I SAB/Łd 16/22

I SAB/Łd 16/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-05-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 1020/23 - Wyrok NSA z 2024-02-01
I GZ 286/23 - Postanowienie NSA z 2023-09-29
Skarżony organ
Zarząd Powiatu
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 3 par. 2 pkt 4, art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2082
art. 26 ust. 1, art. 33 ust. 4, art. 47
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.
Sentencja
Dnia 30 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Asesor WSA Grzegorz Potiopa Protokolant Asystent sędziego Daria Przybylska-Cieplucha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2023 roku sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Zarządu Powiatu Zgierskiego w przedmiocie braku wypłaty dotacji oświatowej przysługującej za sierpień 2022 r. 1. stwierdza bezczynność Zarządu Powiatu Zgierskiego; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zobowiązuje Zarząd Powiatu Zgierskiego do podjęcia czynności w celu ustalenia wysokości i przekazania dotacji w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku; 4. zasądza od Zarządu Powiatu Zgierskiego na rzecz skarżącego J.S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W piśmie z dnia 21 września 2022 r. J. S., prowadzący Prywatne Liceum Ogólnokształcące [...] w A. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na czynność Zarządu Powiatu Zgierskiego (dalej: organ), polegającą na niewypłaceniu dotacji oświatowej przysługującej na uczniów Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego [...] w A. za sierpień 2022 r. w łącznej kwocie: 314 395.23 zł. Zaskarżonej czynności zarzucono naruszenie art. 34 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1930 – dalej: u.f.z.o.) poprzez nieprzekazanie dotacji w wysokości równej kwocie przewidzianej na jednego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego miesiąc sierpień 2022 r. w terminie do dnia 31 sierpnia 2022 r. na rachunek bankowy Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego [...] w A.. W konsekwencji skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w sprawie i rozpoznanie sprawy na rozprawie. Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do skargi, tj. 1. wydruku z RSPO dla szkoły: Prywatne Liceum Ogólnokształcące [...] w A.; 2. informacji o aktualnej liczbie uczniów szkoły Prywatne Liceum Ogólnokształcące [...] w A. według stanu na 1 sierpnia 2022 r.; 3. zestawienia należnej i niewypłaconej w miesiącu sierpniu 2022 r. dotacji na uczniów szkoły Prywatne Liceum Ogólnokształcące [...] w A. ; 4. wydruku z elektronicznej księgi uczniów prowadzonej przez Prywatne Liceum Ogólnokształcące [...] w A..; 5. orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego dla 60 uczniów Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego [...] w A. ; 6. dokumentu pn: "Stawka dotacji, liczba uczniów oraz wskaźnik zwiększający dla dotowanych szkół publicznych i niepublicznych obowiązujące od 1 maja 2022 r." zamieszczonego na stronie BIP Powiatu [...] - celem wykazania następujących faktów: prowadzenia przez skarżącego szkoły niepublicznej uprawnionej do otrzymywania dotacji oświatowej, liczby uczniów szkoły na których w miesiącu sierpniu 2022 r. organ obowiązany był wypłacić dotację; wysokości stawki dotacji na danego ucznia szkoły za miesiąc sierpień 2022 r.; łącznej kwoty należnej, a niewypłaconej w miesiącu sierpniu 2022 r. dotacji.
W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia 18 października 2022 r. (data wpływu do Sądu – 24 października 2022 r.), organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione warunki do wypłaty dotacji, a wynikające z § 2 uchwały Nr XIII/142/19 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 25 października 2019 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom i placówkom niepublicznym oraz publicznym niezaliczonym do sektora finansów publicznych, a także trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania., mianowicie, skarżący całkowicie pomija okoliczność, że nie wypełnił obowiązku wynikającego z ww. uchwały i nie złożył w terminie stosownego wniosku o wypłatę dotacji na rok 2022, a złożony po terminie wniosek o przywrócenie terminu nie został pozytywnie rozpoznany. Na dowód organ powołał się na wniosek o przyznanie dotacji, pismo z dnia 11 października 2021 r. oraz pismo z dnia 21 października 2021 r. Biorąc to pod uwagę organ stwierdził, że nie został spełnione wymogi umożliwiające wypłatę dotacji na rok 2022.
Sprawa została rozpoznana na rozprawie w dniu 23 maja 2023 r..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że choć skarżący złożył skargę na czynność organu (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), to nie ulegało wątpliwości Sądu, że chodziło mu o bezczynność polegającą na niedokonaniu czynności w postaci wypłaty dotacji oświatowej za sierpień 2022 r. Jak wynika bowiem z art. 47 u.f.z.o., czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wobec tego jest jasne, że niedokonanie czynności w postaci przekazania dotacji oświatowej (wypłaty tej dotacji – por. art. 34 u.f.z.o.) jest bezczynnością, na którą przysługuje skarga na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 4 p.p.s.a., a nie czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ta ostatnia, by podlegać kontroli sądowej na wskazanej podstawie, musi być bowiem dokonana.
Sąd rozpoznał więc wniesioną skargę jako skargę na bezczynność.
Przechodząc do oceny zarzutów skargi Sąd stwierdza, że były one uzasadnione.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 u.f.z.o., niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Według art. 34 ust. 1 ustawy, dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy.
Jak wynika z art. 33 ust. 1 pkt ustawy, dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i art. 28-32, są przekazywane pod warunkiem, że organ prowadzący przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę oraz placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże organowi dotującemu informację o planowanej liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15, art. 17, art. 19, art. 21, art. 26 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 29, art. 30, art. 31 ust. 1 i 1a oraz art. 31a ust. 1.
Rokiem bazowym jest rok poprzedzający rok budżetowy (art. 2 pkt 25 u.f.z.o.), a rokiem budżetowym – rok, na który jest uchwalana ustawa budżetowa i są udzielane dotacje określone w niniejszej ustawie (art. 2 pkt 26 u.f.z.o.).
Jak podkreślał skarżący i co wynika z przedłożonych przez niego Sądowi dokumentów, skarżący w piśmie z dnia 5 sierpnia 2022 r. złożył organowi dotującemu informację o aktualnej liczbie uczniów według stanu na 1 sierpnia 2022 r. (k. 16 akt sądowych). Według tej informacji, łączna liczba uczniów szkoły według stanu na dzień 1 sierpnia 2022 r. wynosiła 94 osoby. Szczegółowa lista uczniów została wskazana w zestawieniu niewypłaconej w miesiącu sierpniu 2022 r. dotacji na uczniów szkoły (k. 17-19 akt sądowych). Skarżący wykazał, że każda z tych osób była uczniem Liceum Ogólnokształcącego [...] w A. i posiadała status ucznia na dzień 1 sierpnia 2022 r. (wydruk z elektronicznej księgi uczniów prowadzonej przez szkołę – k. 24-32 akt sądowych).
W złożonej do organu dotującego informacji wskazana została także liczba uczniów wg stanu na 1 sierpnia 2022 r.: 1) z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, niedostosowanych społecznie, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, uczniów z zaburzeniami zachowania, zagrożonych uzależnieniem, z chorobami przewlekłymi - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 127 ust. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe); 2) niewidomych, słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z zaburzeniami psychicznymi - wymagającymi stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 127 ust. 10 ustawy - Prawo oświatowe); 3) niesłyszących, słabosłyszących, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znaczącym – wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 127 ust. 10 ustawy - Prawo oświatowe); 4) z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz autyzmem, w tym zespołem Aspergera - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 127 ust. 10 ustawy -Prawo oświatowe). Spośród 94 uczniów szkoły było to 60 osób. Skarżący wykazał, że uczniowie ci spełniali kryteria, o których mowa (orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez Poradnie Psychologiczno-Pedagogiczne – k. 33-265 akt sądowych).
Odnosząc się do stawek dotacji na danego ucznia szkoły, w oparciu o którą powinna zostać wypłacona dotacja w miesiącu sierpniu 2022 r. skarżący wskazał, iż jest to stawka obowiązująca od 1 maja 2022 r. stosownie do treści art. 43 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 u.f.z.o. na podstawie aktualizacji kwoty dotacji na rok 2022 r. dokonanej w kwietniu 2022 r. Wysokość stawki dotacji ustalonej przez Powiat [...], przyjętej do wyliczenia dotacji za miesiąc sierpień 2022 r. została wskazana w informacji zamieszczonej w Biuletynie Informacji Publicznej Powiatu [...] pod nazwą "Stawka dotacji, liczba uczniów oraz wskaźnik zwiększający dla dotowanych szkół publicznych i niepublicznych obowiązujące od 1 maja 2022 r.".
Wyliczenie kształtuje się zatem następująco: dotacja na 34 uczniów szkoły po stawce - 562, 23 zł, co daje łączną kwotę 19 115,82 zł dotacji na tych uczniów; na uczniów z niepełnosprawnością w ilości 54 osób po stawce 5280,58 zł, co daje łączną kwotę 285 151, 32 zł dotacji na tych uczniów – razem 314 395,23 zł.
W piśmie procesowym z dnia 7 grudnia 2022 r. skarżący zaktualizował tę kwotę do kwoty 324 104,54 zł w związku z nieuwzględnioną w skardze zmianą stawek dotacji od 1 lipca 2022 r. (na podstawie art. 5 ustawy z dnia 4 marca 2022 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela Dz.U. poz. 935).
Wyliczenie to zostało zweryfikowane przez Sąd – i należy je uznać za prawidłowe.
Organ nie zajął w tej sprawie stanowiska, a jego pełnomocnik – mimo zarządzenia przez Sąd obowiązku osobistego stawiennictwa na rozprawie – obowiązek ten zignorował. Jedynym argumentem organu było to, że skarżący nie złożył w terminie wniosku o wypłatę dotacji za 2022 r., a złożony wniosek o przywrócenie terminu nie został pozytywnie rozpatrzony (odpowiedź na skargę – k. 267 akt sądowych).
Sąd zauważa, że zgodnie z § 1 ust. 1 Uchwały NR XIII/142/19 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 25 października 2019 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji szkołom i placówkom niepublicznym oraz publicznym niezaliczanym do sektora finansów publicznych, a także trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (Dz. Urz. Woj. Łódzk. Poz. 6555), osoba prawna lub osoba fizyczna prowadząca szkołę publiczną, w której realizowany jest obowiązek nauki, szkołę niepubliczną, w której realizowany jest obowiązek nauki, szkołę niepubliczną, w której nie jest realizowany obowiązek nauki, niepubliczny młodzieżowy ośrodek socjoterapii i niepubliczną poradnię psychologiczno - pedagogiczną realizującą wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, składa w Starostwie Powiatowym w Zgierzu wniosek o udzielenie dotacji, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji.
Skarżący rzeczywiście wniosek ten złożył z opóźnieniem (11 października 2021 r.), jednak jednocześnie wniósł o wyrażenie zgody na odstąpienie od tego terminu na podstawie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. Zgodnie z tym przepisem, na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego w przypadku nieprzekazania informacji i danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.
Organ odmówił wyrażenia zgody na odstąpienie od tego terminu, nie podając żadnych ku temu powodów i informując tylko o tym skarżącego w kolejnych pismach, w tym w piśmie z dnia 21 października 2021 r., a następnie z dnia 2 grudnia 2021 r.. Problem jednak w tym, że te pisma, podlegające kwalifikacji jako akty w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zostały przez skarżącego zaskarżone do tut. Sądu i uchylone – obecnie już po raz wtóry. Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2022 r. I SA/Łd 60/22 Sąd uchylił akt odmowy z dnia 2 grudnia 2021 r., a wobec niewykonania tego wyroku, lecz wydania ponownie aktu odmownego (z dnia 25 października 2022 r.) mimo niezmienionych okoliczności faktycznych i prawnych, Sąd wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2023 r. I SA/Łd 42/23 uchylił również ten akt.
Pełnomocnik organu nie stawił się na rozprawie, mimo takiego obowiązku, Sądowi nic zatem nie wiadomo w kwestii wykonania wyroku. Z obu powołanych wyroków wynika jednak niezbicie, że odmowa była bezpodstawna. W związku z niemożnością poczynienia ustaleń co do dalszych działań organu w tym względzie Sąd przyjął, że nie ma żadnych przeszkód do realizacji przez organ obowiązku dokonania czynności w postaci wypłaty dotacji za sierpień 2022 r.
W konsekwencji Sąd, na podstawie art. 149 p.p.s.a., stwierdził bezczynność Zarządu Powiatu [...] uznając, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (zdaniem Sądu bezczynność organu wynikała z błędnej – lecz nie w stopniu rażącym – interpretacji wagi jego aktu odmowy wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu, mimo że akt odmowy został dwukrotnie uchylony przez Sąd). W związku z tym Sąd zobowiązał Zarząd Powiatu [...] do podjęcia czynności w celu ustalenia wysokości i przekazania dotacji w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Ake.