I SAB/Bd 1/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę L. L. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie nierozpoznania wniosku o wypłatę niezrealizowanych świadczeń po zmarłej matce. Sąd, opierając się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.), stwierdził, że sprawy dotyczące wypłaty świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w tym renty rodzinnej, co do zasady należą do właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne sprawują kontrolę nad administracją publiczną w ściśle określonym zakresie, a skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna jedynie w sprawach podlegających tej kontroli. Wskazano, że sprawy dotyczące wypłaty świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w tym niezrealizowanych świadczeń po osobie uprawnionej, nie są wymienione w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. jako wyjątki podlegające kognicji sądów administracyjnych. W związku z tym, skarga na bezczynność ZUS w tej materii nie mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych. Na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do jego właściwości, Sąd postanowił odrzucić skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczeń społecznych i skarg na bezczynność ZUS.
Dotyczy konkretnego typu sprawy (wypłata niezrealizowanych świadczeń po zmarłym) i wymaga analizy przepisów u.s.u.s. oraz p.p.s.a.
Zagadnienia prawne (1)
Czy skarga na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wypłaty niezrealizowanych świadczeń po zmarłej osobie uprawnionej należy do właściwości sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na bezczynność ZUS w sprawie wypłaty niezrealizowanych świadczeń po osobie uprawnionej nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Sprawy dotyczące wypłaty świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w tym renty rodzinnej, co do zasady należą do właściwości sądów powszechnych. Sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania skarg na bezczynność organów w sprawach, które nie podlegają ich kognicji, a sprawy wypłaty świadczeń z ZUS, poza ściśle określonymi wyjątkami, nie są objęte właściwością sądów administracyjnych.
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w określonych przypadkach.
p.p.s.a. art. 3 § 2a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.u.s. art. 83 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w indywidualnych sprawach dotyczących m.in. ustalania uprawnień i wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
u.s.u.s. art. 83 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
u.s.u.s. art. 83 § 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy od zgłoszenia wniosku o świadczenie.
u.s.u.s. art. 83 § 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa wyjątki od zasady odwoływania się do sądu powszechnego, wskazując na możliwość wniesienia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy w określonych przypadkach, a od tych decyzji przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
k.p.c. art. 4778 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów okręgowych.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Tekst jednolity z dnia 24 maja 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 935)
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
o.p.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
u.s.u.s.
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Dz.U. z 2025 r., poz. 350
k.p.c.
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Dz.U. z 2024 r., poz. 1568 ze zm.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ponieważ dotyczy wypłaty świadczeń z ubezpieczeń społecznych, która jest kompetencją sądów powszechnych.
Godne uwagi sformułowania
Skarga w rozpoznawanej sprawie podlega odrzuceniu, ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. • Zakres kognicji sądów administracyjnych jest ograniczony do ściśle określonego rodzaju spraw. • Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). • W świetle powyższych przepisów zasadą jest rozpoznawanie spraw dotyczących rozstrzygnięć organów rentowych z zakresu ubezpieczeń społecznych przez sądy powszechne. • Przepis art. 83 ust. 4 u.s.u.s. nie wymienia jednak spraw dotyczących wypłaty niezrealizowanych świadczeń po osobie uprawnionej. • Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Skład orzekający
Urszula Wiśniewska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczeń społecznych i skarg na bezczynność ZUS."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu sprawy (wypłata niezrealizowanych świadczeń po zmarłym) i wymaga analizy przepisów u.s.u.s. oraz p.p.s.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą właściwości sądu, co jest kluczowe dla prawników zajmujących się sprawami administracyjnymi i ubezpieczeniowymi.
“Kiedy skarga na ZUS trafia do złego sądu? Wyjaśniamy właściwość w sprawach świadczeń.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.