I SA/Wr 952/04

I SA/Wr 952/04 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Ireneusz Dukiel
Lidia Błystak /przewodniczący/
Ludmiła Jajkiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
art. 7 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Błystak Sędziowie Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz / sprawozdawca/ Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Protokolant Katarzyna Gierczak po rozpoznaniu w dniu 6 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 1998 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] o nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącego kwotę 1.448,00 zł (słownie: jeden tysiąc czterysta czterdzieści osiem złotych) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że wymienione w pkt I decyzje nie podlegają wykonaniu.
Uzasadnienie
Skarżący A. R. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] o nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] o nr [...] w przedmiocie określenia za wrzesień 1998 r. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w kwocie [...].
Podstawą wydania zaskarżonej decyzji było stwierdzenie przez Urząd Skarbowy w L. zaistnienia następujących okoliczności:
Skarżący nie opodatkował podatkiem od towarów i usług dokonaną w dniu [...] sprzedaż samochodu osobowego marki Honda Accord, do którego karoserię zakupił [...] a silnik [...]r.
Samochód ten został zarejestrowany przez skarżącego w dniu [...] oraz ubezpieczony.
Ponadto organ ustalił, iż skarżący w latach 1994 – 1997 dokonał importu czterdziestu dziewięciu samochodów osobowych (różnych marek) i podzespołów oraz dokonał dwudziestu sprzedaży. Natomiast w roku 1998 skarżący zakupił podzespoły do trzech samochodów, przyczepę Kramer i urządzenia do diagnozowania pojazdów samochodowych i sprzedał cztery samochody. Skarżący nie ujął, zarówno zakupu, jak i sprzedaży przedmiotowych samochodów, w prowadzonej dla celów podatku od towarów i usług ewidencji zakupu i sprzedaży.
Organ ustalił również, iż skarżący łącznie dokonał zakupów na kwotę [...]. Natomiast przychód z działalności gospodarczej (w zakresie świadczenia usług naprawy pojazdów samochodowych) w roku 1998 wyniósł [...], co zdaniem organu wskazuje, iż rzeczywistym zamiarem skarżącego było nabywanie samochodów w celu dalszej sprzedaży i uzyskanie dodatkowego źródła przychodu.
Potwierdza to także dokonywanie czynności nabycia i sprzedaży rzeczy tego samego rodzaju w sposób ciągły i zorganizowany.
Skarżący w skardze z dnia [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zarzucił:
• naruszenie prawa materialnego, to jest art. 5 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U Nr 11, poz. 50 ze zm.) w skrócie uptu, poprzez przyjęcie, iż skarżący sprzedawał samochody we własnym imieniu i na własny rachunek, w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania w sposób częstotliwy oraz przyjął, iż wartość sprzedaży towarów i usług wykonywanych we własnym imieniu i na własny rachunek przekroczyła w 1998 r. kwotę [...] oraz
• naruszenie prawa procesowego a w szczególności art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U z 2005 r. Nr 8, poz. 60) – w skrócie Ordynacja podatkowa, poprzez nie zebranie materiału dowodowego wskazującego, iż nabyte samochody Honda i BMW były używane przez Państwo R. w celach prywatnych a ich nabycie nie miało na celu ich sprzedaży lecz używanie na potrzeby rodziny.
W uzasadnieniu podniósł między innymi, iż sprzedane w roku 1998 samochody były zakupione i używane na potrzeby osobiste rodziny. Ponadto samochody te stanowiły majątek wspólny małżonków R. i ewentualne obciążenie podatkowe powinno obciążać po połowie oboje małżonków. Podniósł także, że organ nie wykazał, iż skarżący zakupił te samochody z zamiarem ich sprzedaży.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę z dnia [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Dodatkowo pismem z dnia [...] organ poinformował, iż zobowiązanie podatkowe za wrzesień, październik i listopad 1998 r. zostało uregulowane w dniu [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.
Tak, więc uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej upsa.
W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego.
Niezależnie, bowiem od zarzutów i żądań podniesionych w skardze Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa oraz przepisy mające zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Jedynym ograniczeniem jest związanie Sądu granicami sprawy, w której skarga została wniesiona, a także zakazem orzekania na niekorzyść strony skarżącej. Zgodnie, bowiem z przepisem art. 134 § 2 upsa Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji należy przypomnieć, iż w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 uptu podatnikami podatku od towarów i usług są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne mające siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wykonują we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet, jeżeli zostały wykonane jednorazowo, a także wówczas, gdy czynności te polegają na jednorazowej sprzedaży rzeczy w tym celu nabytej.
Materiał dowodowy sprawy potwierdza, zdaniem Sądu, iż zamiarem skarżącego było dokonywanie w sposób częstotliwy sprzedaży samochodów osobowych, nabytych w tym celu. Wskazuje na to nie tylko ilość sprzedanych samochodów w tak krótkim czasie (cztery samochody w ciągu roku), lecz również fakt, sprzedaży tych samochodów po cenach wyższych od cen zakupu (Renault 19 [...] – [...]; BMW [...] – [...]; BMW [...] – [...]; Honda Accord [...] –[...],), a także to, iż nabywane samochody wymagały przeprowadzenia napraw, co z reguły nie występuje w obrocie samochodami nabytymi na cele osobiste.
Nie słusznie, zdaniem Sądu, skarżący zrzuca organom bezzasadność cofnięcia się do zdarzeń mających miejsce w latach 1994 – 1997. O istnieniu zamiaru decyduje, bowiem całokształt zachowań podatnika. Wprawdzie zamiar dokonywania sprzedaży w sposób częstotliwy, określony w art. 5 ust. 1 pkt 1 uptu, musi istnieć, jak słusznie zauważa skarżący, w chwili jej dokonywania, lecz wbrew temu, co twierdzi skarżący, cofnięcie się do lat poprzedzających rok 1998 umożliwiło organom ustalenie istnienia tego zamiaru przy sprzedaży we wrześniu 1998 r. Hondy Accord.
Bez znaczenia dla celów podatku od towarów i usług jest fakt ewentualnego nabycia rzeczy przez małżonków z majątku wspólnego. Stosownie do art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w skrócie Kodeks, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa), obejmująca ich dorobek, który stanowią przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania tej wspólności przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Zakres przedmiotów stanowiących dorobek małżonków określają w szczególności przepisy art. 32 § 1 i 2 Kodeksu, natomiast art. 33 Kodeksu zawiera katalog przedmiotów majątkowych i praw, które nie należą do majątku dorobkowego przy wspólności ustawowej, wchodząc w skład majątków odrębnych każdego z małżonków.
Istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej. W czasie trwania wspólności majątkowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego, jak również nie może rozporządzać lub zobowiązywać się do rozporządzenia udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku (art. 35 Kodeksu). Oboje małżonkowie są wprawdzie obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, jednak każdy z nich może zarząd ten wykonywać samodzielnie z zastrzeżeniem, że dla dokonania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymagana jest zgoda współmałżonka wyrażona w formie przewidzianej dla danej czynności prawnej (art. 36 Kodeksu).
Tak, więc każdy z małżonków jest uprawniony do samodzielnego zarządzania majątkiem wspólnym, może on samodzielnie, we własnym imieniu i na własny rachunek dokonywać czynności prawnych będących wykonywaniem tego zarządu, jakkolwiek skuteczność czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga akceptacji drugiego małżonka. Należy jednak zauważyć, iż na gruncie podatku od towarów i usług prawnopodatkowa skuteczność czynności podjętej przez jednego z małżonków nie jest uzależniona od zgody drugiego z nich na jej dokonanie. Czynność taka podlega opodatkowaniu niezależnie od tego, czy została wykonana z zachowaniem warunków i form określonych przepisami prawa (art. 2 ust. 4 uptu).
Stad też brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że wykonywanie czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług przez jednego z małżonków (sprzedaż towarów, odpłatne świadczenie usług, import itp.) czyni podatnikiem tego podatku również drugiego małżonka, gdy czynności te dotyczą składników ich majątku wspólnego, a przychód uzyskany z wykonywania tych czynności stanowi ich majątek dorobkowy.
Przyjmując, zatem, iż skarżący z tytułu dokonanych sprzedaży samochodów stał się podatnikiem podatku od towarów i usług, Sąd uznał jednak, iż jest on zwolniony z tego podatku.
Na podstawie art. 7 ust.1 pkt 5 uptu zwolnieniu z podatku od towarów i usług podlegała sprzedaż towarów używanych, z wyjątkiem importu, pod warunkiem, że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało sprzedającemu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Tak, więc podatnik mógł skorzystać z tego prawa pod warunkiem, że dokonał sprzedaży (darowizny) towarów używanych, w rozumieniu przepisów uptu oraz że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało mu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
Zgodnie z art. 4 pkt 7b uptu towarem używanym ( w odniesieniu do rzeczy ruchomych) w rozumieniu przepisów uptu jest towar, którego okres używania przez podatnika dokonującego sprzedaży wyniósł, co najmniej pół roku.
W niniejszej sprawie bezsporne jest to, iż sprzedaż samochodu we wrześniu 1998 r. nastąpiła po upływie sześciu miesięcy od daty nabycia.
Również drugi z warunków, co nie jest przedmiotem sporu, a jedynie rozważań Sądy, został spełniony.
Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "w stosunku do tych towarów" należy rozumieć w ten sposób, że chodzi o podatek naliczony od czynności nabycia towaru, nie zaś o podatek naliczony od innych czynności związanych z tym towarem. Innymi słowy powyższy warunek nie jest spełniony, gdy podatnik miał prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od obrotu danym towarem. Celem zwolnienia wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 5 uptu jest umożliwienie sprzedaży bez podatku towarów, co, do których ekonomiczny ciężar podatku został już poniesiony przez podatnika, który nie mógł odliczyć podatku zapłaconego przy ich nabyciu z powodu wyraźnego zakazu odliczenia, ale także zwolnienie dotyczy tych sytuacji, gdy towar został nabyty bez podatku lub przez podatnika, który w chwili nabycia korzystał ze zwolnienia podatkowego i dlatego nie przysługiwało mu prawo do odliczenia.
Zwolnienie nie dotyczy natomiast takiej sytuacji, w której podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego, ale z niego nie skorzystał, co nie zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżący był, bowiem zobowiązany do uiszczenia podatku importowego z tytułu zaimportowania samochodu, co nie jest równoznaczne z podatkiem naliczonym przy zakupie towaru.
Sąd nie podzielił także zarzutu skarżącego naruszenia przepisów prawa procesowego, a powołane przez skarżącego zasady nie zostały przez organy naruszone.
Organy podatkowe obu instancji przeprowadziły postępowanie podatkowe zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 122 Ordynacji podatkowej, nakazującą organom podatkowym podejmowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także z zasadą wyrażoną w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązującą organ do zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Zgodnie z wyżej wskazanymi zasadami organy uwzględniły zarówno okoliczności niekorzystne, jak i korzystne dla skarżącego, a to, że wynik tych ustaleń nie spełnia jego oczekiwań nie oznacza jednak, iż została naruszona którakolwiek z tych zasada.
Organy podatkowe nie przekroczył także granic swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego (art. 191 Ordynacji podatkowej), a dokonana przez nie ocena umów sprzedaży samochodów była niezbędna w celu ustalenia, czy skarżący wywiązał się w sposób prawidłowy z zobowiązań podatkowych.
Konkludując należy stwierdzić, iż organy podatkowe ustaliły w sposób prawidłowy stan faktyczny sprawy, dokonując przy tym nieprawidłowej wykładni prawa materialnego.
Podsumowując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, została wydana z naruszeniem przepisów prawa.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a upsa uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i orzekł na podstawie art. 200 upsa zwrot kosztów postępowania. Wstrzymanie wykonania decyzji Sąd orzekł na podstawie art.152 upsa.