I SA/WR 919/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Ł. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) w Lubinie w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2017 roku. Organy podatkowe zakwestionowały rzetelność faktur zakupu i sprzedaży wystawionych przez Skarżącego, uznając je za 'puste' i nieudokumentowane rzeczywistymi transakcjami gospodarczymi. W konsekwencji odmówiono prawa do odliczenia podatku naliczonego oraz nałożono obowiązek zapłaty podatku należnego na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym przewlekłość postępowania, naruszenie zasady czynnego udziału strony oraz wydanie decyzji po upływie terminu przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę za zasadną. Sąd podzielił stanowisko organów co do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, jednakże stwierdził naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 122, 123 § 1, 187 § 1 i 188 O.p. Sąd wskazał na brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, niepełne zebranie materiału dowodowego (w tym odmowę przesłuchania świadka P. W. i G.) oraz nieprawidłową ocenę dowodów. Podkreślono również znaczenie dowodów z postępowania karnego, w tym nieprawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L., które organy podatkowe zignorowały. W związku z powyższym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenia przepisów procesowych w postępowaniu podatkowym, obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, znaczenie dowodów z innych postępowań, prawo do przeprowadzenia dowodów przez stronę.
Dotyczy specyfiki postępowania podatkowego i oceny dowodów.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły przesłuchania świadka P. W. na okoliczności mające znaczenie dla sprawy, mimo wniosku strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa przeprowadzenia wnioskowanego dowodu w postaci przesłuchania świadka P. W. stanowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122, 123 § 1, 187 § 1 i 188 O.p.).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odmowa przesłuchania świadka P. W. była niezasadna, ponieważ nie wykazano, że okoliczności, na które miał zeznawać świadek, zostały wystarczająco stwierdzone innymi dowodami, a wniosek dotyczył tezy odmiennej od już przyjętej przez organ. Odmowa narusza zasadę czynnego udziału strony i prawo do przeprowadzenia dowodów na jej korzyść.
Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy, w tym dowody z postępowania karnego, przy ustalaniu stanu faktycznego w sprawie VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy podatkowe nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w tym dowodów z postępowania karnego (nieprawomocnego wyroku SO w L.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy podatkowe nie uwzględniły dowodów z nieprawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L. oraz innych dowodów z postępowania karnego, które mogły potwierdzać rzetelność transakcji. Zignorowanie tych dowodów stanowi naruszenie zasad postępowania podatkowego i prawa do obrony.
Czy doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organy podatkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe naruszyły zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) i obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 187 § 1 O.p.), ograniczając się do dowodów niekorzystnych dla podatnika i pomijając dowody korzystne.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organy podatkowe nie mogą ograniczać swojej aktywności procesowej tylko do dowodów na niekorzyść podatnika, lecz muszą dążyć do ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności.
Czy bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został prawidłowo zawieszony na podstawie wszczęcia postępowania karnego skarbowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bieg terminu przedawnienia został prawidłowo zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. z powodu wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo skarbowe.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego, było prowadzone aktywnie i zaowocowało wniesieniem aktu oskarżenia, co uzasadniało zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
Przepisy (37)
Główne
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej.
O.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
O.p. art. 70 § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku wszczęcia postępowania karnego skarbowego.
ustawa o VAT art. 86 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
ustawa o VAT art. 88 § 3a pkt 4 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Okoliczności wyłączające prawo do obniżenia podatku należnego (np. faktury nierzetelne).
ustawa o VAT art. 108 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek zapłaty podatku należnego z wystawionych nierzetelnych faktur sprzedaży.
ustawa o VAT art. 19a § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Moment powstania obowiązku podatkowego w VAT.
ustawa o VAT art. 29a § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawa opodatkowania VAT.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Środki stosowane przez sąd w celu usunięcia naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów procesowych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ordynacja podatkowa art. 123 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
Ordynacja podatkowa art. 180 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dopuszczalność dowodów przyczyniających się do wyjaśnienia sprawy.
Ordynacja podatkowa art. 181
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Rodzaje dowodów w postępowaniu podatkowym, w tym materiały z innych postępowań.
Ordynacja podatkowa art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Ordynacja podatkowa art. 194 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dowód z dokumentów urzędowych.
Ordynacja podatkowa art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada działania organów podatkowych na podstawie przepisów prawa.
Ordynacja podatkowa art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Ordynacja podatkowa art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek uwzględnienia wniosków dowodowych strony, chyba że okoliczności są wystarczająco stwierdzone.
ustawa o VAT art. 108 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Obowiązek zapłaty podatku należnego z wystawionych nierzetelnych faktur.
ustawa o VAT art. 88 § 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Faktury nierzetelne nie dają podstawy do odliczenia podatku naliczonego.
ustawa o VAT art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
ustawa o VAT art. 19a § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Moment powstania obowiązku podatkowego.
ustawa o VAT art. 29a § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podstawa opodatkowania.
Pomocnicze
O.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
Obowiązek informacyjny organu o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
ustawa o VAT art. 86a § 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Prawo do obniżenia podatku naliczonego w odniesieniu do pojazdów i paliwa.
ustawa o VAT art. 109 § 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek prowadzenia rejestrów zakupów i sprzedaży VAT.
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dopuszczenie dowodu z dokumentów.
Ordynacja podatkowa art. 125 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania bez nieuzasadnionej zwłoki.
Ordynacja podatkowa art. 200 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Prawo strony do wypowiedzenia się co do dowodów.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
k.k.s. art. 56 § 1
Kodeks karny skarbowy
Podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w deklaracji.
k.k.s. art. 62 § 2
Kodeks karny skarbowy
Niewprowadzenie w terminie do obrotu gospodarczego faktury lub nierzetelne prowadzenie ksiąg.
k.k.s. art. 61 § 1
Kodeks karny skarbowy
Nierzetelne prowadzenie ksiąg.
k.k.s. art. 6 § 2
Kodeks karny skarbowy
Narażenie na uszczuplenie należności publicznoprawnej.
k.k.s. art. 7 § 1
Kodeks karny skarbowy
Czynny udział w przestępstwie skarbowym.
k.k.s. art. 38 § 2 pkt 1
Kodeks karny skarbowy
Okoliczności wyłączające lub łagodzące odpowiedzialność karną skarbową.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej przez organy podatkowe. • Brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego. • Niepełne zebranie materiału dowodowego. • Odmowa przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. • Niewłaściwa ocena dowodów, w tym dowodów z postępowania karnego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów podatkowych dotycząca rzetelności faktur. • Argumentacja organów podatkowych dotycząca zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
Organy podatkowe nie mogą ograniczyć swojej aktywności procesowej tylko do przeprowadzenia dowodów na niekorzyść podatnika. • Nie mogą zatem pomijać w postępowaniu podatkowym istniejących i znanych im z urzędu dowodów, z których wynika stan faktyczny odmienny od tego, który organy zakładają i dowodzą. • Decyzje organów podatkowych I i II instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego – Ordynacji podatkowej. • W ocenie Sądu, organy podatkowe nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący, całego materiału dowodowego w sprawie.
Skład orzekający
Jarosław Horobiowski
przewodniczący
Tadeusz Haberka
sędzia
Tomasz Trybuszewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenia przepisów procesowych w postępowaniu podatkowym, obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, znaczenie dowodów z innych postępowań, prawo do przeprowadzenia dowodów przez stronę."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania podatkowego i oceny dowodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur przez organy podatkowe i jak ważne jest prawo strony do aktywnego udziału w postępowaniu oraz przedstawiania dowodów. Pokazuje również, jak sądy administracyjne kontrolują legalność działań organów.
“Sąd administracyjny uchyla decyzję podatkową: organy zignorowały dowody i prawo strony do obrony!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.