I SAB/Bd 1/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2023-05-24
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenie społeczne rolnikówbezczynność organusąd administracyjnysąd powszechnywłaściwość sąduKRUSodrzucenie skargipostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę na bezczynność organu w sprawie ubezpieczenia społecznego rolników, wskazując na właściwość sądu powszechnego.

Skarżąca K. R. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego KRUS w Bydgoszczy w przedmiocie niewydania decyzji o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu. Sąd administracyjny, po analizie akt i wyjaśnień organu, uznał skargę za niedopuszczalną. Wskazano, że sprawy dotyczące ubezpieczenia społecznego rolników, w tym kwestie bezczynności organu rentowego, należą do właściwości sądów powszechnych zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, a nie sądów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę K. R. na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Bydgoszczy w przedmiocie niewydania decyzji o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu. Skarżąca domagała się rozstrzygnięcia w sprawie jej wniosku z dnia 30 marca 2022 r. o wznowienie postępowania administracyjnego. Organ wniósł o odrzucenie skargi, przedstawiając dokumentację potwierdzającą zakończenie postępowania administracyjnego i prawomocne rozstrzygnięcie sądu powszechnego w sprawie decyzji z 2005 r. Sąd administracyjny, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. skargi na decyzje i postanowienia, ale nie obejmuje spraw, w których właściwość sądu powszechnego jest wyłączna. W przypadku spraw z zakresu ubezpieczenia społecznego rolników, w tym dotyczących bezczynności organu rentowego, właściwość sądów powszechnych wynika z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Sąd podkreślił, że niedopuszczalna jest dwutorowość postępowań sądowych. W związku z tym, że sprawa dotyczyła ubezpieczenia społecznego rolników, droga sądowoadministracyjna była wyłączona, a skarżąca powinna dochodzić swoich praw przed sądem cywilnym. Na tej podstawie, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd postanowił o odrzuceniu skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność organu w sprawie dotyczącej ubezpieczenia społecznego rolników nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące bezczynności organu rentowego, należą do wyłącznej właściwości sądów powszechnych zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego i ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników. Droga sądowoadministracyjna jest w takich przypadkach wyłączona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 477 § 8

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 476 § 2

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 476 § 3

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego

u.u.s.r. art. 36 § 3

Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

o.p.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawy z zakresu ubezpieczenia społecznego rolników, w tym dotyczące bezczynności organu rentowego, należą do wyłącznej właściwości sądów powszechnych.

Godne uwagi sformułowania

nie każda zatem bezczynność organu będzie podlegała kognicji sądów administracyjnych nie jest dopuszczalna dwutorowość postępowań sądowych wyłączona została w tych sprawach droga sądowoadministracyjna

Skład orzekający

Halina Adamczewska-Wasilewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących ubezpieczenia społecznego rolników i bezczynności organów rentowych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw z zakresu ubezpieczenia społecznego rolników.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej - właściwości sądu, co jest istotne dla prawników, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SAB/Bd 1/23 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
658
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym skargi K. R. na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Bydgoszczy w przedmiocie niewydania decyzji o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia 13 grudnia 2022 r. K. R. (skarżąca) złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie niewydania decyzji o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 16 maja 2023 r. dotyczące przedłożenia akt ubezpieczeniowych K. R. organ przedłożył kserokopię akt ubezpieczeniowych, które zostały zwrócone przez Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Jednocześnie wyjaśnił, że wniosek K. R. z dnia 30.03.2022 r., o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji Prezesa KRUS z 27 stycznia 2005 r. został załatwiony postanowieniem Prezesa KRUS z 26 kwietnia 2022 r., które wnioskodawczyni odebrała 10 maja 2022 r. Na dowód powyższego przedłożono kserokopie postanowienia oraz potwierdzenia odbioru. Dodatkowo organ załączył kserokopię decyzji Prezesa KRUS z 27 stycznia 2005 r. oraz kserokopię prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 06.12.2005 r. sygn. akt VII U 787/05, oddalającego odwołanie K. R. od wyżej wskazanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie
w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Wskazać należy, że wniesienie skargi na bezczynność organu dopuszczalne
jest jedynie w tym zakresie, w jakim stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie każda zatem bezczynność organu będzie podlegała kognicji sądów administracyjnych. Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Jak już zostało powiedziane, składanie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność, w której według skarżącej pozostaje Dyrektor Oddziału Regionalnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Bydgoszczy, poprzez nierozpoznanie jej żądania z dnia 30 marca 2022 r. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji z dnia 27 stycznia 2005 r. o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników.
Podkreślić należy, że w przypadku decyzji/postanowień wydawanych w sprawach ubezpieczenia społecznego rolników przewidziano drogę postępowania przed sądem powszechnym (art. 477 ze zn. 8 w zw. z art. 476 § 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm., dalej k.p.c.). Oznacza to, że wyłączona została w tych sprawach droga sądowoadministracyjna, albowiem
nie jest dopuszczalna dwutorowość postępowań sądowych. Wynika to z konstytucyjnego modelu sądownictwa, który zakłada całkowitą odrębność pionu sądownictwa powszechnego i administracyjnego oraz konieczność wyraźnego rozgraniczenia
zadań i właściwości sądów tworzących strukturę sądownictwa powszechnego
i administracyjnego.
Zgodnie z art. 476 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie (...). Przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 7 z 1998 r., poz. 25 ze zm.) w art. 36 § 3 przewidują, że w przypadku niewydania decyzji przysługuje odwołanie do sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny.
W związku z powyższym uznać należy, iż w przypadku stwierdzenia przez skarżącą jakichkolwiek nieprawidłowości w postępowaniu organów KRUS, które mogą być uznane za bezczynność, zobowiązana jest ona poszukiwać ochrony w ramach właściwego postępowania przed sądem cywilnym, uregulowanego w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, nie może natomiast w tej sytuacji dochodzić swoich praw w drodze postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z powyższym,
w niniejszej sprawie nie było dopuszczalne wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność KRUS (zob. postanowienie NSA z dnia 9 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 431/12 i postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 20 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Bd 83/13, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, Sąd postanowił o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI