I SAB/GO 12/06

I SAB/Go 12/06 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2007-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Barbara Rennert
Dariusz Skupień /przewodniczący/
Joanna Wierchowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 139,  art. 140,  art. 141
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Asesor WSA Barbara Rennert Protokolant Ref. Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2007 r. sprawy ze skargi A.P. na bezczynność Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
I SAB/Go 12/06
Uzasadnienie
A.P. wniósł skargę na niezałatwienie we właściwym terminie jego wniosku z 18 sierpnia 2005r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym za rok 2002r. W skardze wniósł o zobowiązanie organu do niezwłocznego załatwienia sprawy oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, iż mimo zastosowania się do wszystkich skierowanych do niego przez organ podatkowy żądań dotyczących uzupełnienia wniosków i wyjaśnień, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego postanowieniem z [...] października 2005 r. nr [...] pozostawił wniosek o stwierdzenie nadpłaty bez rozpatrzenia. Wskutek wniesionego na to postanowienie zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej uchylił je postanowieniem z [...] stycznia 2006 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po upływie miesiąca bezczynności organu i po telefonicznej interwencji skarżącego, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego zobowiązał skarżącego do przygotowania dokumentacji podatkowo-rachunkowej w celu przeprowadzenia czynności kontrolnych, powiadomienia o zakończeniu przygotowań i terminie umożliwiającym pracownikom organu rozpoczęcie kontroli. Zdaniem skarżącego takie działanie stanowiło pozorowanie czynności przez organ, ponieważ kilka miesięcy wcześniej skarżący zgłosił gotowość firmy do kontroli. Zamiast rozstrzygnąć sprawę wezwano skarżącego, pismem doręczonym mu 9 października 2006 r. a datowanym 26 września 2006 r. do złożenia wyjaśnień, które zdaniem skarżącego doręczone zostały organowi rok wcześniej. Z tych powodów skarżący pismem z dnia 17 października 2006r. dokonał ponaglenia organu.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego przedstawił następujący stan sprawy:
A.P. w dniu [...] sierpnia 2005r. złożył korekty zeznań za lata 2001
i 2002 wraz z wnioskami o stwierdzenie nadpłat za te lata. We wniosku za 2002 rok wskazał, iż korekta podatku dochodowego jest następstwem zwiększenia kosztów uzyskania przychodu z tytułu korekt odpisów amortyzacyjnych, odsetek od leasingu, zwiększenia odliczenia strat z iat ubiegłych, zmniejszenia od dochodu premii inwestycyjnej. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego pismem z [...] września 2005r. Nr [...] wezwał podatnika do uzupełnienia złożonych wniosków przez sporządzenie szczegółowego wykazu korygowanych kwot, które uległy zmianie w stosunku do pierwotnie wykazanych w poprzednich korektach deklaracji podatkowej, wskazanie o ile zmieniły się te kwoty i jakie były powody tych korekt. W wezwaniu wyszczególniono, jakie pozycje nie zostały wystarczająco wyjaśnione. Wezwano też podatnika do wyjaśnienia różnic w korygowanych pozycjach dotyczących amortyzacji i odliczeń ulg inwestycyjnych oraz premii inwestycyjnej w stosunku do wskazanych we wcześniej składanych, pozostawionych bez rozpatrzenia wskutek nie usunięcia braków, wnioskach o stwierdzenie nadpłaty, za ten sam okres. Skarżący nie dołączył również sprawozdań finansowych, które na podstawie art. 45 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powinien wraz z zeznaniem złożyć, w związku z czym wezwano do uzupełnienia tego braku.
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego zawiadomieniem z [...] września 2005 r. powiadomił podatnika o przesunięciu terminu załatwienia sprawy do [...] października 2005 r.
Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego wskazał dalej, iż [...] października 2005 r. wpłynęła do Urzędu odpowiedź podatnika na wezwanie na wezwanie z [...] września. Zdaniem Naczelnika nie wyjaśniono w niej wszystkich wątpliwości wskazanych
w wezwaniu w związku z czym postanowieniem z [...] października 2005 r.
Nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego pozostawił wnioski o stwierdzenie nadpłaty za 2001 i 2002 rok bez rozpatrzenia.
Na skutek zażalenia podatnika na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] uchylił postanowienie organu l instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia stwierdzając w uzasadnieniu postanowienia konieczność przeprowadzenia postępowania podatkowego osobno za każdy rok podatkowy oraz konieczność przeprowadzenia kontroli w firmie podatnika.
W dniu [...] lutego 2006r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego zwrócił się do skarżącego o przygotowanie dokumentacji podatkowo-rachunkowej za lata 2001-2002 oraz wskazanie terminu, w jakim organ podatkowy będzie mógł rozpocząć kontrolę podatkową, wyznaczenie i wskazanie osoby, która będzie upoważniona do reprezentowania podatnika w trakcie kontroli, a także podanie terminu w którym pracownicy Urzędu będą mogli rozpocząć czynności kontrolne. Strona na to pismo nie udzieliła odpowiedzi. W związku z tym 6 marca 2006 roku zawiadomiono podatnika , iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty zostanie załatwione niezwłocznie po przeprowadzeniu postępowania zgodnie z zaleceniami Dyrektora Izby Skarbowej. Jednym z zaleceń było przeprowadzenie kontroli podatkowej za 2001 rok, gdyż dane dotyczące m.in. amortyzacji czy wydatków inwestycyjnych miały wpływ na rok 2002. 7 marca 2006 r. ponowiono wezwanie do podatnika w sprawie przygotowania dokumentów księgowych, które podatnik pozostawił bez odpowiedzi, a zamiast tego wystąpił z dwiema skargami na bezczynność Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego - skarga z [...] marca 2006r. dotycząca 2001 roku i skarga z [...] marca 2006 r. dotycząca 2002 roku. Dalej Naczelnik Drugiego Urzędu wskazał, iż wielokrotnie przeprowadzono rozmowy telefoniczne z podatnikiem na okoliczność których sporządzano notatki np. z [...].3.2006, [...].3.2006, [...].3.2006 r, w celu ustalenia terminu rozpoczęcia kontroli. Podatnik za każdym razem podawał nowy powód uniemożliwiający wszczęcie kontroli. Ostatecznie kontrolę wszczęto [...] marca 2006 r. za 2001 rok. Podatnik utrudniał ją dostarczając, mimo wielokrotnych wezwań, tylko część materiału, co uniemożliwiało rzetelne sprawdzenie konkretnego zagadnienia. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał przykładowo na pisma ponaglające z [...].03.2006r., [...].03.2006r., [...].03.2006r., [...].04.2006r. , [...].04.2006.r , [...].04.2006r, [...].04.2006r, [...].05.2006r., [...].05.2006r.
W dniu [...] kwietnia 2006r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego zawiadomił skarżącego , iż kontrola podatkowa nie zostanie załatwiona do [...] kwietnia 2006r. i ustalił przewidywany termin jej zakończenia na [...] maja 2006r, który następnie przedłużył do [...] czerwca ponieważ podatnik nadal nie dostarczył kontrolującym żądanych dokumentów księgowych. W odpowiedzi skarżący wezwał organ podatkowy, na piśmie, do bezzwłocznego przerwania czynności kontrolnych,
z uwagi na upływ czasu jaki dopuszcza ustawa o swobodzie gospodarczej dla dokonania kontroli.
Postanowieniem [...] z [...] lipca 2006r. materiał z kontroli włączono do materiału postępowania podatkowego zgromadzonego w sprawie stwierdzenia nadpłaty za 2001 rok. Następnie pismem nr [...] z [...] sierpnia 2006r, wyznaczono na [...] października 2006r. termin załatwienia wniosku o stwierdzenie nadpłaty za 2002r. uzasadniając to potrzebą zachowania chronologii w załatwianiu spraw..
W dniu [...] września 2006r. wydano decyzję nr [...] odmawiającą stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku dochodowego za 2001 rok. Z uwagi na braki w materiale dowodowym dotyczącym 2002 roku , [...] września 2006r. pismem nr [...] wezwano podatnika do uzupełnienia wniosku dotyczącego 2002 roku , z pouczeniem, iż niewypełnienie warunku określonego precyzyjnie w wezwaniu może spowodować pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego wskazał, że złożone przez podatnika wyjaśnienia i załączniki do wyjaśnień z [...] września 2005r. i [...] października 2005r. zawierały tylko umowy leasingowe wraz z preliminarzami opłat leasingowych, faktury VAT wystawione przez firmy leasingowe oraz wydruk dziennika w którym księgowano w/w faktury i dotyczyły tylko odsetek od umów leasingowych.
W dniu [...] października 2006r. pismem nr [...] zawiadomiono podatnika o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia powyższej sprawy na dzień [...] listopada 2006 r.
Podatnik nie reagował na wezwania i w dniu [...] października 2006r. złożył ponaglenie do Dyrektora Izby Skarbowej na niezałatwienie przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego we właściwym terminie wniosku
o stwierdzenie nadpłaty za 2002r,
Wobec tego, że podatnik nie zastosował się do wezwania z dnia [...] września 2006 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia
[...] listopada 2006r. [...] pozostawił wniosek podatnika
w sprawie stwierdzenia nadpłaty za 2002 rok bez rozpatrzenia.
W dniu [...].11.2006r. podatnik wniósł skargę na niezałatwienie przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego we właściwym terminie wniosku
o stwierdzenie nadpłaty za 2002 rok.
Nadto Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] grudnia 2006r. nr [...] uznał ponaglenie z dnia [...] października 2006r. za niezasadne.
Po przedstawieniu wskazanego wyżej stanu faktycznego, organ podatkowy ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze podkreślił, że przewlekłość postępowania spowodowało postępowanie podatnika, który nie składał wyjaśnień ani żądanych dokumentów mimo wielokrotnie ponawianych wezwań, nie wykonywał poleceń pracowników organu w trakcie kontroli, unikał kontaktu zarówno telefonicznego jak i osobistego z organami skarbowymi, do załatwienia spraw
i reprezentowania w trakcie kontroli wyznaczył pracowników niekompetentnych. Podatnik często był nieobecny, a osoba upoważniona do reprezentowania nie potrafiła wyjaśniać wątpliwości i udostępniać żądanych dokumentów. Zdaniem organu, podatnik celowo utrudniał pracę jego pracownikom, a w trakcie prowadzonego postępowania zarówno kontrolnego jak i podatkowego nie współpracował z organem podatkowym. Na potwierdzenie powyższych okoliczności Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał konkretne pisma i notatki urzędowe sporządzone w trakcie postępowania.
Odpierając zarzut pozorowania prowadzenia postępowania wyjaśnił, że dla rozstrzygnięcia sprawy konieczne było przeprowadzenie czynności kontrolnych
i sprawdzenie oraz porównanie danych zawartych we wniosku o stwierdzenie nadpłaty i na załącznikach do tego wniosku z dokumentami źródłowymi znajdującymi się w firmie. Rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej i ograniczenia czasowe określone w ustawie o swobodzie gospodarczej , ograniczającej czas kontroli
do 4 tygodni w roku u jednego podatnika, były podstawą do wystosowania pisma
w sprawie przygotowania dokumentacji.
Zaprzeczył też twierdzeniu podatnika zawartemu w skardze, że dokumentacja księgowa firmy przygotowana była do kontroli już 3,5 miesiąca wcześniej. Przypomniał, że podatnik w rozmowach telefonicznych potwierdził, że dokumentacja jest zarchiwizowana i wymaga uporządkowania, i przygotowania do kontroli. Do akt załączono notatki służbowe z rozmów telefonicznych przeprowadzanych
z pracownikami firmy "A" . Podkreślił, że działanie podatnika miało na celu uniemożliwienie dokładnej kontroli. Dokumentacja nie została przygotowana przez skarżącego do przeprowadzenia analizy podatkowej.
Zdaniem Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego podatnik prowadząc pełną księgowość nie powinien mieć żadnych trudności ze szczegółowym uzasadnieniem składanych wniosków i korekt zeznań dotyczących zmian w odpisach amortyzacyjnych, stracie z lat ubiegłych, odliczeniach ulg inwestycyjnych lub przychodach i kosztach. Za niezgodne z prawdą uznał też Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego twierdzenie podatnika, jakoby otrzymał rok wcześniej dokumenty, o których dostarczenie wzywał w piśmie z [...] września 2006 r, gdyż dostarczone dokumenty dotyczyły tylko odsetek od umów leasingowych
i niewyjaśniały wielu innych zagadnień związanych z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty np. sprawy amortyzacji, premii inwestycyjnej i straty z lat ubiegłych.
Organ podkreślił, że o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie podatnik był powiadamiany pisemnie i zawsze w przewidzianych do tego terminach. Ostatnie zawiadomienie z dnia [...] października 2006r. wyznaczało termin załatwienia sprawy na dzień [...] listopada 2006r. i w terminie tym, bo w dniu [...] listopada 2006r. wydano postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia.
W konkluzji Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 140 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa
( Dz.U.z 2005r. Nr 8, póz. 60 ze zm.) zwanej dalej Ordynacją podatkową, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu
i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Stosownie zaś do treści art. 141 § 1 na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do:
1)organu podatkowego wyższego stopnia;
2) ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jeżeli sprawa nie została
załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej. W myśl
§ 2 powołanego przepisu organ podatkowy wyższego stopnia uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Dodać przy tym należy, że terminy załatwiania spraw reguluje art. 139 Ordynacji podatkowej stanowiąc, że załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Z kolei dla organu
II instancji przepisy Ordynacji podatkowej wyznaczają termin dwumiesięczny załatwienia sprawy. Do biegu tych terminów niewlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu ( § 4 art. 139 Ordynacji podatkowej).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy przypomnieć, iż ze skargą na przewlekłość postępowania podatnik wystąpił [...] listopada 2006 r. Ostatnio wyznaczony termin załatwienia sprawy mijał [...] listopada 2006 r. O powyższym skarżący został powiadomiony pismem Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2006 r. doręczonym mu w dniu
[...] października 2006 r. Z zestawienia dat wynika, iż skarga na bezczynność organu złożona została przed upływem terminu do załatwienia sprawy administracyjnej. Zgodnie z cytowanym wyżej brzmieniem artykułu 140 Ordynacji podatkowej skargę na niezałatwienie sprawy w terminie można wnieść po upływie tego terminu,
w przeciwnym bowiem razie nie można w ogóle mówić o niezałatwieniu sprawy
w terminie i korzystać ze szczególnego środka zaskarżenia jakim jest ponaglenie organu o którym mowa w art, 141 Ordynacji podatkowej. Skoro więc organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy i wskazał przyczyny niezałatwienia sprawy
w terminie, stronie nie służy skarga na bezczynność przewidziana w przepisie
art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej.
Nie zachodzi też w sprawie sytuacja, iż co prawda organ wyznaczał dodatkowe terminy załatwienia sprawy jednakże przedłużenie postępowania nie znajdowało uzasadnienia w zakresie czynności, które organ zamierzał przeprowadzić i w związku z tym ucierpiał interes skarżącego. Tak bowiem należy zdaniem Sądu rozumieć zarzut podatnika o pozorowaniu czynności przez organy podatkowe.
Zarzut ten nie znalazł potwierdzenia w dokumentach sprawy. Zważyć należy, iż sprawność postępowania organu podatkowego zależy nie tylko od jego staranności, ale również od udziału podatnika, Skoro podatnik, co wynika z załączonych akt administracyjnych nie współpracuje z organem podatkowym w celu rozstrzygnięcia sprawy, notorycznie narusza terminy wyznaczane przez organ do dokonania czynności, a przy tym od dostarczanych przez niego informacji i dowodów oraz staranności zależy rozstrzygnięcie w terminie sprawy, to musi ponieść ryzyko przedłużania terminów do zakończenia postępowania i odpowiedzialności za ten stan rzeczy nie może przerzucać na organ podatkowy. Jak słusznie zauważył organ
l instancji, stwierdzenie czy i w jakiej wysokości powstała nadpłata wymagała rzetelnego i wnikliwego wyjaśnienia prawidłowości rozliczenia przez skarżącego podatku dochodowego za 2001 r. co wiązało się m. in. z koniecznością przeprowadzenia kontroli u podatnika to zaś wymagało przeprowadzenia analizy prawidłowości odliczeń kosztów związanych z osiągnięciem przychodów, w tym także odpisów amortyzacyjnych, strat z lat wcześniejszych i innych. Niezwłocznie po rozstrzygnięciu sprawy dotyczącej rozliczenia podatnika za 2001 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego wydał orzeczenie w sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Wziąwszy pod uwagę rozmiar prowadzonego przez skarżącego przedsiębiorstwa, na co sam zwracał uwagę organów podatkowych, należy ocenić, iż działaniom organu podatkowego nie można przypisać zamiaru przewlekania postępowania. Dodać należy, iż zasada prawdy materialnej nie może ustępować zasadzie szybkości postępowania. Organ podatkowy winien kierować się przede wszystkim obowiązkiem działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zasadą prawdy materialnej) i w tym celu jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, ze zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 zezm.) skargę oddalił.