I SAB/Bd 10/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2023-09-29
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenia społecznerenta socjalnabezczynność organusąd administracyjnysąd powszechnywłaściwość sąduodrzucenie skargi

Sąd administracyjny odrzucił skargę na bezczynność ZUS w sprawie renty socjalnej, uznając sprawę za należącą do właściwości sądów powszechnych.

Skarżąca M. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie przyznania renty socjalnej. Organ wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na niewłaściwość sądu administracyjnego. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną, ponieważ sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące renty socjalnej, należą do właściwości sądów powszechnych, a nie administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę M. B. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie nierozpoznania wniosku o przyznanie renty socjalnej. Sąd, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, postanowił odrzucić skargę jako niedopuszczalną. Uzasadnienie opiera się na przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), które określają zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Sąd wskazał, że skarga na bezczynność organu przysługuje do sądu administracyjnego tylko w sprawach, w których organ wydaje rozstrzygnięcie podlegające zaskarżeniu do tego sądu. W przypadku spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, decyzje ZUS podlegają odwołaniu do właściwego sądu okręgowego na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego. Nawet w przypadku bezczynności ZUS, odwołanie przysługuje do sądu powszechnego. Sąd powołał się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które potwierdza, że sprawy ubezpieczeniowe, mimo wydawania decyzji przez ZUS, nie stają się sprawami z zakresu administracji publicznej. W związku z tym, skarga na bezczynność ZUS w sprawie renty socjalnej nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego i została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność ZUS w sprawie renty socjalnej nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące renty socjalnej i bezczynności organu w tym zakresie, należą do właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. Odwołanie od decyzji ZUS lub w przypadku bezczynności przysługuje do sądu okręgowego na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

p.p.s.a. art. 58 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego przysługuje w sprawach, w których organ administracji publicznej wydaje rozstrzygnięcie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 2

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Od decyzji ZUS wydanych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 3

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia.

k.p.c. art. 477 § § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów okręgowych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotycząca renty socjalnej, należy do właściwości sądów powszechnych, a nie administracyjnych.

Godne uwagi sformułowania

Skarga jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu. Skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego przysługuje w sprawach, w których organ administracji publicznej wydaje rozstrzygnięcie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów okręgowych.

Skład orzekający

Jarosław Szulc

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczeń społecznych i bezczynności organów rentowych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy skarga na bezczynność organu dotyczy spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, które należą do właściwości sądów powszechnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnej - właściwości sądu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy skarga na ZUS trafia do złego sądu? Wyjaśnienie właściwości sądu administracyjnego i powszechnego.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Bd 10/23 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Szulc /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
658
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art 58 par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Jarosław Szulc po rozpoznaniu w dniu 29 września 2023 r., na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie nierozpoznania wniosku o przyznanie renty socjalnej postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia 2 sierpnia 2023 r. skarżąca – M. B. wniosła do tut. Sądu skargę na "bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania" przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sprawie przyznania renty socjalnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu.
W postępowaniu przed sądem administracyjnym, merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn.zm.) - dalej jako: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "k.p.a."), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, (dalej jako: "O.p.") postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 O.p. i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI O.p. oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi strona uczyniła bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sprawie przyznania renty socjalnej.
Zarzucona bezczynność dotyczy sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zgodnie bowiem z treścią z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1230 z późn. zm.) – dalej w skrócie zwanej "u.s.u.s.", Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności:
1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych;
1a) ustalania płatnika składek;
2) przebiegu ubezpieczeń;
3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek;
3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek;
4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Od decyzji ZUS wydanych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 83 ust. 2 u.s.u.s.). W myśl art. 83 ust. 3 u.s.u.s., odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia.
Zgodnie zaś z art. 477? § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 1550, dalej jako: "k.p.c.") sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów okręgowych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych.
W konsekwencji uznać należy, że skoro niedopuszczalnym jest wniesienie do sądu administracyjnego skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydaną w przedmiocie przyznania renty socjalnej, to tym samym za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność organu w tym zakresie. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego przysługuje w sprawach, w których organ administracji publicznej wydaje rozstrzygnięcie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego.
Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1119/10 (dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl) mimo, że przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewidują, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w sprawach indywidualnych, nie oznacza to, że sprawa traci swój charakter ubezpieczeniowy i staje się sprawą z zakresu administracji publicznej, zwłaszcza, że art. 83 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie przewiduje tryb odwoławczy, jednak jako właściwy wskazuje sąd powszechny, a nie administracyjny. Bezczynność Zakładu jest zagrożona odwołaniem, ale również do sądu powszechnego, a nie administracyjnego jak stanowi ust. 3 tego artykułu.
W związku z powyższym, należy stwierdzić, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest nierozpoznanie przez ZUS wniosku o przyznanie renty socjalnej, nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego i nie może być rozpatrywana przez ten sąd.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI