I SAB/Gl 1/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-04-19
NSApodatkoweWysokawsa
VATzwrot podatkubezczynność organupostępowanie podatkowesąd administracyjnyuchylenie decyzjiprawomocnośćterminyskarga

WSA w Gliwicach oddalił skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie zwrotu VAT, uznając żądanie za przedwczesne z uwagi na brak prawomocności wyroku uchylającego decyzje podatkowe.

Spółka złożyła skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zwrotu ponad miliona złotych różnicy VAT za 2017 rok. Sąd uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że żądanie zwrotu jest przedwczesne, ponieważ wyrok uchylający decyzje podatkowe, na który powołuje się spółka, nie jest jeszcze prawomocny. Do czasu uprawomocnienia się wyroku i zwrotu akt sprawy, organ nie może dokonać zwrotu podatku.

Przedmiotem skargi była bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zwrotu różnicy podatku od towarów i usług na rzecz spółki H. Sp. z o.o. Sp.k. w łącznej kwocie 1.026.662,00 zł za okres od kwietnia do listopada 2017 roku. Spółka powoływała się na wyrok WSA w Gliwicach z 9 sierpnia 2023 roku (sygn. I SA/GL 148/23), który uchylił decyzje organów podatkowych obu instancji. Jednakże, wyrok ten nie był prawomocny z uwagi na wniesioną skargę kasacyjną. Sąd administracyjny w niniejszej sprawie oddalił skargę, uznając żądanie zwrotu za przedwczesne. Podkreślono, że do czasu uprawomocnienia się wyroku uchylającego decyzje podatkowe, decyzje te nadal funkcjonują w obrocie prawnym, choć nie wywołują skutków prawnych. Ponadto, zgodnie z art. 286 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, akta sprawy zwraca się organowi administracji publicznej dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji, a termin do załatwienia sprawy liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Wobec powyższego, Naczelnik Urzędu Skarbowego nie miał podstaw prawnych do dokonania zwrotu podatku VAT przed uprawomocnieniem się wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, żądanie zwrotu różnicy podatku VAT jest przedwczesne, dopóki wyrok sądu pierwszej instancji uchylający decyzje podatkowe nie stanie się prawomocny i akta sprawy nie zostaną zwrócone organowi administracji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że uchylenie decyzji przez sąd pierwszej instancji nie powoduje jej utraty bytu prawnego do czasu uprawomocnienia się wyroku. Do tego czasu decyzje te nadal funkcjonują w obrocie prawnym, choć nie wywołują skutków prawnych. Ponadto, zgodnie z art. 286 p.p.s.a., organ administracji może podjąć działania w celu załatwienia sprawy dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia i zwrocie akt sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 152 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji przez sąd administracyjny powoduje, że decyzja taka nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, o ile sąd nie postanowił inaczej. Nie oznacza to jednak utraty bytu prawnego decyzji przed uprawomocnieniem.

p.p.s.a. art. 286 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne zwraca się organowi, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin do załatwienia sprawy liczy się od dnia doręczenia akt organowi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania aktu lub stwierdza bezczynność, a także czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

u.p.t.u. art. 108 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 87 § 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 99 § 12

Ustawa z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług

Decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego w innej wysokości niż deklarowana, stanowi przeszkodę do zwrotu podatku.

o.p. art. 21 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 21 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

Domniemanie prawidłowości rozliczenia podatku dokonanego przez podatnika.

o.p. art. 21 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 21 § 3a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 212

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy jest związany wydaną decyzją od chwili jej doręczenia do czasu jej uchylenia lub zmiany.

Konstytucja RP art. 21 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skarżącej, że uchylenie decyzji podatkowych przez WSA powoduje natychmiastowy obowiązek zwrotu VAT na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a. i art. 21 O.p., nawet przed uprawomocnieniem się wyroku. Argument skarżącej, że organ jest zobowiązany do zwrotu podatku VAT w świetle art. 152 p.p.s.a. mimo braku prawomocnego rozstrzygnięcia przez NSA.

Godne uwagi sformułowania

kognicja Sądu jest w tym postępowaniu ograniczona do kwestii bezczynności, co wyklucza możliwość oceny poprawności aktów związanych z wykonaniem danego obowiązku publicznoprawnego. uchylenie decyzji przez sąd administracyjny powoduje, że decyzja taka nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, o ile sąd nie postanowił inaczej. do czasu uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 9.08.2023 r. I SA/Gl 148/23 uchylającego decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu i instancji, decyzje te nadal funkcjonują w obrocie prawnym, chociaż nie wywołują skutków prawnych na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a. żądanie zwrotu jest przedwczesne. Do czasu uprawomocnienia się wyroku Sądu I instancji i otrzymania akt sprawy Naczelnik tut. urzędu nie ma podstaw prawnych do dokonania zwrotu podatku VAT.

Skład orzekający

Agata Ćwik-Bury

sprawozdawca

Anna Tyszkiewicz-Ziętek

przewodniczący

Beata Machcińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków uchylenia decyzji podatkowej przez sąd pierwszej instancji przed uprawomocnieniem się wyroku, w kontekście żądania zwrotu podatku VAT oraz ograniczeń kognicji sądu w sprawach o bezczynność."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyrok uchylający decyzję podatkową nie jest jeszcze prawomocny, a organ podatkowy jest w zwłoce z dokonaniem zwrotu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnej kwestii praktycznej dla podatników – możliwości uzyskania zwrotu VAT po uchyleniu decyzji podatkowych przez sąd, gdy sprawa jest w toku przed NSA. Pokazuje, jak ważna jest prawomocność orzeczeń.

Zwrot VAT po uchyleniu decyzji? Sąd wyjaśnia, kiedy można się go domagać.

Dane finansowe

WPS: 1 026 662 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Gl 1/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agata Ćwik-Bury /sprawozdawca/
Anna Tyszkiewicz-Ziętek /przewodniczący/
Beata Machcińska
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
658
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 152 par. 1, art. 286
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Beata Machcińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. Sp.k. w C. na bezczynność Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w C. w przedmiocie zwrotu różnicy podatku od towarów i usług wynikającej z deklaracji podatkowych VAT-7 za poszczególne miesiące od kwietnia do listopada 2017 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Przedmiotem skargi H Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Spółka komandytowa (dalej: Skarżąca, Spółka) jest bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. (dalej: Naczelnik) w przedmiocie braku zwrotu na rzecz Spółki różnicy podatku od towarów i usług, wynikającej z deklaracji podatkowych VAT- 7 za kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2017 roku, w łącznej wysokości 1.026.662,00zł.
2. Dotychczasowy przebieg postępowania.
2.1. Spółka w roku 2017 za okres od marca do grudnia 2017 roku składała deklaracje dla podatku od towarów i usług VAT-7, w których wykazała za okres od kwietnia 2017r. do listopada 2017r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika bądź do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.
Po przeprowadzeniu kontroli podatkowych oraz postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do listopada 2017 r. decyzją z 18.06.2020 roku, nr [...] Naczelnik określił:
a) nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym, za okres od kwietnia do listopada 2017 roku, w kwotach 0,00zł,
1b) obowiązku zapłaty podatku, o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz.U. 2023.1570, ze zm., dalej: u.p.t.u.), wykazanego w fakturze VAT Nr [...] z 26.06.2017 roku, za czerwiec 2017 roku w kwocie 7.314,00zł,
c) dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za .
- kwiecień 2017r. w kwocie 71.324,00zł,
- maj 2017r. w kwocie 155.045,00zł, '
- czerwiec 2017r. w kwocie 134.640,00zł,
- lipiec 2017r. w kwocie 142,00zł,
- sierpień 2017r. w kwocie 331.541,00zł,
- wrzesień 2017r. w kwocie 222.798,00zł,
- październik 2017r. w kwocie 13.840,00zł,
- listopad 2017r. w kwocie 103.925,00zł.
Łączna kwota do zapłaty, wynikająca z ww. decyzji stanowi 1.040.569zł (7.314,00 art.108 ust. 1 u.p.t.u. + 1.033.255,00) dodatkowe zobowiązanie podatkowe).
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor) decyzją z 23.11.2022 roku, nr 2401-IOV3.4103.14.2021.TSO2 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika.
2.3. Na skutek skargi wniesionej przez Spółkę od powyższych decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 9 sierpnia 2023 roku, sygn. I SA/GL 148/23, uchylił decyzje organów podatkowych obu instancji oraz umorzył postępowanie administracyjne.
W związku ze złożoną skargą kasacyjną decyzja Dyrektora wraz z aktami tej sprawy podatkowej znajduje się obecnie na etapie postępowania przed Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 9 sierpnia 2023 roku (sygn. I SA/GL 148/23) nie jest zatem prawomocny.
2.4. 27.10.2023 roku profesjonalny pełnomocnik (adwokat) przesłał w formie elektronicznej za pośrednictwem ePUAP wezwanie do niezwłocznego dokonania zwrotu różnicy podatku od towarów i usług wynikającej z deklaracji podatkowych VAT-7 za kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2017 roku, w łącznej kwocie1.026.662,00 zł. W uzasadnieniu ww. wezwania pełnomocnik powołuje się na wyrok WSA w Gliwicach oraz między innymi na art. 152 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. DzU.2023.1634, dalej: p.p.s.a.).
Pismem z 27.11.2023 roku, nr [...] Naczelnik wezwał pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych w przesłanym 27.10.2023 roku wezwaniu poprzez złożenie pełnomocnictwa do działania w imieniu Spółki we wskazanym w tym wezwaniu zakresie.
Pełnomocnictwo szczególne do działania w imieniu Skarżącej wpłynęło 28.11.2023 roku, jako załącznik do pisma złożonego w trybie art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj.Dz.U.2023.2383, dalej: o.p.), zwanego ponagleniem w związku z bezczynnością organu i niezałatwieniem sprawy w terminie, w sprawie zwrotu na rzecz Spółki różnicy podatku od towarów i usług wynikającej z deklaracji podatkowych VAT-7 za kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2017 roku. W piśmie tym powołano się min. na art. 87 ust. 2 u.p.t.u. oraz art. 152 § 1 p.p.s.a.
2.5. Po rozpatrzeniu ponaglenia z 23 listopada 2023 r. na bezczynność Naczelnika w przedmiocie niezałatwienia w terminie wniosku z 27 października 2023 r. o dokonanie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług wynikającej z deklaracji VAT-7 złożonych przez spółkę za kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik oraz listopad 2017 r., Dyrektor uznał je za bezprzedmiotowe.
2.6. Pismem z 28.11.2023 roku Spółka, wniosła w trybie art. 3 § 2 pkt.9, art. 50 § 1, art. 52 § 1 i 2 oraz art. 54 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 1 o.p. skargę na bezczynność Naczelnika z powodu braku zwrotu na rzecz Spółki różnicy podatku od towarów i usług wynikającej z deklaracji podatkowych VAT-7 za kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2017 roku, w łącznej kwocie 1.026.662,00 zł.
W uzasadnieniu skargi działający w imieniu Spółki pełnomocnicy zarzucają Naczelnikowi rażące naruszenie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. w zw. z art. 152 § 1 p.p.s.a. oraz, w zw. z art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W oparciu o art. 149 p.p.s.a. wniesiono o zobowiązanie Naczelnika do niezwłocznego dokonania zwrotu na rzecz Spółki różnicy podatku od towarów i usług wynikającej z deklaracji VAT-7 za kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2017 roku; stwierdzenie, że Naczelnik dopuścił się bezczynności oraz że miało to miejsce z rażącym naruszeniem art. 87 ust. u.p.t.u. w zw. z art. 152 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; przyznanie od Naczelnik na rzecz Spółki sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., a to na podstawie art 149 § 2 tej ustawy; zasądzenie od Naczelnika na rzecz Spółki zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano m.in. na:
a) postanowienia z 17.06.2019 roku, odnoszące się do przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień 2017 roku , do 30.09.2019 roku, które uznane zostały przez Dyrektora za nieskutecznie doręczone, postanowieniami tego organu z 19.09.2019 roku, nr 2401-IOD1.4033.4-8.2019. Tym samym również kolejne postanowienia z 5.09.2019 roku nie mogły skutecznie przedłużyć terminu zwrotu różnicy podatku do 31.12.2019 roku,
b) art. 152 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym uchylenie decyzji przez sąd administracyjny powoduje, że decyzja taka nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, o ile sąd nie postanowił . inaczej.
Zdaniem Strony, w związku z tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w wyroku z 9.08.2023 roku I SA/GL 148/23, nie postanowił inaczej o skutkach uchylenia ww. decyzji organów podatkowych, żadna z ww. decyzji podatkowych wydanych w Stosunku do Spółki nie wywołuje skutków prawnych.
c) art. 21 O.p.
Zdaniem Strony, skoro zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a. decyzja podatkowa uchylona przez sąd administracyjny do chwili uprawomocnienia się wyroku nie wywołuje skutków prawnych, to tym samym nie może ona wywoływać również skutków prawnych wynikających z art. 21 § 3 i § 3a o.p.. Oznacza to, że taka decyzja nie może być uznana za obalającą domniemanie wynikające z art. 21 § 2 o.p., tj. domniemanie o prawidłowości rozliczenia podatku dokonanego w deklaracji złożonej przez podatnika. W tym stanie rzeczy urząd skarbowy jest obowiązany do niezwłocznego dokonania zwrotu podatku VAT.
2.7. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor, wnosząc o jej oddalenie, wskazał, iż w odniesieniu do postanowień w sprawie przedłużeń terminów zwrotu różnicy podatku od j towarów i usług za kontrolowany okres procedowanie w tym zakresie zakończone zostało decyzją z 18.06.2020 roku, nr [...].
Dalej nadmienił, że sprawa zwrotu podatku VAT nie została prawomocnie rozstrzygnięta przez NSA, a zatem żądanie Spółki jest przedwczesne.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
3.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
3.2. Przedmiotem sporu jest bezczynność Naczelnika w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do listopada 2017r.9
Skarżący złożył ponaglenie do Dyrektora, który uznał je za niezasadne.
3.3. Na wstępie przypomnieć należy, że na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Podkreślić także należy, że w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania nie jest możliwe badanie innych kwestii aniżeli obiektywny fakt pozostawania organu podatkowego w zwłoce. W konsekwencji tego kognicja Sądu jest w tym postępowaniu ograniczona do kwestii bezczynności, co wyklucza możliwość oceny poprawności aktów związanych z wykonaniem danego obowiązku publicznoprawnego.
Przedmiotem postępowania w sprawie skargi na bezczynność jest zatem zbadanie, czy organ podatkowy wywiązał się z obowiązku terminowego załatwienia konkretnej sprawy. Rola sądu administracyjnego badającego skargę na bezczynność ogranicza się do sprawdzenia, czy organ podjął stosowne działanie do którego był zobowiązany i nie może polegać na merytorycznym rozstrzyganiu sprawy (por. wyroki NSA z dnia 28 października 2016r., I FSK 277/15; z dnia 9 grudnia 2016r., I OSK 490/15; z dnia 16 listopada 2018r., I FSK 1508/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zakres kognicji sądów administracyjnych, wyznaczających jednocześnie zakres rozpatrywanej sprawy, wynika z art. 3 p.p.s.a. W § 2 pkt 8 i 9 tego przepisu wskazano, że sąd administracyjny orzeka w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w wymienionych w nim sprawach.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2019r., I OSK 2660/18). Organ administracyjny pozostaje zatem bezczynny, jeżeli nie dokona wymaganej czynności w terminie określonym przez ustawodawcę, zaś sąd administracyjny rozpatrując skargę na bezczynność bada jedynie, czy organ rozpatrujący konkretną sprawę, przekroczył termin przewidziany do jej załatwienia.
Mając na uwadze powyższe obowiązkiem Sądu w rozpoznawanej sprawie jest zatem ustalenie czy Naczelnik w zakresie zwrotu podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do listopada 2017r. podjął stosowne czynności przewidziane przepisami prawa. Nie jest natomiast rolą Sądu w rozpoznawanej sprawie wywołanej skargą na bezczynność Naczelnika merytoryczna ocena podejmowanych działań, albowiem wykracza ona poza zakres sprawy, o której mowa w art. 134 p.p.s.a.
3.4. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że z materiału dowodowego wynika, iż okoliczności rozpoznawanej sprawy nie wskazują na bezczynność prowadzenia postępowania przez Naczelnika. Z uwagi bowiem na brak prawomocnego rozstrzygnięcia przez NSA w przedmiocie zasadności zwrotu podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do listopada 2017r. nie można przyjąć, jak chce tego strona skarżąca, że Naczelnik jest zobowiązany w świetle art. 152 p.p.s.a. do zwrotu podatku VAT.
Ponadto, wbrew twierdzeniom skargi w świetle art. 152 § 1 p.p.s.a. pozbawienie decyzji wywołania skutków prawnych, które powstały w wyniku wydania tej decyzji, nie oznacza wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Należy bowiem odróżnić wstrzymanie wykonalności" uchylonej decyzji na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a., a więc wynikające z przepisów ustawy wstrzymanie skutków prawnych tej decyzji, od utraty przez uchyloną decyzję bytu prawnego. O ile wstrzymanie skutków następuje już po wydaniu wyroku przez sąd I instancji, o tyle utrata bytu prawnego następuje dopiero po uprawomocnieniu się wyroku. Wobec powyższego zasadnym jest przyjęcie w przedmiotowej sprawie, że do czasu uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 9.08.2023 r. I SA/Gl 148/23 uchylającego decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu i instancji, decyzje te nadal funkcjonują w obrocie prawnym, chociaż nie wywołują skutków prawnych na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a. Oznacza to, iż do czasu uprawomocnienia się ww. wyroku, uchylenie przez Sąd decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której stanowi art. 87 ust 1 u.p.t.u., nie skutkuje przywróceniem stanu prawnego istniejącego przed wydaniem tej decyzji.
Konstatacja powyższa jest istotna z punktu widzenia stosowania przepisów art. 21 § 2, § 3 i § 3a o.p. oraz art. 99 ust. 12 u.p.t.u.
Zgodnie bowiem z art. 212 o.p. organ podatkowy, który wydał taką decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia. Organ podatkowy, który wydał decyzję, jest tą decyzją związany do czasu jej uchylenia lub zmiany w sposób przewidziany prawem.
Sąd podziela wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd zgodnie z którym związanie decyzją oznacza, że skutek w postaci obalenia domniemania zgodności z prawem złożonej deklaracji podatkowej wywołuje wydanie i doręczenie podatnikowi przez organ podatkowy na podstawie art. 99 ust. 12 u.p.t.u. decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której stanowi art. 87 ust. 1, w innej wysokości niż deklarowana. Należy zatem odróżnić "wykonalność decyzji" i możliwość prowadzenia na jej podstawie egzekucji administracyjnej od skutku w postaci obalenia zgodności z prawem złożonej przez podatnika deklaracji podatkowej, w której wykazano do zwrotu na rachunek bankowy różnicę podatku naliczonego nad należnym. Skutek taki wywołuje doręczenie podatnikowi decyzji wydanej na podstawie art. 99 ust. 12 u.p.t.u. także wówczas, gdy decyzja ta nie jest ostateczna. Decyzja taka stanowi przeszkodę do zwrotu na rachunek bankowy, na podstawie art. 87 ust. 1 u.p.t.u. deklarowanej przez podatnika różnicy kwoty podatku naliczonego nad należnym za dany okres rozliczeniowy. W konsekwencji dopóki istnieje w obrocie prawnym decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której stanowi art. 87 ust. 1, w innej wysokości niż deklarowana przez podatnika organ podatkowy nie może uznać, że złożona przez podatnika deklaracja podatkowa jest prawidłowa.
Reasumując, brak podstaw do przyjęcia, że uchylenie przez sąd I instancji wydanych wobec Spółki decyzji i pozbawienie tych decyzji na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a. możliwości wywoływania skutków prawnych, przywraca przed uprawomocnieniem się wyroku rozliczenie dokonane przez podatnika w deklaracji podatkowej ze wszystkimi skutkami jakie ustawa wiąże ze złożeniem prawidłowej deklaracji.
Przyjęcie innego założenia byłoby sprzeczne z przepisami art. 21 § 2, § 3 i § 3a i art. 212 o.p. oraz art. 99 ust. 12 u.p.t.u. określającymi ramy czasowe obowiązywania domniemania prawidłowości deklaracji podatkowej.
3.5. Niezależnie jednak od rozstrzygnięcia spornej kwestii dotyczącej skutków uchylenia przez Sąd I instancji przedmiotowych decyzji podatkowych, w świetle regulacji zawartych w art. 152 § 1 p.p.s.a. zgłoszone przez Spółkę żądanie zwrotu nadwyżki nie może być w chwili obecnej rozpatrzone również z przyczyn wskazanych w art. 286 tej ustawy.
Stosownie bowiem do postanowień art. 286 u.p.t.u.:
§ 1. Sąd pierwszej instancji po uprawomocnieniu się swego orzeczenia kończącego postępowanie zwraca akta administracyjne organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności.
§ 2. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi (art. 286 § 2 ).
Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych doręczenie wyroku nieprawomocnego nie uprawnia organu do podejmowania czynności w sprawie zmierzających do jej załatwienia (wyrok WSA z dnia 4 lutego 2010 r., i SAB/Wa 229/09). Wyrok wydany przez wojewódzki sąd administracyjny pozostaje, do momentu upływu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a w razie jej wniesienia do momentu jej rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny nieprawomocny, a zatem do czasu uprawomocnienia nie wywołuje skutków prawnych. Obowiązek wykonania orzeczenia sądu materializuje się zaś dopiero w dacie przekazania organowi akt postępowania z odpisem orzeczenia zawierającym stwierdzenie jego prawomocności (wyrok WSA z dnia 10 maja 2017 r., I SA/Ol 185/17). Zgodnie z art. 286 u.p.t.u. po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji, określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd, liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Przepis ten ustanawia generalne terminy do załatwienia sprawy administracyjnej po wyroku sądowym, uchylającym zaskarżony akt. Ustanawia on zatem zasadę "realnej możliwości" wykonania wyroku sądowego. Niewątpliwie bowiem organ musi dysponować aktami sprawy w sposób możliwy do podjęcia rozstrzygnięcia, a zatem aktami kompletnymi. Dopiero wówczas rozpoczyna się początek biegu terminów do załatwienia sprawy, określonych w ustawie Ordynacja podatkowa, a ich niedochowanie skutkować może nałożeniem na organ grzywny (wyrok NSA z dnia 30 października 2012 r., I FSK 944/12).
Wobec powyższego, ponieważ wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 9 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SA/GI148/23 nie jest prawomocny. Naczelnik tut. urzędu skarbowego nie może rozstrzygnąć żądania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do czasu uprawomocnienia się wyroku. Ponieważ żądanie to oparte jest na fakcie uchylenia decyzji organów podatkowych, rozpatrzenie żądania stosownie do postanowień art. 286 p.p.s.a. będzie możliwe dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu I instancji i zwrocie akt sprawy do organu podatkowego. W chwili obecnej, w świetle art. 286 p.p.s.a. żądanie zwrotu jest przedwczesne. Do czasu uprawomocnienia się wyroku Sądu I instancji i otrzymania akt sprawy Naczelnik tut. urzędu nie ma podstaw prawnych do dokonania zwrotu podatku VAT.
Dalej wskazać należy, iż wbrew twierdzeniom skargi, przepis art. 152 § 1 p.p.s.a., na który powołuje się Spółka, nie stanowi lex specialis w stosunku do regulacji zawartych w art. 285 tej ustawy i nie stwarza możliwości załatwienia sprawy przed uprawomocnieniem się orzeczenia sądu i instancji i zwrotem akt sprawy do organu podatkowego. Art. 152 § 1 p.p.s.a. ma przede wszystkim na celu zabezpieczenie interesów strony przed negatywnymi działaniami organów podatkowych do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy. Celem tego przepisu nie jest natomiast doprowadzenie do wykonania wyroku Sądu I instancji przed jego uprawomocnieniem się, na co wskazuje m.in. regulacja art. 286 p.p.s.a.
Zdaniem Sądu, analizując i oceniając sposób procedowania, organ nie uchylał się od przeprowadzenia stosownego postępowania w celu przesądzenia prawidłowości wykazanego w deklaracjach VAT – 7 zwrotu podatku od towarów i usług. Kwestia zasadności zwrotu VAT czy raczej braku jego zasadności, została przesądzona przez organy podatkowe w decyzji wymiarowej, która została uchylona przez tut. Sąd w powołanym już wielokrotnie wyroku tut. Sądu w sprawie I SA/Gl 148/23. Rozstrzygnięcie to nie jest jednak prawomocne wskutek wniesienia skargi przez Dyrektora, która dotychczas nie została rozpoznana.
3.6. Z powyższych względów, uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak również nie stwierdzając innych naruszeń prawa (art. 134 p.p.s.a.), Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI