I SAB/GO 4/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na bezczynność organu skarbowego w sprawie zwrotu nadpłaty VAT, uznając zawieszenie postępowania za zasadne z uwagi na toczące się postępowania sądowe.
Podatnik złożył skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie zwrotu nadpłaty VAT za lata 2013-2015. Organ II instancji uznał ponaglenie podatnika za niezasadne, wskazując, że postępowania podatkowe zostały zawieszone z urzędu na mocy art. 201 § 1 O.p. z uwagi na toczące się postępowania sądowe dotyczące uchylonych decyzji. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że zawieszenie postępowania uniemożliwia zarzucenie organowi bezczynności lub przewlekłości.
Podatnik R.M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za okres 2013-2015. Podatnik argumentował, że po uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji NUS i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ powinien zwrócić nadpłatę wraz z odsetkami, jeśli nie wyda nowej decyzji w terminie 3 miesięcy. Organ II instancji (DIAS) uznał ponaglenie podatnika za niezasadne, wskazując, że postępowania podatkowe zostały zawieszone z urzędu na podstawie art. 201 § 1 O.p. z uwagi na fakt, że podatnik wniósł skargi do WSA na decyzje DIAS, a następnie skargi kasacyjne do NSA. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę w trybie uproszczonym, oddalił ją w całości. Sąd wyjaśnił, że bezczynność organu występuje, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmuje czynności lub nie kończy postępowania, a przewlekłość, gdy postępowanie trwa dłużej niż jest to niezbędne. W niniejszej sprawie postępowania podatkowe zostały zawieszone z urzędu na mocy art. 201 § 1 pkt 2 O.p., ponieważ rozpatrzenie sprawy było uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny. Zawieszenie postępowania wstrzymuje czynności procesowe organu i uniemożliwia zarzucenie mu bezczynności lub przewlekłości. Sąd podkreślił, że kwestia zwrotu nadpłaty ma charakter wtórny i może nastąpić dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowań sądowoadministracyjnych. Ponieważ postanowienia o zawieszeniu nie zostały zaskarżone, sąd nie badał ich prawidłowości, a jedynie stwierdził, że uniemożliwiają one zarzucenie organowi bezczynności lub przewlekłości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie pozostaje w bezczynności ani nie prowadzi postępowania w sposób przewlekły, jeśli postępowanie zostało zawieszone z urzędu na mocy art. 201 § 1 O.p. z powodu oczekiwania na rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny.
Uzasadnienie
Zawieszenie postępowania na mocy art. 201 § 1 O.p. wstrzymuje czynności procesowe organu i uniemożliwia zarzucenie mu bezczynności lub przewlekłości. Kwestia prawidłowości postanowienia o zawieszeniu nie może być przedmiotem kontroli w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (9)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 201 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 77 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasadniczy termin zwrotu nadpłaty w przypadkach uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji wynosi 30 dni od dnia wydania tej decyzji, a jeżeli sprawa po wydaniu tych decyzji jest dalej prowadzona, to termin ten jest liczony od dnia wydania nowej decyzji ustalającej, określającej lub o odpowiedzialności płatnika, inkasenta, osoby trzeciej i następcy prawnego.
O.p. art. 77 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
W przypadku niewydania nowej decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia albo stwierdzenia nieważności przez organ podatkowy lub od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję albo stwierdzającego jej nieważność, nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej albo decyzji, której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki.
O.p. art. 125 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
O.p. art. 125 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie.
O.p. art. 201 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zaistnienie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 201 § 1 O.p. zobowiązuje organ podatkowy do zawieszenia prowadzonego postępowania.
O.p. art. 139 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy obowiązany jest udzielać stronom informacji o stanie sprawy w każdym czasie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zawieszenie postępowania podatkowego z urzędu na podstawie art. 201 § 1 O.p. z powodu oczekiwania na rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny jest obligatoryjne i uniemożliwia zarzucenie organowi bezczynności lub przewlekłości. Instytucja zwrotu nadpłaty ma charakter wtórny i wymaga wcześniejszego rozstrzygnięcia o zobowiązaniu podatkowym, co jest niemożliwe w zawieszonym postępowaniu. Postanowienie o zawieszeniu postępowania, jeśli nie zostało zaskarżone, eliminuje możliwość powstania bezczynności lub przewlekłości związanej z upływem terminu załatwienia sprawy.
Odrzucone argumenty
Organ pozostaje w bezczynności lub prowadzi postępowanie przewlekle, ponieważ nie zwrócił nadpłaty VAT w terminie 3 miesięcy od uchylenia decyzji, mimo wpłaty podatku przez stronę. Art. 77 O.p. określa termin prawa materialnego, a nie tylko procesowego, i powinien być stosowany niezależnie od zawieszenia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Zawieszenie postępowań podatkowych oznacza więc, że zostają wstrzymane czynności procesowe ww. organu, nie powodując jednocześnie ostatecznego zakończenia, czy też choćby przerwania spraw będących przedmiotem postępowania. Organ podatkowy nie miał zatem swobody działania w okolicznościach jakie miały miejsce w niniejszej sprawie. Instytucja zwrotu nadpłaty ma charakter wtórny, co oznacza, że powinna zostać poprzedzona przeprowadzeniem postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Nie jest możliwe uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłość, dopóki we właściwym trybie nie zostanie wzruszone postanowienie o zawieszeniu postępowania, bądź nie zostanie ono podjęte.
Skład orzekający
Anna Juszczyk - Wiśniewska
przewodniczący
Jacek Niedzielski
sprawozdawca
Damian Bronowicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności i przewlekłości postępowania w kontekście obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego na mocy art. 201 § 1 O.p."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie podatkowe zostało zawieszone z powodu oczekiwania na rozstrzygnięcie sądu administracyjnego w sprawie uchylonych decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – wpływu zawieszenia postępowania na zarzuty bezczynności lub przewlekłości organu. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Czy zawieszenie postępowania podatkowego chroni organ przed zarzutem bezczynności? WSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1 196 560,59 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SAB/Go 4/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2022-07-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Anna Juszczyk - Wiśniewska /przewodniczący/ Damian Bronowicki Jacek Niedzielski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług 658 Hasła tematyczne Przewlekłość postępowania Sygn. powiązane I FSK 1933/22 - Wyrok NSA z 2023-02-24 Skarżony organ Naczelnik Urzędu Skarbowego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 1540 art. 125 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lipca 2022 r. sprawy ze skargi R.M. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za okres 2013-2015 oddala skargę w całości. Uzasadnienie R.M. (dalej jako: "Strona", "Skarżący") wniósł skargę do tut. Sądu na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej jako: "NUS", "Naczelnik", "Organ I instancji", "Organ") w przedmiocie zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za okres 2013-2015. Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny. W dniu 19 sierpnia 2021 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej jako: "DIAS", "Organ II instancji") wpłynęło ponaglenie z [...] sierpnia 2021 r. R.M. na brak zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za okres 2013-2015, w oparciu o art. 77 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, dalej jako: "O.p."), przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Wobec powyższego Organ II instancji zwrócił się do NUS o przesłanie wyjaśnień w sprawie oraz dokumentów dotyczących tej sprawy. Z przedstawionej przez Organ w pismach z dnia [...] sierpnia i [...] września 2021 r. chronologii zdarzeń oraz materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że na podstawie imiennego upoważnienia pracownicy Urzędu Skarbowego przeprowadzili kontrolę podatkową wobec R.M. prowadzącego działalność pod nazwą M., w zakresie prawidłowości rozliczenia z budżetem podatku od towarów i usług za miesiące: październik-grudzień 2013 r., styczeń-grudzień 2014 r. oraz styczeń-grudzień 2015 r. W toku kontroli podatkowej kontrolujący stwierdzili nieprawidłowości mające wpływ na rozliczenie podatku od towarów i usług za ww. okresy rozliczeniowe 2013 r., 2014 r. i 2015 r., co znalazło odzwierciedlenie w protokole z kontroli podatkowej, doręczonym Stronie 30 maja 2018 r. R.M. 13 czerwca 2019 r. złożył zastrzeżenia do ww. protokołu kontroli podatkowej. Pismem z [...] czerwca 2019 r. został zawiadomiony o sposobie załatwienia zastrzeżeń i wyjaśnień. W dniu 19 sierpnia 2019 r. Strona złożyła korekty deklaracji VAT-7 za okresy: październik 2013 r., listopad 2013 r. i grudzień 2013 r., od stycznia 2014 r. do kwietnia 2014 r., od lipca 2014 r. do grudnia 2014 r., styczeń 2015 r., luty 2015 r., marzec 2015 r., od maja 2015 r. do grudnia 2015 r., oraz w dniu 20 sierpnia 2019 r. za maj 2014 r., niezgodne z ustaleniami kontroli podatkowej. W związku z powyższym, NUS postanowieniem z [...] września 2019 r. wszczął postępowanie w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące: od października 2013 r. do grudnia 2013 r., od stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r. oraz od stycznia 2015 do grudnia 2015 r. Ww. postanowienie zostało Stronie doręczone 25 września 2019 r. Mając na uwadze stwierdzone nieprawidłowości, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzje z [...] grudnia 2019 r: - Nr [...], określającą Stronie kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za październik 2013 r. i grudzień 2013 r., oraz kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad 2013r., - Nr [...], określającą Stronie kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, grudzień 2014 r. oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za marzec i listopad 2014 r., - Nr [...], określającą Stronie kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, lipiec, październik, listopad, grudzień 2015 r. oraz kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za czerwiec, sierpień oraz wrzesień 2015 r. Ww. decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego zostały doręczone Stronie 29 grudnia 2019 r. Od powyższych decyzji Strona złożyła odwołania z [...] stycznia 2020 r., które wpłynęły do organu odwoławczego 27 stycznia 2020 roku. W dniu 14 maja 2020 r. Strona wpłaciła na rachunek bankowy urzędu skarbowego kwotę 1.196.560,59 zł na podatek VAT. Po rozpatrzeniu ww. odwołań, DIAS wydał decyzję z [...] grudnia 2020 r. znak sprawy [...], decyzję z [...] grudnia 2020 r. znak sprawy [...] oraz decyzję z [...] listopada 2021 r. znak sprawy [...], którymi uchylił ww. decyzje organu I instancji w całości i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, ponieważ rozstrzygnięcie spraw wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Ww. decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zostały doręczone Stronie: w dniu 2 grudnia 2020 r. doręczono decyzję z [...] listopada 2021 r. znak sprawy [...], w dniu 1 stycznia 2021 r. doręczono decyzję z [...] grudnia 2020 r [...] oraz w dniu 2 stycznia 2021 r. doręczono decyzję z [...] grudnia 2020 r. znak sprawy [...]. W dniach: 4 stycznia 2021 r., 31 stycznia 2021 r. i 1 lutego 2021 r. do Izby Administracji Skarbowej wpłynęły skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. kolejno na decyzje: z dnia [...] listopada 2020 r. znak sprawy [...], z dnia [...] grudnia 2020 r. znak sprawy [...] i z dnia [...] grudnia 2020 r. znak sprawy [...]. Za pismem z dnia [...] lutego 2021 r. DIAS przesłał do WSA w Gorzowie Wlkp. skargi wraz z aktami sprawy. Pismem z [...] lutego 2021 r. pełnomocnik Strony poinformował NUS, że złożył skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na wszystkie decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienia z [...] lutego 2021 r. znak sprawy [...], którymi zawiesił postępowania podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące: październik-grudzień 2013 r., styczeń-grudzień 2014 r., styczeń-grudzień 2015 roku. Ww. postanowienia zostały doręczone pełnomocnikowi Strony 1 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 22 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Go 35/21 oddalił skargę Strony na decyzję DIAS z [...] listopada 2020 r. znak sprawy [...]. Natomiast wyrokami z 17 czerwca 2021 r. o sygn. akt I SA/Go 96/21 i o sygn. akt I SA/Go 97/21, oddalił skargi Strony na decyzje DIAS z [...] grudnia 2020 r. znak sprawy [...] oraz znak sprawy [...]. Na ww. orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, Strona wniosła skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do dnia 17 września 2021 r. sprawy te nie zostały zakończone. W dniu 7 czerwca 2021 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo Strony, w którym zwróciła się o wyjaśnienie dlaczego nadpłata wraz z oprocentowaniem, nie została zwrócona Podatnikowi na rachunek bankowy. W odpowiedzi na ww. pismo Organ w piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. powołując się na art. 201 § 1 pkt 7 O.p. wyjaśnił, iż zasadne było zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania sądowoadministracyjnego. Dodatkowo Organ podkreślił, że nie było podstaw, aby przyjąć, że zostały spełnione warunki zwrotu nadpłaty wraz z należnymi odsetkami. W piśmie z [...] lipca 2021 r. Strona odpowiedziała na ww. pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego m.in. informując, że nie jest dla niej zrozumiała jaka jest podstawa prawna braku zwrotu nadpłaty. Odnośnie zawieszenia postępowania Strona stwierdziła, że jego skutki przewidziane są w art. 206 O.p. Odpowiadając na ww. pismo, NUS w piśmie z [...] lipca 2021 r. podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w piśmie z [...] czerwca 2021 r. Na skutek rozpatrzenia ponaglenia Strony z dnia [...] sierpnia 2021 r. DIAS postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. uznał ponaglenie za niezasadne. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wyjaśnień NUS, udzielonych w pismach: z [...] sierpnia 2021 r. oraz z [...] września 2021 r., wynika, że brak jest podstaw do uznania, iż Naczelnik pozostawał w bezczynności. Opisana chronologia zdarzeń wskazuje, że postępowania podatkowe w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: październik-grudzień 2013 r., styczeń-grudzień 2014 r., styczeń_grudzień 2015 r., toczące się przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego zostały zawieszone z urzędu, na skutek zaistnienia obligatoryjnej przesłanki zawieszenia postępowania wyszczególnionej w art. 201 § 1 O.p. Naczelnik Urzędu Skarbowego, w postanowieniach z [...] lutego 2021 r., jako przesłankę zawieszenia postępowań podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące: październik-grudzień 2013 r., styczeń-grudzień 2014 r., styczeń-grudzień 2015 r., wskazał art. 201 §1 pkt 2 O.p. Z treści ww. postanowień wynika, że w dniach: 31 stycznia 2021 r., 4 stycznia 2021 r. oraz 1 lutego 2021 r. Strona wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Organ II instancji stwierdził, że rozstrzygnięcie ww. spraw podatkowych przez NUS nie może nastąpić bez wcześniejszego prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny skarg Strony na ww. decyzje organu odwoławczego. Zawieszenie postępowań podatkowych, ww. postanowieniami NUS z [...] lutego 2021 r. oznacza więc, że zostają wstrzymane czynności procesowe ww. organu, nie powodując jednocześnie ostatecznego zakończenia, czy też choćby przerwania spraw będących przedmiotem postępowania ww. organu w zakresie podatku od towarów i usług za: miesiące: październik-grudzień 2013 r., styczeń-grudzień 2014 r., styczeń-grudzień 2015 roku. DIAS wskazał również, że WSA w Gorzowie Wlkp. wyrokami z dnia: 22 kwietnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Go 35/21, 17 czerwca 2021 r. w sprawach o sygn. akt I SA/Go 96/21 oraz I SA/Go 97/21 oddalił skargi Strony na decyzje DIAS. Na ww. orzeczenia WSA w Gorzowie Wlkp. Strona wniosła skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do dnia wydania postanowienia z dnia [...] września 2021 r., sprawy te nie zostały zakończone. Oznacza to, że ww. decyzje DIAS nie mają waloru rozstrzygnięcia prawomocnego. Brak również prawomocnego zakończenia ww. spraw sądowoadministracyjnych. W ocenie organu odwoławczego nie można przyjąć, że dokonana przez Stronę, w dniu 14 maja 2020 r., wpłata kwoty tytułem podatku VAT w wysokości 1.196.560,59 zł (tytułem [...]), stanowi nadpłatę. Kwestia wysokości zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za ww. miesiące 2013 r., 2014 r. i 2015 r., nie została jeszcze ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięta. Należy przy tym zwrócić uwagę, że postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązań podatkowych ma charakter procedury zasadniczej (pierwotnej) w stosunku do postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty. Ma to również miejsce w przedmiotowej sprawie. Instytucja zwrotu nadpłaty ma charakter wtórny, co oznacza, że powinna zostać poprzedzona przeprowadzeniem postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. To, w przedmiotowej sprawie, będzie możliwe dopiero po prawomocnym zakończeniu ww. postępowań sądowoadministarcyjnych. Dalej Organ II instancji podkreślił, że zawieszenie postępowania wstrzymuje czynności procesowe, dlatego 3-miesięczny termin, o którym mowa w art. 77 § 4 O.p., wskazany przez Stronę w ponagleniu, na wydanie decyzji ulega "zawieszeniu". W związku z tym postępowania podatkowe w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 r., 2014 r. i 2015 r., toczące się przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego dalej są w toku, bowiem z przyczyn obiektywnych ww. organ nie ma możliwości ich przeprowadzenia (ponownego rozpatrzenia spraw) i wydania nowych decyzji. W tych okolicznościach nie ma znaczenia, że Strona dobrowolnie dokonała zapłaty zaległego podatku, na co Strona wskazuje w złożonym ponagleniu. Ponadto, DIAS stwierdził, że pismem z [...] czerwca 2021 r. NUS bez zbędnej zwłoki udzielił odpowiedzi na pismo Strony z [...] czerwca 2021 r. W ww. piśmie Organ wyjaśnił przesłanki, które powodowały brak możliwości dokonania zwrotu wpłaconej przez Stronę kwoty. Z urzędowego poświadczenia doręczenia wynika, że ww. pismo NUS z [...] czerwca 2021 r. zostało doręczone Stronie 24 czerwca 2021 roku. Termin udzielenia odpowiedzi na ww. pismo nie przekroczył więc okresu miesiąca. Zatem w ocenie DIAS, ww. organ udzielił odpowiedzi niezwłocznie, wypełniając tym samym postanowienia art. 139 § 1 O.p. Podobnie ww. organ postąpił w odniesieniu do pisma Strony z [...] lipca 2021 r., skierowanego do ww. organu. NUS pismem z [...] lipca 2021 r. udzielił odpowiedzi Stronie na ww. pismo z [...] lipca 2021 r., ponownie w nim wyjaśniając przesłanki, które powodowały brak możliwości dokonania zwrotu wpłaconej przez Stronę kwoty. Ww. pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] lipca 2021 r. zostało doręczone Stronie 19 lipca 2021 r., co wynika z urzędowego poświadczenia doręczenia. DIAS podkreślił, że termin udzielenia odpowiedzi na ww. pismo przez organ podatkowy również i w tym przypadku nie przekroczył okresu miesiąca. Zatem czas jaki upłynął pomiędzy wpływem ww. pism (z [...] czerwca 2021 r. i [...] lipca 2021 r.) do urzędu (w dniu 7 czerwca 2021 r. i 6 lipca 2021 r.), a udzieleniem odpowiedzi przez NUS - kolejno w dniu: [...] czerwca 2021 r. oraz [...] lipca 2021 r., był ww. organowi niezbędny dla ustalenia stanu faktycznego sprawy i sporządzenie pisemnych odpowiedzi na ww. pisma Strony. W ocenie DIAS brak było podstaw do uznania, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostawał w bezczynności. W świetle powyższego ponaglenie Strony Organ II instancji uznał za nieuzasadnione. R.M., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył do tut. Sądu skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego, która polega na braku zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za okres 2013-2015. Na tej podstawie wniósł o: 1) zobowiązanie Organu do zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług za okres 2013-2015, 2) stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, 3) stwierdzenie, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4) zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Strona podkreślił, że w oparciu o decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego dobrowolnie dokonała zapłaty zaległego podatku. Powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej wskazał, że jeśli Organ nie wydał decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia decyzji stanowiącej podstawę do zapłaty podatkowy, Organ powinien dokonać zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem. Skarżący uważa, że art. 206 O.p., na który powoływał się w pismach Organ, dotyczy tylko terminów procesowych, określonych w dziale IV, a termin z art. 77 O.p. jest terminem prawa materialnego określonym w dziale III. W ocenie Strony trudno uznać, iż są podstawy do braku zwrotu nadpłaty. Tym bardziej, że Skarżący dobrowolnie wykonał decyzję I instancji, co oznacza, że w przyszłości również zastosuje się do zapadających rozstrzygnięć. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie. Zarządzeniem z 7 lipca 2022 r., na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329), zwaną dalej – P.p.s.a., sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że z "bezczynnością" organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Jeżeli zatem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas występuje bezczynność organu. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność, lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej, czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1296/17- wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Reasumując z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2660/18). Organ administracyjny pozostaje zatem bezczynny, jeżeli nie dokona wymaganej czynności w terminie określonym przez ustawodawcę, zaś sąd administracyjny rozpatrując skargę na bezczynność bada jedynie, czy organ rozpatrujący konkretną sprawę, przekroczył termin przewidziany do jej załatwienia. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje natomiast wówczas, gdy organ, nie pozostając jednocześnie w formalnej bezczynności (nie naruszył terminów załatwienia sprawy), prowadzi postępowanie ponad niezbędny czas do jej załatwienia, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się niezbędną koncentracją (zasada szybkości postępowania), względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Przepis art. 125 § 1 O.p. stanowi, że organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie (art. 125 § 2 O.p.). Obowiązek szybkiego działania skorelowany jest z obowiązkiem podejmowania przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej. Z uwagi na obowiązującą zasadę prawdy materialnej, wyrażoną w art. 122 i art. 187 § 1 O.p., załatwienie sprawy nie może nastąpić przed wyczerpującym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Z niespornego stanu faktycznego sprawy, szczegółowo opisanego w części wstępnej uzasadnienia, wynika jednoznacznie, że postępowania podatkowe w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: październik - grudzień 2013 r., styczeń - grudzień 2014 r., styczeń - grudzień 2015 r., toczące się przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego (w wyniku uchylenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej decyzji tego organu z [...] grudnia 2019 r.) zostały zawieszone z urzędu, na skutek zaistnienia obligatoryjnej przesłanki zawieszenia postępowania wyszczególnionej w art. 201 § 1 O.p. Podkreślić należy, że zaistnienie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 201 § 1 O.p., zobowiązuje organ podatkowy do zawieszenia prowadzonego postępowania. Zawieszenie postępowań podatkowych we wskazanych sprawach było obowiązkiem organu podatkowego. W przeciwnym wypadku (braku zawieszenia postepowania), dalsze jego prowadzenie, mogło bowiem skutkować wadliwością ewentualnie wydanych przez ten organ decyzji. Organ podatkowy nie miał zatem swobody działania w okolicznościach jakie miały miejsce w niniejszej sprawie. Zobowiązany był do zachowania się w ściśle określony sposób, bowiem w tym zakresie organowi podatkowemu nie pozostawiono swobody w działaniu. Jako podstawę prawna zawieszenia postepowania organ wskazał art. 201 §1 pkt 2 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z uzasadnienia postanowień wynika, że w dniach 31 stycznia 2021 r., 4 stycznia 2021 r. oraz 1 lutego 2021 r. skarżący wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] listopada 2021 r. znak sprawy [...], z [...] grudnia 2020 r. znak sprawy [...] i z [...] grudnia 2020 r. znak sprawy [...], którymi organ odwoławczy uchylił decyzje organu pierwszej instancji z [...] grudnia 2019 r: Nr [...] w całości i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, ponieważ rozstrzygnięcie spraw wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Przyjąć zatem należy, że rozstrzygnięcie w spraw podatkowych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego nie może nastąpić bez wcześniejszego prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny skarg na ww. decyzje organu odwoławczego. Zawieszenie postępowań podatkowych oznacza więc, że zostają wstrzymane czynności procesowe ww. organu, nie powodując jednocześnie ostatecznego zakończenia, czy też choćby przerwania spraw będących przedmiotem postępowania ww. organu w zakresie podatku od towarów i usług za: miesiące: październik - grudzień 2013 r., styczeń - grudzień 2014 r., styczeń - grudzień 2015 roku. Przypomnieć wypada, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 22 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Go 35/21 oddalił skargę Strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] listopada 2020 r. znak sprawy [...], natomiast wyrokami z 17 czerwca 2021 r. o sygn. akt: I SA/Go 96/21 oraz I SA/Go 97/21 oddalił skargi na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] grudnia 2020 r. znak sprawy [...]. Z uwagi na wniesienie przez skarżącego skarg kasacyjnych orzeczenia nie są prawomocne. Zasadnie zatem wskazał organ podatkowy w postanowieniu z [...] września 2021 r., iż uwzględniając powyżej uczynione zastrzeżenia, nie można przyjąć, że dokonana przez stronę w dniu 14 maja 2020 r. wpłata kwoty podatku VAT, stanowi nadpłatę. Kwestia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lata 2013, 2014 i 2015, nie została jeszcze ostatecznie rozstrzygnięta. Instytucja zwrotu nadpłaty ma charakter wtórny, co oznacza, że powinna zostać poprzedzona przeprowadzeniem postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Co będzie możliwe dopiero po prawomocnym zakończeniu wskazanych postępowań sądowoadministracyjnych. W ocenie Sądu podniesione prze skarżącego zarzuty naruszenia art. 77 O.p. są niezasadne. Z art. 77 § 1 pkt 1 O.p. wynika, że zasadniczy termin zwrotu nadpłaty w przypadkach uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji wynosi 30 dni od dnia wydania tej decyzji, a jeżeli sprawa po wydaniu tych decyzji jest dalej prowadzona, to termin ten jest liczony od dnia wydania nowej decyzji ustalającej, określającej lub o odpowiedzialności płatnika, inkasenta, osoby trzeciej i następcy prawnego. Natomiast w myśl art. 77 § 4 O.p., w przypadku niewydania nowej decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia albo stwierdzenia nieważności przez organ podatkowy lub od dnia doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję albo stwierdzającego jej nieważność, nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej albo decyzji, której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki. Jeszcze raz podkreślić należy, że postępowania podatkowe za wskazane okresy zostały zawieszone z urzędu na skutek zaistnienia obligatoryjnej przesłanki zawieszenia postępowania wskazanych w art. 201 § 1 O.p. Co istotne postanowienia o zawieszeniu postępowań nie zostały przez skarżącego zaskarżone. Wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania i jego wejście do obrotu prawnego tamuje dalsze rozpatrywanie sprawy przez organ. Dopóki takie postanowienie pozostaje w obrocie prawnym, organ nie może prowadzić postępowania w dalszym ciągu i nie może wydać aktu załatwiającego sprawę co do istoty. Konsekwencją powyższego musi być brak możliwości zarzucenia organowi podatkowemu prowadzenia postępowania w sposób przewlekły lub pozostawania w bezczynności. Nie jest możliwe uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłość, dopóki we właściwym trybie nie zostanie wzruszone postanowienie o zawieszeniu postępowania, bądź nie zostanie ono podjęte. Natomiast w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, kwestia prawidłowości postanowienia o zawieszeniu postępowania nie może być przedmiotem kontroli. Podjęcie rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania w sprawie (które jest postanowieniem zaskarżalnym) oznacza, że postanowienie o zawieszeniu postępowania eliminuje możliwość powstania bezczynności lub przewlekłości związanej z upływem terminu załatwienia sprawy, dając jednocześnie stronie jedynie możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego tego postanowienia o zawieszeniu. Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI