I SAB/Bk 2/25

I SAB/Bk 2/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Justyna Siemieniako /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Kojło
Paweł Janusz Lewkowicz
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 286 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 października 2025 r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Sokółki w przedmiocie umorzenia kosztów utrzymania, opieki, konieczności leczenia i transportu bydła oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 27 grudnia 2023 r. J. B. (dalej powoływany jako skarżący) złożył wniosek o umorzenie długu publicznego wobec Gminy Sokółka wraz z odsetkami za zwłokę składającego się z nieuiszczonych rat łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 i 2023 r. oraz kosztów zastępczego utrzymania zwierząt ustalonego decyzjami wydanymi w sprawie GR.K.6140.8.2021.JS, wskazując, że bez uszczerbku dla niezbędnego koniecznego utrzymanie nie jest w stanie go uiścić w jakiejkolwiek części.
W dniu 26 lutego 2024 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na przewlekłość Burmistrza Sokółki (dalej powoływany jako: "Burmistrz", "organ"). Wyrokiem z dnia 17 października 2024 r. sygn. akt l SAB/Bk 1/24 (wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zobowiązał Burmistrza Sokółki do rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z tytułu kosztów zastępczego utrzymania zwierząt – w terminie 30 dni od daty zwrotu akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku.
W następstwie skargi kasacyjnej Burmistrza wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2025 r. sygn. akt III FSK 49/25 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Zwrot akt postępowania do organu wraz z odpisem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 października 2024 r., sygn. akt. I SAB/Bk 1/24 nastąpił w dniu 16 lipca 2025 r.
W dniu 21 lipca 2025 r. skarżący wystosował kolejną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której zaskarżył przewlekłość/bezczynność prowadzenia sprawy przez Burmistrza skutkującą niemożnością załatwienia sprawy w rozsądnym terminie i brakiem wydania decyzji po dacie wezwania Burmistrza z dnia 7 marca 2025 r. znak EB.3162.1.2025 do złożenia informacji o aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej Burmistrza przez NSA organ w dniu 19 lutego 2025 r. wydał postanowienie wszczynające postępowanie w sprawie umorzenia kosztów utrzymania zwierząt, a wcześniej w styczniu 2025 r. wydał kolejną decyzję obciążająca kosztami zastępczego utrzymania zwierząt za kolejny okres, zaś w dniu 7 marca 2025 r. wezwał do złożenia nowej informacji o aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej. Zdaniem skarżącego nie sposób więc uznać, że w dniu 19 lutego 2025 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie umorzenia kosztów zastępczego utrzymania zwierząt ustalonego decyzjami wydanymi w sprawie GR.K.6140.8.2021.JS – czyli wszystkimi i w oparciu o aktualną wysokość długu i w oparciu o aktualną sytuację finansową. Wobec tego termin do załatwienia sprawy należy liczyć od tej daty, a nie od daty wskazanej w wyroku. Wezwanie było działaniem mającym zapobiec niekorzystnemu wyrokowi ze skargi kasacyjnej Burmistrza i ewidentnym działaniem na zwłokę, wprowadzającym stronę w błąd co do rzeczywistych zamiarów Burmistrza.
W związku z powyższym skarżący wniósł o zobowiązanie Burmistrza do rozpoznania w terminie 14 dni wszystkich wniosków o umorzenie długu z tytułu kosztów zastępczego utrzymania zwierząt, uznanie, że przewlekłość Burmistrza miała miejsce z rażącymi naruszeniem prawa i trwała od dnia doręczenia wyroku WSA w Białymstoku z dnia 17 października 2024 r. sygn. akt I SAB/Bk 1/24, zasądzenie od Burmistrza kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku, wymierzenie grzywny w maksymalnej wysokości oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do połowy tej kwoty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania, stwierdzenie, że Burmistrz nie dopuścił się przewlekłości oraz o nieobciążanie Burmistrza kosztami postępowania.
Zdaniem Burmistrza Sokółki nie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania. Organ w oparciu o art. 286 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.) wskazał, że termin wydania decyzji w sprawie wniosku skarżącego dotyczącego umorzenia kosztów utrzymania, opieki, konieczności leczenia i transportu bydła mija 16 sierpnia 2025 r.
Organ wyjaśnił, że 19 lutego 2025 r. wszczął postępowanie w sprawie umorzenia kosztów utrzymania bydła. Skarżący wniósł o jego zawieszenie z uwagi na fakt, że ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie jest prawomocny. W dniu 7 marca skierowano do skarżącego wezwanie do uzupełnienia wniosku o określone dokumenty. Odpowiedź na wezwanie skarżący złożył w dniu 24 marca 2025 r. Do akt postępowania złożono również odpis z ksiąg wieczystych nieruchomości stanowiących własność skarżącego. Dnia 28 maja 2025 r. przesłano skarżącemu zawiadomienie o możliwości zaznajomienia się z aktami sprawy. Zawiadomienie zostało odebrane w dniu 29 maja 2025 r. Skarżący złożył w dniu 4 czerwca 2025 r. "zastrzeżenia, uwagi i wnioski", w których podniósł m.in. że z powodu braku okularów oraz możliwości wykonania fotokopii nie może skorzystać z prawa do czynnego udziału w postępowaniu, co podniesie w środku odwoławczym. Z uwagi na powyższe okoliczności organ uznał, że postępowanie w sprawie umorzenia kosztów zastępczego utrzymania zwierząt nie było prowadzone przewlekle. Organ podniósł, że obecnie, w oparciu o materiał przedstawiony przez wnioskodawcę, przygotowywany jest projekt decyzji w sprawie.
W piśmie z 11 sierpnia 2025 r. skarżący sprecyzował, że przedmiotem skargi jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Podał, że nie wzywał Burmistrza do wykonania wyroku w sprawie I SAB/Bk 1/24 i wydania decyzji w terminie zakreślonym w tym wyroku. Wyjaśnił również, że w sprawie zostało złożone ponaglenie w dniu 26 maja 2025 r. i przedłożył je w załączeniu. Ponadto wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku rozpatrzyło ponaglenie i wydało w dniu 18 czerwca 2025 r. postanowienie nr 43.4/D-11/I/2025.
Na rozprawie w dniu 8 października 2025 r. skarżący przedłożył końcowe stanowisko w sprawie jako załącznik do protokołu. W piśmie tym wniósł o uznanie, że doszło do niewykonania wyroku i orzekł na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. o zasadności wniosku o wyłączenie pracownika organu i ewentualnie o umorzeniu długu powyżej kosztów pasz, powierzając ustalenie kwoty umorzenia innemu bezstronnemu organowi, a także o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego na podstawie art. 155 § 1 p.p.s.a.
Oprócz ww. pisma skarżący przedłożył dokumenty wskazujące na dokonane w postępowaniu prowadzonym przez Burmistrza czynności. Sąd na rozprawie dopuścił dowody z ww. dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do przedmiotu wniesionej w niniejszej sprawie skargi. Nie budzi aktualnie wątpliwości, że wolą skarżącego nie było wniesienie skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku WSA w Białymstoku z dnia 17 października 2024 r. sygn. akt l SAB/Bk 1/24, na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. Zostało to wyszczególnione zarówno w skardze, gdzie mowa jest w tytule o skardze na przewlekłość, jej treści: "skargę na przewlekłość/bezczynność prowadzenia sprawy", jak i w dalszych pismach procesowych, gdzie skarżący wskazał jednoznacznie, że przedmiotem skargi jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Podał, że nie wzywał Burmistrza do wykonania wyroku w sprawie I SAB/Bk 1/24 i wydania decyzji w terminie zakreślonym w tym wyroku. Wyjaśnił również, że w sprawie zostało złożone ponaglenie w dniu 26 maja 2025 r.
Jest to istotne, gdyż skarżący miał możliwość skorzystania z jednego z ww. środków prawnych w następstwie wydanego wyroku, zaś następstwem wyboru skarżącego może być – w razie zaistnienia ku temu przesłanek i uwzględnienia skargi – zastosowanie odmiennych uprawnień sądu. W przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania podstawę orzekania sądu stanowi art. 149 p.p.s.a., zaś w przypadku uwzględnienia skargi na niewykonanie wyroku uprawnienia sądu kształtowane są treścią art. 154 § 1, 2, 6 i 7 p.p.s.a.
Treść pism skarżącego wskazuje, że wybór środka zaskarżenia był zdeterminowany jego przekonaniem, że w przypadku zaskarżenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania odmiennie zostaną ocenione terminy do załatwienia sprawy niż w przypadku skargi na niewykonanie wyroku. W ocenie sądu przekonanie takie było nieuprawnione, co zostanie dalej wyjaśnione, jednak sąd respektuje autonomiczny wybór skarżącego do oznaczenia środka i przedmiotu zaskarżenia zgodnie z zasadą skargowości.
Należy przy tym wyjaśnić skarżącemu, który w piśmie złożonym na rozprawie w dniu 8 października 2025 r. wnioskował o rozpoznanie sprawy również na podstawie art. 154 p.p.s.a., że nie jest możliwe przy rozpoznaniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, procedowanie w trybie tego przepisu, w tym orzekanie o uprawnieniach związanych z tym środkiem zaskarżenia, wynikających z art. 154 § 2 p.p.s.a. Podkreślić ponownie należy, że wybór przez skarżącego środka i przedmiotu zaskarżenia determinuje dalszy tok postępowania i możliwe działania sądu w sprawie, w tym kompetencje sądu w zakresie orzekania.
Przechodząc do merytorycznej oceny w sprawie sąd stwierdza, że do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego i zwrotu akt w sprawie I SAB/Bk 1/24 nie biegł termin do załatwienia sprawy i faktyczne, wcześniejsze działania organu nie sprawiły, by termin ten rozpoczął bieg wcześniej niż wynikałoby to z wiążącego organ prawomocnego orzeczenia sądu.
Należy przypomnieć, że w sentencji ww. wyroku WSA w Białymstoku zobowiązał Burmistrza do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 27 grudnia 2023 r. o umorzenie należności z tytułu kosztów zastępczego utrzymania zwierząt w terminie 30 dni od daty zwrotu organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Termin ten zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. jest terminem do załatwienia sprawy przez organ administracji. Skoro więc do doręczenia prawomocnego orzeczenia sądu i zwrotu akt doszło w dniu 16 lipca 2025 r. to termin załatwienia sprawy wyznaczony przez sąd upływał w dniu 18 sierpnia 2025 r. (dzień następujący po dniach ustawowo uznanych za wolne od pracy oraz sobocie). Skarżący zaś już 21 lipca 2025 r. zaskarżył przewlekłość/bezczynność prowadzenia sprawy przez Burmistrza.
Sąd dostrzega, że organ podjął określone czynności w postępowaniu dot. umorzenia należności jeszcze w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego. Należy jednak podkreślić, że działania organu pozostają bez wpływu na wyznaczony przez sąd w ww. wyroku termin załatwienia sprawy. W szczególności podjęcie tych działań nie powodowało, by zdezaktualizował się termin wyznaczony przez sąd i by należało brać pod uwagę terminy przewidziane w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) stosownie do treści art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1530). W dalszym ciągu znaczenie pierwszorzędne miał termin zakreślony przez sąd. Należy również wskazać, że w ramach kontroli ze skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie postępowania sąd z zasady nie poddaje ocenie legalności działań organu, lecz to, czy organ przekroczył terminy załatwienia sprawy i czy prowadził postępowanie w sposób szybki i efektywny.
Skargę w niniejszej sprawie skarżący złożył już w dniu 21 lipca 2025 r., zatem w kontekście wyznaczonego przez sąd terminu załatwienia sprawy działanie skarżącego było zdecydowanie przedwczesne. Należy bowiem zgodzić się z kierunkiem wyznaczonym w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, że sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dniu wniesienia skargi do sądu administracyjnego (podobnie w wyroku NSA z dnia 5 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3363/21). Mając na uwadze, że sąd ocenia stan sprawy na datę złożenia skargi sąd nie mógł w tej sprawie badać i oceniać szeroko przedstawianych przez strony postępowania okoliczności, które zaistniały po tej dacie.
W sposób tożsamy sąd ocenił zarzucane przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarżący w zasadzie nie dał organowi szansy, by po zwrocie akt w sposób sprawny oraz efektywny przeprowadził postępowanie i zakończył je wydaniem decyzji zgodnie ze wskazaniami WSA w Białymstoku z wyroku w sprawie I SAB/Bk 1/24.
Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.