I SAB/Po 4/22

I SAB/Po 4/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Rennert /sprawozdawca/
Izabela Kucznerowicz /przewodniczący/
Robert Talaga
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
658
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 657/23 - Wyrok NSA z 2023-10-04
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 119 pkt 4,art. 149,art. 3 § 2 ,art. 53 § 2b, art. 161 § 1 pkt 3 ,art. 154 § 6, 7,art. 200 i art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2015 poz 1800
§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 77 § 1 pkt 6 ,art. 140 § 1,art. 139 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Asesor Sądowy WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi M. D. i M. B. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2018 rok I. stwierdza, że Burmistrz Miasta dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowania w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta do załatwienia sprawy; IV. oddala skargę w pozostałym zakresie; V. zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...]- zł ([...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 24 maja 2022 r. M. D. i M. B. wnieśli skargę na bezczynność Burmistrza Miasta w sprawie dotyczącej stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości spadkodawczyni skarżących – M. D. – K. za 2018 r., żądając jednocześnie: stwierdzenia, że Burmistrz Miasta dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie Burmistrza Miasta do załatwienia sprawy, wyznaczając dodatkowy 14-dniowy termin do jej załatwienia; wymierzenie ww. organowi grzywny w maksymalnej wysokości; przyznanie od organu na rzecz strony kwoty [...]zł na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że 20 kwietnia 2022 r. skarżący wystąpili do Burmistrza o stwierdzenie i zwrot nadpłaty podatku od nieruchomości spadkodawczyni skarżących za 2018 r. Powołując się na przepisy art. 139 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa"), skarżący podnieśli, że rozpatrzenie ich wniosku następuje jedynie na podstawie dowodów będących w dyspozycji organu, więc nastąpić powinno niezwłocznie, nie później niż w ciągu jednego miesiąca od dnia złożenia wniosku. Tak ustalony termin bezskutecznie upłynął w dniu 20 maja 2022 r. Organ, pomimo ciążącego na nim obowiązku z art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej, nie zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie i nie wskazał jakichkolwiek przyczyn niedotrzymania terminu. Analiza przepisów Ordynacji podatkowej doprowadziła skarżących do wniosku, że w przypadku braku wątpliwości co do zasadności zwrotu nadpłaty nie potrzeba żadnego dodatkowego aktu prawnego – postanowienia, decyzji, zarządzenia, za pomocą którego organ zwróciłby nadpłatę. Samo dokonanie zwrotu nadpłaty przez organ jest więc zwykłą czynnością materialno-techniczną. W przypadku, gdy organ podatkowy w toku postępowania wyjaśniającego stwierdzi, że nadpłata nie występuje, wówczas powinien odmówić zwrotu nadpłaty w formie decyzji. Skarżący wyjaśnili, że do chwili obecnej, pomimo upływu wskazanych wyżej terminów, organ nie rozpatrzył złożonego przez nich wniosku, jak również nie zawiadomił ich o niezałatwieniu go w terminie wraz ze wskazaniem przyczyn tego niezałatwienia i wyznaczeniem nowego terminu jego załatwienia. Skarżący stwierdzili, że organ dopuścił się bezczynności, co powoduje przewlekłość w jego działaniu. Jednocześnie podkreślili, że przed złożeniem skargi złożyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w dniu 22 maja 2022 r. ponaglenie, ale na dzień formułowania skargi nie otrzymali rozstrzygnięcia złożonego ponaglenia. Do skargi strona dołączyła ww. ponaglenie z 22 maja 2022 r.
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie, Burmistrz Miasta przedstawił przebieg sprawy. Wyjaśnił, że 20 kwietnia 2022 r. wpłynął do organu wniosek skarżących o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2018 r. ich spadkodawczyni. Pismem z 22 maja 2022 r. skarżący wnieśli ponaglenie do SKO [...] W dniu 26 maja 2022 r. Burmistrz odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty za 2018 r. W dniu 24 maja 2022 r. Burmistrz otrzymał opisaną wyżej skargę na bezczynność. Postanowieniem z 31 maja 2022 r. SKO uznało ponaglenie za niezasadne. Dalej organ stwierdził, że skarżący wnieśli skargę w dniu wydania przez niego postanowienia, a zatem w dniu, w którym rzekoma bezczynność ustała. W jego ocenie w tym zakresie brak jest przedmiotu postępowania, zatem skarga powinna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. Odnosząc się do meritum sprawy, Burmistrz stwierdził, że argumentacja skarżących jest bezzasadna, ponieważ organ ocenił sprawę jako skomplikowaną i przyjął dwumiesięczny termin jej rozpatrzenia, załatwiając ją jednak kilka dni po upływie miesięcznego terminu. W jego ocenie sprawa miała wielowątkowy charakter, z uwzględnieniem kwestii spadkobrania i kwestii proceduralnych. Na skomplikowany charakter sprawy wskazuje zapadłe rozstrzygnięcie, które było niezgodne z wnioskiem strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, zatem trudno zarzucić organowi bezczynność. Burmistrz podkreślił również, że rozpatrując sprawę nie mógł pozostawać w bezczynności skoro granicznym terminem zwrotu nadpłaty, zgodnie z art. 77 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, był termin dwóch miesięcy.
Sąd zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.").
Celem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze i przedstawionych przez skarżących faktów i okoliczności dotyczących biegu postępowania przed Burmistrzem Miasta, zainicjowanego wnioskiem skarżących z 20 kwietnia 2022 r. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2018 r. - jest dokonanie oceny, czy w sprawie wystąpiła bezczynność organu podatkowego, a następnie rozważenie, czy istnieją podstawy do wydania rozstrzygnięć na podstawie art. 149 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Na podstawie art. 149 § 1a tej ustawy jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Istotną okolicznością warunkującą możliwość merytorycznego rozpoznania skargi na bezczynność organu w omawianym postępowaniu, było ustalenie, czy skarżący wnieśli ponaglenie, o którym mowa w art. 141 Ordynacji podatkowej. Z dokumentów dołączonych do skargi oraz odpowiedzi na nią, jak i z akt administracyjnych wynika, że wniosek skarżących o stwierdzenie i zwrot nadpłaty wpłynął do Burmistrza 20 kwietnia 2022 r. W dniu 22 maja 2022 r. skarżący złożyli do SKO [...] ponaglenie, wnosząc o spowodowanie rozpatrzenia nie później niż w terminie 7 dni ich wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty. Natomiast skargę na bezczynność Burmistrza w powyższej sprawie wnieśli 24 maja 2022 r. W tej sytuacji nie ma żadnych wątpliwości, że skarżący wypełnili ustawowy wymóg zawarty w art. 53 § 2b P.p.s.a., zgodnie z którym skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie po uprzednim ponagleniu organu. Nie jest zatem konieczne oczekiwanie na rozpatrzenie ponaglenia, aby można było skutecznie wnieść skargę na bezczynność organu. W tej sytuacji, nawet jeżeli zostanie ona wniesiona po rozpatrzeniu ponaglenia, nie będzie miał znaczenia sposób rozstrzygnięcia tego ponaglenia, tzn. czy organ wyższego stopnia uzna je za uzasadnione bądź za nieuzasadnione.
Znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma również fakt, że postanowieniem z 26 maja 2022 r. Burmistrz odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wnioskowanego stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości. Okoliczność ta nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku dokonania oceny, czy bezczynność w prowadzonej sprawie wystąpiła, czy nie. Podkreślić bowiem należy, że rozpatrzenie wniosku skarżących nastąpiło już po wniesieniu przez nich skargi w niniejszej sprawie. Orzeczenie sądu wydane rozpoznające skargę na bezczynność organu ma bowiem charakter deklaratoryjny i stwierdza retrospektywnie dopuszczenie się przez organ bezczynności w okresowym czasie trwania postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że oddalenie skargi tylko z tego powodu, że w momencie orzekania stan bezczynności ustał, prowadziłoby do trudnych do zaakceptowania skutków w świetle zasad legalności i praworządności działania organów administracji publicznej (wyroki powołane w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów NSA z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 - wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy, zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek Burmistrza o jej odrzucenie z powodu bezprzedmiotowości postępowania nie mógł zostać uwzględniony.
Przystępując zatem do merytorycznej kontroli sformułowanych w skardze zarzutów i zgłoszonych przez skarżących żądań, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że bezczynność w prowadzeniu postępowania przez organ administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, występując każdorazowo w momencie niewydania decyzji lub postanowienia przed upływem terminu do ich wydania. Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej, względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 140 Ordynacji podatkowej. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 oraz art. 149 § 1 P.p.s.a. sprowadza się zatem do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych.
Należy też dodać, że dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność w prowadzeniu postępowania została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (por. wyrok NSA z 7 marca 2017 r., II FSK 389/15).
W przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej, kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy istotnie ten organ pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy, gdyż skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2017 r., II OSK 255/16).
Analizując tok postępowania podatkowego w przedmiocie wniosku skarżących o stwierdzenie i zwrot nadpłaty, w kontekście zarzutu bezczynności organu, należy mieć na uwadze ustawowe terminy załatwiania spraw w postępowaniu podatkowym. Zgodnie z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej, załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawianych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych z urzędu organowi prowadzącemu postępowanie (§ 2). Ponadto, w myśl art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie (§ 2). Stosownie zaś do art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie podatkowym również w przypadku, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).
Wychodząc z powyższych założeń Sąd wskazuje, że skarżący złożyli wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w dniu 20 kwietnia 2022 r. i tego samego dnia wniosek ten wpłynął do organu. Do wniosku skarżący dołączyli niezbędne dokumenty (m. in. akt poświadczenia dziedziczenia po M. D. – K., akt jej zgonu), natomiast organ dysponował aktami administracyjnymi postępowania dotyczącego podatku od nieruchomości za 2018 r. Zatem, zgodnie z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej, Burmistrz powinien rozpoznać powyższy bez zbędnej zwłoki, ale nie później niż w ciągu miesiąca, a więc do 20 maja 2022 r. Zestawienie daty złożenia wniosku (20 kwietnia 2022 r.) i daty jego rozpatrzenia (26 maja 2022 r.) dowodzi, że Burmistrz uchybił powyższemu terminowi, a tym samym dopuścił się zarzucanej mu bezczynności. Sąd nie dopatrzył się okoliczności, które wskazywałyby na szczególnie skomplikowany charakter postępowania wywołanego wnioskiem skarżących. Sąd zgadza się z organem podatkowym, że to organ orzekający w danej sprawie rozstrzyga, czy budzi ona tak wiele wątpliwości natury faktycznej i prawnej, że można zaliczyć ją do spraw skomplikowanych. Jednakże w przypadku wniesienia skargi na bezczynność tego organu powinien on wyjaśnić, jakie to wątpliwości natury faktycznej i prawnej spowodowały zaliczenie jej przez organ do spraw skomplikowanych, zaś zasadność takiego wyjaśnienia podlega ocenie sądu rozpoznającego skargę na bezczynność tegoż organu.
W rozpoznawanej sprawie należy zwrócić uwagę, że w chwili wpływu wniosku skarżących do organu podatkowego Burmistrz dysponował kompletnym materiałem dowodowym do jego rozpatrzenia. Świadczy o tym również okoliczność, że przed wydaniem w dniu 26 maja 2022 r. postanowienia rozpatrującego ten wniosek organ nie wezwał wnioskodawców do przedłożenia jakichkolwiek dokumentów, ani sam o takie dokumenty niegdzie się nie zwrócił. Zatem zawarte w odpowiedzi na skargę wyjaśnienia Burmistrza dotyczące skomplikowanego charakteru sprawy przez powołanie się na jej wielowątkowy charakter, z uwzględnieniem kwestii spadkobrania i kwestii proceduralnych, nie zasługują na przyjęcie. Tzw. kwestia spadkobrania została przez skarżących wyjaśniona przedłożonym wraz z wnioskiem aktem poświadczenia dziedziczenia. Rzekomo jej wielowątkowy charakter nie został przez organ w żaden sposób wyjaśniony, podobnie jak "kwestie proceduralne", na które się powoływał. Nie może również uzasadniać skomplikowanego charakteru sprawy jej rozstrzygnięcie niezgodne z wnioskiem profesjonalnego pełnomocnika skarżących.
Podkreślenia wymaga również brak wypełnienia przez organ podatkowy wynikającego z art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązku zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie wraz z podaniem przyczyny niedotrzymania terminu i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy. Takiego zawiadomienia, mimo u[pływu miesięcznego terminu od złożenia wniosku, skarżący nie otrzymali.
Zdaniem Sądu organ podatkowy nie może również powoływać się w rozpoznawanej sprawie na określony w art. 77 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej dwumiesięczny termin do zwrotu nadpłaty już choćby z tego powodu, że dotyczy on wniosków o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skorygowanym zeznaniem (deklaracją), a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.
Natomiast ze względu na to, że ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to zaś cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. W oparciu o tak zakreślone kryteria, zdaniem Sądu, stwierdzenie bezczynności organu nie uzasadnia w okolicznościach faktycznych badanej sprawy uznania, że miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Taka kwalifikacja będzie zasadna, gdy stan bezczynności jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Na tę ocenę rzutuje z kolei m.in. kilkukrotne przekroczenie ustawowego terminu na przeprowadzenie postępowania i ewidentna "zła wola" organu w zakresie realizacji swoich ustawowych obowiązków. Przesłanki te nie zostały spełnione w kontrolowanej sprawie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Innymi słowy, samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być znaczne i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (zob. wyrok NSA z 11 września 2017 r., II FSK 1365/17).
Mimo stwierdzenia bezczynności organu podatkowego, Sąd nie zobowiązał go do wnioskowanego przez skarżących załatwienia sprawy w 14-dniowym terminie, albowiem Burmistrz dwa dni po wniesieniu skargi na jego bezczynność sprawę załatwił, wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za 2018 r. W sytuacji, gdy zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez sąd, to postępowanie sądowoadministracyjne w części obejmującej zobowiązanie do wydania w określonym terminie aktu czy dokonania czynności, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (por. uchwała NSA z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08), zatem w tym zakresie w oparciu o powołany wyżej przepis Sąd orzekł jak w pkt III sentencji wyroku.
Przechodząc do rozpoznawania kolejnych wniosków skargi, należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W judykaturze podkreśla się, że grzywna, o jakiej mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a., ma charakter przede wszystkim prewencyjny. Celem grzywny jest oddziaływanie mobilizujące i prewencyjne na organ, ale również represyjne, bowiem grzywna ma także stanowić karę za szczególnie naganny przypadek zwłoki. Jest ona dodatkowym środkiem dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę (w przywołanych przepisach użyto słowa "może"), czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności. Zarówno więc wymierzenie grzywny czy przyznanie sumy pieniężnej - nie jest obligatoryjne (por. wyrok WSA w Gdańsku z 14 listopada 2019 r., III SAB/Gd 58/19 oraz wyroki WSA w Białymstoku z 5 października 2019 r., II SAB/Bk 75/19 i z 11 października 2018 r., II SAB/Bk 97/18).
W świetle powyższych kryteriów i bezspornych okoliczności faktycznych sprawy Sąd uznał, że nie ma uzasadnionej potrzeby dyscyplinowania organu, który swoje postępowanie zakończył sześć dni po upływie miesięcznego terminu od jego wszczęcia, zaś zwłoki tej nie można uznać za szczególnie naganny przypadek. W okolicznościach niniejszej sprawy, jakkolwiek nawet sześciodniowe przekroczenie terminu należy uznać za naganne, brak w ocenie Sądu przesłanek do stosowania środków represyjnych w postaci grzywny i to w maksymalnej wysokości.
Nie zasługuje też na uwzględnienie żądanie skargi dotyczące przyznania od organu na rzecz skarżących kwoty [...]zł na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 154 § 7 P.p.s.a., choć zapewne skarżący mieli na myśli § 6 art. 154, do którego odsyła art. 149 § 2 P.p.s.a. Przyznanie sumy pieniężnej na podstawie powyższej regulacji stanowi dodatkową swoistą rekompensatę dla strony skarżącej za dolegliwości i niedogodności, jakich doznała na skutek bezczynności organu (por. wyrok NSA z 26 sierpnia 221 r., II OSK 124/21). W ocenie Sądu brak podstaw do przyjęcia, że sześciodniowe opóźnienie w załatwieniu sprawy spowodowało doznanie przez skarżących jakichkolwiek dolegliwości bądź niedogodności. Podkreślenia wymaga, że również uzasadnienie skargi o takich niedogodnościach, czy dolegliwościach w ogóle nie wspomina.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).