta Gminy.

Godne uwagi sformułowania

zaistniała przeszkoda w merytorycznym rozpoznaniu skargi przez sąd wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi

Skład orzekający

Andrzej Mącznik

sprawozdawca

Magdalena Chraniuk-Stępniak

przewodniczący

Mirosław Surma

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na przeszkodę w rozpoznaniu skargi na bezczynność w sytuacji, gdy postępowanie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarga na bezczynność jest wnoszona po zakończeniu postępowania administracyjnego i jego kontroli sądowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z bezczynnością organu i powagą rzeczy osądzonej, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Ke 3/22 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2022-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Andrzej Mącznik /sprawozdawca/
Magdalena Chraniuk-Stępniak /przewodniczący/
Mirosław Surma
Symbol z opisem
6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
658
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 171, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Surma Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi R. M. na bezczynność Wójta Gminy [...] w postępowaniu prowadzonym w sprawie zawężenia pasa drogowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akt I SAB/Ke [...]
Uzasadnienie
R. M. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę z 18 czerwca 2022 r. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta [...] w P. skutkującymi bezprawną odmową wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie pisma Wójta [...] w P. znak: [...] z 11 czerwca 2013 r. dotyczącego zwężenia pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] Skarżący domagał się: uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania lub stwierdzenie rażącego naruszenia prawa materialnego. Zarzucił organowi – Wójtowi Gminy w P. , który wydał zaskarżoną decyzję z 14 lutego 2020 r. znak: [...], naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. z uwagi na fakt, iż w sprawie miały zastosowanie przepisy prawa określone w art. 6 k.p.a., art. 19 k.p.a., art. 28 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez całkowite zignorowanie przedmiotu sprawy skutkujące brakiem przeprowadzenia postępowania dowodowego, naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 2 i 3 k.p.a. polegające w szczególności na:
1/ niedostatecznym bądź żadnym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, które są znane z urzędu organowi poprzez prowadzoną korespondencję ze skarżącym jako właścicielem nieruchomości o nr ew. 48 położonej w obrębie T. N. Wieś, Gmina P.;
2/ braku pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez dowolne przyjęcie, że organ Wójta [...] w P. przekazywał fałszywe dowody w postaci sporządzonych fotografii przez urzędników Urzędu Gminy w P. w postaci rzekomych kamieni, głazów wkopanych na gruncie działki nr ew. 48 zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, na rzecz ustalonych osób w piśmie z 11 czerwca 2013 r., które wniesiono do sprawy karnej Sądu Rejonowego w S. o sygn. akt II K [...] w celu uniewinnienia od zarzutów męża J. T.-O. oraz I. Ś. i jego ojca T. Ś., którzy 8 czerwca 2013 r. dopuścili się przestępstwa wobec skarżącego;
3/ wydaniu sfabrykowanej decyzji Wójta [...] w P. z 21 kwietnia 1997 r. znak: [...] opartej o podrobiony dokument z 17 maja 1996 r. (operat nr 2275-11/96), sporządzony w sprawie planowanego ogrodzenia działki nr ew. 48 na bazie nieistniejącego stanu prawnego określonego w art. 58 ust. 1 w zw. z art. 60 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, co spowodowało blokadę budowy ogrodzenia działki nr ew. 48 od strony wschodniej graniczącej z drogą gminną o nr 54 pn. Tarczek – Radkowice na szerokości całkowitej wynoszącej 82,60 mb oraz częściowo zablokowanej na odcinku 2,50 mb od strony południowej, co dało razem 330 m˛.
Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że z uwagi na fakt milcząco załatwionego bezprawnie podziału działki nr 48 przez Wójta [...] w P. na rzecz tzw. Dziupli pn. T. , został fałszywie ukarany 31 października 2013 r. (sygn. akt II W [...]) za czyn, który nie zaistniał.
Stwierdził, że drogi otaczające działkę nr ew. 48 posiadają status dróg niczyjich.
Ponadto, Starosta [...] oraz Urząd Gminy w P. nie wykonali prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 4 października 2017 r. (sygn. akt II SA/Ke 516) w części dotyczącej usunięcia asfaltobetonu naniesionego w latach 1999 – 2001 na działkę nr ew. 48 spowodowanego modernizacją jezdni asfaltowych na działkach drogowych o nr 47, 70, 71 oraz 54, dla której to inwestycji nie wydano decyzji ostatecznej Wójta [...] w P. , zezwalającej na modernizację, o której jest mowa w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 11 stycznia 2018 r. (sygn. akt II SA/Ke [...]). Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydając decyzję 21 maja 2018 r. stwierdziło, że kontrolowane decyzje Wójta [...] w P. z 8 lutego 2000 r. w sprawie ustalonych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stanowiły tylko informację o możliwości sytuowania w terenie.
Do skargi R. M. załączył 16 dokumentów, w szczególności związanych z postępowaniami dotyczącymi prawa własności określonych w nich nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy (dalej: "organ") wyjaśnił, że 12 grudnia 2019 r. (data wpływu) Starosta [...] pismem z 10 grudnia 2019 r. przekazał Wójtowi Gminy do rozpatrzenia wniosek skarżącego z żądaniem wszczęcia postępowania i wyjaśnienia sprawy dotyczącej pisma organu z 11 czerwca 2013 r. przekazującego, jego zdaniem, niezgodnie z właściwością Zarządowi Dróg Powiatowych w S. sprawę interwencji mieszkańców miejscowości T.. W odpowiedzi na powyższe Wójt Gminy pismem z 9 stycznia 2020 r. poinformował skarżącego, iż zgodnie z przepisami w zakresie dróg publicznych rozpatrzenie sprawy zawężania pasa drogowego drogi powiatowej oznaczonej numerem 0611T: B. – Śniadka – Tarczek, należy do jej zarządcy – Zarządu Dróg Powiatowych w S.. W związku z czym, została przekazana zgodnie z właściwością.
W dniu 14 stycznia 2020 r. do Urzędu Gminy w P. wpłynęło od R. M. ponaglenie "w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania administracyjnego przez Wójta [...] w P. tj. otrzymanego pisma Urzędu Gminy w P. z dnia 9 stycznia 2020 r. znak: [...]".
Organ zaznaczył, że skarżący, zarówno we wniosku z 1 grudnia 2019 r., jak i ponagleniu z 14 stycznia 2020 r. nie przedstawił interesu prawnego, który czyniłby go stroną w sprawie. Ponadto sprawa zwężania pasa drogowego nie jest sprawą administracyjną rozstrzyganą w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a wykroczeniem z art. 100 Kodeksu wykroczeń.
W związku z tym 14 lutego 2020 r. zostało wydane postanowienie znak: [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie, które wskutek wniesionego na nie zażalenia, zostało 9 kwietnia 2020 r. utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K.. A Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 8 lipca 2020 r. oddalił skargę R. M. na rozstrzygnięcie tego organu.
Natomiast drugim postanowieniem z 9 kwietnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło przewlekłe prowadzenie przez Wójta Gminy postępowania w sprawie zainicjowanej wnioskiem z 1 grudnia 2019 r. ze względu na to, iż organ poinformował stronę o sposobie załatwienia sprawy zwykłym pismem, a nie w trybie przewidzianym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, pozbawiając stronę kontroli instancyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło przy tym, że niezałatwienie sprawy w terminie, nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Mając na względzie powyższe, organ zakończył postępowanie, wydając 14 lutego 2020 r. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W niniejszej sprawie skarżący zarzucił Wójtowi Gminy bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania poprzez de facto wydanie postanowienia z 14 lutego 2020 r. (a nie decyzji jak pisze w skardze R. M.) odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie niezgodnego z właściwością przekazania sprawy interwencji mieszkańców miejscowości T. w związku z zawężaniem pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] Przekazanie sprawy nastąpiło pismem z 11 czerwca 2013 r.
Z treści pisma z 11 czerwca 2013 r. (znak: [...]) Wójta Gminy skierowanego do Zarządu Dróg Powiatowych w S. wynika, że w związku z ponowną interwencją mieszkańców miejscowości T. N. Wieś, zawiadamia że w pasie drogowym drogi powiatowej nr 0611T został ułożony przez właściciela przyległej działki głaz narzutowy, który stwarza niebezpieczeństwo ruchu drogowego na wskazanym odcinku drogi. Organ wnioskował o skierowanie sprawy na Policję. W załączeniu przesłał zdjęcie skrzyżowania.
Ponadto z akt sprawy administracyjnej wynika, że pismem z 1 grudnia 2019 r. skarżący wystąpił do Starosty [...] z żądaniem wyjaśnienia sprawy niezgodnego z właściwością przekazania Zarządowi Dróg Powiatowych w S. ww. sprawy interwencji mieszkańców miejscowości T. N. Wieś.
Na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. Starosta [...] przekazał to żądanie Wójtowi Gminy celem jego rozpatrzenia.
Pismem z 9 stycznia 2020 r. organ poinformował skarżącego, że sprawa interwencji mieszkańców miejscowości T. została prawidłowo przekazana, zgodnie z właściwością, Zarządowi Dróg Powiatowych w S.. Dotyczyła stwarzania niebezpieczeństwa ruchu drogowego na odcinku drogi powiatowej oznaczonej numerem 0611T, której zarządcą jest Zarząd Dróg Powiatowych w S.. Dodał, że sprawa ta była wielokrotnie wyjaśniana w pismach w latach 2017, 2018, 2019.
Rozpoznając zasadność skargi wskazać należy w pierwszej kolejności, że co do zasady warunkiem dopuszczalności skargi jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność i przewlekłość organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
W rozpoznawanej sprawie skarżący poprzedził złożenie skargi wniesieniem 14 stycznia 2020 r. ponaglenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej: "SKO", "Kolegium"). Kolegium uznało ponaglenie za uzasadnione i stwierdziło przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie zgłoszonej wnioskiem z 1 grudnia 2019 r. dotyczącej niezgodnego z właściwością przekazania sprawy interwencji mieszkańców miejscowości T. w związku z zawężeniem pasa drogowego drogi powiatowej nr 0611T do rozpatrzenia Zarządowi Dróg Powiatowych w S.. Zarządziło wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz nakazało podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Stwierdziło, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W dalszej kolejności wskazać należy, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego definiują w art. 37 § 1 pkt 1 bezczynność jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1.
Natomiast stosownie do art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. przewlekłość to prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Postępowanie jest z kolei przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód.
Inaczej mówiąc bezczynność zachodzi wówczas, gdy terminy ustawowe oraz wskazane przez organ administracji na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. upłynęły, a sprawa nie została załatwiona, zaś przewlekłość występuje wtedy, gdy terminy ustawowe oraz wskazane na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. jeszcze nie upłynęły, a sprawa nie została załatwiona, mimo że z uwagi na swój charakter mogła być już załatwiona.
Z art. 37 § 1 k.p.a. wynika, że bezczynność i przewlekłość są pojęciami rozłącznymi, co oznacza, że w tej samej sprawnie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość. Sąd administracyjny jest zobowiązany ustalić rzeczywistą postać zwłoki organu administracji (bezczynność albo przewlekłość), bez względu na to, jak została sformułowana skarga dotycząca niezałatwienia sprawy przez organ administracji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 września 2022 r., sygn. akt II OSK [...]; dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX).
Dokonując rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania, pojęcie "bezczynności" należy rozumieć jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności. Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Z bezczynnością mamy więc do czynienia w sytuacji, gdy brak jest aktywności organu w danej sprawie, w tym również nie wywiązuje się on z obowiązku zawiadomienia strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenia nowego terminu jej rozpatrzenia.
Przedmiotem skargi na bezczynność jest brak wydania określonego aktu w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, W. 2014, s. 45). Skarga ta stanowi zatem środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie tego organu. W związku z tym w sprawach, w których przedmiotem badania sądu administracyjnego jest bezczynność organu, sąd kontroluje jedynie, czy organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego załatwił sprawę, czy też nie.
Stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Przyjmuje się, że przez przewlekłość postępowania należy rozumieć brak należytego zaangażowania organu w załatwieniu sprawy indywidualnej. Przewlekłość postępowania obejmuje więc takie przypadki prowadzenia postępowania w sprawach indywidualnych jak wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia.
W związku z powyższym, sąd administracyjny rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania powinien ustalić przebieg postępowania i dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone okoliczności wskazują na przewlekłość w działaniach organu, czy też działanie organu prowadzącego postępowanie jest wynikiem okoliczności od niego niezależnych. Sąd powinien również ustalić rodzaj i terminy podejmowanych przez organ czynności i dokonać oceny postępowania administracyjnego, mając na uwadze także charakter i stopień skomplikowania sprawy administracyjnej.
W niniejszej sprawie sąd stwierdził, że bezczynność organu (wydanie postanowienia z 14 lutego 2020 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego po upływie terminu wynikającego z przepisów k.p.a.) w załatwieniu sprawy ustała w związku z wydaniem tego postanowienia. Postanowienie to było formalnym zakończeniem postępowania zainicjowanego żądaniem skarżącego z 1 grudnia 2019 r. (złożonego Staroście Starachowickiemu) w sprawie niezgodnego z właściwością przekazania Zarządowi Dróg Powiatowych w S. sprawy interwencji mieszkańców miejscowości T.. Pisemna odpowiedź organu z 9 stycznia 2020 r. nie spełniała warunku właściwej formy zakończenia tego postępowania i powodowała, że organ pozostawał w zwłoce w załatwieniu sprawy.
Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS [...]; dostępna na orzeczenia.nsa.gov.pl) wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Ogólna moc wiążąca uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego powoduje, iż wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis.
Przenosząc powyższą ocenę prawną na grunt rozpoznawanej sprawy, należało przyjąć, że zaistniała przeszkoda w merytorycznym rozpoznaniu skargi przez sąd.
W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zakończyło się bowiem prawomocnym postanowieniem z 14 lutego 2020 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, a skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania została wniesiona do organu 20 czerwca 2022 r.
Ponadto, nie może odnieść zamierzonego skutku próba zakwestionowania legalności ww. postanowienia organu z 14 lutego 2020 r. Sąd zwraca bowiem uwagę, że postanowienie to było przedmiotem oceny prawnej, najpierw Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (decyzją z 9 kwietnia 2020 r. Kolegium utrzymało w mocy to postanowienie), a następnie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach ( wyrokiem z 8 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ke [...] skarga została oddalona, a wyrok jest prawomocny).
Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Skoro moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. oznacza, że podmioty wymienione w tym przepisie muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, Glosa do postanowienia SN z 21.10.1999 r., I CKN [...], OSP [...], poz. 63).
Przede wszystkim zaś, stosownie do treści art. 171 p.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.
Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających.
Konsekwencją procesową faktu, że prawomocny wyrok korzysta z powagi rzeczy osądzonej, jest to, że nie można skutecznie wszcząć postępowania w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, System Informacji Prawnej LEX).
Ponieważ skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, Sąd ją oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI