I SA/Wr 922/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2021-12-09
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyosoba fizycznaspółka komandytowazwrot wkładuinterpretacja podatkowaunikanie opodatkowaniaklauzula przeciwko unikaniu opodatkowaniasztuczność czynnościkorzyść podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o odmowie wydania interpretacji podatkowej, uznając, że częściowy zwrot wkładu w spółce komandytowej nie jest czynnością sztuczną ani unikaniem opodatkowania.

Skarżący K.K. złożył wniosek o interpretację podatkową dotyczącą skutków zwrotu części wkładu w spółce komandytowej. Organ podatkowy odmówił wydania interpretacji, powołując się na uzasadnione przypuszczenie, że czynność ta może stanowić unikanie opodatkowania (art. 119a Ordynacji podatkowej). Sąd uchylił postanowienie organu, stwierdzając, że zwrot wkładu w opisanych okolicznościach nie jest sprzeczny z celem ustawy podatkowej ani nie ma sztucznego charakteru, a organ nie wykazał wystarczająco uzasadnionego przypuszczenia o unikaniu opodatkowania.

Sprawa dotyczyła odmowy wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w przedmiocie skutków podatkowych zwrotu części wkładów w spółce komandytowej. Skarżący, K.K., zamierzał wycofać część wkładu wniesionego do spółki komandytowej, motywując to chęcią zmniejszenia zaangażowania kapitałowego z uwagi na rosnące ryzyko gospodarcze. Organ podatkowy odmówił wydania interpretacji, opierając się na opinii Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, że istnieje uzasadnione przypuszczenie, iż czynność ta może stanowić unikanie opodatkowania w rozumieniu art. 119a Ordynacji podatkowej, ze względu na jej potencjalnie sztuczny charakter i dążenie do korzyści podatkowej sprzecznej z celem ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę za uzasadnioną i uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd podkreślił, że pojęcie "uzasadnionego przypuszczenia" musi być oparte na obiektywnych racjach i racjonalnej argumentacji, a organ nie może poprzestać na hipotetycznym przypuszczeniu. W ocenie Sądu, opisana czynność wycofania części wkładu, motywowana zmniejszeniem ryzyka gospodarczego, nie miała sztucznego charakteru ani nie była sprzeczna z celem ustawy podatkowej. Zwrot wkładu był neutralny podatkowo, a jego realizacja nie prowadziła do nieuzasadnionej korzyści podatkowej. Sąd wskazał, że ciężar wykazania unikania opodatkowania spoczywa na organie podatkowym, a opinia Szefa KAS nie może być wyłączną podstawą do odmowy wydania interpretacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa wydania interpretacji nie jest uzasadniona, jeśli organ nie przedstawił przekonującej argumentacji opartej na obiektywnych racjach, że czynność może stanowić unikanie opodatkowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ podatkowy nie wykazał "uzasadnionego przypuszczenia" o unikaniu opodatkowania. Samo przypuszczenie, oparte jedynie na opinii Szefa KAS, nie jest wystarczające do odmowy wydania interpretacji. Ciężar wykazania cech unikania opodatkowania spoczywa na organie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

O.p. art. 14b § § 5b pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a lub stanowić nadużycie prawa.

O.p. art. 119a § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli osiągnięcie tej korzyści, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, było głównym lub jednym z głównych celów jej dokonania, a sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania).

Pomocnicze

O.p. art. 119c § § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.d.o.f. art. 30a § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przewiduje opodatkowanie wypłat z zysku spółek komandytowych 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym.

k.s.h. art. 551 § § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych

p.p.s.a. art. 146

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 5 § ust. 5

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wykazał "uzasadnionego przypuszczenia" o unikaniu opodatkowania. Czynność częściowego zwrotu wkładu nie jest sztuczna ani sprzeczna z celem ustawy podatkowej. Motywacja zmniejszenia ryzyka gospodarczego jest uzasadniona. Zwrot wkładu jest neutralny podatkowo. Opinia Szefa KAS nie może być wyłączną podstawą do odmowy wydania interpretacji.

Odrzucone argumenty

Czynność częściowego zwrotu wkładu ma znamiona sztuczności. Głównym celem działania było osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z celem ustawy. Działanie prowadzi do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu istniejącego przed dokonaniem czynności.

Godne uwagi sformułowania

"uzasadnione przypuszczenie" należy rozumieć jako oparte na obiektywnych racjach, poparte racjonalną argumentacją wnioskowanie o prawdopodobieństwie wystąpienia określonego zdarzenia organ nie może poprzestać jedynie na hipotetycznym przypuszczeniu o działaniu mającym na celu uzyskanie niedozwolonej korzyści podatkowej ciężar wykazania, że opisane we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) ma cechy, które wskazują na unikanie opodatkowania, spoczywa wyłącznie na organie podatkowym zwrot części środków uprzednio wniesionych do spółki nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych

Skład orzekający

Dagmara Stankiewicz-Rajchman

przewodniczący sprawozdawca

Dagmara Dominik-Ogińska

członek

Jarosław Horobiowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wydania interpretacji podatkowej w sprawach dotyczących unikania opodatkowania, wymogi dotyczące \"uzasadnionego przypuszczenia\" oraz charakteru czynności w spółkach komandytowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu wkładu w spółce komandytowej i odmowy wydania interpretacji. Wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia unikania opodatkowania i granic interpretacji podatkowych, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego. Pokazuje, jak sąd ocenia "sztuczność" działań gospodarczych.

Czy wycofanie wkładu ze spółki komandytowej to unikanie opodatkowania? WSA wyjaśnia.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 922/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2021-12-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Dominik-Ogińska
Dagmara Stankiewicz-Rajchman /przewodniczący sprawozdawca/
Jarosław Horobiowski
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 412/22 - Wyrok NSA z 2023-08-30
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 14b, 119 a par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz–Rajchman (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Dagmara Dominik – Ogińska Sędzia WSA Jarosław Horobiowski po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego: I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi K. K. (dalej: skarżący, strona, podatnik, wnioskodawca) jest postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: organ podatkowy, organ interpretujący) z dnia 13 lipca 2021 r. Nr 0112-KDIL2-2.4011.107.2021.3.AG) utrzymujące w mocy postanowienie tegoż organu podatkowego z dnia 14 czerwca 2021 r. nr 0112-KDIL2-2.4011.107.2021.2.AG o odmowie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w sprawie z wniosku z dnia 2 lutego 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zwrotu części wkładów w spółce komandytowej.
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.
Wnioskodawca jest osobą fizyczną podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Jest on jednym z dwóch komandytariuszy spółki komandytowej (dalej: spółka), której komplementariuszem jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka komandytowa została zawiązana w trybie art. 551 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2020 r., póz. 1526 z późn. zm., dalej jako: k.s.h.) w wyniku przekształcenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która z kolei powstała z wcześniejszego przekształcenia prowadzonej jednoosobowo przez Skarżącego działalności gospodarczej. W związku z tym, Spółka komandytowa przejęła majątek spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w tym wkłady wspólników tej spółki. Wnioskodawca wniósł do spółki komandytowej wkład niepieniężny, wynoszący 98% majątku spółki przekształcanej (spółki z ograniczoną odpowiedzialnością). Na tamtą chwilę Wnioskodawca był jedynym komandytariuszem w spółce, a spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jedynym komplementariuszem. Jakiś czas temu do spółki dołączył nowy wspólnik, który stał się drugim komandytariuszem w spółce.
Obecnie Skarżący postanowił wycofać część wkładu uprzednio wniesionego w całości do Spółki. Decyzja ta umotywowana jest chęcią zmniejszenia swojego zaangażowania kapitałowego w Spółce, z uwagi na rosnące ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej.
W dniu [...] grudnia 2020 r. wspólnicy spółki, w trakcie zebrania wspólników zaprotokołowanego w formie aktu notarialnego, podjęli uchwałę, że część z wkładu uprzednio wniesionego w całości do spółki zostanie Wnioskodawcy zwrócona, co nastąpi poprzez obniżenie wartości wkładu do spółki. Zwrot wkładów nastąpi w przyszłości, najpewniej w ratach, ponieważ w chwili obecnej Spółka nie dysponuje środkami wystarczającymi do dokonania jednorazowej spłaty. Spłata z tytułu wycofania części wkładów dokonana zostanie w sposób uzgodniony pomiędzy Wnioskodawcą a spółką, w szczególności może zostać dokonana poprzez wypłatę pieniężną. W związku z powyższym, dnia [...] grudnia 2020 r. w drodze aktu notarialnego zmieniona została umowa spółki komandytowej i określona została nowa wartość wkładu Wnioskodawcy do spółki - niższa o kwotę wkładu podlegającego zwrotowi (wycofaniu). Częściowy zwrot wkładu, którego następstwem będzie jedynie zmniejszenie wartości wkładu do spółki komandytowej, nie będzie skutkować wystąpieniem Wnioskodawcy ze spółki ani jej likwidacją. Spółka zadecydowała o rozpoczęciu stosowania w stosunku do niej przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych od dnia 1 maja 2021 r. zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2123, dalej: ustawa nowelizująca). Wypłaty dokonywane przez spółkę na rzecz Wnioskodawcy z tytułu zwrotu części wkładu dokonywane będą również po dniu 1 maja 2021 r., a zatem po dniu uzyskania przez spółkę statusu podatnika podatku dochodowego od osób prawnych.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:
1. Czy zmiana umowy spółki komandytowej i uchwała o zwrocie Wnioskodawcy części wkładu uprzednio przez niego wniesionego, dokonane dnia [...] grudnia 2020 r. skutkowały powstaniem po stronie Wnioskodawcy przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
2. Czy w przyszłości, w związku z faktycznym zwrotem na rzecz Wnioskodawcy części wkładu uprzednio wniesionego w całości do spółki, po jego stronie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Organ podatkowy pismem z dnia 27 kwietnia 2021 r. wystąpił do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o opinię dotyczącą ustalenia, czy w zakresie elementów zawartych we wniosku Skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą one stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.; dalej jako "O.p.").
W dniu 4 czerwca 2021 r., Szef Krajowej Administracji Skarbowej wydał opinię nr [...], w której stwierdził, że w zakresie elementów stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego zawartych we wniosku podatnika o wydanie interpretacji indywidualnej istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą one stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p.
Postanowieniem z 14 czerwca 2021 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił wydania interpretacji indywidualnej, wskazując jako podstawę prawną orzeczenia art. 13 § 2a i art. 14b § 5b pkt 1 w zw. z art. 14b § 5c O.p.
Następnie, po rozpoznaniu zażalenia, zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 lipca 2021 r., organ podatkowy utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie.
W motywach postanowienia organ interpretujący wyjaśnił, że jedną z negatywnych przesłanek wydania interpretacji indywidualnej, o której jest mowa w art. 14b § 5b O.p., jest pojawienie się uzasadnionego przypuszczenia, że w sprawie może zostać wydana decyzja na podstawie art. 119a § 1 O.p. Przy czym uzasadnione przypuszczenie wydania decyzji z zastosowaniem wskazanego przepisu zachodzi wówczas, jeżeli w oparciu o obiektywne przesłanki organ domyśla się, że takie rozstrzygnięcie mogłoby zapaść w stosunku do elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. W ocenie organu podatkowego, aby stwierdzić wystąpienie uzasadnionego przypuszczenia, że w sprawie elementy zaistniałego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego stanowią czynność unikania opodatkowania, wystarczającą podstawą jest zaistnienie elementów, które mogą potencjalnie wskazywać na sztuczny charakter czynności oraz zidentyfikowanie możliwej korzyści podatkowej (która w przedstawionych okolicznościach może być niezgodna z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu). Dalej organ wskazał, że przyjętą ocenę przedstawionej powyższej przesłanki potwierdziła opinia Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z 4 czerwca 2021 r.
Mając na względzie zawarte we wspomnianej opinii uwagi, organ stwierdził, że głównym lub jednym z głównych celów planowanego i po części już dokonanego działania było osiągnięcie korzyści podatkowej, sprzecznej przede wszystkim z art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1128, "p.d.o.f."), który przewiduje opodatkowanie wypłat z zysku spółek komandytowych 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Opisane działanie ma znamiona sztuczności, ponieważ występują w nim, wymienione w art. 119c § 2 pkt 3 O.p., elementy prowadzące do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu istniejącego przed dokonaniem czynności. W następstwie dokonanej czynności zmniejszy się bowiem wyłącznie wartość wkładu Skarżącego w spółce. Opisane działanie - jak wynika z wniosku - nie spowoduje natomiast wystąpienia Wnioskodawcy ze spółki ani też nie pozbawi spółki składników majątkowych będących przedmiotem aportu. Zatem w zakresie elementów stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego zawartych w analizowanym wniosku istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą one stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a O.p. Przy czym organ zaznaczył, że nie był zobligowany do badania, czy dana czynność rzeczywiście stanowi unikanie opodatkowania.
Strona w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzuciła naruszenie:
1. art. 14b § 5b O.p. przez nieuzasadnioną odmowę wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego z uwagi na błędne przyjęcie, że w zakresie elementów zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p., ponieważ występują w nim wymienione w art. 119c § 2 pkt 3 O.p. przesłanki, mimo że działanie opisane w zdarzeniu przyszłym nie spełnia warunku "sztuczności", o którym mowa w art. 119a O.p., jak i czynności opisane w zdarzeniu przyszłym nie wskazują na to, że prowadzą one do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu istniejącego przed dokonaniem tych czynności;
2. art. 119a § 1 O.p. w związku z art. 14b § 5b O.p. przez przyjęcie, że w opisanym we wniosku o interpretację stanie faktycznym dochodzi do uzyskania przez stronę korzyści podatkowej, sprzecznej z celem lub przedmiotem ustawy podatkowej, podczas gdy organ przyznaje wprost, że czynność częściowego zwrotu wkładu wniesionego do spółki komandytowej jest neutralna podatkowo, zaś jej realizacja w stanie sprawy nie następuje w sposób sztuczny, lecz bezpośrednio i dodatkowo, w odniesieniu do wkładów uprzednio wniesionych do spółki komandytowej, w każdym czasie byłaby neutralna podatkowo, zatem moment jej dokonania jest indyferentny przy ocenie "sztuczności" działania;
3. art. 14b § 5b pkt 1 w zw. z art. 119d w zw. z 119a § 1 O.p. przez niewykazanie i wyłącznie hipotetyczne twierdzenie przez organ, że działanie strony ma na celu osiągnięcie korzyści podatkowej, podczas gdy organ pominął wskazane już we wniosku z dnia 27 stycznia 2021 r. przesłanki przemawiające za planowanymi działaniami, jak i nie wykazał żadnej inicjatywy w dojściu do motywów ekonomicznych, które stoją za zamierzonymi przez stronę czynnościami.
W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy zasadności odmowy wydania interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zwrotu części wkładów w spółce komandytowej. W ocenie Skarżącego czynność częściowego zwrotu wkładu wniesionego do spółki komandytowej jest neutralna podatkowo, zaś jej realizacja w stanie sprawy nie następuje w sposób sztuczny, lecz bezpośrednio. Dodatkowo Skarżący podnosi, w odniesieniu do wkładów uprzednio wniesionych do spółki komandytowej, że w każdym czasie byłaby to czynność neutralna podatkowo, zatem moment jej dokonania jest indyferentny przy ocenie "sztuczności" działania. Natomiast w ocenie organów podatkowych głównym lub jednym z głównych celów planowanego i po części już dokonanego działania było osiągnięcie korzyści podatkowej, sprzecznej przede wszystkim z art. 30a ust. 1 pkt 4 p.d.o.f., który przewiduje opodatkowanie wypłat z zysku spółek komandytowych 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym. W ocenie organów opisane we wniosku działanie ma znamiona sztuczności, ponieważ występują w nim, wymienione w art. 119c § 2 pkt 3 O.p., elementy prowadzące do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu istniejącego przed dokonaniem czynności. W następstwie dokonanej czynności zmniejszy się bowiem wyłącznie wartość wkładu Skarżącego w spółce. Opisane działanie - jak wynika z wniosku - nie spowoduje natomiast wystąpienia Skarżącego ze spółki ani też nie pozbawi spółki składników majątkowych będących przedmiotem aportu.
Rację Sąd przyznał stanowisku Skarżącego.
Punktem wyjścia dla oceny legalności kontrolowanego postanowienia jest ocena zgodności z prawem zastosowania art. 14b § 5b pkt 1 O.p. Stosownie do treści wskazanego przepisu nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a lub stanowić nadużycie prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710, z późn. zm.). Literalne brzmienie powołanego przepisu wyraża skierowany do organu interpretacyjnego zakaz wydania interpretacji indywidualnej w zakresie elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą być one m.in. przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a O.p. Innymi słowy uzasadnione przypuszczenie wydania na podstawie art. 119a O.p. decyzji w odniesieniu do elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionych we wniosku o wydanie interpretacji stanowi przesłankę negatywną rozpoznania wniosku. Odnosząc się do charakteru przesłanek warunkujących zakaz wydania interpretacji indywidualnej należy wskazać, że nawiązują one do przyszłości, czyli do zdarzenia, które nie tylko nie nastąpiło, ale nawet nie wiadomo czy w ogóle wystąpi. Skoro ewentualne wydanie decyzji w trybie art. 119a O.p. jest materią dotyczącą rzeczywistości mającej się dopiero ziścić w przyszłości, to nie sposób oczekiwać jednoznacznego przesądzenia, czy w okolicznościach złożonego wniosku decyzja taka rzeczywiście zostanie wydana. W odniesieniu do przyszłości zawsze bowiem przedmiotem rozważań jest pewien stan hipotetyczny, co sprawia, że ocenie (a także wykazywaniu argumentów mających wskazywać na rzecz tej oceny), podlegać może tylko możliwość ziszczenia się tego stanu.
Pojęcie "uzasadnionego przypuszczenia" należy zaś rozumieć jako oparte na obiektywnych racjach, poparte racjonalną argumentacją wnioskowanie o prawdopodobieństwie wystąpienia określonego zdarzenia, czy też powstania jakiegoś stanu. Tym samym warunkiem odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej w oparciu o art. 14b § 5b O.p. jest przedstawienie przez organ przekonującej argumentacji, że w odniesieniu do choćby niektórych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego opisanych we wniosku o wydanie interpretacji może zaistnieć przesłanka wydania decyzji w oparciu o art. 119a O.p. Organ nie musi mieć pewności, że decyzja zostanie na pewno wydana. Ustalenie, czy dana czynność (zespół czynności) stanowi unikanie opodatkowania, może być dokonane tylko w toku procedury dotyczącej wydawania opinii zabezpieczających lub postępowania podatkowego. Ponadto, aby stwierdzić wystąpienie uzasadnionego przypuszczenia, że w sprawie może być wydana decyzja na podstawie art. 119a O.p., nie jest konieczne spełnienie wszystkich z przesłanek warunkujących zastosowanie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.
Należy również zwrócić uwagę, że zagadnienie przesłanek zastosowania art. 14b § 5b pkt 1 O.p. było już wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który formułował w swoich orzeczeniach wykładnię zbieżną z przedstawioną powyżej (por. wyroki NSA z: 21 marca 2018 r., II FSK 3819/17; 27 września 2018 r., II FSK 290/18; 8 października 2018 r., II FSK 1035/18; 12 października 2018 r., II FSK 83/18; 23 lipca 2019 r., II FSK 2749/17; 6 sierpnia 2019 r., II FSK 2833/17).
W konsekwencji, w ocenie Sądu, w sprawie nie zaszły warunki do odmowy wydania interpretacji indywidualnej na podstawie art. 14b § 5b pkt 1 O.p. a zaskarżone rozstrzygnięcie organu podatkowego jest wadliwe i wymaga uchylenia.
Zgodnie z powołanym powyżej przepisem odmawia się, w drodze postanowienia, wydania interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że mogą stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p. Z kolei drugi z powołanych przepisów stanowi, że czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli osiągnięcie tej korzyści, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, było głównym lub jednym z głównych celów jej dokonania, a sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania).
Zdaniem Sądu opisana we wniosku czynność częściowego wycofania wkładu ze spółki komandytowej, uprzednio wniesionego przez wspólnika w całości do spółki, w przedstawionych okolicznościach nie jest sprzeczna z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej, w tym z art. 30a ust. 1 pkt 4 p.d.o.f. jak wskazuje organ, jak i nie została dokonana głównie w celu osiągnięcia w ten sposób korzyści, nadto powodem jej dokonania nie było unikanie opodatkowania. Powyższy wniosek powodowany jest ustaleniem Sądu, że organ interpretujący w żaden sposób nie wykazał "uzasadnionego przypuszczenia", że czynność ta miała stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p., czyli unikania opodatkowania przez Skarżącego.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że decyzja o wycofaniu części wkładu wniesionych do spółki komandytowej, mieści się w granicach prawa. Wspólnicy mają bowiem prawo decydować, czy chcą i na jakim poziomie, kontynuować swoje zaangażowanie finansowe w spółce. Ważnym zatem elementem opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji było wskazanie celu dokonania tej czynności, jakim jest rosnące ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej. Pandemia koronawirusa i związany z nią kryzys gospodarczy sprawiły, że Wnioskodawca zaczął szukać rozwiązań, które pozwoliłyby na zmniejszenie tego ryzyka. Ponieważ zaś intencją Skarżącego ani spółki nie było przerwanie czy zaburzenie działania spółki, nie brano pod uwagę zwrotu wkładów niepieniężnych do niej wniesionych przez Skarżącego. Jedynym możliwym na gruncie k.s.h. rozwiązaniem w tej sytuacji była zmiana umowy spółki poprzez obniżenie wkładu do spółki i wypłata różnicy pomiędzy wartością wkładu uprzednio wniesionego a wartością wkładu na nowo zadeklarowanego w niższej wysokości, w formie pieniężnej. Zatem planowane zmiany wysokości wkładów stanowią cel sam w sobie i skutkować będą zmianą wkładu Wnioskodawcy do spółki komandytowej. Czynność częściowego wycofania wkładów wywołuje efekt natychmiast, ponieważ na skutek zmiany umowy spółki wartość wkładu została obniżona, zmniejszając tym samym zaangażowanie kapitałowe Skarżącego w spółce, a tym samym wartość jego środków narażonych na ryzyko gospodarcze, z jakim wiąże się działalność spółki. Jednocześnie doprowadzi to do zmniejszenia sumy komandytowej Skarżącego. W konsekwencji nie można przyznać racji stanowisku organu podatkowego, że dokonana czynność nie spowodowała zmiany w sytuacji Skarżącego, a została dokonana sztucznie, wyłącznie dla celów unikania opodatkowania. Jak bowiem wynika z powyższego, po dokonaniu częściowego wycofania wkładu do spółki komandytowej, sytuacja Skarżącego i jego relacja ze spółką różni się od dotychczasowej.
Spółka stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, a ponadto od uzyskanych przez wspólników spółki przychodów, tytułem wypłat zysku ze spółki, uiszczany będzie dodatkowo podatek dochodowy od osób fizycznych. Nie dochodzi zatem do naruszenia celów ustaw podatkowych, ponieważ opisane we wniosku zdarzenie nie wpłynie w żaden sposób na opodatkowanie, czy to bieżących, czy to przyszłych przychodów spółki i jej wspólników (wypłaconych tytułem udziału w zyskach). Jedynymi środkami niepodlegającymi opodatkowaniu będzie zatem kwota, którą Wnioskodawca uzyska tytułem częściowego zwrotu wkładów. Środki te zostały już opodatkowane. Neutralność zwrotu części środków uprzednio wniesionych do spółki nie budzi także wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Jednocześnie realizacja omawianej czynności nie następuje w sposób sztuczny - przez szereg nienaturalnych czynności prawnych lub innych działań - a bezpośrednio. W związku z tym, sama czynność zwrotu wkładu, jako neutralna podatkowo, nie prowadzi do osiągnięcia korzyści podatkowej - jej przeprowadzenie zawsze byłoby neutralne podatkowo (z uwzględnieniem powołanych wyżej przepisów ustawy nowelizującej, również obecnie). Przyjęcie zatem stanowiska organu podatkowego, że z uwagi na zmieniające się przepisy, Wnioskodawca nie może dokonać czynności, która była i jest neutralna podatkowo, świadczy o tym, że przeprowadzona przez organ wykładnia ww. przepisów jest wadliwa. Organ nie może bowiem, jak to już wyjaśniono na wstępie rozważań, poprzestać jedynie na hipotetycznym przypuszczeniu o działaniu mającym na celu uzyskanie niedozwolonej korzyści podatkowej, a ciężar wykazania, że opisane we wniosku z dnia 2 lutego 2021 r. stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) ma cechy, które wskazują na unikanie opodatkowania, spoczywa wyłącznie na organie podatkowym.
Zdaniem Sądu uzasadnione przypuszczenie, o którym mowa w art. 14b § 5b pkt 1 O.p. w zw. z art. 119a § 1 O.p., nie może zostać uprawdopodobnione wyłącznie w oparciu o opinię Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Opinia ta, która niewątpliwie stała się podstawą postanowienia organu podatkowego, nie może być wyłączną przesłanką do odmowy wydania interpretacji indywidualnej. Opinia ta nie ma bowiem wiążącego skutku, jest stanowiskiem w sprawie.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podatkowy uwzględni powyższe stanowisko Sądu.
W tym stanie sprawy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, działając w oparciu o treści art. 146 i 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.").
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI