I SAB/Łd 17/22

I SAB/Łd 17/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak /przewodniczący/
Grzegorz Potiopa /sprawozdawca/
Paweł Janicki
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
658
Hasła tematyczne
Oświata
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GSK 441/24 - Wyrok NSA z 2024-09-13
Skarżony organ
Zarząd Powiatu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1930
art. 34 ust. 1, art. 26 ust. 1
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Sentencja
Dnia 16 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Zarządu Powiatu Zgierskiego w przedmiocie braku wypłaty dotacji oświatowej przysługującej za wrzesień 2022 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
W piśmie z dnia 24 października 2022 r. J. S. , prowadzący A. w A. (dalej także: skarżący lub strona) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na czynność Zarządu Powiatu Zgierskiego (dalej także: organ), polegającą na niewypłaceniu dotacji oświatowej przysługującej na uczniów A. w A. za wrzesień 2022 r. w łącznej kwocie: 283.166,71 zł. Zaskarżonej czynności zarzucono naruszenie art. 34 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1930, dalej także: u.f.z.o.) poprzez nieprzekazanie dotacji w wysokości równej kwocie przewidzianej na jednego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego miesiąc wrzesień 2022 r. w terminie do dnia 30 września 2022 r. na rachunek bankowy A. w A..
W konsekwencji skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w sprawie i rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej także: p.p.s.a.) skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do skargi, tj. 1. wydruku z RSPO dla szkoły: A. w A.; 2. informacji o aktualnej liczbie uczniów szkoły A. w A. według stanu na 1 września 2022 r. wraz korektą nr 1 z dnia 28 września 2022 r.; 3. zestawienia należnej i niewypłaconej w miesiącu wrześniu 2022 r. dotacji na uczniów szkoły A. w A.; 4. wydruku z elektronicznej księgi uczniów prowadzonej przez A. w A.; 5. orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego dla 51 uczniów A w A.; 6. dokumentu pn: "Stawka dotacji, liczba uczniów oraz wskaźnik zwiększający dla dotowanych szkół publicznych i niepublicznych obowiązujące od 1 maja 2022 r." zamieszczonego na stronie BIP Powiatu Zgierskiego pod adresem: https://powiatzgierski.bip. net.pl/?a=18657 - celem wykazania następujących faktów: prowadzenia przez skarżącego szkoły niepublicznej uprawnionej do otrzymywania dotacji oświatowej, liczby uczniów szkoły na których w miesiącu wrześniu 2022 r. organ obowiązany był wypłacić dotację; wysokości stawki dotacji na danego ucznia szkoły za miesiąc wrzesień 2022 r.; łącznej kwoty należnej, a niewypłaconej w miesiącu wrześniu 2022 r. dotacji.
W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia 24 listopada 2022 r. (data wpływu do Sądu – 30 listopada 2022 r.), organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione warunki do wypłaty dotacji, a wynikające z § 2 Uchwały NR XIII/142/19 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 25 października 2019 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom i placówkom niepublicznym oraz publicznym niezaliczanym do sektora finansów publicznych, a także trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (Dz. Urz. Woj. Łódzk. poz. 6555, dalej także: uchwała Rady Powiatu Zgierskiego), mianowicie, skarżący całkowicie pomija okoliczność, że nie wypełnił obowiązku wynikającego z ww. uchwały i nie złożył w terminie stosownego wniosku o wypłatę dotacji na rok 2022, a złożony po terminie wniosek o przywrócenie terminu nie został pozytywnie rozpoznany. Na dowód organ powołał się na wniosek o przyznanie dotacji, pismo z dnia 11 października 2021 r. oraz pismo z dnia 21 października 2021 r. Biorąc to pod uwagę organ stwierdził, że nie został spełnione wymogi umożliwiające wypłatę dotacji na rok 2022.
Strona pismem z dnia 2 stycznia 2023 r. poparła skargę oraz wskazała, że organ nie wypłacił dotacji oświatowej przysługującej na uczniów A. w A. za wrzesień 2022 r. w łącznej kwocie: 293.779,04 zł. Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do pisma, tj.: zaktualizowanego zestawienia należnej i niewypłaconej w miesiącu wrześniu 2022 r. dotacji na uczniów szkoły A. w A., dokumentu pn: "Stawki dotacji, liczba uczniów oraz wskaźnik zwiększający dla dotowanych szkół publicznych i niepublicznych obowiązujące od 1 września 2022 r. (dodatkowa aktualizacja zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 12 maja 2022 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1116)" zamieszczonego na stronie BIP Powiatu Zgierskiego pod adresem: httDs://Dowiatzaierski.biD.net.Di/?a= 19172 celem wykazania następujących faktów: wysokości stawki dotacji na danego ucznia szkoły za miesiąc wrzesień 2022 r.; łącznej kwoty należnej, a niewypłaconej w miesiącu wrześniu 2022 r. dotacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2023 r. zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2023 r. podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 9 października 2023 r. sprostował postanowienie o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. p.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Choć skarżący złożył skargę na czynność organu (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), to nie ulegało wątpliwości Sądu, że chodziło mu o bezczynność polegającą na niedokonaniu czynności w postaci wypłaty dotacji oświatowej za wrzesień 2022 r. Jak wynika bowiem z art. 47 u.f.z.o., czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wobec tego jest jasne, że niedokonanie czynności w postaci przekazania dotacji oświatowej (wypłaty tej dotacji – por. art. 34 u.f.z.o.) jest bezczynnością, na którą przysługuje skarga na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 4 p.p.s.a., a nie czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ta ostatnia, by podlegać kontroli sądowej na wskazanej podstawie, musi być bowiem dokonana.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie zaś do art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie należało w pierwszej kolejności rozważyć kwestię dopuszczalności drogi sądowej.
Zgodnie z art. 47 u.f.z.o. czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W judykaturze istniał spór dotyczący charakteru prawnego dotacji przyznawanych niepublicznych placówkom oświatowym, co rzutowało na ocenę możliwości kontroli sądowoadministracyjnej czynności polegającej na wypłacie dotacji, czy też w zakresie możliwości orzekania w tym zakresie przez sądy powszechne z powództw wytaczanych o wypłatę dotacji. Do 31 grudnia 2017 r. zasady finansowania szkół i placówek publicznych oraz niepublicznych prowadzonych przez osoby fizyczne i prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego były uregulowane w przepisach ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2022 r. poz. 2230 z późn. zm.). Podczas jej obowiązywania spory o dotacje oświatowe podlegały rozpoznawaniu przez sądy powszechne i dominowało stanowisko, zarówno Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego o niedopuszczalności drogi sądowej przed sądem administracyjnym (por.: orzeczenia Sądu Najwyższego z 14 lipca 2017 r. II CSK 773/16 LEX nr 2417586, z 11 maja 2018 r. II CSK 477/17, z 3 stycznia 2007 r. IV CSK 312/06 LEX nr 2486821, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 czerwca 2004 r. w sprawie OW 53/04 LEX nr 174021, a także dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA": postanowienia o sygn. akt II GPS 7/08, II GSK 98/10, I GSK 453/19 i wyrok I GSK 629/20).
Omawiane zagadnienie było przedmiotem szczegółowej analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku o sygn. akt I GSK 1713/20 (dostępny w CBOSA), w którym wskazano, że czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 47 u.f.z.o., to wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje bowiem, że zwroty "o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a" odnoszą się do określenia organów dotujących oraz rodzajów dotacji, a nie do opisania rodzajów czynności. Tak więc czynności organu dotującego polegające na ustaleniu wysokości dotacji, jak i jej przekazaniu, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i jako takie poddane są kognicji sądów administracyjnych (tak też w licznych orzeczeniach: np. wyrok o sygn. akt I GSK 650/21, I GSK 427/21 oraz I GSK 1168/21).
Z utrwalonego poglądu judykatury wynika zatem, że wypłata dotacji nie jest wyłącznie czynnością techniczną przekazania fizycznego środków finansowych (który to pogląd był wyrażany we wcześniejszych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego), a finalnym rezultatem ustalenia wysokości dotacji dla konkretnego podmiotu dokonanego na podstawie konkretnych regulacji. Czynności te zawierają element konkretyzacji normy prawnej dokonywane są w sposób władczy i jednostronny, a zatem podlegają kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W granicach pojęcia "przekazanie dotacji" mieści się m.in. przekazanie dotacji w zaniżonej wysokości, a także dokonanie aktualizacji dotacji. Aktualny stan prawny (art. 47 u.f.z.o.) nie pozostawia zatem wątpliwości, że czynności dokonywane w celu ustalenia wysokości, w tym po aktualizacji, lub przekazania dotacji oświatowej, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, które kontrolowane są przez sądy administracyjne. Skoro czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego jest przyznanie dotacji, to w zakres działań organu z tym związanych wchodzi ustalenie jej wysokości i przekazanie dotacji (z uzasadnienia postanowienia o sygn. akt I GSK 1414/20 dostępnego w CBOSA). Przepis art. 47 u.f.z.o. nie stanowi, że czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. są wyłącznie te, które realizowane są na podstawie przepisów w nim enumeratywnie wymienionych, a zatem nie można doszukiwać się braku wymienienia czynności z art. 35 u.f.z.o. w art. 47 u.f.z.o. jako podstawy do wyłączenia kognicji sądów administracyjnych (por.: wyrok o sygn. akt I GSK 1713/20).
Zgodnie z art. 26 ust. 1 u.f.z.o., niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.
Według art. 34 ust. 1 ustawy, dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy.
Jak wynika z art. 33 ust. 1 pkt ustawy, dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i art. 28-32, są przekazywane pod warunkiem, że organ prowadzący przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę oraz placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże organowi dotującemu informację o planowanej liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15, art. 17, art. 19, art. 21, art. 26 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 29, art. 30, art. 31 ust. 1 i 1a oraz art. 31a ust. 1.
Rokiem bazowym jest rok poprzedzający rok budżetowy (art. 2 pkt 25 u.f.z.o.), a rokiem budżetowym – rok, na który jest uchwalana ustawa budżetowa i są udzielane dotacje określone w niniejszej ustawie (art. 2 pkt 26 u.f.z.o.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd zauważa, że kluczową okolicznością dla rozstrzygnięcia zawisłego sporu jest fakt złożenia przez skarżącego wniosku o wypłatę dotacji za 2022 r. po dniu 30 września 2022 r., tj. po terminie określonym § 2 ust. 1 uchwały Rady Powiatu Zgierskiego.
Zgodnie z § 2 ust. 1 ww. uchwały osoba prawna lub osoba fizyczna prowadząca szkołę publiczną, w której realizowany jest obowiązek nauki, szkołę niepubliczną, w której realizowany jest obowiązek nauki, szkołę niepubliczną, w której nie jest realizowany obowiązek nauki, niepubliczny młodzieżowy ośrodek socjoterapii i niepubliczną poradnię psychologiczno - pedagogiczną realizującą wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, zwana dalej "organem prowadzącym", składa w Starostwie Powiatowym w Zgierzu wniosek o udzielenie dotacji, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji.
Skarżący przedmiotowy wniosek złożył z opóźnieniem (11 października 2021 r.) i jest to okoliczność niesporna. Jednocześnie strona pismem z dnia 11 października 2021 r., złożyła wniosek o jednorazowe odstąpienie od terminu złożenia wniosku o przyznanie dotacji na rok 2022, przypadającego na dzień 30 września 2021 r., na podstawie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. Zgodnie z tym przepisem, na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego w przypadku nieprzekazania informacji i danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.
Organ, w odpowiedzi z dnia 21 października 2021 r., wskazał, że Zarząd Powiatu Zgierskiego, na posiedzeniu dnia 14 października 2021 r., nie wyraził zgody na odstąpienie od terminu złożenia wniosku o przyznanie dotacji na 2022 rok.
Skarżący złożył ustne wyjaśnienia Wicestaroście Powiatu Zgierskiego, a następnie zgodnie ze wskazaniem organu przedłożył pisemne wyjaśnienia wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie uprzednio złożonego wniosku o jednorazowe odstąpienie od terminu złożenia wniosku o przyznanie dotacji (pismo z dnia 26 października 2021 r.).
Pismem z dnia 23 listopada 2021 r. organ zwrócił się do strony o złożenie dalszych wyjaśnień w zakresie przyczyn niezłożenia wniosku o przyznanie dotacji do dnia 30 września 2021 r. W piśmie z dnia 29 listopada 2021 r. J. S. poinformował, że złożenie wniosku o dotację powierzył zaufanemu pracownikowi, na którym ciążą również liczne, inne zadania, co było przyczyną przeoczenia przez niego terminu do złożenia wniosku. Niedotrzymanie obowiązku spowodowane było trudnościami organizacyjnymi. Ze względu na trudny powrót uczniów do nauki stacjonarnej po długiej absencji wakacyjnej i nauczaniu on-line, zaistniała konieczność większego wsparcia psychologiczno - pedagogicznego uczniów, co przełożyło się na przeoczenie daty złożenia wniosku. J. S. w swym piśmie powołał się na interes społeczny jakim w jego ocenie jest m.in. zapewnienie dzieciom, w tym niepełnosprawnym, odpowiedniego kształcenia i możliwości edukacyjnych oraz uznanie zaistniałej sytuacji jako szczególnego przypadku, który nie będzie miał miejsca w przyszłości.
Dnia 15 grudnia 2021 r. skarżący został poinformowany, że Zarząd Powiatu Zgierskiego na posiedzeniu w dniu 2 grudnia 2021 r., nie uwzględnił wniosku strony i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Ponieważ zainteresowany nie zgodził się ze stanowiskiem organu, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na akt Zarządu Powiatu Zgierskiego z dnia 2 grudnia 2021 r.
Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2022 r. w sprawie o sygnaturze akt I SA/Łd 60/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżony akt.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organ procedując w sferze uznania administracyjnego, powinien ujawnić stronie przesłanki jakimi kierował się, zwłaszcza odmawiając odstąpienia od terminu z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawie z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 1930 ze zm) - dalej "u.f.z.o.", oraz odnieść się do argumentacji strony przedstawionej w złożonym w trybie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. wniosku. W trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd dopuścił dokumenty załączone przez skarżącego do jednego z pism procesowych. Ponadto sąd stwierdził, że we wniosku o odstąpienie od terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 4 u.f.z.o. i w pismach załączonych do akt, skarżący przedstawił całą gamę argumentów uzasadniających (w jego ocenie) wyrażenie zgody na odstąpienie od terminu. Organ natomiast w ogóle nie odniósł się do tej argumentacji, czym uniemożliwił sądową kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Równie niewystarczające było, w ocenie sądu, przedstawienie racji organu dopiero w odpowiedzi na skargę, która nie jest przedmiotem kontroli zgodności z prawem, lecz stanowi jedynie stanowisko strony procesu.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, pismem z dnia 25 października 2022 r., organ poinformował stronę, że w odpowiedzi na jej wniosek z dnia 11 października 2021 r., w przedmiocie wyrażenia zgody na jednorazowe odstąpienie od terminu złożenia wniosku o udzielenie dotacji na rok 2022, Zarząd Powiatu Zgierskiego podjął decyzję o odmownym rozpatrzeniu wniosku.
Strona również na to rozstrzygnięcie złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, a wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 42/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżony akt.
W uzasadnieniu sąd wskazał, że przy ponownym wyjaśnieniu stanowiska odmownego, organ pominął okoliczności, na które strona wskazywała w treści pisma i które wynikały z dokumentów złożonych w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 60/22, a do oceny których był zobligowany wyrokiem z 17 sierpnia 2022 r., co stanowi naruszenie art. 153 p.p.s.a. Zdaniem sądu organ nie odniósł się do argumentów przedstawionych przez skarżącego w piśmie procesowym z 1 sierpnia 2022 r. wraz z załącznikami, tj. dokumentami złożonymi przez stronę a stanowiącymi odniesienie się do twierdzeń organu zawartych w odpowiedzi na skargę - z których to dokumentów WSA w Łodzi na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 60/22, dopuścił dowód, celem uwzględnienia ich przez organ w toku ponowionego postępowania. Ponadto organ nie dokonał oceny sytuacji skarżącego i wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie uwzględnił celu udzielenia dotacji i możliwości zapewnienia dzieciom niepełnosprawnym wymagającym kształcenia specjalnego możliwości edukacyjnych, co jest zgodne z interesem społecznym.
W związku z powyższym Sąd doszedł do przekonania, że organ nie przeprowadził postępowania zgodnie z wytycznymi wynikającymi z wyroku I SA/Łd 60/22.
W wyniku kolejnego rozpoznania sprawy, pismem z dnia 29 czerwca 2023 r., organ poinformował stronę, że w odpowiedzi na jej wniosek z dnia 11 października 2021 r., Zarząd Powiatu Zgierskiego również podjął decyzję o odmownym rozpatrzeniu wniosku.
Skarżący wniósł skargę to tutejszego Sądu pismo z dnia 29 czerwca 2023 r., informujące stronę o odmownym rozpatrzeniu wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny W Łodzi wyrokiem z dnia 26 października 2023 r. o sygn. akt I SA/Łd 668/23 oddalił skargę strony na czynność Zarządu Powiatu Zgierskiego z dnia 29 czerwca 2023 r. w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu złożenia wniosku o udzielenie dotacji na rok 2022. Zdaniem Sądu wbrew stanowisku strony organ zastosował się do wytycznych zawartych w wyrokach tutejszego sądu w sprawach I SA/Łd 60/22 i I SA/Łd 42/23, a zwłaszcza do pisma procesowego z 1 sierpnia 2022 r., ustosunkowując się do całej zawartej w nich argumentacji. Organ umotywował swoje stanowisko stwierdzając zasadnie, że okoliczności dezorganizacji czynności administracyjnych w placówce mogą wskazywać na wadliwy system funkcjonowania, co w sytuacji opieki nad osobami wymagającymi dodatkowej opieki ze strony kadry wzbudza obawę o prawidłowość systemu nauczania tychże osób. Ponadto organ zajął obszerne stanowisko w zakresie celu dotacji i szeroko pojętego interesu społecznego polegającego na umożliwieniu kształcenia osobom niepełnosprawnym w szkole ogólnokształcącej. Zauważył, że placówka skarżącego nie posiada statusu szkoły specjalnej, nie prowadzi oddziałów integracyjnych, a niektóre zajęcia prowadzone w szkole (np. terapia czaszkowo-krzyżowa) nie są metodami leczenia a nie zajęciami terapeutycznymi realizowanym w placówkach szkolnych. Także w kontekście tak rozumianego interesu społecznego organ dostrzegł nieprawidłowości w organizacji pracy szkoły stwierdzone podczas kontroli organu nadzoru pedagogicznego, a których wagę ocenił jako istotną. Nie zignorował także znaczenia wyników edukacyjnych placówki stwierdzając w oparciu o stosowne dokumenty, iż w danym roku żaden z uczniów szkoły nie zdał matury, co może oznaczać, że placówka nie zapewnia efektu edukacyjnego, który nie może być ignorowany. Ponadto organ zwrócił uwagę, że posiada możliwości zapewnienia kształcenia wszystkich uczniów niepełnosprawnych w prowadzonych przez siebie placówkach, wobec czego żaden z uczniów wymagających kształcenia specjalnego nie pozostaje bez możliwości takiego kształcenia. Nie bez znaczenia jest także konstatacja organu, wyrażona w zaskarżonym akcie, że placówka prowadzona przez skarżącego, odmiennie niż placówki publiczne, nie jest objęta ciągłym nadzorem pedagogicznym, który pozwala kontrolować organizację pacy szkoły między innymi pod względem zgodności z przepisami prawa, liczebności oddziałów, kwalifikacji kadry pedagogicznej, realizowania ramowych programów nauczania, zajęć rewalidacyjnych dla uczniów wymagających kształcenia specjalnego oraz udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Organ wyraził też wątpliwość czy nie przestrzegając powyższych przepisów placówka realizuje cały proces edukacyjny. Mając na uwadze powyższą argumentację wypada Sąd zauważył, że stanowi ona odniesienie się organu do argumentacji strony zaprezentowanej w toku rozpoznawanej sprawy i wypełnienie zaleceń, o których mowa w cytowanych orzeczeniach WSA w Łodzi. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że działanie organu było zgodne z zasadami, jako że swoje stanowisko odnośnie odmowy odstąpienia od terminu organ należycie uzasadnił i wyjaśnił, w tym odniósł się do argumentacji wnioskodawcy przedstawiając kryteria, jakimi kierował się, załatwiając odmownie wniosek strony.
Należy zauważyć, że powyższe okoliczności znane są Sądowi z urzędu, gdyż wyroki w sprawach I SA/Łd 60/22, I SA/Łd 42/23 i I SA/Łd 668/23 zostały wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny W Łodzi.
Sąd stwierdza zatem, że Zarząd Powiatu Zgierskiego zasadnie nie dokonał czynności wypłaty dotacji oświatowej na rzecz strony za wrzesień 2022 r., z uwagi na złożenie przedmiotowego wniosku po terminie przewidzianym w § 2 ust. 1 uchwały Rady Powiatu Zgierskiego. Niesłuszne okazały się więc zawarte w skardze zarzuty naruszenie art. 34 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 u.f.z.o. poprzez braku przekazania dotacji w wysokości równej kwocie przewidzianej na jednego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego miesiąc wrzesień 2022 r. w terminie do dnia 30 września 2022 r.
Jak już wskazano na wstępie wypłata dotacji nie jest wyłącznie czynnością techniczną przekazania fizycznego środków finansowych, a finalnym rezultatem ustalenia wysokości dotacji dla konkretnego podmiotu dokonanego na podstawie konkretnych regulacji. Sąd uznał więc, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do wypłaty dotacji oświatowej za wrzesień 2022 r.
W konsekwencji Sąd stwierdza, że w dacie wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności, a sam wniosek nie mógł odnieść zamierzonego skutku w postaci wypłaty żądanej w skardze oraz zmodyfikowanej w piśmie z dnia 2 stycznia 2023 r. kwoty 293.779,04 zł.
Końcowo należy się odnieść do wniosków dowodowych przedstawionych przez stronę w skardze oraz piśmie z dnia 2 stycznia 2023 r. Podkreślić należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwość prowadzenia dowodów jest wyjątkowa, bo obejmuje tylko dowód z dokumentów. Wszelkie dowody i wnioski dowodowe strona powinna składać we właściwym, merytorycznym postępowaniu, czyli przed organem, bo ten podmiot dokonuje oceny wniosku. Sąd takich kompetencji nie posiada, gdyż kontroluje tylko sposób działania organu.
Wyjaśnić należy także, że na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, ale tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego. Z regulacji tej wynika więc, że dopuszczenie dowodu z dokumentu jest jedynie uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. Przepis ten nie jest również instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi Strona skarżąca się nie zgadza (por. prawomocny wyrok WSA w Kielcach z dnia 24 maja 2018 r., II SA/Ke 249/18, Lex nr 2510570 oraz wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r., II FSK 1306/08, Lex 558886). W postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dokonuje się bowiem ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz jedynie ocenia, czy organy administracji publicznej ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym i następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego odpowiadające poczynionym ustaleniom.
Wobec powyższych argumentów oraz bezsprzecznej okoliczności złożenia przez stronę wniosku o wypłatę dotacji oświatowej po dniu 30 września 2022 r., wnioski dowodowe przedstawione przez stronę w skardze oraz piśmie z dnia 2 stycznia 2023 r. nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Sąd, uznając zarzuty zawarte w skardze oraz piśmie z dnia 2 stycznia 2023 r. za niezasadne, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
db