I SAB/Bk 1/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2025-10-22
NSApodatkoweWysokawsa
bezczynnośćprzewlekłość postępowaniapodatek od nieruchomościodwołanieSKOorgan podatkowyterminyprzekazanie sprawygrzywna

WSA w Białymstoku zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży do przekazania odwołania strony skarżącej z dnia 4 lipca 2019 r. do organu właściwego, stwierdzając bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa i wymierzając grzywnę.

Spółka F. Sp. z o.o. złożyła odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta Dęblin do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży, które zwróciło odwołanie jako niewłaściwe. Po latach bezskutecznych prób, spółka wniosła skargę na bezczynność i przewlekłość SKO. WSA w Białymstoku stwierdził bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał do przekazania odwołania do właściwego organu w terminie 14 dni, wymierzył grzywnę 1000 zł i zasądził koszty postępowania.

Spółka F. Sp. z o.o. w R. złożyła w lipcu 2019 r. odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta Dęblin dotyczącej podatku od nieruchomości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży. SKO zwróciło odwołanie, wskazując na swoją niewłaściwość i brak podpisu. Pomimo wielokrotnych prób spółki wyjaśnienia sytuacji, SKO nie przekazało odwołania do właściwego organu. Po ponagleniu z lipca 2025 r., spółka wniosła skargę na bezczynność i przewlekłość SKO. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał skargę za uzasadnioną. Sąd stwierdził bezczynność SKO, polegającą na nieprzekazaniu odwołania do właściwego organu, co uznał za rażące naruszenie prawa. Sąd zobowiązał SKO do przekazania odwołania w terminie 14 dni, wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 zł, ale nie przyznał skarżącemu sumy pieniężnej. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, ale nie przewlekłości.

Uzasadnienie

SKO, mimo świadomości swojej niewłaściwości, nie przekazało niezwłocznie odwołania do właściwego organu, co stanowiło naruszenie art. 170 § 1 Ordynacji podatkowej i skutkowało bezczynnością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (11)

Główne

o.p. art. 141 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 170 § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 149 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 1 i 3 - zobowiązanie do przekazania, stwierdzenie bezczynności

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

stwierdzenie rażącego naruszenia prawa

p.p.s.a. art. 149 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

wymierzenie grzywny

Pomocnicze

o.p. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 8 i 9 - skarga na bezczynność lub przewlekłość

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozstrzygnięcie o kosztach

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

definicja bezczynności i przewlekłości

Argumenty

Skuteczne argumenty

SKO dopuściło się bezczynności poprzez nieprzekazanie odwołania do właściwego organu. Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Odrzucone argumenty

SKO nie dopuściło się przewlekłości postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Organ nie może zatem biernie przetrzymywać odwołania, czy też w sposób nieuprawniony zwrócić go odwołującemu, ale obowiązany jest nadać bieg skierowanemu do niego odwołaniu, nawet jeżeli jest on, jego zdaniem, niewłaściwy do rozpoznania sprawy. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu.

Skład orzekający

Małgorzata Anna Dziemianowicz

przewodniczący sprawozdawca

Marcin Kojło

sędzia

Justyna Siemieniako

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów administracji w przypadku niewłaściwości i obowiązku przekazania sprawy, a także ocena rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieprzekazania odwołania przez SKO, ale zasady ogólne dotyczące bezczynności są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje długotrwałą walkę firmy z urzędem o podstawowe prawo do rozpatrzenia odwołania, ilustrując frustrację obywateli i firm z powodu biurokracji i opieszałości organów.

Lata czekania na odwołanie: Sąd ukarał SKO za bezczynność i rażące naruszenie prawa.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Bk 1/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Justyna Siemieniako
Małgorzata Anna Dziemianowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Kojło
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 111
art. 141 § 1, art. 233 § 1, art. 170 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Justyna Siemieniako, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi F. Spółka z o.o. w R. na bezczynność i przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży w przedmiocie podatku od nieruchomości 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży do przekazania odwołania strony skarżącej z dnia 4 lipca 2019 r. od decyzji Burmistrza Miasta Dęblin z dnia 27 kwietnia 2018 r., nr FN.3120.103.25.2018, do organu właściwego w sprawie – w terminie 14 dni od dnia zwrotu organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. stwierdza, że organ nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 5. wymierza organowi grzywnę w wysokości 1.000,00 (tysiąca) złotych; 6. nie przyznaje skarżącemu sumy pieniężnej; 7. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży na rzecz strony skarżącej kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 4 lipca 2019 r. F. Sp. z o.o. (dalej jako: "Spółka"), reprezentowana przez Prezesa Zarządu, skierowała bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta Dęblin z 27 kwietnia 2018 r., nr FN.3120.103.25.2018, mocą której określono Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 r. Pismo wpłynęło do SKO 8 lipca 2019 r.
Kolegium pismem z 8 lipca 2019 r., nr SKO.028/870/2019, zwróciło Prezesowi Zarządu niepodpisane odwołanie. Jednocześnie organ wskazał, że ww. po raz kolejny przesyła pismo do SKO w Łomży, mimo że był już wielokrotnie informowany o braku właściwości tego organu. Nadto Prezes SKO podejmował nieskuteczne próby rozmowy telefonicznej z Prezesem Zarządu w celu wyjaśnienia wielokrotnie popełnianego błędu w sprawie właściwości organu.
Skarżąca pismem z 3 lipca 2025 r. skierowała do SKO ponaglenie w przedmiocie braku przekazania według właściwości ww. odwołania. Pismo wpłynęło do organu 7 lipca 2025 r.
Spółka pismem z 7 lipca 2025 r. (data wpływu do SKO: 10 lipca 2025 r., data wpływu do sądu: 18 lipca 2025 r.) wniosła skargę na bezczynność i przewlekłość SKO w Łomży w przedmiocie przekazania według właściwości odwołania od decyzji Burmistrza Miasta Dęblin. Spółka wniosła jednocześnie o:
- zobowiązanie SKO w Łomży do rozpoznania podania skarżącej z 4 lipca 2019 r. w terminie 14 dni liczonych od dnia zwrotu akt organowi administracji publicznej wraz z prawomocnym wyrokiem sądu;
- stwierdzenie, że w ww. sprawie nastąpiła przewlekłość oraz bezczynność i że mają one miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- nałożenie na SKO grzywny w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a.");
- przyznanie od SKO na rzecz Spółki sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;
- zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm przepisanych.
W skardze strona sformułowała ponadto szereg wniosków dowodowych, wskazując m.in.: pismo A. S. z 8 lipca 2019 r., nr SKO.028/870/2019 na fakt zwrotu podania (odwołania) przez A. S.; odwołanie z 4 lipca 2019 r.; koperta nadawcza na fakt terminu wniesienia odwołania; akta sprawy SKO w Lublinie znak: SKO.41/1009/P/2019, w szczególności zaś postanowienie z 4 czerwca 2019 r., potwierdzenie odbioru tego orzeczenia przez skarżąca, na fakt terminowego wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta Dęblin z 27 kwietnia 2018 r.; akta spraw WSA w Lublinie na fakt zarachowywania przez Burmistrza Miasta Dęblin "zaległości" w podatku od nieruchomości skarżącej za 2018 r., w sytuacji gdy należność ta w chwili obecnej uległa przedawnieniu; akta sprawy SKO w Lublinie znak: SKO.41/1538/P/2025, w szczególności zaś postanowienie z 12 czerwca 2025 r. na fakt stwierdzenia przez SKO w Lublinie uchybienia terminowi wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta Dęblin z 27 kwietnia 2018 r.; akta sprawy WSA w Białymstoku sygn. II SAB/Bk 175/20, w szczególności wyrok tego sądu wraz z uzasadnieniem oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2023 r., III OSK 4254/21, na fakt uprzedniego ukarania SKO w Łomży za bezczynność i przewlekłość.
W odpowiedzi na skargę (pismo z 17 lipca 2025 r.) organ wniósł o jej odrzucenie.
Postanowieniem z 20 sierpnia 2025 r., nr SKO.400/222/2025, (po uprzednim wezwaniu strony do podpisania ww. ponaglenia i wypełnienia wezwania przez stronę) SKO w Łomży uznało ponaglenie za nieuzasadnione. Organ stwierdził, że nie pozostawał ani nie pozostaje w bezczynności, zaś odesłanie ponaglenia stronie podyktowane było uznaniem jej działań za swoiste nadużycie prawa.
Pismem procesowym z 1 września 2025 r. skarżąca odniosła się do ww. postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga ma usprawiedliwione podstawy.
Dla porządku należy zauważyć, że art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111, dalej jako: "o.p.") uzależnia skuteczność wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania od wcześniejszego złożenia ponaglenia do organu podatkowego wyższego stopnia. W sprawie niniejszej przedmiotem skargi uczyniono bezczynność i przewlekłość SKO, które nie posiada organów wyższego stopnia; ze względu na to, jak i na brak odrębnej regulacji w tym zakresie, w sprawie nie zaistniała konieczność wniesienia ponaglenia (por. wyrok NSA z 27 września 2005 r., FSK 2142/04; powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; zob. też P. Pietrasz [w:] Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2025, art. 141), mimo że Spółka takowe wniosła, a Kolegium je rozpatrzyło.
Przechodząc do oceny merytorycznej sprawy, wypada przypomnieć, że Spółka zarzuciła organowi zarówno bezczynność, jak i przewlekłość w postępowaniu. Ramy prawnoprocesowe w kontrolowanym postępowaniu wyznaczają organom przepisy Ordynacji podatkowej. Jakkolwiek ustawa ta nie rozróżnia pojęć "bezczynności" i "przewlekłości postępowania", a posługuje się sformułowaniem "niezałatwienia sprawy we właściwym terminie" (art. 141 § 1 o.p.) – a zatem odmiennie, niż przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (który zawiera nadto ich definicje) – to zdaniem składu orzekającego w sformułowaniu tym mieszczą się kategorie zarówno bezczynności, jak i przewlekłości postępowania (por. P. Pietrasz, tamże). Zdefiniowane kodeksowo pojęcia bezczynności i przewlekłości, można zatem na zasadzie wykładni systemowej zewnętrznej odnieść na grunt zarówno art. 141 § 1 o.p., jak i art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "k.p.a.") z bezczynnością organu administracji publicznej (tu: podatkowego) mamy do czynienia, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (analogicznie: art. 139 o.p.); odmiennie definiuje się przewlekłość, gdyż zgodnie z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. oznacza ona, że postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Ustawa wyraźnie te pojęcia rozróżnia.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (zob. wyrok NSA z 5 lutego 1999 r., I SAB 90/98; powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w CBOIS, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma bowiem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Z kolei przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację działania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że tylko formalnie organ nie jest bezczynny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 69-70). Przewlekłością postępowania będzie również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (por. J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12).
W ocenie sądu, w oparciu o kryteria przedstawione wyżej, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością, a nie przewlekłością postępowania.
Jak wynika z art. 223 § 1 o.p., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Odwołanie stanowi jeden ze szczególnych rodzajów podania. Z art. 170 § 1 o.p. wynika zatem, że jeżeli organ podatkowy, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je organowi właściwemu, zawiadamiając o tym wnoszącego podanie.
Art. 125 o.p. formułuje zasadę, iż organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1); sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie (§ 2). Przepis art. 139 o.p. wyznacza natomiast terminy załatwienia spraw podatkowych. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej (§ 1). Z kolei niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawianych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych z urzędu organowi prowadzącemu postępowanie (§ 2). Załatwienie zaś sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy (§ 3).
W realiach niniejszej sprawy Spółka złożyła odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta Dęblin z 27 kwietnia 2018 r. do SKO w Łomży, zatem bezspornie dokonała tego z naruszeniem cytowanego wyżej art. 233 § 1 o.p. Niemniej jednak, Kolegium zwróciło odwołanie Spółce, wskazując na swoją niewłaściwość, a dodatkowo na brak podpisu.
Skład orzekający stoi na stanowisku, że nie podejmując działań wynikających z art. 170 § 1 o.p., organ naraża się na uzasadniony zarzut pozostawania w bezczynności. Organ administracji pozostaje w bezczynności wtedy, gdy stwierdzając swoją niewłaściwość w sprawie, bądź kwestionując swoją właściwość, nie podejmuje działań stosownie do ww. unormowań. Przekazanie odwołania (podania) według właściwości, względnie wywołanie sporu o właściwość, jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Należy przyjąć, że organ do którego wpłynęło podanie, tak długo sam uznaje swoją właściwość w sprawie, jak długo nie przekazuje otrzymanego podania innemu organowi albo nie wywołuje sporu o właściwość. To oznacza, że co do zasady, dla organu, który nie kwestionuje swojej właściwości w sprawie, termin do załatwienia sprawy rozpoczyna swój bieg z chwilą otrzymania odwołania (podania). Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest bowiem dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu (art. 165 § 3 o.p.). Organ, który nie kwestionuje swojej właściwości w sprawie, z chwilą doręczenia mu odwołania (podania) pozostaje związany ustawowymi terminami jej załatwienia.
Organ nie może zatem biernie przetrzymywać odwołania, czy też w sposób nieuprawniony zwrócić go odwołującemu, ale obowiązany jest nadać bieg skierowanemu do niego odwołaniu, nawet jeżeli jest on, jego zdaniem, niewłaściwy do rozpoznania sprawy . Przekazanie podania organowi właściwemu stanowi czynność materialno-techniczną, która wprawdzie nie może podlegać odrębnemu zaskarżeniu, ale bierność organu w tym zakresie może zostać zakwestionowana w trybie skargi na bezczynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.
W ocenie sądu taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, co zostało wykazane wyżej chronologią czynności zaistniałych w sprawie. Zwraca uwagę, że SKO miało świadomość swojej niewłaściwości – pismo o zwrocie stronie jej odwołania zostało wydane w tym samym dniu, kiedy odwołanie wpłynęło do organu (8 lipca 2019 r.), a z jego treści, jak również z postanowienia z 20 sierpnia 2025 r., nr SKO.400/222/2025, oraz odpowiedzi na skargę wynika pełna świadomość Kolegium co do organu właściwego, za pośrednictwem którego winno zostać wniesione odwołanie. Co więcej, SKO samo dołączyło do odpowiedzi na skargę przykładowe pisma wskazujące na to, że przekazywało już wcześniej, kierowane do niego przez Prezesa Zarządu, pisma organom właściwym w sprawie. Bez znaczenia jest przy tym domniemana motywacja Prezesa Zarządu w kierowaniu – mimo rzekomej wiedzy w tym zakresie – korespondencji do SKO w Łomży, a nie do organów właściwych. Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa (art. 120 o.p.), w sposób budzący do nich zaufanie (art. 121 § 1 o.p.).
Zauważyć przy tym wypada, że zdaniem sądu nie ma w sprawie znaczenia, że złożone odwołanie nie było podpisane. To organ pierwszej instancji, którego rozstrzygnięcie zostało zaskarżone odwołaniem, obowiązany byłby do wezwania podatnika do uzupełnienia braków (podpisania podania), po przekazaniu mu odwołania zgodnie z właściwością.
Skoro zatem organ nie przekazał spornego odwołania zgodnie z właściwością, sąd zobowiązał Kolegium do przekazania go do organu pierwszej instancji w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi, o czym orzeczono w punkcie 1 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Wymaga przy tym podkreślenia, że obecny stan wiedzy sądu (oparty na aktach sprawy) pozwala na stwierdzenie, że organ nie dysponuje już złożonym przez skarżącego odwołaniem, gdyż mu je zwrócił. Dostrzegając specyfikę zaistniałej sytuacji prawnoprocesowej, a jednocześnie będąc świadomym konieczności rozstrzygnięcia co do obowiązku organu, sąd wskazuje, iż SKO zobowiązane będzie do skontaktowania się ze skarżącym i pozyskania od niego spornego środka odwoławczego, który następnie przekaże właściwemu organowi pierwszej instancji. Powodzenie wykonania przez organ nałożonego obowiązku skorelowane będzie zatem z responsywną aktywnością skarżącego, i to w jego interesie pozostaje współpraca z organem na tej płaszczyźnie.
W konsekwencji, biorąc pod uwagę powyższe, sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w niniejszym postępowaniu, o czym sąd orzekł w punkcie 2 wyroku w oparciu o art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sąd stwierdza jednocześnie, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., I OSK 1181/13).
W ocenie sądu powyższa sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Jak już wyżej wskazano, organ miał pełną świadomość co do tego, do jakiego organu winno zostać złożone odwołanie oraz jak przebiega tryb przekazywania podania zgodnie z właściwością. Mimo to reakcja organu na podanie strony była niezgodna z prawem i nieuzasadniona. Nawet jeśli Kolegium ma poczucie przytłoczenia liczbą pism składanych do niego, jako organu niewłaściwego, przez podatnika, nie miało podstaw do zadziałania w sposób omówiony w sprawie. Z tego też względu sąd uznał, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w punkcie 3 wyroku zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Skład orzekający nie stwierdził w niniejszej sprawie cech przewlekłości, które opisano powyżej, już choćby z uwagi na samą specyfikę bezczynności SKO stwierdzonej w sprawie, która w zasadzie wyklucza orzeczenie o przewlekłości postępowania. Organ wydał pismo o zwrocie podania 8 lipca 2019 r., a więc w dniu, kiedy je otrzymał. Była to przy tym jego jedyna czynność w postępowaniu, skutkująca jego późniejszą biernością wobec zwróconego podania. W związku z tym sąd orzekł w myśl art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w punkcie 4 wyroku.
Biorąc pod uwagę, iż stwierdzono w sprawie bezczynność organu o charakterze rażącym, sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1.000 zł, o czym w punkcie 5 orzekł w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. Wymierzenie grzywny organowi ma na celu oddziaływać mobilizująco (gdy organ nadal pozostaje w stanie bezczynności), represyjnie (z uwagi na stwierdzony stan bezczynności czy przewlekłości) i prewencyjnie – dla wzmocnienia gwarancji terminowego załatwiana spraw. Skład orzekający miał na uwadze w szczególności długotrwałość prowadzonego postępowania (skarżący złożył odwołanie do SKO w 2019 r.) oraz fakt, że we wcześniejszych sytuacjach, w których strona składała do SKO, jak organu niewłaściwego, podania/środki zaskarżenia, ten przekazywał je zgodnie z przepisami prawa. Z drugiej strony, sąd miał na uwadze również i to, że skarżąca – po dokonaniu zwrotu złożonego odwołania – została pouczona przez organ jego niewłaściwości, jak też z pisma z 8 lipca 2019 r. wynika, iż organ podejmował próby kontaktu z Prezesem Zarządu Spółki celem wyjaśnienia mu wielokrotnie popełnianego błędu.
W ocenie sądu za bezzasadne należało uznać jednak przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a, o czym w punkcie 6 wyroku orzekł sąd. W tym zakresie miano przede wszystkim na uwadze, że w skardze nie wskazano okoliczności pozwalających na uznanie, że w rezultacie stwierdzonej bezczynności doszło do mającego wymiar finansowy uszczerbku, który mógłby zostać zniwelowany na skutek przyznania żądanej sumy.
O kosztach postępowania sądowego w punkcie 7 sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a., zaliczając do kosztów uiszczony przez stronę wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł.
Na marginesie jedynie należy wskazać, wobec wniosku skarżącego o przeprowadzenie żądanych przez niego dowodów, iż zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd oczywiście przeanalizował dołączone do skargi kopie pisma strony z 4 lipca 2019 r. (z kopertą nadawczą) oraz pisma SKO z 8 lipca 2019 r., na podstawie których zrekonstruował też stan faktyczny sprawy. Przy tym zauważyć należy, że strona nie załączyła do skargi pozostałych wskazywanych przez siebie "akt spraw". Sąd przeanalizował jedynie wyroki o wskazywanych przez Spółkę sygnaturach i stwierdził, że orzeczenia te nie mają znaczenia dla niniejszej sprawy.
Sąd zauważa również, wobec wątpliwości strony, że m.in. w sprawach niewymagających wydania orzeczenia albo w przypadkach określonych w przepisach szczególnych, rozstrzyganie spraw należy do prezesa kolegium (por. K. Sikora [w:] A. Ostrowska, K. Sikora, Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych. Komentarz, LEX/el. 2021, art. 11). Z tego też względu korespondencja prowadzona z tym organem, także na podstawie art. 170 o.p., mogła zostać podpisana przez Prezes SKO, nie zaś skład orzekający tegoż organu.
Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł jak w sentencji wyroku, w oparciu o powoływane wyżej przepisy, tj. art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI