I SA/Wr 965/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-07-03
NSApodatkoweŚredniawsa
podatkiordynacja podatkowaumorzenie zaległościzobowiązanie pieniężnetermin płatnościbezprzedmiotowość postępowaniasytuacja materialnaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005 r., uznając wniosek za przedwczesny z uwagi na brak zaległości podatkowych w momencie jego złożenia.

Podatnik L. T. złożył wniosek o umorzenie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005 r. z powodu trudnej sytuacji materialnej. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ na dzień wpływu wniosku nie istniały zaległości podatkowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że instytucja umorzenia dotyczy wyłącznie istniejących zaległości podatkowych, a wniosek był przedwczesny, złożony przed terminem płatności pierwszej raty podatku.

Sprawa dotyczyła skargi L. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005 r. Podatnik argumentował trudną sytuacją materialną i niepełnosprawnością, wnioskując o umorzenie podatku. Burmistrz umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ w dniu wpływu wniosku nie było zaległości podatkowych, a termin płatności pierwszej raty przypadał na późniejszy dzień. Podatnik odwołał się, zarzucając organom niekompetencję i błędy proceduralne, wskazując na istnienie zobowiązania podatkowego. Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję pierwszej instancji. W skardze do WSA podatnik podtrzymał zarzuty dotyczące uchybień formalnych i nieprawdziwych ustaleń. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Stwierdził, że zgodnie z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, umorzenie może dotyczyć wyłącznie istniejących zaległości podatkowych, a zaległość powstaje dopiero po upływie terminu płatności. Wniosek podatnika został złożony przed terminem płatności pierwszej raty, co czyniło postępowanie o umorzenie bezprzedmiotowym. Sąd uznał również, że przywołane przez skarżącego wcześniejsze orzeczenia sądowe nie dotyczyły przedmiotu niniejszej sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o umorzenie zaległości podatkowej może być rozpatrzony tylko w odniesieniu do istniejących zaległości podatkowych, które powstały po upływie terminu płatności.

Uzasadnienie

Instytucja umorzenia dotyczy wyłącznie zaległości podatkowych, które powstały w wyniku niezapłacenia podatku w terminie. Wniosek złożony przed terminem płatności jest przedwczesny, a postępowanie w sprawie umorzenia jest bezprzedmiotowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

o.p. art. 67 § 1

Ordynacja podatkowa

Umorzenie może dotyczyć wyłącznie zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej.

Pomocnicze

o.p. art. 51 § 1

Ordynacja podatkowa

Zaległość podatkowa to podatek niezapłacony w terminie płatności.

o.p. art. 51 § 2

Ordynacja podatkowa

Za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie zaliczkę na podatek lub ratę podatku.

o.p. art. 208 § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli nie stwierdzi naruszenia prawa.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o umorzenie zaległości podatkowej złożony przed terminem płatności jest przedwczesny. Postępowanie w sprawie umorzenia zaległości podatkowej jest bezprzedmiotowe, jeśli zaległość nie istnieje.

Odrzucone argumenty

Decyzja organu pierwszej instancji była nielogiczna i bezsensowna. Zobowiązanie podatkowe istniało od początku roku. Decyzja zawierała zasadnicze uchybienia dotyczące nieprzestrzegania wymogów z art. 107 KPA. Orzeczenie organu podatkowego zostało oparte na nieprawdziwych ustaleniach.

Godne uwagi sformułowania

Zaległość podatkowa ma charakter obiektywny tzn. jej powstanie jest związane z niezapłaceniem podatku w terminie płatności. Umorzenie może więc dotyczyć jedynie stosunku zobowiązaniowego, który istnieje w momencie podejmowania decyzji w tej sprawie. Bezprzedmiotowe jest zatem postępowanie o umorzenie, jeżeli zobowiązanie wygasło lub nie istnieje zaległość podatkowa.

Skład orzekający

Maria Tkacz-Rutkowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących umorzenia zaległości podatkowych i bezprzedmiotowości postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wniosek o umorzenie jest składany przed terminem płatności podatku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym, ale jej stan faktyczny jest dość typowy i nie zawiera elementów zaskoczenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 965/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-07-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Maria Tkacz-Rutkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 1603/06 - Wyrok NSA z 2008-01-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 67,  art. 51 par. 1,  art. 208
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w Wydziale I w dniu 3 lipca 2006 r. sprawy ze skargi L. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Uzasadnienie:
Przedmiotem skargi wniesionej przez L. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. dnia [...] nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza L. z dnia [...] r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie umorzenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005 r.
Wnioskiem z dnia [...] skarżący zwrócił się do Burmistrza L. o umorzenie w całości łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2005 r. Wniosek swój podatnik argumentował trudną sytuacją materialną, która nie pozwala na uregulowanie podatku bez znacznego wpływu na koszty utrzymania i egzystencję. Podał, że jest osobą samotną, posiadającą orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek opieki społecznej w wysokości [...] miesięcznie.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz L. postanowił o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że prowadzone w sprawie postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ na dzień wpływu podania tj. [...] w stosunku do podatnika nie występowały zaległości podatkowe w łącznym zobowiązaniu pieniężnym.
Odwołując się od decyzji organu pierwszej instancji L. T. wskazał, że wydana przez organ pierwszej instancji decyzja jest "nielogiczna i bezsensowna". Według podatnika zobowiązanie podatkowe istnieje od początku bieżącego roku a jego wysokość została ustalona uchwałą Rady Miejskiej L. na 2005 r. i nakazem płatniczym w rozbiciu na raty. Dodał, że w związku z trudną sytuacją materialną oraz planowanym od dnia [...] pobytem w szpitalu w Z. zwrócił się o umorzenie podatku od nieruchomości za 2005 r., który został ustalony w wydanym nakazie płatniczym. Zdaniem odwołującego się złożony wniosek podlegał więc rozpoznaniu, ponieważ zaskarżona decyzja zgodnie z pieczęcią na kopercie została nadana w dniu [...] . W tej sytuacji uważa on, że działanie urzędników zatrudnionych w Urzędzie Miejskim w L. ma wszelkie cechy niekompetencji i nieznajomości obowiązującego prawa. W końcowej części odwołania podatnik zwrócił
WSA/wyr. 1 a 2
Sygn. akt I SA/Wr 965/05
się o ponowne przeanalizowanie przez Burmistrza L. wydanej decyzji w ramach sprawowanego nadzoru i wypadku odmiennego stanowiska wytknięcia uchybień z konsekwencjami służbowymi w stosunku do winnych.
W kolejnym piśmie z dnia [...] skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. podatnik podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w złożonym odwołaniu.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie umorzenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. skarżący podniósł, że wydana decyzja zawiera zasadnicze uchybienia dotyczące nieprzestrzegania wymogów z art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego tj. w zakresie zawartości i treści decyzji. Ponadto strona podniosła, że orzeczenie organu podatkowego zostało oparte na nieprawdziwych ustaleniach przekazanych przez organ pierwszej instancji, gdyż o tym, że zaległości istnieją, świadczą wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. wydane w sprawach dotyczących skarżącego.
Odpowiadając na zarzuty skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. podtrzymało w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Ustosunkowując się do przywołanych w uzasadnieniu skargi wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I SA/Wr 3113/00 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt I SA/Wr 180/04, które według skarżącego potwierdzają istnienie zaległości podatkowej za 2005 r. organ odwoławczy wskazał, że nie dotyczą one rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej w sprawie.
Jednocześnie na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wniosło o rozpatrzenie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym, a pełnomocnik skarżącego w wyznaczonym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153,
WSA/wyr.1a 3
Sygn. akt I SA/Wr 965/05
poz. 1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem w przedmiotowej sprawie naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury, które wpływałoby na treść rozstrzygnięcia.
Podstawą rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. był obowiązujący w trakcie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) który stanowił, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z treści powołanego przepisu wynika więc w sposób jednoznaczny, że umorzenie może dotyczyć wyłącznie zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej. Zgodnie natomiast z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Za zaległość podatkową uważa się także zgodnie z § 2 tegoż artykułu niezapłaconą w terminie zaliczkę na podatek lub ratę podatku. Zaległość podatkowa ma charakter obiektywny tzn. jej powstanie jest związane z niezapłaceniem podatku w terminie płatności. Wyodrębnienie w art. 51 § 2 zaległości z tytułu niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek lub rat podatku wskazuje na zaakcentowanie samoistnego stosunku prawnego tych instytucji, niezależnego od zobowiązania podatkowego.
Z dokumentów załączonych do akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] Burmistrz L. ustalił stronie łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2005, w kwocie [...]. W decyzji tej zostały ustalone terminy zapłaty poszczególnych rat podatku tj. I rata w kwocie [...] - do [...]; II rata w kwocie [...] do [...].; III rata w kwocie [...] do [...] oraz IV rata w kwocie [...] do [...].
Podatnik wystąpił z wnioskiem o umorzenie podatku od nieruchomości za 2005 r. w dniu [...] (dzień wpływu podania do organu [...]). Decyzję w tej sprawie nr [...] organ pierwszej instancji wydał w dniu [...]
WSA/wyr.1a 4
Sygn. akt I SA/Wr 965/05
Z powyższego wynika, że zarówno w dacie złożenia wniosku jak i wydania zaskarżonej decyzji podatnik nie posiadał zaległości podatkowych, ponieważ termin płatności pierwszej raty podatku przypadał na dzień [...], kolejnych zaś rat na dzień [...],[...] oraz [...]. W związku z powyższym o zaległości podatkowej i to jedynie w odniesieniu do pierwszej z rat można mówić dopiero po upływie terminu płatności tej raty czyli od [...].
W związku z powyższym Sąd nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia przepisów prawa przez organy podatkowe pierwszej i drugiej instancji, gdyż w momencie wydania rozstrzygnięcia w sprawie przez organ pierwszej instancji zaległość podatkowa nie istniała, a zastosowanie instytucji umorzenia uregulowanej w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej możliwe jest tylko w stosunku do istniejącej w momencie wydania przez organ podatkowy decyzji. Za bezzasadne należy więc uznać zarzuty skarżącego dotyczące wydania decyzji z uchybieniem w zakresie zawartości i treści decyzji oraz oparcie orzeczenia organu podatkowego na nieprawdziwych ustaleniach przekazanych przez organ pierwszej instancji.
Jak słusznie zauważył organ odwoławczy - powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego - umorzenie zaległości podatkowych można rozpatrywać jedynie na płaszczyźnie wykonania zobowiązań podatkowych. Nie prowadzi ono bowiem do uchylenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, zaś wniosek o umorzenie podlega rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu wszczętym w sprawie, która nie obejmuje problematyki ustalania należności podatkowych. Umorzenie może więc dotyczyć jedynie stosunku zobowiązaniowego, który istnieje w momencie podejmowania decyzji w tej sprawie. Bezprzedmiotowe jest zatem postępowanie o umorzenie, jeżeli zobowiązanie wygasło lub nie istnieje zaległość podatkowa (wyrok z dnia 16.10.1984 r., sygn. akt SA/Wr 570/84, wyrok z dnia 18 października 1990 r., sygn. akt SA/Kr 876/90, wyrok z dnia 22. 12.1993 r., III SA 367/93).
W związku z powyższym w ocenie Sądu należy uznać wniosek skarżącego za przedwczesny tj. złożony przed upływem terminu płatności podatku. Słusznie więc zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji uznał przeprowadzenie postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej za bezprzedmiotowe i na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej umorzył postępowanie w niniejszej sprawie.
Sąd podzielił również stanowisko organu podatkowego stwierdzającego, że wyroki NSA z dnia 11 kwietnia 2003 r. sygn. akt I SA/Wr 3113/00 oraz WSA z dnia 24 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Wr 180/04, których stroną skarżącą był L.
WSA/wyr.1a 5
Sygn. akt I SA/Wr 965/05
T. nie dotyczą rozpatrywanej sprawy i nie mają wpływu na jej rozstrzygnięcie,
gdyż ich przedmiot dotyczył zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata
1996-1998.
Poczynione uwagi nakazały uznać, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. nie narusza prawa, co czyni skargę nieuzasadnioną i spowodowało jej oddalenie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
6