I SAB/Gd 10/21

I SAB/Gd 10/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-03-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Małgorzata Gorzeń
Marek Kraus /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Kozik
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
659
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 723/22 - Wyrok NSA z 2022-10-06
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 149 § 1, § 1a, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 165a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 marca 2022 r. sprawy ze skargi Z. B. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie przyznania odszkodowania oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Z. B. (dalej: jako ,,Skarżący’’) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (dalej: Naczelnik US, organ).
W uzasadnieniu skargi Skarżący powołując art. 24, art. 415 i art. 417 Kodeksu cywilnego oraz art. 77 Konstytucji RP wskazał, że Urząd Skarbowy w S. nie wydaje decyzji merytorycznej zgodnie z prawem i prawdą. Skarżący podniósł, że domaga się odszkodowania od Skarbu Państwa na zasadach ugody w związku z wydaniem przez Urząd Skarbowy decyzji z rażącym naruszeniem prawa, w wyniku czego naruszono jego godność osobistą wbrew art. 30 Konstytucji RP, prawo do godnego życia oraz naruszając prawa człowieka.
Na poparcie prezentowanego stanowiska powołał wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] 2009 r. sygn. akt [...], którym zasadzono od pozwanego Skarbu Państwa – Urzędu Skarbowego w S. na rzecz powoda Z. B. kwotę 30 000 zł. wraz z ustawowymi odsetkami.
Skarżący w skardze wniósł o zobowiązanie Urzędu Skarbowego w S. do wydania merytorycznej decyzji o odszkodowanie zgodnie z art. 24, art. 415 i art. 417 Kodeksu cywilnego oraz art. 77 Konstytucji RP i przyznanie mu odszkodowania.
2. W odpowiedzi na skargę organ reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego wniósł o jej oddalenie, względnie odrzucenie skargi, bowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Pełnomocnik organu wskazał, że Skarżący pismami z dnia [...] i [...] 2019 r. wezwał organ do zapłaty odszkodowania w związku z toczącymi się postępowaniami w tym przedmiocie. Pismem z dnia [...] 2019 r. udzielono Skarżącemu odpowiedzi. Jednocześnie pełnomocnik podniósł, że Skarżący wnosił powództwa o odszkodowanie do sądu powszechnego – ostatnie postępowanie zostało zakończone wyrokiem Sądu Apelacyjnego w G. z [...] 2019 r., [...], którym oddalono apelację skarżącego od wyroku Sądu Okręgowego w S. z [...] 2019 r., [...], którym oddalono powództwo; Skarżący złożył skargę o wznowienie tego postępowania, która postanowieniem Sądu Okręgowego w S. z [...] 2021 r., [...] została przekazana według właściwości do Sądu Apelacyjnego w G.. Skarżący żąda rozstrzygnięcia sprawy o odszkodowanie poprzez wydanie przez organ decyzji administracyjnej, co nie należy do właściwości organów podatkowych. Nadto, pełnomocnik organu zwrócił uwagę, że Skarżący nie wniósł ponaglenia o rozpoznanie sprawy, jak również nie wyjaśnił, na czym miałaby polegać opieszałość organu.
3. Skarżący w piśmie z dnia [...] 2021 r. ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę organu stwierdził, że pracownicy organu opierają się na kłamstwie narażając godność Skarżącego oraz działając z pozycji silniejszego. Podkreślił, że żądanie oddalenia skargi jest niezgodne z art. 30 Konstytucji RP. Organ wydał decyzję z rażącym naruszeniem prawa, co doprowadziło Skarżącego do utraty zdrowia oraz ubóstwa, co potwierdził również Sąd Okręgowy w S. w sprawie o sygn. akt [...].
Skarżący powołując art. 77 Konstytucji RP oraz art. 24, art. 415 oraz art. 417 Kodeksu cywilnego podtrzymał żądanie wypłacenia odszkodowania za doznane straty. Skarżący nie zgodził się z brakiem właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy. Skarżący aby wyjaśnić złożoną skargę podał fakty mające w jego ocenie istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przede wszystkim podkreślił, że Urząd Skarbowy w S. wydał decyzje z rażącym naruszeniem prawa, co potwierdził Sąd Okręgowy w S. w sprawie o sygn. akt [...] oraz Sąd Apelacyjny w G. w sprawie o sygn. akt [...].
Do pisma Skarżący dołączył szereg dokumentów, w tym wyrok WSA w G. o sygn. akt [...], orzeczenia sądów powszechnych, opinie lekarskie.
4. W piśmie procesowym z dnia [...] 2021 r. ustanowiona do reprezentowania Skarżącego pełnomocnik z urzędu - radca prawny, sprecyzowała przedmiot skargi. Pełnomocnik Skarżącego wskazała, że skarga dotyczy bezczynności Naczelnika US w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem Skarżącego o ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy o przyznanie odszkodowania w związku z wydaniem decyzji podatkowej, w odniesieniu do której następnie stwierdzona została jej nieważność.
Pełnomocnik Skarżącego wniosła o;
1) zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku Skarżącego, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540, dalej jako "O.p."), poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 O.p., alternatywnie do dokonania czynności materialno-technicznej obejmującej stwierdzenie braku swojej właściwości do rozpatrzenia wniosku o przyznanie skarżącemu odszkodowania i przekazania wniosku Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w G. na podstawie art. 170 § 1 O.p.
2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa;
3) przyznanie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w maksymalnej dopuszczalnej przepisami prawa wysokości zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a.,
4) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;
5) na wypadek oddalenia lub odrzucenia skargi – przyznanie pełnomocnikowi Skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ( powiększonych o podatek VAT w obowiązującej stawce ).
Pełnomocnik Skarżącego odnosząc się do odpowiedzi organu na skargę i wskazując na treść dokumentów załączonych przez Skarżącego podkreśliła, że pismo Skarżącego z dnia [...] 2019 r. skierowane do Naczelnika US należy traktować jako wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania związanego z wydaniem decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, w odniesieniu do której następnie stwierdzono nieważność.
W ocenie pełnomocnik Skarżącego z treści pism kierowanych przez Skarżącego do organu jasno wynika, że domaga się on przyznania odszkodowania przez Naczelnika US w związku z wydaniem decyzji administracyjnej z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie pełnomocnik organ administracji, który jest adresatem takiego żądania, winien odpowiednio zakwalifikować wniesione pismo na gruncie przepisów regulujących funkcjonowanie organów administracji publicznej i podjąć wymagane tymi przepisami czynności. Brak jest podstaw, aby organ administracji publicznej kwalifikował otrzymany wniosek jako pismo ze sfery stosunków cywilnoprawnych. Takie działanie pozbawia bowiem obywatela możliwości zainicjowania kontroli instancyjnej w odniesieniu do działań podejmowanych przez organ. Teza ta jest w szczególności uzasadniona w przypadku, w którym żądanie zawarte w treści pisma dotyczy materii, która w pewnym zakresie i okresie czasu pozostawała w gestii organów administracji publicznej. Pełnomocnik przedstawiła przepisy regulujące tryb dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od Skarbu Państwa związanych z wydaniem decyzji podatkowych w latach 1995-2007, wskazując, że każda ich zmiana wiązała się z wprowadzeniem regulacji intertemporalnych, które również różnicowały tryb dochodzenia roszczeń, w zależności od tego, jakie zdarzenie było ich źródłem bądź na jakim etapie znajdowało się postępowanie zmierzające do ustalenia odpowiedzialności Skarbu Państwa (pełnomocnik przywołała okoliczność wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzji z dnia [...] 2006 r. o odmowie przyznania skarżącemu odszkodowania z uwagi na przedawnienie, mimo że kwestia ta była już przedmiotem rozstrzygnięć sądów powszechnych; z tych przyczyn skarżący nie jest w stanie zidentyfikować prawidłowego trybu postępowania). Pełnomocnik stoi na stanowisku, że gdy organ otrzymuje żądanie wydania orzeczenia o jakiejś kwestii (w szczególności kwestii, która mieściła się w zakresie spraw załatwianych historycznie w drodze decyzji administracyjnej), to nawet jeśli nie był właściwy do jego merytorycznego rozpoznania, winien potraktować pismo jako wniosek o wszczęcie postępowania. W konsekwencji, jeśli, w ocenie organu, sprawa poruszona w piśmie strony na dzień otrzymana wniosku nie jest sprawą administracyjną, organ winien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania zgodnie z art. 165a § 1 O.p., nie zaś udzielać lakonicznej dwuzdaniowej odpowiedzi. Podobnie winien postąpić, jeśli w toku jest postępowanie przed sądem powszechnym, którego przedmiotem jest to samo roszczenie bądź jeśli roszczenie zostało już prawomocnie osądzone wyrokiem sądu powszechnego. Nie ma przy tym znaczenia, czy strona takie wniosku formułowała wcześniej ani czy wniosek dotyczy roszczeń przedawnionych. Każde podanie skierowane do organu administracji publicznej winno być procedowane z zachowaniem przepisów O.p. bądź k.p.a. Niepodjęcie żadnych działań ze sfery władczej organu czy choćby czynności materialno-technicznych przewidzianych w przepisach O.p. lub k.p.a. poczytywane musi być jako bezczynność organu.
Odnosząc się do zarzutu organu braku ponaglenia warunkującego możliwość wniesienia skargi pełnomocnik wyjaśniła, że wniosek inicjujący postępowanie to pismo z [...] 2019 r., a nie jak wskazuje organ z [...] 2019 r. Kolejne pisma Skarżącego wzywające organ do ustosunkowania się do zgłaszanego żądania winny zostać uznane za ponaglenie. Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że ponaglenie wniesione zostało do Naczelnika US, nie zaś do organu II instancji. Organ winien był bowiem, zgodnie z art. 170 § 1 O.p., przekazać ponaglenie do właściwego organu.
Pełnomocnik jest zdania, że Skarb Państwa stał się beneficjentem dokonywanych niekonsekwentnie zmian w przepisach oraz mnogości procedur, w rozróżnieniu których obywatel miał prawo się pogubić, a w rezultacie nie zabezpieczyć się należycie przed zarzutem przedawnienia roszczeń (w [...] 1998 r. Skarżący złożył oświadczenie o cofnięciu wniosku o odszkodowanie, co organy podatkowe zakwalifikowały jako zrzeczenie się roszczenia i przypisały temu skutek cywilnoprawny, podczas gdy skarżący przed upływem trzech lat od stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej złożył oświadczenie o cofnięciu oświadczenia o cofnięciu wniosku). Odpowiedź organu wskazuje zaś na irytację związaną z nieustępliwością Skarżącego w dochodzeniu swoich roszczeń i brak zrozumienia dla subiektywnego poczucia niesprawiedliwości, co poczytywane może być jako stojące w sprzeczności z zasadą wyrażoną w art. 124 O.p. W tych okolicznościach bezczynność organu, trwająca od [...] 2019 r., winna zostać oceniona jako szczególnie naganna. Istnieją tym samym podstawy do uznania, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zaś Skarżącemu przyznana winna zostać suma pieniężna zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej dopuszczalnej przepisami wysokości.
5. W piśmie z dnia [...] 2021 r. pełnomocnik organu odniósł się do stanowiska pełnomocnika Skarżącego przedstawionego w złożonym piśmie procesowym z dnia [...] 2021 r., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, w tym wniosek o oddalenie skargi.
Podkreślił, że przeciwko organowi od 2017 r. toczy się postępowanie przed sądem powszechnym z powództwa Skarżącego o zapłatę odszkodowania. Jednocześnie w tym czasie Skarżący kieruje wezwania o udzielenie mu pomocy w uzyskaniu odszkodowania bezpośrednio do organu, powołując się i przedkładając dokumenty tożsame z tymi, które były (są) przedmiotem oceny sądu. Organ każdorazowo udzielał Skarżącemu odpowiedzi na jego pisma informując o właściwej drodze dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, przy czym z treści pism Skarżącego nie wynika, aby żądał on wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie w trybie przepisów O.p., w tym art. 165a § 1 O.p. (żądanie wydania decyzji skarżący sformułował dopiero w piśmie z [...] 2021 r. i dołączonej do niego skardze z [...] 2021 r.). Zdaniem pełnomocnika w sprawie nie ma zastosowania art. 165a § 1 O.p., gdyż sprawa o zapłatę odszkodowania nie mieści się w katalogu postępowań podatkowych i z tego powodu nie należy do właściwości organu (wyrok WSA w Olsztynie z 15 grudnia 2020 r. II SAB/Ol 61/20, WSA w Bydgoszczy z 6 kwietnia 2020 r., II SAB/Bd 111/19).
Organ nie podjął czynności polegającej na przekazaniu wniosku (wniosków) Skarżącego według właściwości do sądu powszechnego z uwagi na fakt zainicjowanych przez skarżącego i będących w toku postępowań sądowych o odszkodowanie.
6. W piśmie procesowym z dnia [...] 2022 r. pełnomocnik Skarżącego w związku z przedłożeniem dodatkowych akt sprawy podtrzymał dotychczasowe twierdzenia i wnioski, modyfikując jednocześnie wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
7. W piśmie procesowym z dnia [...] 2022 r. pełnomocnik organu podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi i powołując na poparcie prezentowanej argumentacji orzecznictwo sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
8.1. Skarga nie jest zasadna.
8.2. Stosownie do art. 149 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 329, dalej: p.p.s.a.), sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
To oznacza, że dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. Sąd rozpoznając skargę wniesioną na bezczynność lub przewlekłość organu administracji publicznej ogranicza się wyłącznie do ustalenia, czy organowi można przypisać (lub nie) stan bezczynności lub przewlekłości. Dodać przy tym należy, że w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, nie jest możliwe badanie innych kwestii aniżeli obiektywny fakt pozostawania organu w zwłoce.
Należy podkreślić, że ustawodawca, dopuszczając możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej, zaniechał zdefiniowania pojęcia "bezczynność". W orzecznictwie podnosi się, że bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ w terminach określonych przepisami prawa, nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 25 lipca 2012 r., III SAB/Gl 3/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako ,,CBOSA’’).
Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu skarga jest bezzasadna, bowiem w związku z żądaniem strony wypłaty odszkodowania organ nie był zobowiązany do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, jako należącej do właściwości sądów powszechnych, a udzielane pisemne odpowiedzi organu w związku z wnioskami strony nie pozwalają przyjąć, że organ pozostawał w bezczynności ze względu na brak procesowego rozstrzygnięcia złożonego wniosku.
8.3. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (można wnieść w każdym czasie po wniesieniu "ponaglenia" do właściwego organu. W świetle powołanego przepisu nie ma znaczenia, czy w ramach ponaglenia kwestionowana jest bezczynność, przewlekłość, czy też i jedno i drugie jednocześnie. Sama okoliczność zakwestionowania przez stronę przed organem jego opieszałości jest wystarczająca do uznania, że warunek dopuszczalności skargi z art. 53 § 2b p.p.s.a. został spełniony. Sąd zaznacza przy tym, że w judykaturze podkreśla się, że strona nie musi nawet oczekiwać na rozpatrzenie ponaglenia przez właściwy organ. O dopuszczalności skargi w świetle art. 53 § 2b p.p.s.a. rozstrzyga samo wniesienie ponaglenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 września 2018 r., II OSK 1659/18, CBOSA ).
Sąd uznał, że ponaglenie dotyczące pisma Skarżącego z dnia [...] 2019 r. (złożone w dniu [...] 2019 r.) uzupełnione pismem z dnia [...] 2019 r., (k. 135-140 akt administracyjnych), stanowią pisma z dnia [...] 2019 r. i z dnia [...] 2019 r. ( karta 149-150 i karta 194 akt administracyjnych ), w związku z czym należy uznać skargę złożoną w niniejszej sprawie za formalnie dopuszczalną.
8.4. Jak wynika z akt niniejszej sprawy Skarżący pismami z dnia [...] 2019 r. oraz z dnia [...] 2019 r. zwrócił się do Naczelnika US o pomoc w uzyskaniu odszkodowania od Skarbu Państwa w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji wymiarowej z dnia [...] 1995 r. ustalającej wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od niezaewidencjonowanego przychodu Organ zakwalifikował żądanie Skarżącego jako wezwanie do zapłaty i pismem z dnia [...] 2019 r. ( karta 141 akt administracyjnych ) udzielił Skarżącemu odpowiedzi. Organ nie uznał roszczenia Skarżącego wyjaśniając, że roszczenia odszkodowawcze były przedmiotem rozpoznania przez sądy, a powództwa zostały oddalane (ostatnia sprawa toczyła się przed Sądem Okręgowym w S. pod sygn. [...]). Dnia [...] 2019 r. i [...] 2019 r. do organu wpłynęły kolejne pisma Skarżącego dotyczące odszkodowania, datowane na [...] i [...] 2019 r. (k. 149-150, 194 akt administracyjnych). Naczelnik US w piśmie z [...] 2019 r. po raz kolejny wyjaśnił Skarżącemu, że przedstawiana w nich argumentacja dotycząca zasadności roszczenia odszkodowawczego (jak i jego wysokości) była już przedmiotem oceny przez sądy obu instancji – Sąd Apelacyjny w G. V Wydział Cywilny wyrokiem z dnia [...] 2019 r., [...] oddalił apelację Skarżącego wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] 2019 r., wydanego w sprawie o sygn. [...]. Kolejne żądania Skarżącego w tym zakresie organ uznał za nieskuteczną polemikę z prawomocnym orzeczeniem sądu, pozbawioną sensu i racjonalności.
Z powyższego wynika, że – wbrew stanowisku Skarżącego – w przedmiotowej sprawie nie można uznać, aby Naczelnik US pozostawał w bezczynności, skoro nie był uprawniony do merytorycznego rozpoznania wniosku Skarżącego o wypłatę odszkodowania. Również w ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja pełnomocnika strony, co do bezczynności organu ze względu na brak wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 O.p.
Zgodnie z art. 165a § 1 O.p. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast z art. 165a § 1 O.p. wynika, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na które służy zażalenie. Zatem każdorazowo, w sytuacji stwierdzenia przez organ podatkowy, że w sprawie zachodzą przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania i rozpatrzenie treści żądania, nie może on przystąpić do merytorycznego badania wniosku a wręcz przeciwnie, obowiązany jest on zaniechać dalszych czynności i odmówić wszczęcia postępowania, zgodnie z art. 165a § 1 O.p.
Jak wynika z cytowanego przepisu, przesłankami wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania są: wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną oraz "inne przyczyny". Zawarty w zacytowanym przepisie zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Chodzi zatem o takie sytuacje, gdy w sprawie toczy się już postępowanie podatkowe, zapadła już decyzja ostateczna lub nieostateczna, w przepisach ustaw podatkowych nie istnieje podstawa do rozpatrzenia tej treści żądania w trybie postępowania podatkowego.
Bezspornym jest, że organ nie rozpatrzył wniosku Skarżącego w formie postanowienia, o którym mowa w art. 165a § 1 O.p. i nie odmówił wszczęcia postępowania. W ocenie Sądu brak wydania postanowienia na podstawie art. 165a § 1 O.p. nie skutkuje w okolicznościach niniejszej sprawy uznaniem, że organ pozostawał w bezczynności. Należy podkreślić, że w dacie złożenia do organu pisma z dnia [...] 2019 r. o wypłatę odszkodowania, toczyło się postępowanie przed sądem powszechnym z powództwa Skarżącego o wypłatę odszkodowania, w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji wymiarowej, a więc o to samo roszczenie jakie zostało sformułowane w piśmie Skarżącego z dnia [...] 2019 r.
Jak wynika z akt sprawy, od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] 2019 r. sygn. [...] oddalającego powództwo Skarżącego o wypłatę odszkodowania została wniesiona apelacja, która została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w G. z dnia [...] 2019 r. sygn.. akt [...]. Natomiast w piśmie z dnia [...] 2019 r., złożonym do organu, Skarżący domagał się o ,,pomoc w uzyskaniu odszkodowania od Skarbu Państwa z tytułu zmniejszenia się wydatków na przyszłość i na zwiększenie kosztów utrzymania’’, powołując jako podstawę roszczenia przepisy Kodeksu cywilnego.
Organ co istotne, każdorazowo reagował na pisma Skarżącego i udzielał mu pisemnych wyjaśnień, wskazując na związane ze złożonym żądaniem wypłaty odszkodowania, toczące się postępowania przed sądem powszechnym. Bez znaczenia przy tym jest okoliczność, że odpowiedzi organu były lakoniczne. Przedstawione w niej okoliczności były znane Skarżącemu i nie wymagały szczególnego wyjaśnienia, skoro odwoływały się bezpośrednio do postępowań sądowych zainicjowanych przez samego Skarżącego.
W związku z tym, że żądania wypłaty odszkodowania przeciwko Skarbowi Państwa – Naczelnikowi US o zapłatę z tytułu stwierdzenia nieważności decyzji, podlegały ocenie w ramach toczącego się postępowania sądowego, tym samym wniosek o odszkodowanie z dnia [...] 2019 r. złożony do organu podatkowego nie podlegał merytorycznej ocenie w ramach postępowania podatkowego.
Nadto, zdaniem Sądu, niewydanie przez organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku Skarżącego (a w konsekwencji, jak podnosi pełnomocnik Skarżącego, brak możliwości instancyjnej kontroli działania organu), jak również nieprzekazanie go zgodnie z właściwością do sądu powszechnego nie miało wpływu na rozpoznania żądania Skarżącego, skoro sprawa nie należy do właściwości organu podatkowego, a kwestia sporna dotycząca żądania wypłaty odszkodowania została rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego. Okoliczność braku właściwości organu podatkowego bez wątpienia była Skarżącemu znana już w momencie złożenia wniosku. Analiza treści pism kierowanych do organu pozwala przyjąć, że Skarżący jest osobą zorientowaną w toczących się postępowaniach sądowych, które sam zainicjował, o czym świadczą przywoływane przez niego sygnatury spraw cywilnych zakończonych w jego sprawie, a orzeczenia wydawane przez sądy powszechne były przez niego każdorazowo załączane.
Natomiast odnosząc się do argumentacji pełnomocnika, że Skarżący jest zdezorientowany, czy zagubiony w obowiązującym stanie prawnym regulującym kwestie dochodzenia przez podatników odszkodowań od Skarbu Państwa z tytułu stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowych (choć niewątpliwie regulacje dotyczące dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa z tego tytułu były kilkakrotnie nowelizowane) zauważyć należy, że Skarżący reprezentowany był w trakcie prowadzonych postępowań sądowych przez profesjonalnych pełnomocników. Sąd wskazuje, że w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w S. w sprawie z powództwa Skarżącego przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych spowodowane wydaniem przez organ podatkowy decyzji wymiarowej, której stwierdzono nieważność, zakończonej wyrokiem z dnia [...] 2009 r., [...], którym zasądzono na rzecz Skarżącego kwotę 30.000 zł, był on reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. Profesjonalny pełnomocnik reprezentował także Skarżącego w postępowaniu apelacyjnym, zakończonym wyrokiem z dnia [...] 2009 r., [...]. W konsekwencji należało przyjąć, że Skarżący miał wiedzę o obowiązującym od [...] 2007 r. wyłącznie sądowym trybie dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od Skarbu Państwa i mimo toczącego się postępowania sądowego z powództwa cywilnego, jednocześnie składał żądania do organu o wypłatę odszkodowania.
Przedstawione okoliczności usprawiedliwiają ocenę, że w rozpoznawanej sprawie organ nie pozostawał w bezczynności. Sąd uznał, że organ posłużył się możliwie najprostszym i najszybszym środkiem prowadzącym do załatwienia wniosku Skarżącego, udzielając mu pisemnej odpowiedzi na złożone pismo z dnia [...] 2019 r. oraz pismo z dnia [...] 2019 r., w którym prawidłowo wskazał na rozstrzygnięcie kwestii spornej dotyczącej żądania odszkodowania w ramach postępowania sądowego, co też jak wynika z akt sprawy miało miejsce.
8.5. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.