I SA/WR 953/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2005-10-06
NSApodatkoweŚredniawsa
VATsprzedaż samochodówpodatek od towarów i usługzwolnienie podmiotowezamiar zarobkowymajątek wspólnyewidencja VATimport samochodów

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika w sprawie opodatkowania sprzedaży samochodów osobowych podatkiem od towarów i usług, uznając, że skarżący działał w celu zarobkowym.

Skarżący kwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za październik 1998 r., która określiła przychód z tytułu sprzedaży samochodów. Organ podatkowy uznał, że skarżący przekroczył limit sprzedaży, tracąc zwolnienie podmiotowe i powinien opodatkować transakcje. Skarżący argumentował, że samochody były zakupione na cele prywatne i stanowiły majątek wspólny małżonków. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że materiał dowodowy potwierdza zamiar częstotliwej sprzedaży samochodów w celu zarobkowym, a fakt wspólności majątkowej nie zwalnia jednego z małżonków z odpowiedzialności podatkowej za własne transakcje.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT) sprzedaży samochodów osobowych przez skarżącego A. R. za październik 1998 r. Organ podatkowy uznał, że skarżący przekroczył limit sprzedaży we wrześniu 1998 r., co spowodowało utratę podmiotowego zwolnienia od podatku. W konsekwencji, organ określił przychód za październik 1998 r. i opodatkował go stawką 22%. Dodatkowo, ustalono, że skarżący w latach 1994-1998 dokonał importu i sprzedaży wielu samochodów oraz podzespołów, nie ujmując tych transakcji w ewidencji VAT. Sąd uznał, że materiał dowodowy, w tym ilość sprzedanych samochodów, ceny zakupu i sprzedaży, a także konieczność napraw, potwierdzają zamiar skarżącego dokonywania sprzedaży w sposób częstotliwy i zarobkowy. Sąd odrzucił argument skarżącego o prywatnym charakterze zakupu samochodów oraz o tym, że stanowiły one majątek wspólny małżonków, podkreślając, że odpowiedzialność podatkowa dotyczy osoby wykonującej czynności we własnym imieniu i na własny rachunek, niezależnie od zgody współmałżonka. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń prawa procesowego przez organy podatkowe, które prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy. W rezultacie, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sprzedaż samochodów podlega opodatkowaniu VAT, jeśli podatnik działa we własnym imieniu i na własny rachunek, a okoliczności wskazują na zamiar wykonywania tych czynności w sposób częstotliwy, nawet jeśli zostały wykonane jednorazowo lub gdy czynności polegają na jednorazowej sprzedaży rzeczy w tym celu nabytej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że materiał dowodowy, w tym ilość sprzedanych samochodów, ceny zakupu i sprzedaży, a także konieczność napraw, potwierdza zamiar skarżącego dokonywania sprzedaży w sposób częstotliwy i zarobkowy. Fakt wspólności majątkowej nie zwalnia jednego z małżonków z odpowiedzialności podatkowej za własne transakcje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

uptu art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Podatnikami VAT są osoby fizyczne wykonujące we własnym imieniu i na własny rachunek czynności podlegające opodatkowaniu, jeśli okoliczności wskazują na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet jednorazowo, lub gdy polegają na jednorazowej sprzedaży rzeczy w tym celu nabytej.

Pomocnicze

uptu art. 14 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Granice swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

upsa art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

upsa art. 145 § § 1 pkt. 1 a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

upsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

Kodeks art. 31

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Powstanie wspólności majątkowej małżeńskiej.

Kodeks art. 32 § § 1 i 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Zakres przedmiotów stanowiących dorobek małżonków.

Kodeks art. 33

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Katalog przedmiotów wchodzących w skład majątków odrębnych małżonków.

Kodeks art. 35

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Zakaz żądania podziału majątku wspólnego i rozporządzania udziałem w czasie trwania wspólności.

Kodeks art. 36

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Zarząd majątkiem wspólnym i zgoda współmałżonka na czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu.

uptu art. 2 § ust. 4

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Prawnopodatkowa skuteczność czynności podjętej przez jednego z małżonków nie jest uzależniona od zgody drugiego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zamiar skarżącego dokonywania sprzedaży samochodów w sposób częstotliwy i zarobkowy. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zastosowanie prawa materialnego przez organy podatkowe. Niezależność odpowiedzialności podatkowej jednego z małżonków od zgody drugiego w zakresie czynności przekraczających zwykły zarząd majątkiem wspólnym.

Odrzucone argumenty

Samochody zostały zakupione na cele prywatne i stanowiły majątek wspólny małżonków. Naruszenie przepisów prawa procesowego przez organy podatkowe (niepełne zebranie materiału dowodowego).

Godne uwagi sformułowania

okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet, jeżeli zostały wykonane jednorazowo, a także wówczas, gdy czynności te polegają na jednorazowej sprzedaży rzeczy w tym celu nabytej. O istnieniu zamiaru decyduje, bowiem całokształt zachowań podatnika. Bez znaczenia dla celów podatku od towarów i usług jest fakt ewentualnego nabycia rzeczy przez małżonków z majątku wspólnego. Prawnopodatkowa skuteczność czynności podjętej przez jednego z małżonków nie jest uzależniona od zgody drugiego z nich na jej dokonanie.

Skład orzekający

Lidia Błystak

przewodniczący

Ludmiła Jajkiewicz

sprawozdawca

Ireneusz Dukiel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku podatkowego VAT przy sprzedaży samochodów przez osoby fizyczne, zwłaszcza w kontekście zamiaru zarobkowego i majątku wspólnego małżonków."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 1998 r. i ustawy o VAT z 1993 r., która została zastąpiona nową ustawą o VAT w 2004 r. Niemniej, zasady dotyczące zamiaru zarobkowego i podmiotowości podatkowej pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak organy podatkowe i sądy oceniają zamiar podatnika w kontekście sprzedaży dóbr, które mogą być jednocześnie przedmiotem majątku osobistego lub wspólnego. Jest to typowy przykład sporu podatkowego, ale z ciekawym aspektem dotyczącym majątku wspólnego.

Czy prywatny zakup samochodu może stać się podstawą do naliczenia VAT?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 953/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ireneusz Dukiel
Lidia Błystak /przewodniczący/
Ludmiła Jajkiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art. 5  ust. 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Błystak Sędziowie Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz / sprawozdawca/ Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Protokolant Katarzyna Gierczak po rozpoznaniu w dniu 6 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 1998 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Skarżący A. R. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] o nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] o nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 1998 r. w kwocie 99,00 zł.
Podstawą wydania zaskarżonej decyzji było stwierdzenie przez Urząd Skarbowy w L., iż wartość sprzedanych towarów przez skarżącego przekroczyła we wrześniu 1998 r. kwotę [...], powodując utratę podmiotowego zwolnienia od podatku. Wobec czego organ określił przychód za październik 1998 r. na kwotę [...] i opodatkował stawką 22 %.
Ponadto organ ustalił, iż skarżący w latach 1994 – 1997 dokonał importu czterdziestu dziewięciu samochodów osobowych (różnych marek) i podzespołów oraz dokonał dwudziestu sprzedaży. Natomiast w roku 1998 skarżący zakupił podzespoły do trzech samochodów, przyczepę Kramer i urządzenia do diagnozowania pojazdów samochodowych i sprzedał cztery samochody. Skarżący nie ujął, zarówno zakupu, jak i sprzedaży przedmiotowych samochodów, w prowadzonej dla celów podatku od towarów i usług ewidencji zakupu i sprzedaży.
Organ ustalił również, iż skarżący łącznie dokonał zakupów na kwotę [...]. Natomiast przychód z działalności gospodarczej (w zakresie świadczenia usług naprawy pojazdów samochodowych) w roku 1998 wyniósł [...], co zdaniem organu wskazuje, iż rzeczywistym zamiarem skarżącego było nabywanie samochodów w celu dalszej sprzedaży i uzyskanie dodatkowego źródła przychodu.
Potwierdza to także dokonywanie czynności nabycia i sprzedaży rzeczy tego samego rodzaju w sposób ciągły i zorganizowany.
Skarżący w skardze z dnia [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zarzucił:
• naruszenie prawa materialnego, to jest art. 5 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U Nr 11, poz. 50 ze zm.) w skrócie uptu, poprzez przyjęcie, iż skarżący sprzedawał samochody we własnym imieniu i na własny rachunek, w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania w sposób częstotliwy oraz przyjął, iż wartość sprzedaży towarów i usług wykonywanych we własnym imieniu i na własny rachunek przekroczyła w 1998 r. kwotę [...] oraz
• naruszenie prawa procesowego a w szczególności art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U z 2005 r. Nr 8, poz. 60) – w skrócie Ordynacja podatkowa, poprzez nie zebranie materiału dowodowego wskazującego, iż nabyte samochody Honda i BMW były używane przez Państwo R. w celach prywatnych a ich nabycie nie miało na celu ich sprzedaży lecz używanie na potrzeby rodziny.
W uzasadnieniu podniósł między innymi, iż sprzedane w roku 1998 samochody były zakupione i używane na potrzeby osobiste rodziny. Ponadto samochody te stanowiły majątek wspólny małżonków R. i ewentualne obciążenie podatkowe powinno obciążać po połowie oboje małżonków. Podniósł także, że organ nie wykazał, iż skarżący zakupił te samochody z zamiarem ich sprzedaży.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę z dnia [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Dodatkowo pismem z dnia [...] organ poinformował, iż zobowiązanie podatkowe za wrzesień, październik i listopad 1998 r. zostało uregulowane w dniu [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.
Tak, więc uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej upsa.
W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji należy przypomnieć, iż w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 uptu podatnikami podatku od towarów i usług są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne mające siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wykonują we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet, jeżeli zostały wykonane jednorazowo, a także wówczas, gdy czynności te polegają na jednorazowej sprzedaży rzeczy w tym celu nabytej.
Materiał dowodowy sprawy potwierdza, zdaniem Sądu, iż zamiarem skarżącego było dokonywanie w sposób częstotliwy sprzedaży samochodów osobowych, nabytych w tym celu. Wskazuje na to nie tylko ilość sprzedanych samochodów w tak krótkim czasie (cztery samochody w ciągu roku), lecz również fakt, sprzedaży tych samochodów po cenach wyższych od cen zakupu (Renault 19 [...] – [...]; BMW [...] –[...]; BMW [...] – [...]; Honda Accord [...] –[...],), a także to, iż nabywane samochody wymagały przeprowadzenia napraw, co z reguły nie występuje w obrocie samochodami nabytymi na cele osobiste.
Nie słusznie, zdaniem Sądu, skarżący zrzuca organom bezzasadność cofnięcia się do zdarzeń mających miejsce w latach 1994 – 1997. O istnieniu zamiaru decyduje, bowiem całokształt zachowań podatnika. Wprawdzie zamiar dokonywania sprzedaży w sposób częstotliwy, określony w art. 5 ust. 1 pkt 1 uptu, musi istnieć, jak słusznie zauważa skarżący, w chwili jej dokonywania, lecz wbrew temu, co twierdzi skarżący, cofnięcie się do lat poprzedzających rok 1998 umożliwiło organom ustalenie istnienia tego zamiaru przy sprzedaży we wrześniu 1998 r. Hondy Accord.
Bez znaczenia dla celów podatku od towarów i usług jest fakt ewentualnego nabycia rzeczy przez małżonków z majątku wspólnego. Stosownie do art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w skrócie Kodeks, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa), obejmująca ich dorobek, który stanowią przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania tej wspólności przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Zakres przedmiotów stanowiących dorobek małżonków określają w szczególności przepisy art. 32 § 1 i 2 Kodeksu, natomiast art. 33 Kodeksu zawiera katalog przedmiotów majątkowych i praw, które nie należą do majątku dorobkowego przy wspólności ustawowej, wchodząc w skład majątków odrębnych każdego z małżonków.
Istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej. W czasie trwania wspólności majątkowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego, jak również nie może rozporządzać lub zobowiązywać się do rozporządzenia udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku (art. 35 Kodeksu). Oboje małżonkowie są wprawdzie obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, jednak każdy z nich może zarząd ten wykonywać samodzielnie z zastrzeżeniem, że dla dokonania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymagana jest zgoda współmałżonka wyrażona w formie przewidzianej dla danej czynności prawnej (art. 36 Kodeksu).
Tak, więc każdy z małżonków jest uprawniony do samodzielnego zarządzania majątkiem wspólnym, może on samodzielnie, we własnym imieniu i na własny rachunek dokonywać czynności prawnych będących wykonywaniem tego zarządu, jakkolwiek skuteczność czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga akceptacji drugiego małżonka. Należy jednak zauważyć, iż na gruncie podatku od towarów i usług prawnopodatkowa skuteczność czynności podjętej przez jednego z małżonków nie jest uzależniona od zgody drugiego z nich na jej dokonanie. Czynność taka podlega opodatkowaniu niezależnie od tego, czy została wykonana z zachowaniem warunków i form określonych przepisami prawa (art. 2 ust. 4 uptu).
Stad też brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że wykonywanie czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług przez jednego z małżonków (sprzedaż towarów, odpłatne świadczenie usług, import itp.) czyni podatnikiem tego podatku również drugiego małżonka, gdy czynności te dotyczą składników ich majątku wspólnego, a przychód uzyskany z wykonywania tych czynności stanowi ich majątek dorobkowy.
Przyjmując, zatem, iż skarżący z tytułu dokonanych sprzedaży samochodów stał się podatnikiem podatku od towarów i usług we wrześniu 1998 r., to powinien był opodatkować tym podatkiem dokonane w październiku tego roku czynności.
Sąd nie podzielił także zarzutu skarżącego naruszenia przepisów prawa procesowego, a powołane przez skarżącego zasady nie zostały przez organy naruszone.
Organy podatkowe obu instancji przeprowadziły postępowanie podatkowe zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej, nakazującą organom podatkowym podejmowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także z zasadą wyrażoną w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązującą organ do zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Zgodnie z wyżej wskazanymi zasadami organy uwzględniły zarówno okoliczności niekorzystne, jak i korzystne dla skarżącego, a to, że wynik tych ustaleń nie spełnia jego oczekiwań nie oznacza jednak, iż została naruszona którakolwiek z tych zasada.
Organy podatkowe nie przekroczył także granic swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego (art. 191 Ordynacji podatkowej), a dokonana przez nie ocena umów sprzedaży samochodów była niezbędna w celu ustalenia, czy skarżący wywiązał się w sposób prawidłowy z zobowiązań podatkowych.
Konkludując należy stwierdzić, iż organy podatkowe ustaliły w sposób prawidłowy stan faktyczny sprawy i zastosowały prawidłowo prawo materialne.
Podsumowując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, została wydana zgodnie ze wskazanymi powyżej przepisami prawa.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 upsa oddalił skargę.