I SAB 380/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-01-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
mienie pozostawione za granicąrekompensaty wojennegospodarka nieruchomościamiustawa o gospodarce nieruchomościamirozporządzenie Rady Ministrówskarżącydecyzja administracyjnawartość mieniawaloryzacjaoperat szacunkowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J.P.T. na decyzję Wojewody dotyczącą określenia wartości mienia pozostawionego za granicą w związku z wojną, uznając, że choć skarżący był uprawniony do ubiegania się o świadczenia, przedstawione opracowanie nie spełniało wymogów operatu szacunkowego.

Sprawa dotyczyła skargi J.P.T. na decyzję Wojewody odmawiającą określenia wartości mienia pozostawionego za granicą w związku z wojną. Skarżący powoływał się na oświadczenie ojca z 1988 r. i decyzję z 1997 r. określającą wartość nadwyżki mienia. Organy administracji odmawiały uwzględnienia wniosku, wskazując na brak udowodnienia następstwa prawnego lub niespełnienie wymogów formalnych. WSA uznał, że skarżący był uprawniony do ubiegania się o świadczenia, ale oddalił skargę, ponieważ przedstawiony operat szacunkowy nie spełniał wymogów formalnych.

Sprawa rozpatrywana przez WSA w Łodzi dotyczyła skargi J.P.T. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. o odmowie wydania decyzji określającej wartość mienia pozostawionego poza granicami w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. Skarżący J.P.T. powoływał się na oświadczenie swojego ojca, J.T., z dnia 11 maja 1988 r., w którym zrzekł się on praw do ubiegania się o wyrównanie wartości mienia na rzecz syna. Oświadczenie to było podstawą do wydania decyzji z dnia [...] przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami, która określiła wartość nadwyżki mienia pozostawionego za granicą na kwotę 26.875.403 zł. Organy administracji odmawiały jednak pozytywnego rozpatrzenia wniosku, wskazując na różne przeszkody proceduralne i prawne, w tym brak udowodnienia następstwa prawnego po zmarłym J.T. oraz niespełnienie wymogów formalnych dotyczących operatu szacunkowego. WSA w Łodzi, analizując sprawę, uznał, że oświadczenie J.T. z 1988 r. skutecznie wskazuje J.P.T. jako osobę uprawnioną do zaliczenia wartości mienia. Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, że oświadczenie to przeniosło uprawnienia tylko w części. Niemniej jednak, sąd oddalił skargę, stwierdzając, że przedstawione przez skarżącego opracowanie nie spełniało wymogów operatu szacunkowego wymaganego przez przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, oświadczenie skutecznie wskazuje syna jako osobę uprawnioną do zaliczenia wartości mienia, ale sąd nie podzielił stanowiska organu, że uprawnienie zostało przeniesione tylko w części.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oświadczenie zrzekające się praw do ubiegania się o wyrównanie wartości mienia pozostawionego za granicą, złożone przez ojca na rzecz syna, jest skuteczne w zakresie podmiotowym, wskazując syna jako osobę uprawnioną do dziedziczenia ustawowego. Sąd nie zgodził się z interpretacją organu, że uprawnienie zostało przeniesione tylko w części dotyczącej konkretnej działki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.g.n. art. 212 § ust. 1, 4, 5, 6

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Ustawa reguluje zasady zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie opłat lub ceny sprzedaży, wskazując na możliwość zaliczenia na rzecz właściciela lub wskazanej przez niego osoby uprawnionej do dziedziczenia ustawowego.

rozp. RM art. 4 § ust. 1, 2, 2a

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości

Określa wymogi formalne dotyczące wniosku o ustalenie wartości mienia, w tym konieczność przedłożenia dowodów potwierdzających pozostawienie nieruchomości oraz sporządzenia operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego.

rozp. RM art. 5 § ust. 1, 1a, 1b, 1c, 1d

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości

Reguluje kwestie ustalania wartości mienia, w tym wprowadza możliwość waloryzacji stwierdzonej kwoty.

Pomocnicze

u.g.g.i.w.n. art. 88 § ust. 1, 2

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Przepis stanowił podstawę prawną dla oświadczenia J.T. z 1988 r. o zrzeczeniu się praw do ubiegania się o wyrównanie wartości mienia.

rozp. RM

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zaliczania wartości mienia nieruchomego pozostawionego za granicą na poczet opłat za użytkowanie wieczyste lub na pokrycie ceny sprzedaży działki budowlanej i położonych na niej budynków

Akt prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji z dnia [...], analogiczny w zasadniczych kwestiach do późniejszych regulacji.

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący zawieszenia postępowania w przypadku konieczności stwierdzenia nabycia praw do spadku.

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy.

Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1271 art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje przejście spraw do właściwych sądów administracyjnych po wejściu w życie nowej ustawy.

p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny (naruszenie prawa materialnego, wznowienie postępowania, inne naruszenia postępowania).

p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący oddalenia skargi przez sąd administracyjny.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego, że decyzja z dnia [...] miała charakter ostateczny i równoznaczny wydaniu zaświadczenia, a wartość nadwyżki mienia powinna zostać poddana waloryzacji na podstawie § 5 ust. 1 d rozporządzenia RM z dnia 13 stycznia 1998 r.

Godne uwagi sformułowania

oświadczenie woli, jakim jest "wskazanie", może dotyczyć całości roszczeń osoby, która wskazuje jedną osobę spośród osób uprawnionych do dziedziczenia ustawowego brak było dostatecznych podstaw do uznania, iż "wskazanie" osoby uprawnionej z art. 212 ust. 4 w/w ustawy jest skuteczne jedynie za życia właściciela zrzeczenie się, które nastąpiło w oparciu o art. 88 ustawy z dnia 25 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, mogło skutecznie funkcjonować i wywierać skutki prawne jedynie za życia J.T. oświadczenie to skutecznie wskazuje J.P.T. jako osobę uprawnioną, o której mowa w art. 212 ust. 4 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami Sąd jednakże nie podziela stanowiska organu odwoławczego, iż J.T. oświadczeniem z dnia 11 maja 1988r. przeniósł na rzecz swojego syna J.P.T. posiadane przez siebie uprawnienia tylko w części dotyczącej jednego nabycia

Skład orzekający

Anna Stępień

sprawozdawca

Ewa Cisowska-Sakrajda

członek

Joanna Sekunda-Lenczewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja skuteczności oświadczeń o zrzeczeniu się praw do rekompensat za mienie pozostawione za granicą, a także wymogów formalnych dotyczących ustalania wartości mienia i jego waloryzacji."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Interpretacja oświadczenia zrzeczenia się praw może być ograniczona do podobnych sytuacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy historycznych rekompensat za mienie utracone w wyniku wojny, co może być interesujące ze względu na kontekst historyczny i prawny. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące skuteczności oświadczeń o zrzeczeniu się praw i interpretacji przepisów dotyczących ustalania wartości mienia.

Dziedziczenie mienia utraconego w czasie wojny: Czy oświadczenie ojca wystarczyło do uzyskania rekompensaty?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 1393/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Stępień /sprawozdawca/
Ewa Cisowska-Sakrajda
Joanna Sekunda-Lenczewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie: Sędzia NSA - Anna Stępień (spr.), Asesor - Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant: referent-stażysta Izabela Wędrak, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2005 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi J.P.T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie - określenia wartości mienia pozostawionego poza granicami w związku z wojną oddala skargę .
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. ( tekst jednolity: Dz.U z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), § 4, § 5 ust. l i § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości ( Dz.U. Nr 9, poz. 32 ze zm.) w związku z art. 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, Prezydent Miasta Ł. po rozpatrzeniu wniosku J.P.T. orzekł o odmowie wydania decyzji określającej wartość mienia pozostawionego poza granicami w związku z wojną rozpoczętą w 1939r. w oparciu o waloryzację kwoty wskazanej w decyzji z dnia [...] Nr [...].
W uzasadnieniu Prezydent Miasta Ł. podał, że na mocy decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Ł. Ś. z dnia [...] Nr [...], wydanej na podstawie m. in. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 maja 1970r. w sprawie zaliczenia wartości mienia nieruchomego pozostawionego za granicą na pokrycie opłat z tytułu użytkowania wieczystego terenu i ceny sprzedaży położonych na nim budynków ( Dz.U nr 13, poz. 118), oddano w użytkowanie wieczyste S.T. i J.T. 1/4 niepodzielną część działki 152 oznaczonej na mapie geodezyjnej wpisanej do składnicy geodezyjnej w dniu [...] za nr [...], położonej w Ł. przy ul. A 18 oraz sprzedano lokal nr l znajdujący się na przedmiotowej działce.
Oświadczeniem z dnia 11 maja 1988r. J.T. zrzekł się na rzecz swojego syna J.P.T. uprawnień do ubiegania się o ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą.
Na mocy decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Ł. – Ś. z dnia [...] Nr [...], wydanej na podstawie ustawy z dnia 25 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz.U. Nr 22, poz. 99 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych, kosztów i rozliczeń z tym związanych oraz zarządzania sprzedanymi nieruchomościami, zasad i trybu opłat z tytułu użytkowania wieczystego, zarządu i użytkowania gruntów oraz zaliczania wartości mienia nieruchomego pozostawionego za granicą na poczet opłat za użytkowanie wieczyste lub na pokrycie ceny sprzedaży działki budowlanej i położonych na niej budynków ( Dz.U nr 47, poz. 239 ze zm.), oddano J.E.T. i J.P.T. w użytkowanie wieczyste działkę nr 120 o powierzchni 970 m2 położoną w Ł., oznaczoną na mapie geodezyjnej zaewidencjonowanej w dniu [...] za nr [...], jednocześnie przy tym określając wartość nadwyżki w wysokości 26.875.403,- zł, pozostałej po zrealizowaniu kolejnych rekompensat.
Organ I instancji podniósł także, iż pismem z dnia 7 października 1999r. J.P.T. wniósł o wydanie zaświadczenia o wartości mienia pozostawionego w związku z wojną rozpoczętą w 1939 roku.
Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił wnioskodawcy wydania zaświadczenia z uwagi na nie udowodnienie następstwa prawnego po zmarłym J.T. – właścicielu mienia pozostawionego w R., pow. S., woj. [...].
W wyniku rozpatrzenia zażalenia złożonego przez J.P.T. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] uchylił postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując jednocześnie w uzasadnieniu na konieczność zawieszenia postępowania przez organ I instancji na podstawie art. 97 § l pkt 4 k.p.a. do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia praw do spadku po J.T.
Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił wydania zaświadczenia o zaliczeniu wartości mienia pozostawionego poza granicami w związku z wojną rozpoczętą w 1939r., podając w uzasadnieniu, że stosownie do art. 212 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami i postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 6 czerwca 2000r. osobą uprawnioną do jego otrzymania na podstawie rozporządzenia jest S.T., która nie złożyła stosownego wniosku.
Na powyższe postanowienie J.P.T. złożył zażalenie do Wojewody [...] podnosząc, że uprawnienia z tytułu odszkodowania za mienie pozostawione poza granicami przysługują mu w całości.
Postanowieniem z dnia [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu Wojewoda [...] stwierdził, że oświadczenie J.T. z dnia 11 maja 1988r., w którym zrzeka się swoich praw do ubiegania się o wyrównanie wartości mienia pozostawionego za granicą, nie jest zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego o umowie darowizny ( brak zachowania obligatoryjnej formy aktu notarialnego ). Tym samym, zrzeczenie się, które nastąpiło w oparciu o art. 88 ustawy z dnia 25 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, mogło skutecznie funkcjonować i wywierać skutki prawne jedynie za życia J.T. W przypadku zaś jego niezrealizowania, wobec śmierci właściciela, zastosowanie ma regulacja zawarta w art. 212 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Powyższe uprawnienie wchodzi w skład spadku, a jedyną spadkobierczynią J.T. jest S.T. Prezydent Miasta Ł. podał również, że na powyższe postanowienie organu odwoławczego J.P.T. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wyrokiem z dnia 4 lipca 2001r. sygn. akt II SA/Łd 455/01 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], wskazując w uzasadnieniu, iż brak było dostatecznych podstaw do uznania, iż "wskazanie" osoby uprawnionej z art. 212 ust. 4 w/w ustawy jest skuteczne jedynie za życia właściciela. Sąd stwierdził, że oświadczenie woli, jakim jest "wskazanie", może dotyczyć całości roszczeń osoby, która wskazuje jedną osobę spośród osób uprawnionych do dziedziczenia ustawowego. Według Sądu, ocena w tym zakresie powinna być dokonana na podstawie treści stosowanych przepisów prawa administracyjnego materialnego, a tylko posiłkowo można posłużyć się przepisami z zakresu prawa cywilnego.
Z tych względów Sąd uznał, że odmowa wydania zaświadczenia nastąpiła z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W pismach z dnia 5 i 11 października 2001r. J.P.T. złożył do Prezydenta Miasta Ł. wniosek o dokonanie aktualizacji ważnej decyzji z dnia [...] Nr [...] wydanej przez Urząd Dzielnicowy Ł. – Ś. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami, wskazującej m. in. wartość nadwyżki mienia pozostawionego poza granicami kraju w kwocie 26.873 403 zł.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku J.P.T. z uwagi na nie usunięcie braków formalnych wniosku, tj. nie przedłożeniu dokumentów wymienionych w § 4 i § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998r. zmienionego rozporządzeniem z dnia 21 sierpnia 2001r., w tym m.in. operatu szacunkowego określającego wartość pozostawionej nieruchomości wykonanego stosownie do § 8 - 11 tegoż rozporządzenia przez rzeczoznawcę majątkowego posiadającego uprawnienia nadane zgodnie z art. 191 ustawy o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.).
W wyniku złożonego przez wnioskodawcę odwołania, decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując w uzasadnieniu na uchybienia wynikające z art. 10 w związku z art. 28, art. 64 § 2, art. 75, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., powodujące konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
Prezydent Miasta Ł. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] podał nadto, że pismami z dnia 8 grudnia 1999r., 5 i 18 października 2001r. oraz 19 września 2002r. informował wnioskodawcę tak o aktualnym stanie prawnym w zakresie realizacji rekompensat, jak i o konieczności złożenia kompletnego wniosku w celu uzyskania pozytywnej decyzji określającej wartość pozostawionego mienia, lecz pomimo wyznaczania kolejnych terminów na złożenie wymaganych przepisem § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostających za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości kompletu dokumentów, J.P.T. podtrzymał swój wniosek z dnia 7 października 1999r., żądając waloryzacji nadwyżki wskazanej w decyzji z dnia [...] nr [...].
Zdaniem organu I instancji, wniosek J.P.T. nie może być załatwiony pozytywnie, ponieważ przepis § 5 ust. 1 d rozporządzenia Rady Ministrów, wprowadzający instytucję waloryzacji kwoty wartości mienia pozostawionego, nie może mieć zastosowania przy zachowaniu obecnie obowiązującej procedury. Wskazana zaś przez wnioskodawcę decyzja administracyjna wydana została w innym porządku prawnym i nie może być uznana za decyzję określającą wartość rynkową pozostawionych nieruchomości w rozumieniu obecnie obowiązujących przepisów.
§ 5 ust. 1 rozporządzenia wskazuje jednoznacznie, że podstawą wydania decyzji określającej wartość mienia pozostawionego jest oświadczenie złożone przez osobę uprawnioną lub operat szacunkowy, o którym mowa w jego § 4 ust. 2a.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem J.P.T. wniósł do Wojewody [...] odwołanie, domagając się jego uchylenia oraz zarzucając, że zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego.
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § l k.p.a. Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że oceniając charakter oświadczenia J.T. złożonego w dniu 11 maja 1988r. w kontekście wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 lipca 2001r. sygn. akt II SA/Łd 455/01, przyjąć należy, iż w zakresie podmiotowym wskazuje ono skutecznie J.P.T. jako osobę uprawnioną zgodnie z art. 212 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Jednocześnie Wojewoda [...] stwierdził, że z treści w/w oświadczenia, okoliczności, w których zostało złożone oraz daty jego sporządzenia, wynika, iż J.T. przeniósł na rzecz swojego syna J.P.T. posiadane przez siebie uprawnienie tylko w części dotyczącej nabycia działki położonej w Ł. na terenie osiedla Ł., przeznaczonej pod zabudowę budynkiem mieszkalnym. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, powyższe oświadczenie obejmuje określoną część roszczenia o rekompensatę za mienie, a tym samym J.P.T. po nabyciu w 1988r. w użytkowanie wieczyste działki znajdującej się w Ł. ze stosownym zaliczeniem wartości mienia pozostawionego za granicą, nie jest już osobą uprawnioną do uzyskania dalszych świadczeń z tego tytułu.
Wojewoda [...] stwierdził również, że z akt administracyjnych wynika, iż w dniu 8 października 1999r. odwołujący się złożył wniosek o "wydanie zaświadczenia o wartości mienia za granicą w oparciu o decyzję nr [...] wydaną przez Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Ł. – Ś. z dnia [...]", czyli w dacie obowiązywania ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami oraz wydanego z jej delegacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998r., znowelizowanego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2001r. w sprawie sposobu zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalenia wartości tych nieruchomości.
Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, zastosowanie przez Prezydenta Miasta Ł. w niniejszej sprawie przepisów w/w rozporządzenia było uzasadnione. Wojewoda [...] wskazał nadto, iż decyzja z dnia [...], Nr [...], wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, dotyczyła jedynie przyznania J.P.T. i J.E.T. działki nr 120 o pow. 970 m2 położonej w Ł. w Ł. za zaliczeniem na poczet ceny nadwyżki wartości mienia pozostawionego za granicą, lecz nie była to z całą pewnością decyzja ustalająca jego wartość.
Wymienionej zaś jedynie pośrednio kwoty nie można przyjąć za podstawę do ustalenia wartości ( nadwyżki ) mienia pozostawionego, a tym samym dokonać jej waloryzacji. Pojęcie "waloryzacji" jest terminem stosunkowo nowym, pozostającym w ścisłym związku z występowaniem zjawiska inflacji w gospodarce, które pojawiło się w art. 5 oraz art. 227 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami i związane jest zasadniczo z wypłatą środków pieniężnych z tytułu odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości.
Poprzednie konstrukcje prawne pojęciem "waloryzacji" nie operowały, o czym świadczy okoliczność, że przygotowanie i realizacja decyzji z dnia [...] Nr [...] nastąpiło na podstawie od nowa sporządzonego w grudniu 1988r. operatu szacunkowego nieruchomości pozostawionych za granicą przez J.T., nie zaś w drodze waloryzacji kwot wykazanych w elaboracie szacunkowym z dnia 30 grudnia 1982r., stanowiącym jedną z podstaw do wydania decyzji z dnia [...].
Znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, w ocenie organu odwoławczego, świadczą o tym, że przy każdorazowym zaspokajaniu uprawnionych miało miejsce nowe szacowanie wartości mienia pozostawionego za granicą.
Reasumując, Wojewoda [...] stwierdził, że poprawne ustalenie aktualnej wartości ewentualnej nadwyżki mienia pozostawionego za granicą, w tym przy zastosowaniu obowiązujących prawideł arytmetyki, jest możliwe poprzez równoczesne dokonanie oszacowania wartości mienia pozostawionego oraz mienia oddanego J.T. na podstawie decyzji z dnia [...] i J.P.T. na podstawie decyzji z dnia [...], nr [...] poprzedzone wykonaniem przez wnioskodawcę czynności wskazanych w § 4 ust. 1, 2 i 2a, § 5 ust. 1, la, lb i 1c, § 9 ust. 1 i 2, § 11 i § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2001r. Natomiast wnioskowana przez J.P.T. waloryzacja stanowi w zasadzie czynność czysto techniczną, znajdującą podstawę prawną w przepisie art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami i jako taka nie wymaga potwierdzenia stosowną decyzją organu administracji publicznej. Dokonywana może być bowiem w dacie wypłaty odszkodowania, w tym także zaliczania na poczet ceny sprzedaży nieruchomości itp.
Ponadto, zdaniem Wojewody [...], w niniejszej sprawie nie ma również zastosowania § 5 ust. 1 d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2001r. o waloryzacji, gdyż przepis ten odnosi się do decyzji wydanych w trybie tego rozporządzenia.
Na powyższą decyzję J.P.T. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżonemu rozstrzygnięciu strona zarzuciła obrazę przepisów prawa, w szczególności art. 212 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz. 543), § 5 ust. 1 d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości ( Dz.U. Nr 9, poz. 32 ze zm.).
Zdaniem skarżącego, Wojewoda [...] stwierdzając w uzasadnieniu kontestowanej decyzji, że J.T. przeniósł na swego syna J.P.T. posiadane przez siebie uprawnienie tylko w części dotyczącej nabycia działki przeznaczonej pod zabudowę budynkiem mieszkalnym oraz pracownią twórczą w osiedlu Ł. w Ł. oraz, że J.P.T. "nie jest już uprawniony do uzyskania dalszych świadczeń z tego tytułu", naruszył art. 212 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie strony, ustalenia te stoją w sprzeczności z wywodami poczynionymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 lipca 2001r. wydanego w sprawie sygn. akt II SA/Łd 455/01. Skarżący wskazał także, iż decyzja z dnia [...] Nr [...], na mocy której wraz z żoną J.T. nabył wskazaną wyżej działkę w Ł., oraz na mocy której została ustalona wartość nadwyżki mienia pozostawionego za granicą, miała charakter ostateczny i równoznaczny wydaniu zaświadczenia w sprawie zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste. Zaświadczenie takie zgodnie z treścią postanowienia NSA z 18 września 2001r., sygn. akt I SAB 380/01 (LEX nr 54753), choć ma charakter administracyjnoprawny, to wynikające z niego prawo do zaliczenia jest czynnością cywilnoprawną i bezwzględnie obowiązującą, co wynika ze sformułowania "zalicza się".
Zdaniem J.P.T. oznacza to, iż na podstawie § 5 ust. 1 d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości, organ administracji winien wskazaną w decyzji nr [...] wartość pozostawionej nieruchomości poddać waloryzacji na jego wniosek, który nie może być potraktowany jako ponownie wszczynający postępowanie, gdyż naruszyłoby to powagę prawomocnej decyzji z dnia [...] Nr [...], będącej w swych skutkach również czynnością cywilnoprawną i bezwzględnie obowiązującą.
W konkluzji skarżący stwierdził, iż domaganie się przez niego waloryzacji wartości ustalonych w w/w decyzji z dnia [...] znajduje podstawę również w obowiązujących przepisach, natomiast wszelkie interpretacje organu administracyjnego kwestionujące przysługujące mu prawa wywodzące się z oświadczenia jego ojca – J.T. uznać trzeba za daleko wykraczające poza kognicję organów administracyjnych w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podnieść, iż stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1271 i nr 228 z 2003r., poz. 2261 ), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ), zwanej dalej w skrócie p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa w sposób, o którym mowa we wskazanym wyżej przepisie, choć Sąd nie w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Ostatecznie nie ma ono jednak wpływu na wynik sprawy, dlatego też skarga została oddalona.
Przede wszystkim należy dokonać oceny oświadczenia złożonego w dniu 11 maja 1988r. przez J.T.
Zostało ono złożone pod rządem obowiązującej wówczas ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz.U. nr 22 poz.99 ), z powołaniem się na art. 88 ust. 2.
Z treści oświadczenia wynika, iż J.T. zrzekł się swoich praw do ubiegania się o wyrównanie wartości mienia pozostawionego za granicą ze Skarbu Państwa na rzecz syna J.P.T., przy czym oświadczenie potrzebne było w celu dołączenia do podania skierowanego do Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Ł.-Ś.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, który w związku ze wskazówkami wynikającymi z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2001r. sygn. akt IISA/Łd 455/01, przyjął, iż w zakresie podmiotowym oświadczenie to skutecznie wskazuje J.P.T. jako osobę uprawnioną, o której mowa w art. 212 ust. 4 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz.U. nr 46 z 2000r., poz. 543 ze zm. ).
Stosownie do treści art. 212 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który jest odpowiednikiem art. 88 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej budynków lub lokali stanowiących własność Skarbu Państwa osobom, które w związku z wojną rozpoczętą w 1939r. pozostawiły nieruchomości na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru państwa, a które na mocy umów międzynarodowych zawartych przez państwo miały otrzymać ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą, zalicza się wartość pozostawionych nieruchomości.
Zaliczenie wartości nieruchomości, o których mowa w ust. 1, następuje na rzecz właściciela tych nieruchomości lub wskazanej przez niego jednej osoby uprawnionej do dziedziczenia ustawowego ( art. 212 ust. 4 ustawy ). Analogiczne unormowanie zawarte było w art. 88 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami (...), pod rządem której J.T. złożył oświadczenie w dniu 11 maja 1988r.
Skarżący, jako syn J.T., jest bowiem niewątpliwie osobą uprawnioną do dziedziczenia ustawowego po ojcu, a więc mógł być skutecznie wskazany jako osoba uprawniona do zaliczenia wartości nieruchomości, o których mowa w art. 212 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Sąd jednakże nie podziela stanowiska organu odwoławczego, iż J.T. oświadczeniem z dnia 11 maja 1988r. przeniósł na rzecz swojego syna J.P.T. posiadane przez siebie uprawnienia tylko w części dotyczącej jednego nabycia, tj. nabycia działki przeznaczonej pod zabudowę budynkiem mieszkalnym z pracownią twórczą w osiedlu Ł. w Ł., na co ma wskazywać, zdaniem organu, zapis, iż oświadczenie jest składane "w celu dołączenia do podania skierowanego do Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Ł.-Ś.".
Faktem jest wprawdzie, iż oświadczenie to stanowiło podstawę do wydania w dniu [...] decyzji przez Kierownika wskazanego wyżej Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami, na mocy której oddano J.P. i J.E. małż. T. w użytkowanie wieczyste na 99 lat działkę o pow. 970 m2, przeznaczoną pod zabudowę budynkiem mieszkalnym z pracownią twórczą położoną w Ł. os. Ł. Oświadczenie złożone przez J.T. zawiera wprawdzie w swej treści cel, o którym mowa wyżej, co jednocześnie - w ocenie Sądu - nie przesądza o jakimkolwiek ograniczeniu przedmiotowym wskazanego wyżej zrzeczenia i należy je traktować jako zrzeczenie podjęte bez żadnych dodatkowych warunków.
Dlatego też w konsekwencji należy stwierdzić, iż skarżący był uprawniony do ubiegania się o wydanie zaświadczenia o wartości mienia pozostawionego za granicą w związku z wojną rozpoczętą w 1939r.
Zdaniem Sądu nie ma również znaczenia dla wyniku przedmiotowej sprawy co do zasady okoliczność, iż wskazana wyżej decyzja z dnia [...] wydana została w innym porządku prawnym, uniemożliwiając tym samym pozytywne załatwienie wniosku skarżącego, łącznie z przeprowadzeniem waloryzacji kwoty wartości mienia pozostawionego.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości ( Dz.U. nr 9, poz. 32 ), stanowiące jedną z podstaw materialnoprawnych zaskarżonej decyzji, wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 212 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.
Z dniem 15 września 2001r. na mocy rozporządzenia RM z dnia 21 sierpnia 2001r. ( Dz.U. nr 90, poz. 999 ) do § 5 powyższego aktu dodany został ust. 1d, mówiący o waloryzacji stwierdzonej w decyzji kwoty określającej wartość pozostawionych nieruchomości.
Przedmiotowa sprawa zainicjowana została wnioskiem J.P.T. z dnia 7 października 1999r., którym skarżący domagał się wydania zaświadczenia o wartości mienia pozostawionego za granicą w oparciu o wskazane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości (...).
W toku długotrwałego postępowania przepisy ulegały zmianie i forma zaświadczenia wydawanego przez kierownika urzędu rejonowego zastąpiona została decyzją starosty, a ponadto wprowadzono możliwość waloryzacji wartości pozostawionych nieruchomości, o którą dodatkowo J.P.T. wystąpił do organu pismami z dnia 5 i 11 października 2001r., powołując się na załączony do pism elaborat szacunkowy opracowany we wrześniu 2001r. przez mgr. inż. W.S.
W ocenie Sądu, decyzją z dnia [...] wydaną przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Ł.-Ś., którą orzeczono o oddaniu skarżącemu i jego żonie w wieczyste użytkowanie działki położonej w Ł. os. Ł., ustalono w sposób ostateczny na dzień wydania decyzji wartość nadwyżki mienia pozostawionego poza granicami kraju. Wynika to wprost z treści punktu II i III tejże decyzji, która odwołuje się do szacunku tego majątku dokonanej przez biegłego z listy biegłych Urzędu Miasta Ł.
Organ rozpatrujący przedmiotowy wniosek podjął starania o odnalezienie i udostępnienie akt administracyjnych związanych ze wskazanym wyżej postępowaniem ( k. 62 i 63 ), jednakże ostatecznie uzyskał informację, iż brak jest tych akt w zasobach archiwalnych.
Okoliczność ta nie może jednak, w ocenie Sądu, skutkować prowadzeniem - niejako od początku - postępowania w zakresie ustalania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą, między innymi z uwzględnieniem unormowań zawartych w § 4 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998r. ( Dz.U. nr 9, poz. 32 ze zm. ), a więc poprzez obligowanie wnioskodawcy do przedłożenia dowodów potwierdzających pozostawienie nieruchomości oraz rodzaj i powierzchnię tych nieruchomości, czy opisu pozostawionych nieruchomości.
Faktem jest, iż wskazana wyżej decyzja z dnia [...] wydana była pod rządem innych przepisów, tj. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz.U. nr 22 poz. 99 ze zm. ) i wydanego w oparciu o delegację ustawową rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985r. w sprawie zaliczania wartości mienia nieruchomego pozostawionego za granicą na poczet opłat za użytkowanie wieczyste lub na pokrycie ceny sprzedaży działki budowlanej i położonych na niej budynków ( Dz.U. nr 47, poz. 244 ze zm. ). Wskazane akty prawne - nota bene - w zasadniczych kwestiach zawierały analogiczne rozwiązania do unormowań obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Zmiana stanu prawnego nie może jednak tylko z tej przyczyny anulować skutków, które ostateczna decyzja z dnia [...] stwarza.
Dlatego też, w ocenie Sądu, brak było podstaw prawnych do uznania, iż wniosek skarżącego nie może być pozytywnie rozstrzygnięty, między innymi z uwagi na nie wypełnienie dyspozycji § 4 ust. 2 pkt 1-2 rozporządzenia RM z dnia 13 stycznia 1998r.
Sąd podziela jednak stanowisko organu, iż ostatecznie brak było podstaw prawnych do uwzględnienia przedmiotowego wniosku, a to z tej przyczyny, iż przedstawione przez J.P.T. opracowanie pt. "Określenie wartości nadwyżki mienia pozostawionego poza granicami Państwa", sporządzone przez mgr. inż. W.S., nie odpowiada wymogom, o których mowa w § 4 ust. 2a, a więc nie jest operatem szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego, który winien dokonać waloryzacji nadwyżki wartości pozostawionych nieruchomości, określonej w decyzji z dnia [...].
Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI