I SAB/Bd 3/23

I SAB/Bd 3/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Leszek Kleczkowski
Tomasz Wójcik /sprawozdawca/
Urszula Wiśniewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
658
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GZ 285/23 - Postanowienie NSA z 2023-09-29
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 35, art. 37 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi B. J. na bezczynność Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Bydgoszczy w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej w związku z brakiem realizacji opłaty wskazanej w Decyzji z dnia [...] r. ustalającej opłatę za używanie dwóch niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych przez B. J. (dalej także Skarżąca), skierował w dniu [...] r. do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. tytuł wykonawczy o numerze [...]. Przedmiotowy tytuł obejmował na dzień [...] r. zobowiązanie z tytułu opłaty za używanie dwóch niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie [...]zł, odsetki za zwłokę w wysokości [...] zł oraz koszty upomnienia w wysokości [...] zł.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. pismem z dnia [...] r. działając na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a." – w brzmieniu obowiązującym do dnia [...] r., przekazał wierzycielowi zarzuty Skarżącej wniesione pismem z dnia [...] r. Organ egzekucyjny poinformował, że w dniu [...] r. doręczono B. J. odpis tytuły wykonawczego wraz z zajęciem rachunku bankowego. Jednocześnie Naczelnik postanowieniem z dnia [...] r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Skarżącej.
Postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] r.
Stanowisko wierzyciela na wniesione przez Skarżącą zarzuty zostało zawarte w postanowieniu Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...] r., w którym uznał: za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku, za nieuzasadniony zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, za nieuzasadniony zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. W załączeniu wierzyciel przekazał jako dowody w sprawie: kserokopię "Protokołu" z dnia [...] r., kserokopię "Zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego" z dnia [...] r. oraz potwierdzenia odbioru korespondencji, kserokopię Decyzji Nr [...] z dnia [...] r. oraz potwierdzenie odbioru korespondencji, kserokopię Upomnienia Nr [...] z dnia [...] r. oraz potwierdzenie odbioru korespondencji, kserokopię wydruku ze strony: [...] W pouczeniu postanowienia wierzyciel wskazał, że służy na to postanowienie zażalenie, które należy złożyć w terminie 7 dni od daty jego doręczenia do Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej Wydział Abonamentu RTV. Postanowienie to zostało doręczone w dniu [...] r.
Postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] r.
Pismem z dnia [...] r. wierzyciel poinformował organ egzekucyjny, że postanowienie z dnia [...] r., z uwagi na brak wniesionego zażalenia stało się ostateczne.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. postanowieniem z dnia [...] r. uznał zarzuty za nieuzasadnione.
Skarżąca pismem z dnia [...] r. złożyła zażalenie na postanowienie wierzyciela z dnia [...] r.
Wierzyciel pismem z dnia [...] r. wniósł o anulowanie treści pisma z dnia [...] r. Pismo to zostało również przesłane do Skarżącej.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził, iż zażalenie wniesione przez B. J. na postanowienie z dnia [...] r. zostało złożone z uchybieniem terminu. W pouczeniu do postanowienia wierzyciel wskazał, że na to postanowienie nie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone w dniu [...] r.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r. W pouczeniu zostało wskazane, że jest ostateczne w administracyjnym toku instancji. W przypadku uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a. skarżącemu służy prawo wniesienia skargi do WSA w Warszawie, za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia.
Pismem z dnia [...] r. Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z dnia [...] r., z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia.
Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] r. Postanowienie to zostało doręczone w dniu [...] r.
Pismem z dnia [...] r. wierzyciel poinformował organ egzekucyjny, że postanowienie z dnia [...] r., z uwagi na brak wniesionego zażalenia stało się ostateczne. Pismo to zostało również przesłane do Skarżącej.
Korespondencją z dnia [...] r., sygn. akt VIII SA/Wa 708/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał wierzycielowi, jako uczestnikowi postępowania, odpis wyroku z dnia [...] r., sygn. akt VIII SA/Wa 708/19 dotyczący sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] r., którym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r. oraz postanowienie Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] r. W orzeczeniu Sąd wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ egzekucyjny winien zobowiązać Skarżącą do sprecyzowania zarzutu, który w piśmie z dnia [...] r. określony został jako brak podstaw prawnych naliczenia wysuniętych roszczeń, zaś po uzyskaniu stanowiska Skarżącej nadać prawidłowy bieg sprawie, w tym przekazać wierzycielowi zgłoszone zarzuty w trybie art. 34 u.p.e.a.
Pismem z dnia [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. ponownie przekazał zarzuty z dnia [...] r. uzupełnione pismem z dnia [...] r. w celu wydania i przesłania ostatecznego postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela.
Postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny zawiesił postępowanie w sprawie zarzutów wniesionych przez Skarżącą w dniu [...] r. na prowadzenie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r.
Ponowne stanowisko wierzyciela na wniesione przez Skarżącą zarzuty zostało zawarte w postanowieniu Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...] r., w którym postanowił: uznać za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku, uznać za niezasadny błąd co do osoby zobowiązanego, uznać za zasadny zarzut przedawnienia obowiązku. W załączeniu wierzyciel przekazał jako dowody w sprawie: kserokopię "Protokołu" z dnia [...] r., kserokopię "Zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego" z dnia [...] r. oraz potwierdzenia odbioru korespondencji, kserokopię Decyzji Nr [...] z dnia [...] r. oraz potwierdzenie odbioru korespondencji. W pouczeniu do tego postanowienia wierzyciel wskazał, że służy na to postanowienie zażalenie, które należy złożyć w terminie 7 dni od daty jego doręczenia do Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej Wydział Abonamentu RTV. Postanowienie to zostało doręczone pełnoletniemu domownikowi zobowiązanej w dniu [...] r.
Postanowieniem z dnia [...] r. wierzyciel sprostował pomyłki pisarskie w postanowieniu z dnia [...] r. W pouczeniu do tego postanowienia wierzyciel wskazał, że służy na to postanowienie zażalenie, które należy złożyć w terminie 7 dni od daty jego doręczenia do Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej Wydział Abonamentu RTV. Postanowienie to zostało doręczone w dniu [...] r.
Pismem z dnia [...] r. (data wpływu – [...] r.) Skarżąca złożyła za pośrednictwem Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na postanowienie z dnia [...] r. z wnioskiem o uznanie bezczynności w sprawie wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] r., sygn. akt VIII SA/Wa 708/19. Do pisma nie został dołączony wskazany w piśmie Skarżącej załącznik nr [...], tj. akta przedmiotowej sprawy Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. ul. [...], [...] R. oraz Poczty Polskiej ul. [...], [...] B..
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej, pismem z dnia [...] r. poinformował Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R., że B. J. nie skorzystała z możliwości wniesienia zażalenia do Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, jednakże pismem z dnia [...] r. wniosła, za pośrednictwem Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zażalenie na postanowienie z dnia [...] r. wraz z wnioskiem o uznanie bezczynności w sprawie wykonania wyroku WSA w Warszawie z dnia [...] r., sygn. akt VIII SA/Wa 708/19. Jednocześnie wierzyciel na podstawie art. 34a pkt 1 u.p.e.a., wniósł o umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. z uwagi na uznanie za uzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku (zarzut w brzmieniu obowiązującym do dnia [...] r.). Pismo to zostało również przekazane do wiadomości Skarżącej.
Pismem z dnia [...] r. wierzyciel poinformował organ egzekucyjny, że postanowienie z dnia [...] r., z uwagi na brak wniesionego zażalenia stało się ostateczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Kontroli podlega również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego – dalej: "k.p.a." – oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.).
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie spór sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy rację ma Skarżąca twierdząc, że organ tj. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. dopuścił się względem Skarżącej bezczynności w sprawie wykonania wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 września 2020 r., sygn. akt VIII SA/Wa 708/19.
Skarga jest niezasadna.
Dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek:
- istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz
- braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania.
W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjąć czynność oraz czy w zakreślonym terminie, dokonał powyższych działań (por. P. Daniel, Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania – zakres kontroli, Kontrola państwowa 2013, Nr 3, s. 94). Oznacza to, że sam brak działania przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia przesądza o bezczynności organu. Podkreślić tu trzeba, że sąd administracyjny, w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność nie jest uprawniony do merytorycznej oceny działań i rozstrzygnięć organu, podejmowanych w sprawie.
Należy podkreślić, że Ustawodawca, dopuszczając możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej, zaniechał zdefiniowania pojęcia "bezczynność".
W orzecznictwie podnosi się, że bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 cyt. ustawy p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ w terminach określonych przepisami prawa, nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt III SAB/Gl 3/12, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl)
Jak wskazuje się w literaturze, "(...) Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność zachodzi wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (...) Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20.07.1999 r., I SAB 60/99, OSP 2000/6, poz. 87, uznał, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji" (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 3).
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej nie pozostawał w bezczynności.
W pierwszym rzędzie podkreślić należy, że – co wynika z jej treści – skarga na bezczynność dotyczy Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku zobligował organ egzekucyjny (Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R.) m.in. do zobowiązania Skarżącej do sprecyzowania zarzutu zgłoszonego w piśmie z dnia [...] r., po czym po uzyskaniu jej stanowiska w tym zakresie i nadaniu biegu sprawie, do przekazania zgłoszonych zarzutów wierzycielowi (Poczcie Polskiej S.A.) w trybie art. 34 u.p.e.a.
Jak wskazał, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej, w ramach wykonania powyższych zaleceń, organ egzekucyjny wystąpił o zajęcie stanowiska przez wierzyciela pismem z dnia [...] r. W załączeniu do tego pisma organ egzekucyjny załączył zarzuty Skarżącej z dnia [...] r. uzupełnione pismem z dnia [...] r.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej zawarł swoje stanowisko w przedmiocie zgłoszonych przez Skarżącą zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej w postanowieniu z dnia [...] r., nadanym w dniu [...] r. i doręczonym Skarżącej w dniu [...] r.
Wobec powyższego należy zgodzić się z Dyrektorem Centrum Obsługi Finansowej, że w świetle okoliczności w rozpoznawanej sprawie wydając w dniu [...] r. postanowienie w sprawie zgłoszonych przez Skarżącą zarzutów, w sytuacji, gdy pismo organu egzekucyjnego z dnia [...] r. z załączonymi do niego zarzutami wraz z ich uzupełnieniem przez Skarżącą otrzymał w dniu [...] r.), nie przekroczył on terminów załatwienia sprawy przewidzianych w art. 35 k.p.a. W następstwie powyższego uznać należy, że nie miała miejsca bezczynność tego organu w postępowaniu w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Jednocześnie poza granicami niniejszej sprawy pozostaje kwestia oceny działań innych organów.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
T. Wójcik U. Wiśniewska L. Kleczkowski