I SAB/GO 5/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2024-08-29
NSApodatkoweŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnezabezpieczeniezwrot środkównadwyżka zabezpieczeniabezczynność organuzaległości podatkoweVATOrdynacja podatkowaustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na bezczynność organu egzekucyjnego w sprawie zwrotu nadwyżki zabezpieczonych środków, uznając, że środki te zostały zajęte na poczet innych zaległości podatkowych.

Spółka G. sp. z o.o. zaskarżyła bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie zwrotu nadwyżki zabezpieczonych środków, które pierwotnie zabezpieczono na poczet zobowiązań podatkowych. Po zmianie decyzji ostatecznej uchylającej część zabezpieczenia, spółka domagała się zwrotu nadwyżki. Organ egzekucyjny odmówił zwrotu, wskazując na inne zaległości podatkowe spółki i dokonując zajęcia tych środków na ich poczet. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ środki te zostały prawidłowo zajęte na pokrycie innych należności.

Spółka G. sp. z o.o. wniosła skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zwrotu nadwyżki zabezpieczonych środków ponad kwotę wynikającą z zarządzenia zabezpieczenia. Sprawa wywodzi się z decyzji określającej przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w VAT oraz zabezpieczenia na majątku spółki. Po uchwale NSA wskazującej, że dodatkowe zobowiązanie podatkowe nie może być przedmiotem zabezpieczenia, spółka wniosła o uchylenie zabezpieczenia. Organ egzekucyjny odmówił, ale ostatecznie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zmienił decyzję, uchylając zabezpieczenie dodatkowego zobowiązania. W konsekwencji Naczelnik Urzędu Skarbowego ograniczył zabezpieczenie i postanowił zwrócić nadwyżkę środków. Jednakże, tego samego dnia organ egzekucyjny dokonał zajęcia tej kwoty na poczet innych zaległości podatkowych spółki. Spółka zarzuciła organowi bezczynność w zwrocie nadwyżki, powołując się na art. 77 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że przepis ten dotyczy zwrotu nadpłaty podatku, a nie zwrotu środków zabezpieczonych, które zostały prawidłowo zajęte na poczet innych zaległości na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd uznał, że organ nie dopuścił się bezczynności, gdyż środki te nie mogły zostać zwrócone spółce z powodu ich zajęcia na inne należności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie dopuścił się bezczynności, ponieważ środki te zostały prawidłowo zajęte na poczet innych zaległości podatkowych zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 77 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, dotyczący zwrotu nadpłaty, nie ma zastosowania do zwrotu środków zabezpieczonych. Środki te, mimo postanowienia o ich zwrocie, mogły zostać zajęte na poczet innych zaległości podatkowych na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym, co wykluczało bezczynność organu w zakresie ich zwrotu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 164 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 157a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1a § pkt 19

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

O.p. art. 77 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przepis ten dotyczy zwrotu nadpłaty podatku, a nie zwrotu środków zabezpieczonych.

O.p. art. 72 § § 1 pkt 1-4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 30 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 253a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 112c

Ustawa o podatku od towarów i usług

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny nie dopuścił się bezczynności, ponieważ środki, które miały być zwrócone, zostały zajęte na poczet innych zaległości podatkowych zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis art. 77 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, dotyczący zwrotu nadpłaty, nie ma zastosowania do zwrotu środków zabezpieczonych.

Odrzucone argumenty

Organ dopuścił się bezczynności poprzez niedokonanie zwrotu nadwyżki zabezpieczonych środków w terminie wynikającym z art. 77 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

środki zabezpieczone na rachunku organu egzekucyjnego nie stanowią prawa majątkowego zobowiązanego tak długo jak istnieje podstawa prawna zabezpieczenia. Wierzytelność, która powstała do zwrotu G. sp. z o.o., została zadysponowana na poczet egzekwowanych zaległości Spółki, zgodnie z zawiadomieniem o zajęciu z [...] lutego 2024 r.

Skład orzekający

Anna Juszczyk - Wiśniewska

sędzia

Damian Bronowicki

sprawozdawca

Dariusz Skupień

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu środków zabezpieczonych w kontekście ich zajęcia na poczet innych zaległości podatkowych oraz stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z zabezpieczeniem i późniejszym zajęciem środków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych ze względu na złożoną problematykę egzekucji administracyjnej i zwrotu zabezpieczeń, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.

Czy zwrot nadwyżki zabezpieczenia podatkowego jest możliwy, gdy środki te zostały już zajęte na inne zaległości?

Dane finansowe

WPS: 9 398 605 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Go 5/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska
Damian Bronowicki /sprawozdawca/
Dariusz Skupień /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
658
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 164 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska Sędzia WSA Damian Bronowicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi G. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] w przedmiocie zwrotu nadwyżki zabezpieczonych środków ponad kwotę wynikającą z zarządzenia zabezpieczenia oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], w toku prowadzonych kontroli celno-skarbowych, decyzją nr [...] z [...] stycznia 2022 r., określił G. sp. z o.o. przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku o towarów i usług za miesiące: od maja do lipca 2020 r., od września do grudnia 2020 r., od stycznia do marca 2021 r., od maja do lipca 2021 r. oraz za wrzesień i październik 2021 r. w wysokości 19.024.230,00 zł, odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji od zaniżonej kwoty zobowiązania (9.398.605,00 zł) w wysokości 571.487,00 zł oraz orzekł o zabezpieczeniu na majątku ww. Spółki przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za ww. okresy w łącznej wysokości 9.398.605,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 571.487,00 zł oraz o zabezpieczeniu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za ww. okresy w łącznej wysokości 9.398.605,00 zł.
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] października 2022 r. nr [...].
W celu wykonania decyzji o zabezpieczeniu, Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] [...] stycznia 2022 r. wystawił zarządzenia zabezpieczenia o numerach [...] i [...], obejmujące przewidywane zaległości wynikające z ww. decyzji.
Podaniem z [...] sierpnia 2023 r. G. sp. z o.o., reprezentowana przez Pana M.M., powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 maja 2023 r., sygn. akt I FPS 1/23, wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z wnioskiem o uchylenie zabezpieczenia obejmującego dodatkowe zobowiązanie podatkowe, na podstawie art. 157a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W wyniku rozpoznania wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wydał postanowienie z [...] października 2023 r., którym odmówił uchylenia zabezpieczenia dokonanego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia nr [...] z [...] stycznia 2022 r. W uzasadnieniu organ egzekucyjny przyznał, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę z 29 maja 2023 r., sygn. akt I FPS 1/23, zgodnie z którą przedmiotem decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na podstawie w art. 33 ustawy Ordynacja podatkowa nie może być dodatkowe zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 112c ustawy o podatku od towarów i usług. Jednocześnie ocenił, że powołana uchwała nie powoduje utraty bytu prawnego zabezpieczenia w przedmiotowej sprawie, ponieważ decyzja o zabezpieczeniu jest ostateczna, a wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 23 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Go 461/22, potwierdzający prawidłowość ww. decyzji - prawomocny.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], postanowieniem z [...] stycznia 2024 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wyjaśnił w nim m.in., że w związku ze złożonym w dniu [...] grudnia 2023 r. wnioskiem o zmianę w trybie nadzwyczajnym decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno Skarbowego w [...] nr [...] z [...] stycznia 2022 r., "poprzez obniżenie określonej i zabezpieczonej kwoty nadwyżkowej tj. dodatkowego zobowiązania podatkowego w łącznej wysokości 9.398.606,00 zł", toczy się odrębne postępowanie, w celu rozstrzygnięcia kwestii zabezpieczenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, objętego ww. decyzją o zabezpieczeniu stanowiącą podstawę prawną zabezpieczanego obowiązku.
Podaniem z [...] stycznia 2024 r. G. sp. z o.o. wniosła do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] ponaglenie, w którym zarzuciła "bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] poprzez niedokonanie z urzędu zmian zarządzeń zabezpieczenia z [...] stycznia 2022 r. w zakresie dodatkowego zobowiązania podatkowego w łącznej wysokości 9.398.605,00 zł", które Dyrektor tut. Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z [...] lutego 2024 r. uznał za nieuzasadnione.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] po rozpoznaniu wniosku z [...] grudnia 2023 r., decyzją z [...] stycznia 2024 r., nr [...], zmienił na podstawie art. 253a Ordynacji podatkowej decyzję ostateczną nr [...] z [...] października 2022 r. w ten sposób, że uchylił decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] stycznia 2022 r., nr [...] w części dotyczącej określenia i zabezpieczenia na majątku G. sp. z o. o. dodatkowego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za okresy od maja do lipca 2020r., od września 2020 r. do marca 2021 r. oraz maj, czerwiec, lipiec, wrzesień i październik 2021 r., o którym mowa w art. 112c ustawy o podatku od towarów i usług, w łącznej wysokości 9.398.605,00 zł i umorzył w tym zakresie postępowanie. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi Spółki [...] stycznia 2024r.
Pismem z [...] stycznia 2024 r., w związku ze zmianą decyzji ostatecznej, skarżąca podała nr rachunku bankowego, na który należy zwrócić kwotę nadwyżkowego zabezpieczenia.
W związku z ww. decyzją. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], działając na podstawie art. 157a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wydał [...] lutego 2024 r. postanowienie nr [...], którym ograniczył zabezpieczenie do kwoty 9.970.092.00 zł, objętej zarządzeniem zabezpieczenia nr [...] z [...] stycznia 2022 r., wydanym na podstawie decyzji o zabezpieczeniu nr [...] z [...] stycznia 2022 r. W uzasadnieniu organ egzekucyjny powołał okoliczności wskazane w wydanej zmienił na podstawie art. 253a Ordynacji podatkowej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] stycznia 2024 r. Jednocześnie wyjaśnił, że podjęcie ww. uchwały z 29 maja 2023 r., sygn. akt I FPS 1/23 nie spowodowało utraty bytu prawnego zabezpieczenia. Decyzja o zabezpieczeniu, wykonywana przymusowo przez organ egzekucyjny, określa kwotę podlegającą zabezpieczeniu i do czasu jej zmiany lub uchylenia nie ma możliwości ograniczenia zakresu zabezpieczenia lub jego uchylenia, a organ egzekucyjny nie może odstąpić od wykonania decyzji w całości. Natomiast z uwagi na zmianę decyzji ostatecznej z [...] października 2022 r. i uchylenie decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] stycznia 2022 r., nr [...] w części dotyczącej określenia i zabezpieczenia na majątku skarżącej dodatkowego zobowiązania podatkowego i w tym zakresie umarzającej postępowanie w sprawie, zasadne jest uchylenie zabezpieczenia na podstawie art. 157a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w części stanowiącej dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług, które zostało objęte zarządzeniem zabezpieczenia nr [...] z [...] stycznia 2022 r. Organ egzekucyjny w wyniku dokonanych czynności zabezpieczył kwotę ponad 11 mln zł, co przekraczało kwotę przybliżonego zobowiązania w podatku od towarów i usług.
Mając na uwadze całokształt okoliczności faktycznych sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] uchylił: zajęcie zabezpieczające rachunku bankowego z [...].01.2022r., zajęcie zabezpieczające wierzytelności z [...].01.2022r. i [...].03.2022r., zajęcie zabezpieczające ruchomości z [...].02.2022r. - siedmiu pojazdów oraz nadwyżkę zabezpieczonych środków ponad kwotę 9.970.092 zł, postanowił zwrócić zobowiązanemu.
Powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego pełnomocnik spółki odebrał [...] lutego 2024 r.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpoznaniu zażalenia Spółki, postanowieniem z [...] marca 2024 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Skarga na tę decyzję jest prowadzona w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim pod sygn. akt I SA/Go 140/24.
W związku z posiadanymi przez skarżącą zaległościami podatkowymi i niepodatkowymi w wysokości prawie 8 min złotych organ egzekucyjny dokonał [...] lutego 2024r., na podstawie zawiadomienia Nr [...] zajęcia innej wierzytelności pieniężnej należnej zobowiązanemu, tj. środków mających zostać zwróconych skarżącej na podstawie ww. postanowienia o ograniczeniu zabezpieczenia oraz protokołem z [...] lutego 2024r. i [...] lutego2024r. dokonał zajęcia ruchomości.
Dnia [...] lutego 2024r. spółka złożył skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej w Urzędzie Skarbowym w [...].
Postanowieniem Nr [...] z [...] marca 2024r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] oddalił skargę na ww. czynność egzekucyjną. Postanowienie doręczone zostało pełnomocnikowi [...] marca 2024r.
Pismem z [...] marca 2024 r. pełnomocnik Spółki zażądał doręczonego postanowienia.
Postanowieniem Nr [...] z [...] marca 2024r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] odmówił uzupełnienia postanowienia w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.
Dnia [...] kwietnia 2024r. Pan M.M. wniósł zażalenie na postanowienie z [...] marca 2024r. w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej w Urzędzie Skarbowym w [...].
Postanowieniem z [...] maja 2024 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie z [...] marca 2024 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną stanowiącą zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w Urzędzie Skarbowym w [...]. Skarga na tę decyzję jest zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim pod sygn. akt I SA/Go 221/24.
Podaniem z [...] kwietnia 2024 r. skarżąca, wniosła do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] ponaglenie, w którym zarzuciła bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] poprzez niedokonanie zwrotu kwoty nadwyżkowego zabezpieczenia w związku ze zmianą decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2022 r.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] przekazał ponaglenie do organu egzekucyjnego.
Dokonując analizy okoliczności przedmiotowej sprawy. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] przedstawił wyjaśnienia w piśmie z [...] kwietnia 2024r. I podkreślił, że brak jest podstaw do przypisania organowi egzekucyjnemu bezczynności w zakresie niedokonywanie zwrotu nadwyżki zabezpieczonych środków, wynikającej z zarządzenia zabezpieczenia oraz przytoczył argumentację dotychczas prezentowaną w sprawie.
W skardze do Sądu skarżąca wniosła o: zobowiązanie Organu do niezwłocznego zwrotu nadwyżki zabezpieczonych środków ponad kwotę 9.970.092,00 zł, wynikającej z zarządzenia zabezpieczenia nr [...] i [...]; stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności postępowania; wymierzenie Organowi grzywny oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych.
Zarzuciła organowi naruszenie art. 77 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa poprzez bezczynność w dokonywaniu zwrotu kwoty zabezpieczenia nadwyżkowego tj. kwoty 1 730 379,13 zł z, urzędu na wskazany pismem z dnia [...].01.2024 r. rachunek bankowy podatnika pomimo upływu terminu w dniu [...].03.2024 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu jako niezasadna.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "P.p.s.a.").
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola sądu administracyjnego obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z kolei, instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania chroni stronę przed niepodejmowaniem przez organ w wymaganym terminie czynności procesowych albo podejmowaniem ich w zbyt długich odstępach czasu (wyroki: WSA w Opolu z 26 lipca 2016 r., sygn. akt II SAB/Op 42/16, II SAB/Op 76/15, wyroki te, jak i inne powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
W niniejszej sprawie skarżąca spółka, przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, dopełniła wymogu wyczerpania środków zaskarżenia, składając pismem z [...] kwietnia 2024 r. ponaglenie, wskazując na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], polegającą na nie dokonaniu zwrotu nadwyżkowego zabezpieczenia w związku ze zmianą decyzji ostatecznej z dnia [...] października nr [...].
Zauważyć należy, że przepisy nie określają na czym polega stan bezczynności. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ (podmiot zobowiązany) wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosowanej czynności. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednak bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań (np. wyroki: WSA w Warszawie z 4 września 2024 r., sygn. akt III SAB/Wa 27/24, WSA we Wrocławiu z 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 380/24).
Wbrew treści skargi, w sprawie nie ma zastosowania termin, o którym mowa w art. 77 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.) – dalej jako "O.p.". Zgodnie z tym przepisem nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności decyzji - jeżeli w związku z uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności decyzji nie wystąpi obowiązek wydania nowej decyzji. Przepis ten wskazuje zatem termin zwrotu nadpłaty podatku, za którą, stosownie do art. 72 § 1 pkt 1-4 O.p., uważa się kwotę: nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku; podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej; zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej; zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej.
Nadpłatą nie są zatem, wymienione w art. 164 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.) – zwanej dalej "u.p.e.a.", zajęte w celu zabezpieczenia należności pieniężnej: pieniądze, wynagrodzenie za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych, inne wierzytelności i prawa majątkowe lub ruchomości.
Tym samym za nieuzasadniony należy uznać, zarzut naruszenia art. 77 § 1 pkt 3 O.p., poprzez nie dokonanie zwrotu "kwoty zabezpieczenia nadwyżkowego" w terminie, o którym mowa w tym przepisie.
Równocześnie rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, Sąd nie dostrzegł innych naruszeń prawa.
Decyzją z [...] stycznia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego z [...] stycznia 2022 r. w części dotyczącej określenia i zabezpieczenia na majątku G. sp. z o.o. dodatkowego zobowiązania podatkowego w łącznej wysokości 9.398.605 zł. Konsekwencją pierwszej z wymienionych decyzji było wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], w dniu [...] lutego 2024 r. postanowienia ograniczającego zabezpieczenie dokonane na podstawie zarządzeń zabezpieczających o numerach [...] i [...]. W postanowieniu tym uchylono zajęcie zabezpieczające: z rachunku bankowego, innych wierzytelności pieniężnych u dłużników skarżącej oraz siedmiu pojazdów. Z kolei nadwyżkę zabezpieczonych środków ponad kwotę 9.970.092 zł postanowiono zwrócić zobowiązanemu. Postanowienie doręczono [...] lutego 2024 r.
Równocześnie w tym samym dniu zawiadomieniem nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w postaci ww. kwoty podlegającej zwrotowi skarżącej, na zaległości objęte 65 tytułami wykonawczymi różnych wierzycieli na łączną kwotę należności głównych 6.250.379,05 zł (k. 170 akt administracyjnych). Z uwagi na tożsamość organu egzekucyjnego oraz dłużnika zajmowanej wierzytelności, doręczenie zawiadomienia dłużnikowi nastąpiło w tym samym dniu. Również w tym samym dniu zawiadomienie doręczono prokurentowi skarżącej.
Powyższe oznacza, że stosownie do art. 89 § 1 i 2 w zw. z art. 1a pkt 19 u.p.e.a. po dniu [...] lutego 2024 r., pomimo wydania postanowienia o zwrocie nadwyżki zabezpieczonych środków, Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] działając jako dłużnik, nie mógł uiścić skarżącej należności wynikającej z tego postanowienia. Stosownie bowiem do art. 89 § 1 i 2 Organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności (§1); zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług (§2).
Z kolei stosownie do art. 1a pkt 19 ilekroć w ustawie jest mowa o zajęciu zabezpieczającym - rozumie się przez to czynność organu egzekucyjnego, w wyniku której organ egzekucyjny nabywa prawo rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do zabezpieczenia wykonania przez niego obowiązku objętego dokumentem stanowiącym podstawę zabezpieczenia, ale która nie prowadzi do przymusowego wykonania obowiązku.
Trafnie wskazał organ, że środki zabezpieczone na rachunku organu egzekucyjnego nie stanowią prawa majątkowego zobowiązanego tak długo jak istnieje podstawa prawna zabezpieczenia. Wierzytelność, która powstała do zwrotu G. sp. z o.o., została zadysponowana na poczet egzekwowanych zaległości Spółki, zgodnie z zawiadomieniem o zajęciu z [...] lutego 2024 r.
Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, aby istniał ustawowy obowiązek nakazujący organowi podjąć czynność w postaci dokonania zwrotu nadwyżki, której organ nie dokonał w odpowiednim terminie.
Z uwagi na brak bezczynności organu Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI