I GSK 495/25

I GSK 495/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 3603/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-01-31
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 87 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku N. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 3603/24 w sprawie ze skargi N. M. na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny przedsięwzięcia postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany: WSA lub sądem I instancji) wyrokiem z 31 stycznia 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 3603/24 oddalił skargę N. M. (dalej zwanego: skarżącym) na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia bez rozpatrzenia.
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu 12 marca 2025 r. (patrz ZPO k. 74 akt administracyjnych). Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Skarga kasacyjna została mylnie złożona w biurze podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu 31 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przesłał skargę kasacyjną do WSA w Warszawie 3 kwietnia 2025 r. (patrz data stempla pocztowego – k. 84 akt sądowych). Sąd I instancji pismem z 11 kwietnia 2025 r. w wykonaniu zarządzenia z 9 kwietnia 2025 r. (patrz k. 86 akt sądowych) przekazał Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu akta sprawy wraz ze złożoną skargą kasacyjną. Skarga kasacyjna wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego 16 kwietnia 2025 r. (k. 86 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 maja 2025 r., sygn. akt I GSK 495/25 pozostawił skargę kasacyjną bez rozpatrzenia, wskazując, że w rozpoznawanej sprawie skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 stycznia 2025 r.
Postanowienie w tej sprawie zostało doręczone 26 maja 2025 r. Natomiast w dniu 2 czerwca 2025 r., skarżący osobiście wniósł wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do wniosku załączył kserokopię uprzednio wniesionej w jego imieniu skargi kasacyjnej oraz własnoręcznie podpisaną skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 85 p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).
W dalszej kolejności konieczne jest przypomnienie, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym, dlatego też art. 175 p.p.s.a. wprowadza przymus adwokacko-radcowski przy jej sporządzaniu. Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający sądowi kasacyjnemu dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia, czyli zapewni profesjonalność jej sporządzenia.
Jak przyjmuje się w orzecznictwie, w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu sąd w pierwszej kolejności bada jego dopuszczalność oraz zachowanie terminu do jego wniesienia, a dopiero później - okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu (zob. postanowienie NSA z 15 listopada 2011 r., II OZ 1090/11).
Biorąc pod uwagę wywody skarżącego zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należy również wskazać, że zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi strona powinna dokonać czynności, której wcześniej uchybiła, przy czym dotyczy to także sytuacji, w której skarga kasacyjna, jako spóźniona, została już pozostawiona bez rozpatrzenia. Dlatego niezbędne jest jej ponowne złożenie. W takim stanie faktycznym mamy do czynienia z dwiema odrębnymi czynnościami procesowymi - z wniesieniem skargi oraz z towarzyszącym mu wnioskiem o przywrócenie terminu. Obydwie te czynności procesowe - jakkolwiek bardzo ściśle ze sobą powiązane - podlegają odrębnemu rozpoznaniu: każda z nich pełni odrębną funkcję. Wniosek o przywrócenie terminu wszczyna wyłącznie postępowanie w tym przedmiocie, nie dotyczy natomiast głównego postępowania zainicjowanego wniesieniem skargi, ponieważ ten skutek wywołuje dopiero dokonanie tej właśnie czynności, jeżeli żądanie przywrócenia terminu okaże się uzasadnione. Przewidziany w art. 87 § 1 siedmiodniowy termin do wniesienia pisma jest ustawowym terminem procesowym i jego wydłużanie jest niedopuszczalne.
Zgodnie z art. 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.), równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Niedopełnienie tego wymagania jest traktowane jako brak formalny, którego uzupełnienie powinno zostać zarządzone przez przewodniczącego w trybie art. 49 p.p.s.a., co miało miejsce w niniejszej sprawie. Stanowisko to potwierdza szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. postanowienie z dnia 29 sierpnia 2005 r., II FZ 515/05, z dnia 15 grudnia 2005 r., I FZ 648/05, postanowienie z dnia 13 maja 2005 r., I OZ 437/05).
Przenosząc powyższe rozważania natury prawnej na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, do którego nie została załączona skarga kasacyjna sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. W przedmiotowej sprawie skarżący osobiście sporządził i wystosował skargę kasacyjną z uchybieniem art. 175 p.p.s.a. Należy wskazać przy tym, że sporządzanie skargi kasacyjnej przez podmiot nieuprawniony jest brakiem nieusuwalnym i skutkującym jedynie odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej (zob. np. postanowienie NSA z dnia 4 stycznia 2012 r., sygn. I OZ 1088/11, postanowienie NSA z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. II FZ 1082/13). Realizacją tego obowiązku nie jest również załączenie kserokopii skargi kasacyjnej wniesionej uprzednio przez profesjonalnego pełnomocnika, a która została pozostawiona bez rozpatrzenia. Z tego powodu skarżący nie był wezwany do uzupełnienia tego braku w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że podniesiona we wniosku argumentacja nieznajomości prawa przez skarżącego nie ma znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy, gdyż podstawowym warunkiem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej było złożenie skargi kasacyjnej sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika, o czym skarżący został pouczony, a którego to obowiązku nie dopełnił.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 4 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.