I SAB/Bd 9/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2022-09-22
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ZUSubezpieczenia społeczneemeryturabezczynność organusąd administracyjnysąd powszechnykompetencje sąduodrzucenie skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę na bezczynność ZUS w sprawie emerytury, uznając sprawę za cywilną, a nie administracyjną.

Skarga została złożona na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej emerytury. Sąd uznał, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące decyzji ZUS, należą do właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. W związku z tym, skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę K. R. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej emerytury. Organ wniósł o odrzucenie skargi. Sąd, analizując przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stwierdził, że sprawy dotyczące decyzji ZUS, w tym odwołania od nich lub skargi na ich niewydanie, co do zasady należą do właściwości sądów powszechnych i podlegają rozpoznaniu według Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd podkreślił, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Ponieważ sprawa dotyczyła bezczynności ZUS w przedmiocie uchylenia decyzji odmawiającej prawa do emerytury, sąd administracyjny uznał, że leży ona poza zakresem jego kompetencji. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd postanowił odrzucić skargę jako niedopuszczalną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność ZUS w sprawach dotyczących decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym emerytur, nie należy do właściwości sądu administracyjnego, lecz sądu powszechnego.

Uzasadnienie

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym decyzje ZUS i ich niewydanie, są sprawami cywilnymi podlegającymi rozpoznaniu przez sądy powszechne na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania tego typu spraw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odrzucenie skargi w przypadku niedopuszczalności postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.u.s. art. 83 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 83 § 2

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 83 § 3

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.c. art. 476 § 2

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym decyzje ZUS, należą do właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych.

Godne uwagi sformułowania

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą zatem – co do zasady – do spraw cywilnych podlegających rozpoznaniu w postępowaniu przed sądem powszechnym według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.

Skład orzekający

Urszula Wiśniewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu administracyjnego w sprawach dotyczących decyzji ZUS i bezczynności organu w sprawach ubezpieczeń społecznych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku skargi na bezczynność ZUS w sprawie emerytury, ale odzwierciedla ogólną zasadę właściwości sądów w sprawach ubezpieczeniowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest istotna dla prawników zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych i administracyjnym, ponieważ dotyczy rozgraniczenia kompetencji między sądami administracyjnymi a powszechnymi.

Kiedy ZUS milczy: czy sąd administracyjny pomoże, czy odeśle do sądów powszechnych?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Bd 9/22 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-09-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Urszula Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
658
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art 58 par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym skargi K. R. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wydania decyzji postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 lipca 2022 r. K. R. złożyła skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wydania decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Ustawą szczególną, dającą sądom administracyjnym prawo kontroli decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w ściśle określonym zakresie przedmiotowym jest ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009 ze. zm., dalej u.s.u.s.). Zgodnie z art. 83 ust. 1 i 2 u.s.u.s. Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw, przedmiotowo określonych w treści tego przepisu, od których przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie natomiast z art. 476 § 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm., dalej k.p.c.) przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących: ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia rodzinnego; emerytur i rent; innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. Ponadto zgodnie z art. 476 § 2 k.p.c. przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie, a także sprawy, w których wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, sprawy o roszczenia ze stosunków prawnych między członkami otwartych funduszy emerytalnych a tymi funduszami lub ich organami oraz sprawy ze stosunków między emerytami lub osobami uposażonymi w rozumieniu przepisów o emeryturach kapitałowych a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą zatem – co do zasady – do spraw cywilnych podlegających rozpoznaniu w postępowaniu przed sądem powszechnym według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 1 k.p.c.).
W tych sprawach właściwy jest sąd powszechny.
Zatem, mając na uwadze treść ww. art. 83 u.s.u.s. wskazać należy, że decyzje ZUS w indywidualnych sprawach co do zasady podlegają kontroli sądów powszechnych na zasadach określonych w kodeksie postępowania cywilnego. Od takiej decyzji przysługuje bowiem odwołanie do sądu powszechnego w terminie i na zasadach określonych w przepisach tego kodeksu. Ponadto na podstawie art. 83 ust. 3 u.s.u.s. odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia.
W ocenie Sądu, nie budzi żadnych wątpliwości, że sprawa objęta skargą nie ma charakteru sprawy z zakresu administracji publicznej, lecz cywilnej. Dotyczy bowiem bezczynności organu w przedmiocie złożonego przez skarżącą żądania wydania decyzji w sprawie uchylenia decyzji odmawiającej prawa do emerytury. Zatem sprawa ta leży poza zakresem kompetencji sądu administracyjnego. W związku z powyższym, w niniejszej sprawie nie było dopuszczalne wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność ZUS.
Mając powyższe na uwadze, Sąd postanowił o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI