I SAB/Bk 1/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Białymstoku stwierdził przewlekłość postępowania Burmistrza Sokółki w sprawie umorzenia kosztów utrzymania zwierząt, zobowiązując go do rozpatrzenia wniosku i nakładając grzywnę oraz sumę pieniężną na rzecz skarżącego.
Skarżący J. B. złożył skargę na przewlekłość Burmistrza Sokółki w dwóch sprawach: umorzenia zaległości podatkowych oraz umorzenia kosztów utrzymania zwierząt. Sąd uznał, że postępowanie w sprawie zaległości podatkowych nie było przewlekłe, jednak stwierdził przewlekłość w sprawie umorzenia kosztów utrzymania zwierząt, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w terminie 30 dni, wymierzył grzywnę w kwocie 500 zł oraz przyznał skarżącemu 500 zł tytułem zadośćuczynienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę J. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Sokółki w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych oraz kosztów zastępczego utrzymania zwierząt. Sąd podzielił stanowisko skarżącego jedynie w części dotyczącej przewlekłości postępowania w sprawie umorzenia kosztów utrzymania zwierząt. Stwierdzono, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie rozpatrzył wniosku we właściwej procedurze administracyjnej, powołując się błędnie na przepisy dotyczące należności cywilnoprawnych. Sąd zobowiązał Burmistrza do rozpatrzenia wniosku w terminie 30 dni, wymierzył mu grzywnę w kwocie 500 zł oraz przyznał skarżącemu sumę pieniężną w wysokości 500 zł. Natomiast w zakresie wniosku o umorzenie zaległości podatkowych, sąd uznał, że postępowanie nie było przewlekłe, a decyzja została wydana w ustawowym terminie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w sprawie zaległości podatkowych nie było prowadzone przewlekle.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że w zakresie wniosku o umorzenie zaległości podatkowej organ prowadził postępowanie, wzywając skarżącego do uzupełnienia wniosku, ekspediując pisma do innych organów i zawiadamiając o nowym terminie załatwienia sprawy. Postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji w terminie 2 miesięcy od daty złożenia wniosku, co nie narusza zasady szybkości postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wymierzenia organowi grzywny i przyznania sumy pieniężnej.
u.f.p. art. 60
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Należności publicznoprawne.
u.f.p. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Tryb rozpatrywania wniosków o umorzenie należności.
u.f.p. art. 64
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Możliwości umarzania, odraczania lub rozkładania na raty należności.
u.f.p. art. 67
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Stosowanie przepisów k.p.a. i Ordynacji podatkowej do spraw dotyczących należności publicznoprawnych.
Pomocnicze
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów administracji publicznej załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 35 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
k.p.a. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja przewlekłości postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przewlekłość postępowania w sprawie umorzenia kosztów zastępczego utrzymania zwierząt. Rażące naruszenie prawa przez organ w prowadzeniu postępowania w sprawie umorzenia kosztów utrzymania zwierząt.
Odrzucone argumenty
Brak przewlekłości postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowych.
Godne uwagi sformułowania
Przewlekłe prowadzenie postępowania oznacza zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. Istotą przewlekłego prowadzenia postępowania jest podejmowanie przez organ czynności zbędnych lub wykonywanie czynności pozornych, a także powstrzymywanie się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu jej załatwienia. Wbrew przepisom prawa organ nie rozpatrzył we właściwej procedurze wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu kosztów zastępczego utrzymania zwierząt. Takie postępowanie organu jawi się jako niezrozumiałe, nieracjonalne i sąd ocenia je jako oczywiste lekceważenie przepisów.
Skład orzekający
Marcin Kojło
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Anna Dziemianowicz
przewodniczący
Justyna Siemieniako
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia przewlekłości postępowania i rażącego naruszenia prawa w kontekście wniosków o umorzenie należności publicznoprawnych, a także rozróżnienie procedur dla należności podatkowych i niepodatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o umorzenie kosztów zastępczego utrzymania zwierząt, ale zasady dotyczące przewlekłości i rażącego naruszenia prawa mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organu mogą prowadzić do stwierdzenia przewlekłości i rażącego naruszenia prawa, co skutkuje nałożeniem grzywny i przyznaniem zadośćuczynienia. Jest to przykład ważnej kontroli sądowej nad działaniem administracji.
“Burmistrz przegrał z rolnikiem: Sąd stwierdził rażące naruszenie prawa i nałożył grzywnę za przewlekłość w sprawie umorzenia kosztów utrzymania zwierząt.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SAB/Bk 1/24 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2024-10-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-03-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Marcin Kojło /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) 659 Hasła tematyczne Przewlekłość postępowania Sygn. powiązane III FSK 49/25 - Wyrok NSA z 2025-04-24 III FZ 277/24 - Postanowienie NSA z 2024-07-17 Skarżony organ Burmistrz Miasta Treść wyniku Stwierdzono bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ art. 149 § 1a ustawy PoPPSA Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 149 par.1, 1a i 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 572 art. 35 par. 1 i 2, art. 37 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia WSA Justyna Siemieniako, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 października 2024 r. sprawy ze skargi J. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania Burmistrza Sokółki w przedmiocie umorzenie zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2022 r. i 2023 r. oraz kosztów zastępczego utrzymania zwierząt 1. zobowiązuje Burmistrza Sokółki do rozpatrzenia - w trybie art. 60, art. 61 ust. 1 pkt 4, art. 64 i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - wniosku J. B. z dnia 27 grudnia 2023 r. o umorzenie należności z tytułu kosztów zastępczego utrzymania zwierząt - w terminie 30 dni od daty zwrotu organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że w zakresie wniosku opisanego w punkcie 1 organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza organowi grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych; 4. przyznaje od organu na rzecz J. B. sumę pieniężną w kwocie 500 (pięćset) złotych; 5. oddala skargę w zakresie przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie wniosku o umorzenie zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2022 i 2023 r.; 6. zasądza od Burmistrza Sokółki na rzecz Janusza Biziuka kwotę 226,31 (dwieście dwadzieścia sześć złotych trzydzieści jeden groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie W dniu 26 lutego 2024 r. J. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na przewlekłość Burmistrza Sokółki wnosząc o: 1) zobowiązanie Burmistrza Sokółki do rozpoznania w terminie 7 dni złożonych we wniosku z dnia 27 grudnia 2023 r. wniosków formalnych o wyłączenie pracowników i wniosków dowodowych; 2) uznanie, że przewlekłość Burmistrza miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i trwała od dnia wniesienia podania o umorzenie długu wobec Gminy Sokółka; 3) zasądzenie od Burmistrza Sokółki kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku; 4) wymierzenie w trybie art. 149 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi grzywny w maksymalnej wysokości oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do połowy tej kwoty; 5) skierowanie sprawy na rozprawę; 6) dopuszczenie dowodu z dołączonych kopii dokumentów na okoliczność wykazania przewlekłości i bezproduktywnego prowadzenia sprawy. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności wynikających z przedłożonych sądowi akt. W dniu 27 grudnia 2023 r. skarżący złożył wniosek o umorzenie długu publicznego wobec Gminy Sokółka wraz z odsetkami za zwłokę składającego się z nieuiszczonych rat łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 i 2023 r. oraz kosztów zastępczego utrzymania zwierząt ustalonego decyzjami wydanymi w sprawie GR.K.6140.8.2021.JS, wskazując, że bez uszczerbku dla niezbędnego koniecznego utrzymanie nie jest w stanie go uiścić w jakiejkolwiek części. Jednocześnie skarżący wniósł o wyłączenie od rozpoznania sprawy wszystkich urzędników Urzędu Miejskiego w Sokółce. Poza tym wskazał imiennie, które osoby podlegają indywidualnemu wyłączeniu (powołując się na uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności). Skarżący wniósł także o dopuszczenie dowodu: (-) z ostatniego oszacowania strat w rolnictwie z powodu niekorzystnych warunków atmosferycznych w 2019 r. (wiosenne przymrozki) na okoliczność ustalenia średniej wydajności z posiadanego gospodarstwa rolnego i ustalenia rocznej wartości produktu brutto według obecnych cen; (-) rocznych wpływów na konto bankowe podatnika w ostatnim roku gospodarczym; (-) danych ewidencyjnych co do liczby hektarów przeliczeniowych posiadanego gospodarstwa oraz rocznego dochodu netto według GUS. W dniu 18 stycznia 2024 r. Burmistrz wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym o określone dane (zaświadczenia lub oświadczenia o otrzymanej pomocy de minimis, rachunki przedstawiające wydatki, oświadczenie o stanie majątkowym, zaświadczenie z banku o posiadanych rachunkach, kredytach lub oświadczenie podatnika). Tego samego dnia organ podatkowy wystosował pisma do: Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Sokółce, OPS w Sokółce, KRUS w Białymstoku, Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sokółce o udzielenie informacji dotyczących Pana J. B. W dniu 26 stycznia 2024 r. skarżący stawił się w Urzędzie Miejskim w Sokółce i złożył odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków wniosku stwierdzając, iż jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do załatwienia jakichkolwiek spraw bez pomocy osoby towarzyszącej w związku z czym nie jest możliwe złożenie przez niego wymaganych dokumentów. W dniu 5 lutego 2024 r. skarżący wystosował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponaglenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy z wniosku z dnia 27 grudnia 2023 r. Pismem z dnia 6 lutego 2024 r. Burmistrz zawiadomił skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania podatkowego (na dzień 27 lutego 2024 r.). Postanowieniem z dnia 12 lutego 2024 r. SKO w Białymstoku: 1) uznało ponaglenie dotyczące należności podatkowych za nieuzasadnione; 2) uznało, że Burmistrz Sokółki dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie umorzenia niepodatkowej należności budżetowej, ale nie miała w niej miejsca bezczynność; 3) stwierdziło, że ww. przewlekłość nie stanowiła rażącego naruszenia prawa; 4) odstąpiło od wyznaczania organowi dodatkowego terminu załatwienia spraw; 5) zarządziło wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających przewlekłości w przyszłości, w szczególności poprzez poinstruowanie pracowników Urzędu Miejskiego w Sokółce odpowiedzialnych za zajmowanie się sprawami należności budżetowych, że sprawy z tego zakresu – w zależności od tego, czy dotyczą należności podatkowych, czy niepodatkowych, podlegają rozpatrzeniu w jednej z dwóch odpowiednich procedur, a jeżeli uwzględnienie wniosku o umorzenie należności stanowiłoby pomoc publiczną, o wykonanie obowiązku załączenia do podania wymaganych prawem dokumentów oraz udostępnienie stosownych informacji przez inne organy należy zwracać się niezwłocznie, a nie dopiero po 3 tygodniach od wszczęcia postępowania. Postanowienie Kolegium wpłynęło do organu pierwszej instancji 15 lutego 2024 r. W dniu 26 lutego 2024 r. skarżący złożył do sądu opisaną na wstępie skargę na przewlekłość Burmistrza. Decyzją z dnia 28 lutego 2024 r. Burmistrz Sokółki odmówił skarżącemu umorzenia zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2022 oraz 2023 r. W tym samym dniu organ sporządził "Oświadczenie w sprawie odmowy umorzenia kosztów utrzymania, opieki, konieczności leczenia i transportu bydła", powołując się przy tym na § 7 ust. 2 Uchwały Nr XXIV/161/2020 Rady Miejskiej w Sokółce z dnia 3 czerwca 2020 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad, sposobu i trybu umarzania, odraczania, rozkładania na raty, niedochodzenia należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny, przypadających Gminie Sokółka lub jej jednostkom organizacyjnym oraz wskazania organów lub osób do tego uprawnionych. Odpowiadając na skargę do złożoną do sądu organ – po opisaniu dotychczasowego przebiegu postępowania z wniosku skarżącego z dnia 27 grudnia 2023 r. – wniósł o umorzenie postępowania, stwierdzenie, że Burmistrz nie dopuścił się przewlekłości oraz nieobciążenie kosztami postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skargę należało w części uwzględnić. Stosownie do art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a."), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 2 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast według art. 35 § 2 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., przewlekłość postępowania występuje, gdy jest ono prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W orzecznictwie doprecyzowuje się, że przewlekłość postępowania wystąpi w sytuacji nieefektywnego działania organu, dokonywania czynności w dużym odstępie czasu, wykonywania czynności pozornych, maskujących bezczynność w sposób formalny, gdy dochodzi do mnożenia czynności i dokonywania czynności niepotrzebnych, zbędnych, co prowadzi do przedłużenia postępowania. Przewlekłość oznacza zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym (np. wyroki NSA w sprawach II GSK 3444/17 oraz II OSK 2630/15). Przewlekłe prowadzenie postępowania oznacza więc podejmowanie przez organ czynności, które - wbrew zasadzie szybkości postępowania wynikającej z art. 12 k.p.a. - nie zmierzają do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie, albo mają charakter czynności nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy (np. wyrok NSA w sprawie II OSK 1031/12). Inaczej rzecz ujmując, istotą przewlekłego prowadzenia postępowania jest podejmowanie przez organ czynności zbędnych lub wykonywanie czynności pozornych, a także powstrzymywanie się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu jej załatwienia (np. wyrok NSA w sprawie I OSK 1809/16). Przede wszystkim należy zauważyć, że skarżący wystąpił o umorzenie długu publicznego wobec Gminy: 1) z tytułu z nieuiszczonych rat łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 i 2023 r. oraz 2) kosztów zastępczego utrzymania zwierząt ustalonego decyzjami administracyjnymi. W zakresie wniosku o umorzenie zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym organ prowadził postępowanie: wzywając skarżącego do uzupełnienia wniosku o określone dane (wymagane min. przepisami art. 37 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej), ekspediując następnie do innych organów pisma z prośbą o udzielenie stosownych informacji dotyczących skarżącego, zawiadamiając skarżącego w dniu 6 lutego 2024 r. o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Postępowanie zostało zakończone wydaniem w dniu 28 lutego 2024 r. decyzji, w której odmówiono skarżącemu umorzenia zaległości podatkowej. Sąd ocenia, że w tym zakresie nie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania, w którym podejmowano opisane wyżej czynności zmierzające do sprawnego załatwienia wniosku skarżącego. Wprawdzie w ramach tego postępowania zignorowano istotne wnioski podatnika, zwłaszcza te dotyczące wyłączenia pracowników urzędu, niemniej nie zmienia to postaci rzeczy, że postępowanie to nie było prowadzone wbrew regule szybkości postępowania, a czynności organu skoncentrowane były na załatwieniu prośby o umorzenie zaległości podatkowej. Decyzję wydano w terminie 2 miesięcy od daty złożenia wniosku. Wprawdzie brak wypowiedzi na temat wspomnianych wniosków o wyłączenie pracowników organu należy ocenić negatywnie, niemniej wobec zakończenia postępowania decyzją administracyjną okoliczność ta może stanowić podstawę kwestionowania wydanego rozstrzygnięcia w instancyjnym toku kontroli po ewentualnym wniesieniu odwołania. Inaczej z kolei sąd ocenia zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie dotyczącej umorzenia kosztów zastępczego utrzymania zwierząt. Wniosek w tym zakresie należało rozpatrzyć w odpowiedniej procedurze administracyjnej, różniącej się w swych podstawach od wniosku o umorzenie zaległości podatkowej. Oczywiście dokumenty, materiały, które organ pozyskiwał rozpatrując wniosek o umorzenie zaległości podatkowej mogły być wykorzystane do rozstrzygnięcia drugiej sprawy, niemniej powinno to znajdować odzwierciedlenie w odpowiednich czynnościach procesowych, potwierdzenia czego nie zawierają nadesłane sądowi akta (wskazujące w istocie, że prowadzone było jedynie postępowanie podatkowe). Wyjaśnić trzeba w tym miejscu, że koszty zastępczego utrzymania zwierząt, którymi obciążono skarżącego (wynikające z decyzji wydanej na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt) są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. W konsekwencji wnioski o zastosowanie ulg w tym zakresie powinny być rozpatrywane stosownie do postanowień art. 64 ustawy o finansach publicznych, z uwzględnieniem treści art. 67 ust. 1 tej ustawy. Dla porządku wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może: 1) z urzędu umarzać w całości - w przypadku gdy zachodzi jedna z okoliczności, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1-4; 2) na wniosek zobowiązanego: a) umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym, b) umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego. W myśl art. 64 ust. 2 tej ustawy, właściwy organ, na wniosek zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą, może udzielać określonych w ust. 1 pkt 2 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60, które: 1) nie stanowią pomocy publicznej; 2) stanowią pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis; 3) stanowią pomoc publiczną: a) mającą na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi, b) mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, c) zgodną z zasadami rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, której dopuszczalność została określona przez właściwe organy Unii Europejskiej, udzielaną na przeznaczenia inne niż wymienione w lit. a i b. Jak natomiast stanowi art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760 oraz z 2024 r. poz. 879). W realiach analizowanego przypadku wniosek skarżącego w tym zakresie nie był procedowany we właściwej procedurze. Błędnie uznając należności z tytułu kosztów zastępczego utrzymania zwierząt za należności mające cywilnoprawny charakter, organ poprzestał na sporządzeniu oświadczenia o odmowie ich umorzenia, podczas gdy powinien przeprowadzić postępowanie administracyjne zwieńczone wydaniem decyzji, bo w taki sposób i w takiej formie powinny być załatwiane sprawy z wniosku o umorzenie niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym. Uznać zatem należy, że nie czyniąc tego i powstrzymując się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, Burmistrz przewlekle prowadzi postępowanie z wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu kosztów zastępczego utrzymania zwierząt. W związku z tym, że sprawa ta nie została dotychczas załatwiona stosownie do obowiązujących przepisów prawa, sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia - w trybie art. 60, art. 61 ust. 1 pkt 4, art. 64 i art. 67 ustawy o finansach publicznych - wniosku J. B. z dnia 27 grudnia 2023 r. o umorzenie tych niepodatkowych należności budżetowych - w terminie 30 dni od daty zwrotu organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku. W ramach tego postępowania należy skoncentrować odpowiedni materiał dowodowy, odnieść się we właściwej formie do wniosków skarżącego o wyłączenie pracowników urzędu, i w sytuacji gdy sprawa będzie nadawała się do jej merytorycznego zakończenia przed organem I instancji (Burmistrzem Sokółki), należy ją zwieńczyć wydaniem decyzji administracyjnej. Jednocześnie sąd stwierdza, że przewlekłe prowadzenia postępowania w tym zakresie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Z tego typu naruszeniem mamy do czynienia w sprawie. Wbrew przepisom prawa organ nie rozpatrzył we właściwej procedurze wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu kosztów zastępczego utrzymania zwierząt. Przy czym Burmistrz miał wiedzę o tym w jaki sposób powinien prowadzić postępowanie w tym zakresie, gdyż wydając w dniu 12 lutego 2024 r. postanowienie rozpatrujące ponaglenie J. B., SKO w Białymstoku jednoznacznie wskazało jak należy postępować z wnioskami o umorzenie niepodatkowych należności budżetowych, wymieniając stosowne przepisy ustawy o finansach publicznych. Mimo to Burmistrz w dniu 28 lutego 2024 r. oświadczył na piśmie (powołując się na uchwałę Rady Miejskiej w Sokółce z dnia 3 czerwca 2020 r. wydaną na podstawie art. 56, art. 59 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 59a ustawy o finansach publicznych - w sprawie określenia szczegółowych zasad, sposobu i trybu umarzania, odraczania, rozkładania na raty, niedochodzenia należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny, przypadających Gminie Sokółka lub jej jednostkom organizacyjnym oraz wskazania organów lub osób do tego uprawnionych), że odmawia umorzenia przedmiotowych kosztów, utrzymując, że mają charakter cywilnoprawny, chociaż jak pokazuje analiza tego oświadczenia zaznaczył jednocześnie, że "zasadą jest terminowe płacenie wszelkich należności publicznoprawnych". W świetle sygnalizacji dokonanej przez Kolegium takie postępowanie organu jawi się jako niezrozumiałe, nieracjonalne i sąd ocenia je jako oczywiste lekceważenie przepisów. Powyższe okoliczności uzasadniają zdaniem sądu nałożenie na organ dodatkowego środka dyscyplinująco-represyjnego, tj. grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Wymierzona grzywna w kwocie 500 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia, pełniąc rolę proporcjonalnej represji za niezgodne z prawem działanie organu i będąc jednocześnie środkiem dyscyplinującym do podjęcia stosownych działań, jak też wypełni funkcje prewencyjne, mobilizując Burmistrza do przestrzegania w przyszłości przepisów ustawy o finansach publicznych. Zważywszy również na istotną z punktu widzenia strony sprawność działania organu administracji publicznej (bowiem jak wynika z pisma organu należności z tytułu kosztów utrzymania, opieki, konieczności leczenia i transportu bydła na dzień 28 lutego 2024 r. o umorzenie których wystąpił skarżący przekroczyły 178 tys. zł) sąd zdecydował o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Poczucie praworządności wymaga zrekompensowania tego stanu zainteresowanej stronie. Zdaniem sądu, wysokość sumy pieniężnej (500 zł), z jednej strony dodatkowo zdyscyplinuje organ, a z drugiej wynagrodzi i zadośćuczyni skarżącemu fakt, że jego sprawa o umorzenie niepodatkowych należności budżetowych nie została rozpoznana w należytym terminie i w odpowiednim trybie. Wobec powyższego orzeczono jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W pkt 2 sentencji za podstawę wyroku przyjęto art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. Wymierzając organowi grzywnę oraz przyznając skarżącemu sumę pieniężną sąd orzekł jak w pkt 3 i 4 sentencji w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. W pkt 5 sentencji, wobec braku przesłanek do stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego o umorzenie zaległości podatkowych, sąd orzekł po myśli art. 151 p.p.s.a. Z kolei orzeczenie o kosztach postępowania znajduje oparcie w art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 3 p.p.s.a. Uwzględniono koszty dojazdu skarżącego do sądu (44 zł), utracony dochód (82,31 zł) oraz uiszczony wpis sądowy (100 zł). Przy ustalaniu kwoty utraconego zarobku skarżącego jako rolnika sąd posiłkował się wysokością przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1 ha przeliczeniowego w 2023 r. Z obwieszczenia Prezesa GUS z 20 września 2024 r. wynika, że dochód ten wyniósł w 2023 r. – 5451 zł. Po przemnożeniu powyższej kwoty przez ilość hektarów przeliczeniowych użytków rolnych gospodarstwa rolnego skarżącego, czyli 9,7552 ha (złożone przez skarżącego zaświadczenie – k.71), a otrzymany wynik dzieląc następnie przez ilość dni roboczych w 2023 r., która wynosiła 250 - okazuje się, że przeciętny dzienny dochód z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w 2023 r. wynosił 211,24 zł. Kwota ta nie mogła jednak zostać zasądzona z uwagi na treść art. 86 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, do którego odsyła art. 205 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z przywołanym przepisem ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, górną granicę wynagrodzenia za utracony zarobek lub dochód, stanowi równowartość 4,6% kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, której wysokość, ustaloną według odrębnych zasad, określa ustawa budżetowa. W ustawie budżetowej na rok 2024 kwota ta została określona na 1.789,42 zł (por. art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 18 stycznia 2024 r. - Ustawa budżetowa na rok 2024 (Dz. U. poz. 122). Stąd też górną granicą zwrotu z tytułu utraconego zarobku jest kwota 82,31 zł, która odpowiada 4,6% kwoty 1.789,42 zł. Taką też kwotę należało przyznać skarżącemu jako równowartość utraconego dochodu. Żądanie zasądzenia wyższych kosztów z tytułu utraconego zarobku sąd uznał za nieuzasadnione.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI