I SA/WR 932/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka I S.A. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie, określającą spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za luty 2014 r. w kwocie 7 086 098 zł. Organy podatkowe uznały, że spółka uczestniczyła w karuzeli podatkowej, nie dochowała należytej staranności przy wyborze kontrahentów i że faktury od kontrahentów I i II nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Spółka zarzuciła m.in. naruszenie przepisów o przedawnieniu zobowiązania podatkowego, błędne ustalenia faktyczne oraz dopuszczenie dowodów z podsłuchów ABW uzyskanych niezgodnie z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, ponieważ wszczęcie śledztwa przez Prokuraturę Okręgową w O. nie spełniało wymogów art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia było wadliwe i miało charakter instrumentalny. Ponadto, Sąd uznał, że dowody z podsłuchów ABW, uzyskane w okresie obowiązywania art. 27 ust. 15a ustawy o ABW, były niedopuszczalne w postępowaniu podatkowym. Sąd stwierdził również, że organy podatkowe nie wykazały w sposób przekonujący świadomego udziału spółki w oszustwie podatkowym ani niedopełnienia przez nią wymogów staranności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o przedawnieniu zobowiązań podatkowych w kontekście postępowań karnych, dopuszczalność dowodów z podsłuchów w postępowaniu podatkowym oraz zasady odliczania VAT w przypadku karuzeli podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych związanych z datami obowiązywania przepisów oraz konkretnymi dowodami.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, które pozostaje w związku z niewykonaniem zobowiązania podatkowego, powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania podatkowego, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale pod warunkiem spełnienia szeregu przesłanek, w tym wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, ustalenia związku tego przestępstwa z niewykonaniem zobowiązania oraz zawiadomienia podatnika o tym fakcie w sposób określony w art. 70c Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie przesłanki te nie zostały spełnione.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zawiadomienie o wszczęciu śledztwa nie wskazywało na przestępstwo skarbowe, a śledztwo nie dotyczyło bezpośrednio okresu objętego zobowiązaniem podatkowym. Ponadto, zawiadomienie zostało skierowane z opóźnieniem, co sugeruje instrumentalne wykorzystanie przepisu.
Czy dowody uzyskane w ramach kontroli operacyjnej (podsłuchy) przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, zebrane w okresie obowiązywania art. 27 ust. 15a ustawy o ABW, mogą być wykorzystane jako dowód w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dowody te nie mogą być wykorzystane w postępowaniu podatkowym, ponieważ w czasie ich pozyskania obowiązywał przepis zakazujący takiego wykorzystania poza postępowaniem karnym. Nowelizacja ustawy o ABW nie ma zastosowania wstecz.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 27 ust. 15a ustawy o ABW obowiązujący w czasie pozyskania dowodów, który wykluczał ich wykorzystanie w postępowaniu podatkowym. Nowelizacja z 2016 r. nie ma zastosowania wstecz do dowodów zebranych przed jej wejściem w życie. Ponadto, narusza to zasadę niedziałania prawa wstecz.
Czy spółka, która nabyła towary od kontrahentów, którzy następnie okazali się 'znikającymi podatnikami', może odliczyć podatek naliczony, jeśli sama dochowała należytej staranności i nie wiedziała o oszustwie na wcześniejszych etapach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli spółka dochowała należytej staranności i nie wiedziała ani nie mogła wiedzieć o oszustwie na wcześniejszych etapach łańcucha dostaw, prawo do odliczenia podatku naliczonego nie może być jej odmówione, nawet jeśli na wcześniejszych etapach doszło do oszustwa podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE, zgodnie z którym każdą transakcję należy rozpatrywać indywidualnie. Odmowa prawa do odliczenia jest możliwa tylko w przypadku udowodnienia świadomości podatnika o udziale w oszustwie. Organy podatkowe nie wykazały takiej świadomości ani niedochowania należytej staranności przez spółkę.
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i oceniły materiał dowodowy w sprawie uczestnictwa spółki w karuzeli podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy podatkowe naruszyły zasady prawdy obiektywnej, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i swobodnej oceny dowodów.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie wykazały świadomego udziału spółki w oszustwie, nie udowodniły korzyści spółki z procederu, a także nie odniosły się w sposób pogłębiony do argumentów spółki dotyczących realności transakcji i procedur weryfikacji kontrahentów.
Przepisy (13)
Główne
o.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, które pozostaje w związku z niewykonaniem zobowiązania podatkowego, powoduje nierozpoczęcie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia, pod warunkiem zawiadomienia podatnika.
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Określa przypadki, w których prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony nie przysługuje, w tym gdy faktury wystawione przez kontrahentów nie dokumentują rzeczywistych transakcji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
o.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
Określa sposób i termin zawiadomienia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
u.k.s. art. 10 § ust. 2 pkt 11
Ustawa o kontroli skarbowej
Podstawa do prowadzenia postępowania kontrolnego.
u.k.a.s. art. 202 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Przejęcie postępowania kontrolnego przez Naczelnika.
u.a.b.w. art. 27 § ust. 15a
Ustawa o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu
Zakaz wykorzystania dowodów z kontroli operacyjnej poza postępowaniem karnym (w brzmieniu obowiązującym w marcu-czerwcu 2014 r.).
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami skargi.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
o.p. art. 180
Ordynacja podatkowa
Dopuszczalność dowodów w postępowaniu podatkowym.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu z powodu niespełnienia wymogów art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. • Dowody z podsłuchów ABW są niedopuszczalne w postępowaniu podatkowym. • Organy podatkowe nie wykazały świadomego udziału spółki w oszustwie podatkowym ani niedochowania należytej staranności. • Transakcje spółki były rzeczywiste, a towary zostały fizycznie dostarczone.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że spółka uczestniczyła w karuzeli podatkowej i nie dochowała należytej staranności. • Wszczęcie śledztwa karnego skarbowego spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia. • Dowody z podsłuchów ABW są dopuszczalne i potwierdzają nieprawidłowości w transakcjach spółki.
Godne uwagi sformułowania
instrumentalne wykorzystanie mechanizmu z art. 70c o.p. • dowody z podsłuchów ABW były niedopuszczalne w postępowaniu podatkowym • nie wykazały w sposób przekonujący świadomego udziału spółki w oszustwie podatkowym • każdą transakcję należy rozpatrywać indywidualnie, per se
Skład orzekający
Marta Semiczek
przewodniczący
Jarosław Horobiowski
sędzia
Łukasz Cieślak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu zobowiązań podatkowych w kontekście postępowań karnych, dopuszczalność dowodów z podsłuchów w postępowaniu podatkowym oraz zasady odliczania VAT w przypadku karuzeli podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych związanych z datami obowiązywania przepisów oraz konkretnymi dowodami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy złożonej karuzeli VAT, wykorzystania dowodów z podsłuchów oraz przedawnienia zobowiązania podatkowego, co jest tematem o dużym znaczeniu praktycznym dla przedsiębiorców i prawników.
“WSA uchyla decyzję VAT: przedawnienie i niedopuszczalne podsłuchy kluczem do wygranej spółki.”
Dane finansowe
WPS: 20 565 943 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.