I SA/Wr 90/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-10-12
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościwznowienie postępowaniaposiadacz samoistnyrekultywacjadecyzja ostatecznaOrdynacja podatkowaustawa o podatkach i opłatach lokalnychwładztwo nieruchomościorgan odwoławczysąd administracyjny

WSA we Wrocławiu oddalił skargę podatnika, uznając, że obowiązek rekultywacji terenu nie przesądza o samoistnym posiadaniu nieruchomości i tym samym nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania podatkowego w celu zmiany podatnika.

Podatnik J. G. złożył skargę na decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą uchylenia decyzji ustalających łączny wymiar zobowiązań pieniężnych za lata 2016-2021. Skarżący argumentował, że podatnikiem powinien być R. G., jako samoistny posiadacz nieruchomości, na którym spoczywa obowiązek rekultywacji. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, stwierdzając, że obowiązek rekultywacji nie przesądza o samoistnym posiadaniu nieruchomości i nie stanowi nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej wznowienie postępowania podatkowego.

Przedmiotem skargi J. G. była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą uchylenia decyzji ustalających łączny wymiar zobowiązań pieniężnych za lata 2016-2021. Skarżący wnioskował o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji, powołując się na art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Jako nową okoliczność wskazał, że podatnikiem podatku od nieruchomości powinien być R. G., który był posiadaczem samoistnym nieruchomości i na którym spoczywał obowiązek rekultywacji terenu po zakończeniu działalności gospodarczej. Organy podatkowe uznały, że R. G. nie był samoistnym posiadaczem nieruchomości, a obowiązek rekultywacji nie przesądza o posiadaniu samoistnym. WSA we Wrocławiu, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów. Sąd podkreślił, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych i wymaga wykazania istotnych, nowych okoliczności faktycznych lub dowodów. W ocenie Sądu, sam obowiązek rekultywacji nałożony decyzją administracyjną nie stanowi o samoistnym posiadaniu nieruchomości w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z ustaleń faktycznych wynikało, że R. G. opuścił nieruchomość w 2014 roku po wypowiedzeniu umowy dzierżawy i nie objął jej ponownie we władanie. W związku z tym, Sąd uznał, że nie zaszła przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek rekultywacji nałożony decyzją administracyjną nie przesądza o samoistnym posiadaniu nieruchomości w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Uzasadnienie

Samoistne posiadanie nieruchomości wymaga faktycznego władania rzeczą. Obowiązek rekultywacji, wynikający z decyzji administracyjnej, jest odrębnym zobowiązaniem i nie jest równoznaczny z wykonywaniem władztwa nad nieruchomością, które jest cechą posiadania samoistnego. Ustalenia faktyczne wykazały, że R. G. opuścił nieruchomość i nie objął jej ponownie we władanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

o.p. art. 240 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Wskazanie na art. 240 § 1 pkt 5 o.p. jako podstawę wniosku o wznowienie postępowania z powodu ujawnienia się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi.

u.p.o.l. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja podatników podatku od nieruchomości, w tym właścicieli i posiadaczy samoistnych.

u.p.o.l. art. 3 § 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym, jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w jego posiadaniu.

o.p. art. 240 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przesłanki wznowienia postępowania.

o.p. art. 241 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Wznowienie postępowania z urzędu lub na żądanie strony.

o.p. art. 243 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Postanowienie o wznowieniu postępowania.

o.p. art. 243 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Decyzja odmawiająca wznowienia postępowania.

o.p. art. 245 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Rodzaje decyzji po wznowieniu postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

o.p. art. 128

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada trwałości decyzji ostatecznych.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Obowiązek rekultywacji terenu stanowi element prowadzenia działalności gospodarczej i obciąża ostatniego faktycznego użytkownika wyrobiska w osobie samoistnego posiadacza R. G., co czyni go podatnikiem podatku od nieruchomości. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie obowiązku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego dotyczącego okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy w zakresie obowiązku przeprowadzenia rekultywacji. Brak podstaw do odmowy uchylenia decyzji i braku odniesienia się do wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości wobec skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek rekultywacji gruntów, nałożony decyzją administracyjną, nie uzasadnia przyjęcia, że jednostka dokonująca rekultywacji staje się posiadaczem w rozumieniu u.p.o.l. Strona myli więc prawnie spoczywający na przedsiębiorcy administracyjny obowiązek rekultywacji gruntów, z wykonywaniem władztwa na nieruchomością, które to władztwo jest immanentną cechą posiadania samoistnego.

Skład orzekający

Tadeusz Haberka

przewodniczący sprawozdawca

Dagmara Dominik-Ogińska

sędzia

Iwona Solatycka

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia samoistnego posiadania nieruchomości w kontekście obowiązku rekultywacji oraz przesłanek wznowienia postępowania podatkowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie obowiązek rekultywacji jest głównym argumentem za zmianą podatnika. Konieczność analizy konkretnych ustaleń faktycznych w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego - kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości, gdy istnieje obowiązek rekultywacji. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i nieruchomościach.

Czy obowiązek rekultywacji gruntu czyni Cię jego posiadaczem samoistnym i zwalnia z podatku od nieruchomości?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 90/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Dominik-Ogińska
Iwona Solatycka
Tadeusz Haberka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 240 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2016 poz 716
art. 3 ust. 1 pkt 1-2,  art. 3 ust. 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Asesor WSA Iwona Solatycka, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym 12 października 2023 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 14 listopada 2022 r. znak SKO/41/P-162/2022 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznych w sprawie łącznego wymiaru zobowiązań pieniężnych za lata od 2016 do 2021 oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. G. (dalej również: wnioskodawca, podatnik, strona, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej: SKO, organ odwoławczy) z 14 listopada 2022 r. znak SKO/41/P-162/2022, którą utrzymało w mocy decyzję z 23 czerwca 2022 r. znak FB.P.l.2022(2016-2021)/PN007309/F Burmistrza Gminy i Miasta L. (dalej: Burmistrz, organ pierwszej instancji), którą ten odmówił uchylenia decyzji ostatecznych w sprawie łącznego wymiaru zobowiązań pieniężnych za lata od 2016 r. do 2021 r.
Postępowanie przed organami podatkowymi.
Pismem z 13 kwietnia 2021 r. strona w powołaniu na art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540, ze zm.; dalej: o.p.) wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania oraz za lata 2016-2021 oraz uchylenie decyzji ustalających wysokość podatku od nieruchomości wnosząc jednocześnie o stwierdzenie nadpłat podatków. We wniosku wskazano, że uchylenie tych decyzji jest konieczne, z uwagi na ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, związanych z faktem, iż posiadaczem samoistnym nieruchomości był R. G.
Burmistrz postanowieniem z 26 kwietnia 2021 r. wznowił postępowania w sprawie. Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania decyzją z 23 czerwca 2022 r. odmówił:
1. uchylenia decyzji ostatecznej znak FB.N.3123.936.2016 z 2 lutego 2016 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2016
2. uchylenia decyzji ostatecznej znak FB.N.3123.942.2017 z 24 lutego 2017 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2017
3. uchylenia decyzji ostatecznej znak FB.N.3123.1038.2018 z 26 stycznia 2018 r. w sprawie ustalenia wysokości należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018.
4. uchylenia decyzji ostatecznej znak PN007309/F/000392/2019-0 z 15 stycznia 2019 r. w sprawie ustalenia wysokości należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2019.
5. uchylenia decyzji ostatecznej znak PN007309/F/0004120/2020-0 z 8 stycznia 2020 r. w sprawie ustalenia wysokości należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2020.
6. uchylenia decyzji ostatecznej znak PN007309/F/0005941/2021-0 z 14 stycznia 2021 r. w sprawie ustalenia wysokości należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2021.
Jak ustalił organ pierwszej instancji wnioskodawca stał się 24 marca 2015 r., na podstawie umowy darowizny, właścicielem nieruchomości położonych w miejscowości S., na które składają się działki: nr [...], nr [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha (w tym [...] ha to grunty sklasyfikowane jako las). Poprzednimi właścicielami ww. nieruchomości byli Z. i S. G., rodzice podatnika.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ stwierdził, że 23 grudnia 2013 r. doszło do wypowiedzenia przez ówczesnych właścicieli nieruchomości Z. i S. G. umowy dzierżawy R. G. (dzierżawcy). Wraz z wypowiedzeniem umowy dzierżawy zażądano od R. G. żeby do dnia 31 stycznia 2014 r. z nieruchomości położonych w S. zostały usunięte wszystkie maszyny i inne obiekty stanowiące jego własność związane z prowadzeniem działalności gospodarczej pod firmą "K.". Na podstawie zebranych dowodów Burmistrz ustalił, że kolejny właściciel nieruchomości J. G. nie zawierał z R. G. żadnych umów dzierżawy, użyczenia czy sprzedaży dotyczących przedmiotowych nieruchomości.
Burmistrz jako dowód w sprawie dopuścił znane mu z urzędu dokumenty dotyczące władania sporymi działkami, tj. wyrok Sądu Rejonowego dla W.-[...] z 20.12.2016 r. sygn. akt: [...] oraz decyzję Ministra Środowiska z 24 października 2018 r. znak DGK-I.4771.34.4.2018.MB. Na podstawie zebranych dowodów organ ustalił, że poprzedni właściciele nieruchomości położonych w S. wystąpili do Marszałka Województwa Dolnośląskiego z pismem "o wszczęcie postępowania mającego na celu wygaszenie wydanej dla R. G. koncesji nr [...] z dnia 29 września 2000 r." Pismo zawierało informację o "wypowiedzeniu ze skutkiem natychmiastowym z dniem 23 grudnia 2013 r. umowy dzierżawy zawartej z przedsiębiorcą, której przedmiotem była dzierżawa nieruchomości położonej w miejscowości S., obręb S., powiat L." . W uzasadnieniu tego pisma wskazano, że R. G. w związku z wypowiedzeniem umowy dzierżawy, nie posiada tytułu prawnego do ww. nieruchomości, która jest nieusuwalną przeszkodą uniemożliwiającą prowadzenie działalności koncesyjnej. Skarżący, jako kolejny właściciel nieruchomości, konsekwentnie podtrzymywał wniosek poprzednich właścicieli nieruchomości o wygaszenie koncesji. Na podstawie tego wniosku Marszałek Województwa Dolnośląskiego wydał decyzję stwierdzającą wygaśnięcie koncesji dla R. G. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją Ministra Środowiska z 24 października 2018 r.
Jak dalej ustalił Burmistrz na podstawie wyroku Sądu Rejonowego dla W.-[...] we W. I Wydział Cywilny z 20 grudnia 2016 r., R. G. po wypowiedzeniu umowy dzierżawy ze skutkiem natychmiastowym, opuścił nieruchomość położoną w miejscowości S. do 31 stycznia 2014 r., usuwając z niej wszystkie należące do niego maszyny i urządzenia.
Burmistrz wyjaśnił, że zgodnie z przepisami, regulującymi podatek od nieruchomości, podatnikami tego podatku są także osoby fizyczne, będące posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. Podstawowym warunkiem istnienia samoistnego posiadania jest faktyczne władanie rzeczą. Organ podatkowy pierwszej instancji zauważył, że o posiadaczu samoistnym, jako podatniku podatku od nieruchomości, można mówić tylko wtedy, gdy w ramach konkretnego stanu faktycznego można wskazać dwa podmioty: właściciela nieruchomości, który z nieruchomości nie korzysta i faktycznie nieruchomość wykorzystującego posiadacza samoistnego.
W świetle ustalonych faktów Burmistrz uznał, że w sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., dlatego nie znalazł podstaw do rewizji stanowiska w zakresie podmiotu zobowiązanego do uiszczenia podatku od przedmiotowych nieruchomości za lata 2016-2021. Jak wyjaśnił, podmiotem zobowiązanym do uiszczenia podatku od nieruchomości w wysokości wynikającej z decyzji podatkowych za lata 2016-2021 był właściciel ww. nieruchomości.
Pismem z 22 lipca 2022 r. strona złożyła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 188 o.p., poprzez naruszenie obowiązku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, dotyczącego okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy w zakresie przeprowadzenia rekultywacji obszaru, którego dotyczy podatek od nieruchomości, która stanowi element procesu prowadzenia działalności gospodarczej i obciąża ostatniego faktycznego użytkownika wyrobiska w osobie samoistnego posiadacza R. G. Zarzucono również naruszenie art. 72 § 1 o.p., poprzez odmowę uchylenia decyzji i braku jakiegokolwiek odniesienia się do wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2016-2021 wobec wnioskodawcy, podczas gdy stosowną podstawą jest obowiązek rekultywacji terenu będącego przedmiotem opodatkowania, spoczywający na podmiocie, który posiadał koncesje na wydobycie w osobie R. G. i który to obowiązek stanowi element prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, w związku z czym R. G. jest zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości za lata 2016-2021, nie zaś właściciel nieruchomości. Jak uzasadniono w zaskarżonej decyzji pominięto fakt, iż R. G., na mocy decyzji Starosty Lwóweckiego z dnia 30 sierpnia 2019 r., znak G S.6122.5.2018/2019, został zobowiązany do rekultywacji terenu po eksploatacji złoża piaskowca "S." i sporządzenia szczegółowej dokumentacji techniczno-biologicznej dla rekultywacji ww. gruntów. Powyższa decyzja została uchylona i obecnie trwa postępowanie administracyjne w tej sprawie. Podano następnie, że R. G. unika kontaktu z organem podatkowym. Zdaniem skarżącego, nie ulega jednak wątpliwości, że jako ostatni podmiot, który prowadził działalność gospodarczą na terenie wspomnianego wyrobiska, jest zobowiązany do rekultywacji terenu nieruchomości, której dotyczy podatek. Opierając się na orzecznictwie sądowym w złożonym odwołaniu podniesiono, że rekultywacja terenu stanowi nieodzowny element procesu prowadzenia działalności gospodarczej, która trwa aż do czasu zakończenia obowiązku realizacji obowiązku nałożonego na przedsiębiorcę prowadzącego zakład górniczy.
SKO decyzją z 14 listopada 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że R. G. nie można uznać za posiadacza samoistnego nieruchomości, położonej w miejscowości S. Jak ustaliło SKO, na podstawie umowy dzierżawy oraz wyroku Sądu Rejonowego dla W.-[...] z 20 grudnia 2016 r. sygn. akt [...], 19 września 2012 r. Z. i S. G. zawarli z R. G., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą "K.", na czas oznaczony umowę dzierżawy powyższych nieruchomości z przeznaczeniem na eksploatację złoża piaskowca. Wskazaną umowę dzierżawy współwłaściciele nieruchomości wypowiedzieli R. G. pismem z 23 grudnia 2013 r. ze skutkiem natychmiastowym. Jednocześnie wypowiadający umowę wezwali dzierżawcę, aby do 31 stycznia 2014 r. opuścił nieruchomość i zabrał wszystkie znajdujące się na niej ruchomości które stanowiły jego własność. R. G. po otrzymaniu tego wypowiedzenia opuścił nieruchomość w terminie i zabrał znajdujące się na niej maszyny. Ponadto R. G. złożył 10 lutego 2015 r. pozew o wydanie przedmiotowej nieruchomości po upływie rocznego terminu, który rozpoczyna się od chwili pozbawienia władztwa nad nieruchomością. Jak ustaliło bowiem SKO, zgodnie z decyzją nr 6/WE/2018 z 17 kwietnia 2018 roku Marszałka Województwa Dolnośląskiego została wygaszona koncesja udzielona R. G. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą K. na wydobycie piaskowca ze złoża "[...]" położonego w miejscowości S. Z ustaleń organu nadzoru geologicznego wynikało, że przedsiębiorca nie legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości wchodzących w skład obszaru górniczego i przeszkoda ta jest trwała. Podkreślono również, iż przedsiębiorca zaprzestał wydobycia kopaliny z ww. złoża od I półrocza 2014 r. o czym świadczą zerowe informacje o wydobyciu, a nowy właściciel podtrzymał wniosek o wygaszenie koncesji.
Z powyższego organ odwoławczy wywiód, że R. G. w latach 2016-2021 nie władał faktycznie przedmiotową nieruchomością, ani w żaden sposób nie uważał się za uprawnionego do rozporządzania tą nieruchomością. Równocześnie odnosząc się do okoliczności związanych z rekultywacją nieruchomości SKO stwierdziło, że obowiązek rekultywacji wynikający z decyzji administracyjnej nie statuuje posiadania samoistnego. W świetle ustalonych faktów SKO stwierdziło, że R. G. nie można uznać za posiadacza samoistnego, co w konsekwencji uniemożliwia uznanie go za podatnika podatku od nieruchomości. W rezultacie tego SKO stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanki, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., niezbędnej do zmiany podmiotu, będącego adresatem naliczonego za te lata zobowiązania podatkowego.
Postępowanie przed Sądem.
Od decyzji SKO skarżący - reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego) - wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej decyzji organu I instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zarzucając naruszenie:
1. art. 240 § 1 pkt. 5 o.p. poprzez błędne uznanie, że przepis ten nie stanowi podstawy prawnej do wznowienia postępowania, pomimo że skarżący wskazał istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję, polegające na tym, że J. G. nie jest podatnikiem, gdyż wobec obowiązku rekultywacji nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania, który spoczywa na podmiocie posiadającym koncesję na wydobycie w osobie R. G. i który to obowiązek stanowi element prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w związku z czym to R. G. jest zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości za 2015 r., nie zaś właściciel nieruchomości;
2. art 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1. art. 188 o.p. poprzez naruszenie obowiązku zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego dotyczącego okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy w zakresie obowiązku przeprowadzenia rekultywacji obszaru, którego dotyczy podatek od nieruchomości, która stanowi element procesu prowadzenia działalności gospodarczej i obciąża ostatniego faktycznego użytkownika wyrobiska w osobie samoistnego posiadacza R. G.;
3. art. 72 § 1 o.p. poprzez błędne uznanie braku podstaw do stwierdzenia nadpłaty oraz korekty podatku od nieruchomości za 2015 r. wobec J. G., podczas gdy stosowną podstawą jest obowiązek rekultywacji terenu będącego przedmiotem opodatkowania, który spoczywa na podmiocie posiadającym koncesję na wydobycie w osobie R. G. i który to obowiązek stanowi element prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w związku z czym R. G. jest zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości za 2015 r., nie zaś właściciel nieruchomości.
Skarżący wniósł również o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że jedną z zasad postępowania podatkowego ustanowioną w art. 128 o.p. jest zasada trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z nią decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych o.p. oraz w ustawach podatkowych. Zasada ta ma służyć pewności obrotu prawnego, ponieważ chodzi o zapewnienie podmiotom stosunku prawnopodatkowego ochrony praw nabytych. W doktrynie prawa podkreśla się również, że wprowadzono pojęcie "decyzji ostatecznej" do ustawodawstwa w celu zapewnienia niezbędnej stabilizacji porządku prawnego. Możliwość podważenia decyzji ostatecznej narusza ład systemu prawnego, gdyż stanowi odstępstwo od zasady dwuinstancyjności postępowania oraz stabilności decyzji ostatecznych (wyrok NSA z 3 czerwca 2015 r., I FSK 602/14). Tylko wyraźnie określone przyczyny, stanowiące o najdalej idących wadliwościach decyzji lub poprzedzającego ją postępowania, mogą prowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej. (S. Presnarowicz [w:] L. Etel (red.), R. Dowgier, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, Ordynacja podatkowa. Komentarz. Tom II. Procedury podatkowe, Lex).
Wskazując ramy prawne sprawy zauważyć należy, że uregulowane w przepisach zawartych w artykułach od 240 do 246 umieszczonych w Rozdziale 17 Działu IV o.p. wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów umożliwiających weryfikację ostatecznych decyzji organów podatkowych. Jak już wyżej wyjaśniono stanowi on odstępstwo od wyrażonej w art. 128 o.p. zasady trwałości decyzji ostatecznych. Zaznaczyć należy, że z uwagi na jej wyjątkowy, szczególny charakter, instytucja wznowienia postępowania nie służy do ponownej "pełnej" kontroli postępowania podatkowego i kończącej to postępowanie decyzji, tylko do oceny sprawy pod kątem przesłanek wznowieniowych, które zostały zdefiniowane w art. 240 § 1 pkt 1-12 o.p. Ten tryb weryfikacji decyzji ostatecznej składa się z dwóch etapów, tj. postępowania wznowieniowego oraz postępowania wznowionego. W myśl. art. 241 § 1 o.p. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, przy czym ustawa wprost wymienia przypadki, w których wznowienie postępowania jest możliwe wyłącznie z inicjatywy strony. W sytuacji, gdy wznowienie postępowania inicjuje strona, po złożeniu przez nią stosownego wniosku organ bada dopuszczalność wznowienia. W zależności od wyniku ustaleń organ podatkowy, kończąc pierwszy etap postępowania, tj. postępowanie wznowieniowe, na podstawie art. 243 § 1 o.p. wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, gdy ustali, że wznowienie postępowania jest dopuszczalne, albo na mocy art. 243 § 3 o.p. decyzją odmawia wznowienia postępowania. W fazie wznowionego postępowania organ przeprowadza postępowanie co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po przeprowadzeniu postępowania organ powinien wydać jedną z decyzji wskazanych w art. 245 § 1 o.p. tj:
1. uchylić w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie;
2. odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1;
3. odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz:
a) w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, albo
b) wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68, art. 70 lub art. 118, z zastrzeżeniem art. 70d.
Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że stosownie do art. 240 ust. 1 pkt 5 o.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. O wystąpieniu podstawy wznowienia postepowania wynikającej z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. można więc mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione cztery przesłanki: 1) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody; 2) nowe okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie; 3) nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję; 4) nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji.
Stosownie do art. 241 ust. 1 o.p. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony.
W wyrokowanej sprawie takie żądanie zostało wniesione, a organ właściwie postanowieniem wznowił postępowanie w sprawie. Postanowienie to stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania przez Sąd, postępowanie administracyjne zostało zakończone przez organ pierwszej instancji decyzją wydaną na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 o.p. tj. organ nie stwierdził istnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Ocenę tą poparło SKO utrzymując w mocy decyzję Burmistrza.
Przywołując przepisy prawa materialnego stanowiące prawne ramy sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 716, ze zm.; dalej: u.p.o.l.) podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące w szczególności: (pkt 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3, (pkt 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. Jak wynika z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.
W świetle powyższego podkreślić należy, że strona wnioskując o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji nie wskazała żadnych nowych dowodów. Skarżący powołał się na nową okoliczność jaką w jego ocenie miało być samoistne posiadanie spornej nieruchomości (spornych działek) przez R. G., co miało powodować, że to na R. G. (jako na posiadaczu samoistnym) a nie skarżącym (jako właścicielu) jak przyjęto w decyzjach w sprawie łącznego wymiaru zobowiązań pieniężnych za lata od 2016 r. do 2021 r., ciążył obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości.
Tymczasem z żadnego dowodu zebranego w sprawie przez organy podatkowe nie wynika aby R. G. był samoistnych posiadaczem nieruchomości. Wręcz przeciwnie, z wyroku Sądu Rejonowego dla W.-[...] z 20 grudnia 2016 r. sygn. akt [...] wynika, że R. G. po otrzymaniu wypowiedzenia umowy dzierżawy opuścił nieruchomość w wyznaczonym terminie (co nastąpiło jeszcze w 2014 r.) i zabrał znajdujące się na niej maszyny. Potem ubiegał się o wydanie mu przedmiotowej nieruchomości, ale jego starania nie były skuteczne. Jak już wskazano, na żaden dowód świadczący o samoistnym posiadaniu spornych nieruchomości nie powołuje się wnioskodawca. Wnioskodawca samoistność posiadania nieruchomości przez R. G. wywodzi wyłącznie ze spoczywających na nim obowiązków związanych z rekultywacją gruntów. Wskazać więc należy, że przepisy nie określają w jakim zakresie podmiot zobowiązany do rekultywacji sprawuje władztwo nad gruntem rekultywowanym i jaki jest jego status prawny w stosunku do nieruchomości w sytuacji, gdy nie łączy go żaden stosunek umowny dotyczący nieruchomości z jej właścicielem lub posiadaczem samoistnym. Należy więc stwierdzić, że wykonywanie obowiązków w zakresie rekultywacji, nałożonych decyzją administracyjną nie uzasadnia przyjęcia, że jednostka dokonująca rekultywacji staje się posiadaczem w rozumieniu u.p.o.l. (wyrok NSA z 28 marca 2006 r., II FSK 506/05, CBOSA). Strona myli więc prawnie spoczywający na przedsiębiorcy administracyjny obowiązek rekultywacji gruntów, z wykonywaniem władztwa na nieruchomością, które to władztwo jest immanentną cechą posiadania samoistnego. Tymczasem z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy nie wynika, aby R. G. po opuszaniu nieruchomości w 2014 r., w związku z wypowiedzeniem umowy dzierżawy przez ówczesnych właścicieli nieruchomości, później kiedykolwiek ponownie objął ją we władanie.
W świetle powyższego, w ocenie Sądu prawidłowo organy obu instancji oceniły, że w sprawie nie wyszły na jaw żadne nowe istotne okoliczności ani dowody nieznane organowi pierwszej instancji, a istniejące w dniach wydawania objętych wnioskiem o wznowienie postępowania decyzji. Słusznie zatem SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona przesłanka wznowienia opisana w art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie dostrzegł, aby w zakresie pozostałych ustaleń i ich skutków znajdujących odzwierciedlenie w skarżonej decyzji, a nie objętych zarzutami skargi, naruszała ona prawo.
Podsumowując, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI