I SAB/Go 4/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na bezczynność organu egzekucyjnego w przedmiocie zwrotu nadwyżki zabezpieczonych środków, uznając, że zajęcie tych środków na poczet innych zaległości było zasadne.
Spółka G. z o.o. zaskarżyła bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zwrotu nadwyżki zabezpieczonych środków, która powstała po zmianie decyzji ostatecznej. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organ egzekucyjny zasadnie zajął te środki na poczet innych zaległości podatkowych spółki, co wykluczało bezczynność w zakresie ich zwrotu. Sąd podkreślił, że zajęcie wierzytelności pieniężnej jest skuteczne od momentu doręczenia zawiadomienia dłużnikowi.
Spółka G. sp. z o.o. wniosła skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zwrotu nadwyżki zabezpieczonych środków, która powstała po zmianie decyzji ostatecznej dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Spółka argumentowała, że organ egzekucyjny dopuścił się bezczynności, nie zwracając nadwyżki środków ponad kwotę 9.970.092,00 zł, która powinna zostać zwrócona po zmianie decyzji ostatecznej. Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając jako dłużnik spółki, dokonał zajęcia tej nadwyżki na poczet innych zaległości podatkowych spółki, na podstawie 65 tytułów wykonawczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd wyjaśnił, że instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, a nie przesądzenie o ich treści. W ocenie Sądu, organ egzekucyjny nie dopuścił się bezczynności, ponieważ środki, które miały zostać zwrócone spółce, zostały skutecznie zajęte na poczet innych zaległości podatkowych. Zajęcie wierzytelności pieniężnej jest skuteczne od momentu doręczenia zawiadomienia dłużnikowi, a w tym przypadku organ egzekucyjny działał zarówno jako organ egzekucyjny, jak i dłużnik spółki. W związku z tym, środki te nie mogły zostać zwrócone spółce, dopóki istniała podstawa prawna do ich zajęcia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny nie dopuścił się bezczynności, ponieważ środki te zostały skutecznie zajęte na poczet innych zaległości podatkowych spółki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zajęcie wierzytelności pieniężnej na poczet innych zaległości podatkowych jest skuteczne od momentu doręczenia zawiadomienia dłużnikowi. W tej sytuacji, środki te nie mogły zostać zwrócone spółce, dopóki istniała podstawa prawna do ich zajęcia, co wyklucza stan bezczynności organu w zakresie ich zwrotu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 53 § § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 77 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 72 § § 1 pkt 1-4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.KAS art. 254 § pkt 2
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
u.p.t.u. art. 112c
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.e.a. art. 157a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 89 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § pkt 19
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 164 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
O.p. art. 33
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 253a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ egzekucyjny nie dopuścił się bezczynności, ponieważ środki, które miały zostać zwrócone spółce, zostały skutecznie zajęte na poczet innych zaległości podatkowych. Zajęcie wierzytelności pieniężnej jest skuteczne od momentu doręczenia zawiadomienia dłużnikowi. Przepisy dotyczące zwrotu nadpłaty nie mają zastosowania do zwrotu środków zabezpieczonych w postępowaniu egzekucyjnym.
Odrzucone argumenty
Organ dopuścił się bezczynności w dokonywaniu zwrotu kwoty zabezpieczenia nadwyżkowego. Organ naruszył art. 77 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez nie dokonanie zwrotu kwoty zabezpieczenia nadwyżkowego w terminie. Organ naruszył art. 254 pkt 2 ustawy o KAS i art. 112c ustawy o VAT poprzez przekroczenie uprawnień i dokonanie zabezpieczenia w kwocie zawyżonej.
Godne uwagi sformułowania
z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ (podmiot zobowiązany) wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosowanej czynności. Nadpłatą nie są zatem zajęte w celu zabezpieczenia należności pieniężnej: pieniądze, wynagrodzenie za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych, inne wierzytelności i prawa majątkowe lub ruchomości. środki zabezpieczone na rachunku organu egzekucyjnego nie stanowią prawa majątkowego zobowiązanego tak długo jak istnieje podstawa prawna zabezpieczenia.
Skład orzekający
Dariusz Skupień
przewodniczący sprawozdawca
Anna Juszczyk - Wiśniewska
sędzia
Damian Bronowicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organu egzekucyjnego w kontekście zajęcia środków przeznaczonych do zwrotu oraz zastosowania przepisów o nadpłacie w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z zajęciem środków przez ten sam organ egzekucyjny, który miał je zwrócić.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa podatkowego ze względu na analizę instytucji bezczynności organu egzekucyjnego i zastosowanie przepisów o nadpłacie.
“Czy organ egzekucyjny może zająć środki, które sam ma zwrócić? WSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 19 024 230 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SAB/Go 4/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2024-08-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-06-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Anna Juszczyk - Wiśniewska Damian Bronowicki Dariusz Skupień /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych 658 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Naczelnik Urzędu Skarbowego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 3 § 2 pkt 8, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska Sędzia WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi G spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zwrotu nadwyżki zabezpieczonych środków w związku ze zmianą decyzji ostatecznej oddala skargę w całości. Uzasadnienie Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego [...], w toku prowadzonych kontroli celno-skarbowych, decyzją nr [...] z [...] 2022 r., określił G. sp. z o.o. przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku o towarów i usług za miesiące: od maja do lipca 2020 r., od września do grudnia 2020 r., od stycznia do marca 2021 r., od maja do lipca 2021 r. oraz za wrzesień i październik 2021 r. w wysokości 19.024.230,00 zł, odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji od zaniżonej kwoty zobowiązania (9.398.605,00 zł) w wysokości 571.487,00 zł oraz orzekł o zabezpieczeniu na majątku ww. Spółki przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za ww. okresy w łącznej wysokości 9.398.605,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 571.487,00 zł oraz o zabezpieczeniu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za ww. okresy w łącznej wysokości 9.398.605,00 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z [...] 2022 r. nr [...] W celu wykonania decyzji o zabezpieczeniu, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] 2022 r. wystawił zarządzenia zabezpieczenia o numerach [...], obejmujące przewidywane zaległości wynikające z ww. decyzji. Podaniem z [...] 2023 r. G. sp. z o.o., reprezentowana przez M.M., powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 maja 2023 r., sygn. akt I FPS 1/23, wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o uchylenie zabezpieczenia obejmującego dodatkowe zobowiązanie podatkowe, na podstawie art. 157a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W wyniku rozpoznania wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wydał postanowienie z [...] 2023 r., którym odmówił uchylenia zabezpieczenia dokonanego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia nr [...] z [...] 2022 r. W uzasadnieniu organ egzekucyjny przyznał, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę z 29 maja 2023 r., sygn. akt I FPS 1/23, zgodnie z którą przedmiotem decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na podstawie w art. 33 ustawy Ordynacja podatkowa nie może być dodatkowe zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 112c ustawy o podatku od towarów i usług. Jednocześnie ocenił, że powołana uchwała nie powoduje utraty bytu prawnego zabezpieczenia w przedmiotowej sprawie, ponieważ decyzja o zabezpieczeniu jest ostateczna, a wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 23 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Go 461/22, potwierdzający prawidłowość ww. decyzji - prawomocny. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...], postanowieniem z [...] 2024 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wyjaśnił w nim m.in., że w związku ze złożonym w dniu [...] 2023 r. wnioskiem o zmianę w trybie nadzwyczajnym decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno Skarbowego [...] nr [...] z [...] 2022 r., "poprzez obniżenie określonej i zabezpieczonej kwoty nadwyżkowej tj. dodatkowego zobowiązania podatkowego w łącznej wysokości 9.398.606,00 zł", toczy się odrębne postępowanie, w celu rozstrzygnięcia kwestii zabezpieczenia dodatkowego zobowiązania podatkowego, objętego ww. decyzją o zabezpieczeniu stanowiącą podstawę prawną zabezpieczanego obowiązku. Podaniem z [...] 2024 r. G. sp. z o.o. wniosła do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] ponaglenie, w którym zarzuciła "bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] poprzez niedokonanie z urzędu zmian zarządzeń zabezpieczenia z 28 stycznia 2022 r. w zakresie dodatkowego zobowiązania podatkowego w łącznej wysokości 9.398.605,00 zł", które Dyrektor tut. Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z [...] 2024 r. uznał za nieuzasadnione. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...] po rozpoznaniu wniosku z [...] grudnia 2023 r., decyzją z [...] 2024 r., nr [...], zmienił na podstawie art. 253a Ordynacji podatkowej decyzję ostateczną nr [...] z [...] 2022 r. w ten sposób, że uchylił decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego [...] z [...] 2022 r., nr [...] w części dotyczącej określenia i zabezpieczenia na majątku G. sp. z o. o. dodatkowego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za okresy od maja do lipca 2020r., od września 2020 r. do marca 2021 r. oraz maj, czerwiec, lipiec, wrzesień i październik 2021 r., o którym mowa w art. 112c ustawy o podatku od towarów i usług, w łącznej wysokości 9.398.605,00 zł i umorzył w tym zakresie postępowanie. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi Spółki 31 stycznia 2024r. W związku z ww. decyzją Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], działając na podstawie art. 157a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wydał [...] 2024 r. postanowienie nr [...], którym ograniczył zabezpieczenie do kwoty 9.970.092.00 zł, objętej zarządzeniem zabezpieczenia nr [...] z [...] 2022 r., wydanym na podstawie decyzji o zabezpieczeniu nr [...] z [...] 2022 r. W uzasadnieniu organ egzekucyjny potwierdził prawidłowość decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celo – Skarbowego [...] z [...] 2022 r. Jednocześnie wyjaśnił, że podjęcie ww. uchwały z 29 maja 2023 r., sygn. akt I FPS 1/23 nie spowodowało utraty bytu prawnego zabezpieczenia, bowiem legalność decyzji o zabezpieczeniu potwierdził prawomocny wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 23 lutego 2023 r., I SA/Go 461/22. Decyzja o zabezpieczeniu, wykonywana przymusowo przez organ egzekucyjny, określa kwotę podlegającą zabezpieczeniu i do czasu jej zmiany lub uchylenia nie ma możliwości ograniczenia zakresu zabezpieczenia lub jego uchylenia, a organ egzekucyjny nie może odstąpić od wykonania decyzji w całości. Natomiast z uwagi na zmianę decyzji ostatecznej z [...] 2022 r. poprzez uchylenie decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego [...] z [...] 2022 r., nr [...] w części dotyczącej określenia i zabezpieczenia na majątku skarżącej dodatkowego zobowiązania podatkowego i w tym zakresie umarzającej postępowanie w sprawie, zasadne jest uchylenie zabezpieczenia na podstawie art. 157a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w części stanowiącej dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług, które zostało objęte zarządzeniem zabezpieczenia nr [...] z [...] 2022 r. Organ egzekucyjny w wyniku dokonanych czynności zabezpieczył kwotę ponad 11 mln zł, co przekraczało kwotę przybliżonego zobowiązania w podatku od towarów i usług. Mając na uwadze całokształt okoliczności faktycznych sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] uchylił: zajęcie zabezpieczające rachunku bankowego z [...], zajęcie zabezpieczające wierzytelności z [...] i [...], zajęcie zabezpieczające ruchomości z [...] - siedmiu pojazdów oraz nadwyżkę zabezpieczonych środków ponad kwotę 9.970.092 zł, postanowił zwrócić zobowiązanemu. Powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] pełnomocnik spółki odebrał 1 lutego 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...] po rozpoznaniu zażalenia Spółki, postanowieniem z [...] 2024 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Skarga na tę decyzję jest prowadzona w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim pod sygn. akt I SA/Go 140/24. W związku z posiadanymi przez skarżącą zaległościami podatkowymi i niepodatkowymi w wysokości prawie 8 mln złotych organ egzekucyjny dokonał 1 lutego 2024r., zajęcia innej wierzytelności pieniężnej należnej zobowiązanemu, tj. środków mających zostać zwróconych skarżącej na podstawie ww. postanowienia o ograniczeniu zabezpieczenia oraz protokołem z [...] 2024r. i [...] 2024r. dokonał zajęcia ruchomości. Dnia [...] 2024r. spółka złożył skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej w Urzędzie Skarbowym [...]. Postanowieniem [...] z [...] 2024r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] oddalił skargę na ww. czynność egzekucyjną. Postanowienie doręczone zostało pełnomocnikowi [...] 2024r. Pismem z [...] 2024 r. pełnomocnik Spółki zażądał uzupełnienia doręczonego postanowienia. Postanowieniem Nr [...] z [...] 2024r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] odmówił uzupełnienia postanowienia w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Dnia [...] 2024r. M.M. wniósł zażalenie na postanowienie z [....] 2024r. w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej w Urzędzie Skarbowym [...] Postanowieniem z [...] 2024 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie z [...] 2024 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną stanowiącą zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w Urzędzie Skarbowym [...]. Skarga na tę decyzję jest zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim pod sygn. akt I SA/Go 221/24. Podaniem z [...] 2024 r. skarżąca, wniosła do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] ponaglenie, w którym zarzuciła bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] poprzez niedokonanie zwrotu kwoty nadwyżkowego zabezpieczenia w związku ze zmianą decyzji ostatecznej z [...] 2022 r. i wezwaniem z dnia [...] 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...] przekazał ponaglenie do organu egzekucyjnego. Dokonując analizy okoliczności przedmiotowej sprawy. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] przedstawił wyjaśnienia w piśmie z [...] 2024r. I podkreślił, że brak jest podstaw do przypisania organowi egzekucyjnemu bezczynności w zakresie niedokonywanie zwrotu nadwyżki zabezpieczonych środków, wynikającej z zarządzenia zabezpieczenia oraz przytoczył argumentację dotychczas prezentowaną w sprawie. W skardze do Sądu skarżąca wniosła o: zobowiązanie Organu do niezwłocznego zwrotu nadwyżki zabezpieczonych środków ponad kwotę 9.970.092,00 zł, wynikającej z ze zmiany decyzji ostatecznej z [...] 2022 r. decyzją z dnia [...] 2024 r.; stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności postępowania; wymierzenie Organowi grzywny; wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy, którzy: a) wydali wadliwą decyzję o zabezpieczeniu nadwyżkowym z [...] 2022 r. nr [...], b) nie dokonali wypłaty wynagrodzeń dla pracowników G. sp. z o.o,, c) doprowadzili do utrzymywania zabezpieczenia nadwyżkowego przez okres ponad 2 lat, d) nie dokonują zwrotu kwoty nadwyżkowego zabezpieczenia po zmianie decyzji i wezwaniu podatnika oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych. Zarzuciła organowi naruszenie: - art. 77 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa poprzez bezczynność w dokonywaniu zwrotu kwoty zabezpieczenia nadwyżkowego tj. kwoty 1.730379,13 zł z, urzędu na wskazany pismem z dnia [...].01.2024 r. rachunek bankowy podatnika pomimo upływu terminu w dniu 04.03.2024 r. - art. 254 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej przekroczenie uprawnień i dokonanie zabezpieczenia w kwocie zawyżonej poprzez przyjęcie interpretacji przepisów art. 112c ustawy o podatku od towarów i usług prawa na niekorzyść podatnika, co spowodowało zabezpieczenie kwoty 19.024.230,00 zł, zamiast 9.398.605,00 zł plus odsetki 571.487,00 zł i umożliwienie dalszego kontunuowania działalności operacyjnej przez spółkę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu jako niezasadna. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola sądu administracyjnego obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z kolei, instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania chroni stronę przed niepodejmowaniem przez organ w wymaganym terminie czynności procesowych albo podejmowaniem ich w zbyt długich odstępach czasu (wyroki: WSA w Opolu z 26 lipca 2016 r., sygn. akt II SAB/Op 42/16, II SAB/Op 76/15, wyroki te, jak i inne powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W niniejszej sprawie skarżąca spółka, przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, dopełniła wymogu wyczerpania środków zaskarżenia, składając pismem z [...] 2024 r. ponaglenie, wskazując na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], polegającą na nie dokonaniu zwrotu nadwyżkowego zabezpieczenia w związku ze zmianą decyzji ostatecznej z dnia [...] nr [...]. Zauważyć należy, że przepisy nie określają na czym polega stan bezczynności. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ (podmiot zobowiązany) wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosowanej czynności. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednak bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań (np. wyroki: WSA w Warszawie z 4 września 2024 r., sygn. akt III SAB/Wa 27/24, WSA we Wrocławiu z 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wr 380/24). Wbrew treści skargi, w sprawie nie ma zastosowania termin, o którym mowa w art. 77 § 1 pkt 3 O.p. Zgodnie z tym przepisem nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności decyzji - jeżeli w związku z uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności decyzji nie wystąpi obowiązek wydania nowej decyzji. Przepis ten wskazuje zatem termin zwrotu nadpłaty podatku, za którą, stosownie do art. 72 § 1 pkt 1-4 O.p., uważa się kwotę: nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej, zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej, zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej. Nadpłatą nie są zatem zajęte w celu zabezpieczenia należności pieniężnej: pieniądze, wynagrodzenie za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych, inne wierzytelności i prawa majątkowe lub ruchomości (art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Tym samym za nieuzasadniony należy uznać, zarzut naruszenia art. 77 § 1 pkt 3 O.p., poprzez nie dokonanie zwrotu "kwoty zabezpieczenia nadwyżkowego" w terminie, o którym mowa w tym przepisie. Również niezasadny jest zarzut naruszenia art. 254 pkt 2 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r., poz. 615) oraz art. 112c ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r., poz. 361). Pierwszy z tych przepisów reguluje zakres odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy celno – skarbowych i nie ma zastosowania w sprawach dotyczących terminu zwrotu kwot zwolnionych z zabezpieczenia. Z kolei art. 112c dotyczy podwyższonej stawki zobowiązania podatkowego, który miał zastosowanie w postępowaniu dotyczącym zabezpieczenia dodatkowej kwoty zobowiązania podatkowego, a zatem kwestii znajdującej się poza granicami niniejszej sprawy, którą jest kwestia bezczynności organu egzekucyjnego. Równocześnie rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, Sąd nie dostrzegł innych naruszeń prawa. Decyzją z [...] 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...] uchylił decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego z [...] 2022 r. w części dotyczącej określenia i zabezpieczenia na majątku G. sp. z o.o. dodatkowego zobowiązania podatkowego w łącznej wysokości 9.398.605 zł. Konsekwencją pierwszej z wymienionych decyzji było wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], w dniu [...] 2024 r. postanowienia ograniczającego zabezpieczenie dokonane na podstawie zarządzeń zabezpieczających o numerach [...]. W postanowieniu tym uchylono zajęcie zabezpieczające: z rachunku bankowego, innych wierzytelności pieniężnych u dłużników skarżącej oraz siedmiu pojazdów. Z kolei nadwyżkę zabezpieczonych środków ponad kwotę 9.970.092 zł postanowiono zwrócić zobowiązanemu. Postanowienie doręczono 1 lutego 2024 r. Równocześnie w tym samym dniu zawiadomieniem nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w postaci ww. kwoty podlegającej zwrotowi skarżącej, na zaległości objęte 65 tytułami wykonawczymi różnych wierzycieli na łączną kwotę należności głównych 6.250.379,05 zł (k. 170 akt administracyjnych). Z uwagi na tożsamość organu egzekucyjnego oraz dłużnika zajmowanej wierzytelności, doręczenie zawiadomienia dłużnikowi nastąpiło w tym samym dniu. Również w tym samym dniu zawiadomienie doręczono prokurentowi skarżącej. Powyższe oznacza, że stosownie do art. 89 § 1 i 2 w zw. z art. 1a pkt 19 u.p.e.a. po dniu 1 lutego 2024 r., pomimo wydania postanowienia o zwrocie nadwyżki zabezpieczonych środków, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] działając jako dłużnik, nie mógł uiścić skarżącej należności wynikającej z tego postanowienia. Stosownie bowiem do art. 89 § 1 i 2 Organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności (§1); zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług (§2). Z kolei stosownie do art. 1a pkt 19 ilekroć w ustawie jest mowa o zajęciu zabezpieczającym - rozumie się przez to czynność organu egzekucyjnego, w wyniku której organ egzekucyjny nabywa prawo rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do zabezpieczenia wykonania przez niego obowiązku objętego dokumentem stanowiącym podstawę zabezpieczenia, ale która nie prowadzi do przymusowego wykonania obowiązku. Trafnie wskazał organ, że środki zabezpieczone na rachunku organu egzekucyjnego nie stanowią prawa majątkowego zobowiązanego tak długo jak istnieje podstawa prawna zabezpieczenia. Wierzytelność, która powstała do zwrotu G. sp. z o.o., została zadysponowana na poczet egzekwowanych zaległości Spółki, zgodnie z zawiadomieniem o zajęciu z [...] 2024 r. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, aby istniał ustawowy obowiązek nakazujący organowi podjąć czynność w postaci dokonania zwrotu nadwyżki, której organ nie dokonał w odpowiednim terminie. Z uwagi na brak bezczynności organu Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI